Tag: ძველი სომხეთი

Երվանդունիների Հայաստան – Ервандундская Армения – Ervandunids Armenia

Երվանդունիների Հայաստան – Ервандундская Армения – Ervandunids Armenia

http://arbugo.am/

Երվանդունիների Հայաստան – Ервандундская Армения – Ervandunids Armenia

Երվանդունիների Հայաստան – Ервандундская Армения – Ervandunids Armenia
Երվանդունիների Հայաստան (Մ.թ.ա. VI – Մ.թ.ա. II դարեր)
Երվանդունիների թագավորությունը Հայկական առաջին համահայկական պետություններից էր, որը պատմական ասպարեզ դուրս եկավ Ուրարտուի (Արարատյան թագավորության) անկումից հետո: Այն հիմնադրել է Երվանդ Ա Սակավակյացը մ.թ.ա. VI դարի սկզբին։

Մայրաքաղաքները: Տաշու, Արմավիր և Երվանդաշատ:

Կարևոր իրադարձություններ: Երվանդունիների օրոք Հայաստանը հաջողությամբ պահպանեց իր ինքնավարությունը Աքեմենյան Պարսկաստանի գերիշխանության օրոք՝ պահպանելով տեղական կառավարման համակարգը և մշակույթը։ Մ.թ.ա. 331 թվականին՝ Գավգամելայի ճակատամարտից հետո, Հայաստանը հռչակվեց անկախ թագավորություն։

Անկումը: Հարավային և Արևմտյան Հայաստանում Երվանդունիների իշխանությունը ավարտվեց Մ.թ.ա. II դարի սկզբին (մ.թ.ա. 200 թ.), երբ Սելևկյանները գրավեցին տարածաշրջանը, մինչդեռ Մեծ Հայքում իշխանությունը անցավ Արտաշեսյանների արքայատոհմին։

Երվանդունիների արքաները
Երվանդ Ա Սակավակյաց (մ.թ.ա. մոտ 570 – մոտ 560 թթ.) – թագավորության հիմնադիրը:

Տիգրան Երվանդյան (մ.թ.ա. մոտ 560 – մոտ 535 թթ.) – հայոց հզոր արքա, Կյուրոս Մեծի դաշնակիցը (հիշատակվում է Մովսես Խորենացու մոտ):

Վահագն – ավանդական հերոս-արքա, որը հաճախ նույնացվում կամ հաջորդել է Տիգրանին:

Երվանդ Բ (մ.թ.ա. IV դարի կեսեր) – մասնակցել է Գավգամելայի ճակատամարտին ընդդեմ Ալեքսանդր Մակեդոնացու։

Մιթրուս/Միհრան (մ.թ.ա. IV դարի վերջ) – կառավարել է որպես սատրապ/թագավոր։

Երվանդ Գ (մ.թ.ա. մոտ 320 – մոտ 260 թթ.) – հիմնադրել է Երվանդաշատ մայրաքաղաքը, կառուցել Արմավիրի տաճարները։

Սամ` (մ.թ.ա. III դարի կեսեր) – Երվանդ Գ-ի հաջորդը։

Արշամ (մ.թ.ա. III դարի կեսերից վերջ) – հիմնադրել է Արշամاشատ քաղաքը, ապաստան է տվել Անτιοքիա Հիերաքսին։

Քսերքսես (Շավարշ) (մ.թ.ա. մոտ 220 – 212 թթ.) – Սանատրուկի որդին, Ծոփքի ևԿոմագենեի արքա։

Աբդիսարես (մ.թ.ա. III դարի վերջ) – Ծոփքի արքա։

Երվանդ Դ Վերջին (մ.թ.ա. մոտ 212 – 200 թթ.) – Երվանդունիների վերջին գահակալը, կառուցել է Երվանդաշատը և տեղափոխել մայրաքաղաքը Արմավիրից։

Ервандундская Армения (VI в. до н.э. – II в. до н.э.)
Царство Ервандуни (Оронтиды) было одним из первых общеармянских государств, возникших на Армянском нагорье после падения Урарту. Династия была основана Ервандом I Сакавакяцем в начале VI века до н.э.

Столицы: Армавир и Ервандашат.

Ключевые события: В период правления Ервандуни Армения сохранила значительную автономию в составе Ахеменидской державы, удерживая свои культурные и политические институты. После битвы при Гавгамелах (331 г. до н.э.) Армения обрела полный суверенитет.

