Ակադեմիկոս Կապիտալ Ներդրումների Հանճար

Տիգրան Սերգեյի Խաչատուրովը  մահացել է 1989 թվականի սեպտեմբերի 14-ին Մոսկվայում, ԽՍՀՄ։ Նա խորհրդային տնտեսագետ էր, տնտեսագիտության դոկտոր (1940), պրոֆեսոր (1940) և ԽՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս (1966)։

Ծնվել է 1906 թվականի սեպտեմբերի 23-ին (հոկտեմբերի 6-ին) Մոսկվայում, Ռուսական կայսրություն։ 1928 թվականին ավարտել է Մոսկվայի համալսարանի հասարակական գիտությունների ֆակուլտետը։ Դասավանդել է տրանսպորտի էկոնոմիկա Մոսկվայի համալսարանում (1930-1931), տրանսպորտային ինժեներների ինստիտուտում (1931-1954), երկաթուղային տրանսպորտի ակադեմիայում (1947-1954), Տրանսպորտա-տնտեսագիտական ինստիտուտում (1952-1963) և այլ բուհերում։ Եղել է Երկաթուղային տրանսպորտի համամիութենական գիտահետազոտական ինստիտուտի տնօրեն և «Տեխնիկա ժելեզնիխ դորոգ» ամսագրի խմբագիր (1945-1949)։ Կազմակերպել և ղեկավարել է ԽՍՀՄ ԳԱ տրանսպորտային համալիր պրոբլեմների ինստիտուտը (1955-1959)։ 1957 թվականից եղել է ԽՍՀՄ Պետպլանի էքսպերտ հանձնաժողովի անդամ, ԽՍՀՄ ԳԱ կապիտալ ներդրումների արդյունավետության և նոր տեխնիկայի գիտական խորհրդի նախագահ, «Վոպրոսի էկոնոմիկի» ամսագրի խմբագրական կոլեգիայի անդամ, իսկ 1966 թվականից՝ գլխավոր խմբագիր։ 1967-1971 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ ԳԱ Նախագահության անդամ՝ էկոնոմիկայի բաժանմունքի ակադեմիկոս-քարտուղար։ 1970 թվականից՝ Հունգարիայի ԳԱ պատվավոր անդամ։ Հեղինակ է տրանսպորտի էկոնոմիկայի, կապիտալ ներդրումների արդյունավետության, վերարտադրության տեսության և սովետական էկոնոմիկայի զարգացման վերաբերյալ շուրջ 20 մենագրության, գրքույկի և 300 հոդվածի, որոնք թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով (անգլերեն, ֆրանսերեն, ճապոներեն, բուլղարերեն և այլն)։ Նրա աշխատանքները, ներառյալ «Էկոնոմիկա տրանսպորտա» (1959), «Էկոնոմիչեսկայա էֆեկտիվնոստ կապիտալնիխ վլոժենիյ» (1964) և «Սոցիալիստիչեսկոե ռասշիրենոե վոսպրոիզվոդստվո» (1971), կարևոր դեր են խաղացել խորհրդային տնտեսագիտության զարգացման գործում։

### Русский

Гений капитальных вложений, академик

Тигран Сергеевич Хачатуров скончался 14 сентября 1989 года в Москве, СССР. Он был советским экономистом, доктором экономических наук (1940), профессором (1940) и академиком Академии наук СССР (1966). Родился 23 сентября (6 октября) 1906 года в Москве, Российская империя. В 1928 году окончил факультет общественных наук Московского университета. Преподавал экономику транспорта в Московском университете (1930–1931), Институте инженеров транспорта (1931–1954), Академии железнодорожного транспорта (1947–1954), Транспортно-экономическом институте (1952–1963) и других вузах. Был директором Всесоюзного научно-исследовательского института железнодорожного транспорта и редактором журнала «Техника железных дорог» (1945–1949). Организовал и руководил Институтом проблем транспортного комплекса АН СССР (1955–1959). С 1957 года был членом экспертной комиссии Госплана СССР, председателем научного совета АН СССР по эффективности капитальных вложений и новой техники, членом редколлегии журнала «Вопросы экономики», а с 1966 года — его главным редактором. В 1967–1971 годах был членом Президиума АН СССР и академиком-секретарём отделения экономики. С 1970 года — почётный член Венгерской академии наук. Автор около 20 монографий, брошюр и 300 статей по экономике транспорта, эффективности капитальных вложений, теории воспроизводства и развитию советской экономики, многие из которых переведены на английский, французский, японский, болгарский и другие языки. Его труды, включая «Экономику транспорта» (1959), «Экономическую эффективность капитальных вложений» (1964) и «Социалистическое расширенное воспроизводство» (1971), сыграли важную роль в развитии советской экономической науки.

### English

Genius of Capital Investments, academic

Tigran Sergeyevich Khachaturov passed away on September 14, 1989, in Moscow, USSR. He was a Soviet economist, Doctor of Economic Sciences (1940), professor (1940), and academician of the USSR Academy of Sciences (1966). Born on September 23 (October 6), 1906, in Moscow, Russian Empire, he graduated from the Faculty of Social Sciences at Moscow University in 1928. He taught transport economics at Moscow University (1930–1931), the Institute of Transport Engineers (1931–1954), the Academy of Railway Transport (1947–1954), the Transport-Economic Institute (1952–1963), and other institutions. He served as director of the All-Union Scientific Research Institute of Railway Transport and editor of the journal *Technology of Railways* (1945–1949). He organized and led the Institute of Transport Complex Problems of the USSR Academy of Sciences (1955–1959). From 1957, he was a member of the expert commission of the USSR State Planning Committee, chairman of the Scientific Council on the Efficiency of Capital Investments and New Technology, a member of the editorial board of the journal *Voprosy Ekonomiki*, and its editor-in-chief from 1966. From 1967 to 1971, he was a member of the Presidium of the USSR Academy of Sciences and academic secretary of the Economics Department. From 1970, he was an honorary member of the Hungarian Academy of Sciences. He authored around 20 monographs, booklets, and 300 articles on transport economics, capital investment efficiency, reproduction theory, and Soviet economic development, many of which were translated into English, French, Japanese, Bulgarian, and other languages. His works, including *Transport Economics* (1959), *Economic Efficiency of Capital Investments* (1964), and *Socialist Extended Reproduction* (1971), played a significant role in the advancement of Soviet economic science.