Բագրատունյաց Հայաստան – Багратунидская Армения – Bagratid Armenia

Բագրատունյաց Հայաստան – Багратунидская Армения – Bagratid Armenia

Բագրատունյաց Հայաստան (Մ․Թ․ IX–XI դարեր)

Բագրատունյաց Հայաստանը կամ Հայոց Թագավորությունը միջնադարյան հայկական պետություն էր, որը գոյություն է ունեցել 885–1045 թվականներին։ Այն հիմնադրվել է Աշոտ Ա Բագրատունու կողմից, ով վերականգნა հայկական պետականությունը և ստացավ թագավորական տիտղոս ինչպես Բյուզանդիայի, այնպես էլ Արաբական խալիֆայության կողմից։

• Մայրաքաղաքը: Անի («Հազար ու մի եկեղեցիների քաղաք»)։
• Ծաղկման շրջանը: Հատկապես աչքի է ընկել Հայոց Թագավորությունը Գագիկ Ա-ի օրոք (X դարի վերջ – XI դարի սկիզբ), երբ երկիրը հասավ իր տնտեսական և մշակութային զարգացման գագաթնակետին։
• Անկումը: Ներքին երկպառակությունների և արտաքին հարձակումների (Բյուզանդիա, ապա սելջուկ-թյուրքեր) հետևանքով 1045 թվականին Բագրատունյաց թագավորությունը անկում ապրեց։

Багратидская Армения (Армянское царство) — средневековое армянское государство, существовавшее с 885 по 1045 год. Оно было основано Ашотом I Багратуни, который восстановил армянскую государственность и получил царский титул как от Византийской империи, так и от Арабского халифата.

• Столица: Ани («Город тысячи и одной церкви»).
• Период расцвета: Особого могущества царство достигло при Гагике I (конец X – начало XI века), когда страна переживала экономический, политический и культурный подъем.
• Падение: В результате внутренних распрей и внешних нашествий (сначала Византии, а затем сельджуков) в 1045 году Багратидское царство пало.

Bagratid Armenia (The Kingdom of Armenia) was a medieval Armenian state that existed from 885 to 1045 AD. It was founded by Ashot I Bagratuni, who successfully restored Armenian statehood and received royal recognition from both the Byzantine Empire and the Arab Caliphate.

• Capital: Ani (known as the “City of a Thousand and One Churches”).
• Peak Era: The kingdom reached its golden age during the reign of Gagik I (late 10th to early 11th century), marking a period of remarkable economic, architectural, and cultural prosperity.
• Fall: Weakened by internal strife and external invasions (first by the Byzantines and later by the Seljuk Turks), the Bagratid kingdom eventually collapsed in 1045 AD.

ბագրატოვანთა სომხეთი (სომხეთის სამეფო) — შუა საუკუნეების სომხური სახელმწიფო, რომელიც არსებობდა 885–1045 წლებში. იგი დააარსა აშოტ I ბագրატუნმა, რომელმაც აღადგინა სომხური სახელმწიფოებრიობა და მიიღო სამეფო ტიტული როგორც ბიზანტიის იმპერიისგან, ისე არაბთა სახალიფოსგან.

• დედაქალაქი: ანი („ათას ერთი ეკლესიის ქალაქი“).
• აყვავების ხანა: სამეფომ განსაკუთრებულ ძლიერებას მიაღწია გაგიკ I-ის მეფობის დროს (X საუკუნის მიწურული – XI საუკუნის დასაწყისი), როდესაც ქვეყანა ეკონომიკური და კულტურული განვითარების პიკში იმყოფებოდა.
• დაცემა: შიდა არეულობებისა და გარეშე თავდასხმების (ჯერ ბიზანტიის, შემდეგ კი სელჩუკი თურქების) შედეგად, 1045 წელს ბაგრატოვანთა სამეფო დაეცა.