Закат: Власть династии подошла к концу в начале II века до н.э. (около 200 г. до н.э.), когда Селевкиды разделили Армению на части, а в Великой Армении к власти пришла династия Арташесидов.

Цари династии Ервандуни (Оронтидов)
Ерванд I Сакавакяц (ок. 570 – ок. 560 гг. до н.э.) – основатель династии и царства.

Тигран Ервандян (ок. 560 – ок. 535 гг. до н.э.) – могущественный армянский царь, союзник Кира Великого (согласно трудам Мовсеса Хоренаци).

Ваагн – эпический царь-богатырь, предшественник или преемник Тиграна.

Ерванд II (середина IV в. до н.э.) – армянский правитель, участвовавший в битве при Гавгамелах против Александра Македонского.

Михран (конец IV в. до н.э.) – правитель Армении.

Ерванд III (ок. 320 – ок. 260 гг. до н.э.) – основатель Ериваншата (Ервандашата), расширивший границы и укрепивший государство.

Сам (середина III в. до н.э.) – правитель из династии Ервандянов.

Аршам (середина – конец III в. до н.э.) – основатель города Аршамашат.

Ксеркс (Шаварш) (ок. 220 – 212 гг. до н.э.) – царь Софены и Коммагены.

Абдисар (конец III в. до н.э.) – царь Софены.

Ерванд IV Последний (ок. 212 – 200 гг. до н.э.) – последний царь из династии Ервандуни, перенесший столицу в Ервандашат.

Ervandunids Armenia / Orontid Armenia (6th c. BC – 2nd c. BC)
The Orontid Dynasty (Ervanduni) established one of the first unified Armenian kingdoms, emerging on the Armenian Highlands following the fall of Urartu. Founded by Yervand I Sakavakyats in the early 6th century BC, the kingdom marked a crucial chapter in Armenian statehood.

Capitals: Armavir and Yervandashat.

Key Highlights: During the Achaemenid Persian period, Armenia maintained internal autonomy and robust administrative structures. Following the Battle of Gaugamela in 331 BC, Armenia emerged as an independent kingdom.

Decline: The dynasty’s rule in Greater Armenia ended in the early 2nd century BC (c. 200 BC) as Seleucid influence fragmented the region, paving the way for the rise of the Artaxiad Dynasty.

Kings of the Orontid (Ervanduni) Dynasty
Yervand I Sakavakyats (c. 570 – c. 560 BC) – Founder of the dynasty and the early Armenian kingdom.

Tigran Yervandyan (c. 560 – c. 535 BC) – A powerful Armenian king and ally of Cyrus the Great (prominent in Movses Khorenatsi’s history).

Vahagn – Legendary heroic king associated with early Armenian myth and statehood.

Yervand II (mid-4th century BC) – Armenian ruler who commanded forces at the Battle of Gaugamela against Alexander the Great.

Mithranes / Mihran (late 4th century BC) – Governor and ruler in Armenia.

Yervand III (c. 320 – c. 260 BC) – Founder of Yervandashat, builder of temples at Armavir.

Sam (mid-3rd century BC) – Orontid ruler succeeding Yervand III.

Arsham (mid to late 3rd century BC) – Founder of Arshamashat.

Xerxes (Shavarsh) (c. 220 – 212 BC) – King of Sophene and Commagene.

Abdisares (late 3rd century BC) – King of Sophene.

Yervand IV the Last (c. 212 – 200 BC) – The final ruler of the Orontid Dynasty, who moved the capital to Yervandashat.

ერვანდუნიანთა სომხეთი (ძვ. წ. VI – ძვ. წ. II საუკუნეები)
ერვანდუნების (ორონտიდების) სამეფო იყო ერთ-ერთი პირველი სომხური გაერთიანებული სახელმწიფო, რომელიც წარმოიშვა ურარტუს დაცემის შემდეგ. დინასტიას საფუძველი ჩაუყარა ერვანდ I-მა ძვ. წ. VI საუკუნის დასაწყისში.

დედაქალაქები: არმავირი და ერვანდაშატი.

მნიშვნელოვანი მოვლენები: აჰემენიანთა სპარსეთის პერიოდში სომხეთმა შეინარჩუნა ავტոնომია და ადგილობრივი მმართველობა. ძვ. წ. 331 წლის გავგამელის ბრძოლის შემდეგ სომხეთმა სრული დამოუკიდებლობა მოიპოვა.

დასასრული: დინასტიის მმართველობა დიდ სომხეთში დასრულდა ძვ. წ. II საუკუნის დასაწყისში (დაახლ. ძვ. წ. 200 წ.), რის შემდეგაც ძალაუფლება არტაშესიანთა დინასტიას გადაეცემა.

ერვანდუნების (ორონტიდების) დინასტიის მეფეები
ერვანდ I საყავაკიაცი (დაახლ. ძვ. წ. 570 – 560 წწ.) – სამეფოს და დინასტიის დამაარსებელი.

ტიգրան ერვანդიანი (დაახლ. ძვ. წ. 560 – 535 წწ.) – ძლიერი სომხეთის მეფე, კიროს დიდის მოკავშირე (მოხსენიებულია მოვსეს ხորენაცთან).

ვაահագნი (ვაჰაგნი) – ეპიკური მეფე-გმირი.

ერვანდ II (ძვ. წ. IV საუკუნის შუა წლები) – სომხეთის მმართველი, რომელიც მონაწილეობდა გავგამელის ბრძოლაში ალექსანდრე მაკედոնელის წინააღმდეგ.

მიჰრანი (ძვ. წ. IV საუკუნის ბოლო) – მმართველი სომხეთში.

ერვანდ III (დაახლ. ძვ. წ. 320 – 260 წწ.) – ერვანდაშატის დამაარსებელი, არმავირის ტაძრების აღმშენებელი.

სამი (ძვ. წ. III საუკუნის შუა წლები) – ერვანდ III-ის მემკვიდრე.

არშამი (ძვ. წ. III საუკუნის შუა-ბოლო წლები) – ქალაქ არშამაშატის დამაარსებელი.

ქსერქსე (შავარში) (დაახლ. ძვ. წ. 220 – 212 წწ.) – წოფքის (სოფენეს) და კომაგენეს მეფე.

აბდისა (ძვ. წ. III საუკუნის ბოლო) – წოფքის მეფე.

ერვანდ IV უკანასკნელი (დაახლ. ძვ. წ. 212 – 200 წწ.) – ერვანდუნების დინასტიის უკანასკნელი წარმომადგენელი, რომელმაც დედაქალაქი ერვანდაშატში გადაიტანა.
https://the-armenian-highland.org/2026/09/22/երվանդունիների-հայաստան-ервандундс/
https://armenia-in-map.blogspot.com/2026/09/ervandunids-armenia.html

Ցանկ Արմենի թագավորների – Список царей Армени – List of the Kings of Armeni

Ցանկ Արմենի թագավորների – Список царей Армени – List of the Kings of Armeni

CREATOR: gd-jpeg v1.0 (using IJG JPEG v62), quality = 80

Ցանկ Արմենի թագավորների (չշփոթել Հայաստանի հետ. այստեղ նկատի է առնվում կոնկրետ թագավորության անունը, որը ստեղծվել է Արյան տերության փլուզումից հետո, երբ Հայկական թագավորությունը ևս բաժանվել էր հինգ մասի: Աղբյուրներում Արմենի թագավորությունը հայտնի է որպես Ուրմե, Արմե, Արմենիա-Սուբրիա և այլն):

Արմեի թագավորները Հայկազունի տոհմից ունեցել են անվանական իշխանություն և գերակայություն մյուս չորս թագավորությունների նկատմամբ, չնայած իրական ուժով հաճախ զիջել են նրանցից շատերին:

  1. Զավան որդի (մ.թ.ա. 1568-1531)
  2. Պառնակ I որդի (մ.թ.ա. 1531-1478)
  3. Սուրեն որդի (մ.թ.ա. 1478-1433)
  4. Հովնանակ որդի (մ.թ.ա. 1433-1403)
  5. Վաշտակ որդի (մ.թ.ա. 1403-1381)
  6. Հայկակ I որդի (մ.թ.ա. 1381-1363)
  7. Ամբակ I որդի (մ.թ.ա. 1363-1349)
  8. Արնակ որդի (մ.թ.ա. 1349-1332)
  9. Շավարշ I որդի (մ.թ.ա. 1332-1326)
  10. Նորայր որդի (մ.թ.ա. 1326-1302)
  11. Վստամ որդի (մ.թ.ա. 1302-1288)
  12. Կար որդի (մ.թ.ա. 1288-1285)
  13. Հորակ որդի (մ.թ.ա. 1285-1267)
  14. Հրանտ որդի (մ.թ.ա. 1267-1242)
  15. Ենզակ որդի (մ.թ.ա. 1242-1227)
  16. Հլակ որդի (մ.թ.ա. 1227-1197)
  17. Հորո որդի (մ.թ.ա. 1197-1194)
  18. Զարմայր որդի (մ.թ.ա. 1194-1180)
  19. Շավարշ II որդի (մ.թ.ա. 1180-1137)
  20. Պերճ I որդի (մ.թ.ա. 1137-1102)
  21. Արբուն որդի (մ.թ.ա. 1102-1075)
  22. Պերճ II որդի (մ.թ.ա. 1075-1035)
  23. Բազուկ որդի (մ.թ.ա. 1035-985)
  24. Հոյ որդի (մ.թ.ա. 985-941)
  25. Հուսիկ որդի (մ.թ.ա. 941-910)
  26. Ամբակ II որդի (մ.թ.ա. 910-883)
  27. Կախպակ որդի (մ.թ.ա. 883-838)
  28. Պառնավազ I որդի (մ.թ.ա. 838-805)
  29. Պառնակ II որդի (մ.թ.ա. 805-765)
  30. Անհայտներ (մ.թ.ա. 765 – մոտ 713)
  31. Ինիպ-Տեշուբ (կառավարիչ Վանից) (մ.թ.ա. մոտ 713 – 673)
  32. Հսկա տոհմից (մ.թ.ա. 673-664)
  33. Անդարի (մ.թ.ա. 664-656)
  34. Պարույր Սկայորդու որդի

 Список царей Армени – не путать с Арменией, здесь имеется ввиду название конкретного царства, который образовался после распада Арийской державы, когда и Армянское царство разделилась на пять частей. В источниках царство Армени известно как Урме, Арме, Армения-Субрия и тд.

Цари Арме из рода Айказуни имели номинальную власть и верховенство над остальными четырьмя царствами, хотя по реальной силе часто уступали многим из них.

1. Заван сын (1568-1531 д.н.э.)

2. Парнак I сын (1531-1478 д.н.э.)

3. Сурен сын (1478-1433 д.н.э.)

4. Овнанак сын (1433-1403 д.н.э.)

5. Ваштак сын (1403-1381 д.н.э.)

6. Айкак I сын (1381-1363 д.н.э.)

7. Амбак I сын (1363-1349 д.н.э.)

8. Арнак сын (1349-1332 д.н.э.)

9. Шаварш I сын (1332-1326 д.н.э.)

10. Норайр сын (1326-1302 д.н.э.)

11. Встам сын (1302-1288 д.н.э.)

12. Кар сын (1288-1285 д.н.э.)

13. Хорак сын (1285-1267 д.н.э.)

14. Грант сын (1267-1242 д.н.э.)

15. Энзак сын (1242-1227 д.н.э.)

16. Глак сын (1227-1197 д.н.э.)

17. Хоро сын (1197-1194 д.н.э.)

18. Зармайр сын (1194-1180 д.н.э.)

19. Шаварш II сын (1180-1137 д.н.э.)

20. Перч I сын (1137-1102 д.н.э.)

21. Арбун сын (1102-1075 д.н.э.)

22. Перч II сын (1075-1035 д.н.э.)

23. Базук сын (1035-985 д.н.э.)

24. Хой сын (985-941 д.н.э.)

25. Усик сын (941-910 д.н.э.)

26. Амбак II сын (910-883 д.н.э.)

27. Кахпак сын (883-838 д.н.э.)

28. Парнаваз I сын (838-805 д.н.э.)

29. Парнак II сын (805-765 д.н.э.)

30. Неизвестные (765 – ок. 713 д.н.э.)

31. Инип-Тешуб (правитель из Вана) (ок. 713 – точ. 673 д.н.э.)

32. Хска из рода (673-664 д.н.э.)

33. Андари (664-656 д.н.э.)

34. Паруир Скайорди сын

List of the Kings of Armeni — not to be confused with Armenia; this refers to the name of a specific kingdom formed after the collapse of the Aryan Empire, when the Armenian Kingdom also split into five parts. In historical sources, the kingdom of Armeni is known as Urme, Arme, Armenia-Subria, etc.

The kings of Arme from the Haykazuni dynasty held nominal power and supremacy over the other four kingdoms, although in actual strength they often yielded to many of them.

  1. Zavan, son of (1568–1531 BC)
  2. Parnak I, son of (1531–1478 BC)
  3. Suren, son of (1478–1433 BC)
  4. Hovnanak, son of (1433–1403 BC)
  5. Vashtak, son of (1403–1381 BC)
  6. Haykak I, son of (1381–1363 BC)
  7. Ambak I, son of (1363–1349 BC)
  8. Arnak, son of (1349–1332 BC)
  9. Shavarsh I, son of (1332–1326 BC)
  10. Norayr, son of (1326–1302 BC)
  11. Vstam, son of (1302–1288 BC)
  12. Kar, son of (1288–1285 BC)
  13. Horak, son of (1285–1267 BC)
  14. Hrant, son of (1267–1242 BC)
  15. Enzak, son of (1242–1227 BC)
  16. Hlak, son of (1227–1197 BC)
  17. Horo, son of (1197–1194 BC)
  18. Zarmayr, son of (1194–1180 BC)
  19. Shavarsh II, son of (1180–1137 BC)
  20. Perch I, son of (1137–1102 BC)
  21. Arbun, son of (1102–1075 BC)
  22. Perch II, son of (1075–1035 BC)
  23. Bazuk, son of (1035–985 BC)
  24. Hoy, son of (985–941 BC)
  25. Usik, son of (941–910 BC)
  26. Ambak II, son of (910–883 BC)
  27. Kahpak, son of (883–838 BC)
  28. Parnavaz I, son of (838–805 BC)
  29. Parnak II, son of (805–765 BC)
  30. Unknown (765 – c. 713 BC)
  31. Inip-Teshub (ruler from Van) (c. 713 – 673 BC)
  32. Hska of the dynasty (673–664 BC)
  33. Andari (664–656 BC)
  34. Paruyr, son of Skayord

არმენის სამეფოთა სია (არ აურიოთ სომხეთთან; აქ იგულისხმება კონკრეტული სამეფოს სახელი, რომელიც წარმოქმნა არიული სახელმწიფოს დაშლის შემდეგ, როდესაც სომხეთის სამეფოც ხუთ ნაწილად გაიყო. წყაროებში არმენის სამეფო ცნობილია როგორც ურმე, არმე, არმენია-სუბრია და ა.შ.): არმეს მეფეები ჰაიკაზუნის დინასტიიდან ფლობდნენ ნომინალურ ძალაუფლებას და უზენაესობას დანარჩენ ოთხ სამეფოზე, თუმცა რეალური ძალით ხშირად ჩამოუვარდებოდნენ მათგან ბევრს.

  1. ზავანის ძე (ძვ. წ. 1568-1531)
  2. ფარნაკ I-ის ძე (ძვ. წ. 1531-1478)
  3. სურენის ძე (ძვ. წ. 1478-1433)
  4. ჰოვნანაკის ძე (ძვ. წ. 1433-1403)
  5. ვაშტაკის ძე (ძვ. წ. 1403-1381)
  6. ჰაიკაკ I-ის ძე (ძვ. წ. 1381-1363)
  7. ამბაკ I-ის ძე (ძვ. წ. 1363-1349)
  8. არნაკის ძე (ძვ. წ. 1349-1332)
  9. შავარშ I-ის ძე (ძვ. წ. 1332-1326)
  10. ნორაირის ძე (ძვ. წ. 1326-1302)
  11. ვსტამის ძე (ძვ. წ. 1302-1288)
  12. კარის ძე (ძვ. წ. 1288-1285)
  13. ჰორაკის ძე (ძვ. წ. 1285-1267)
  14. ჰრანტის ძე (ძვ. წ. 1267-1242)
  15. ენზაკის ძე (ძვ. წ. 1242-1227)
  16. ჰლაკის ძე (ძვ. წ. 1227-1197)
  17. ჰოროს ძე (ძვ. წ. 1197-1194)
  18. ზარმაირის ძე (ძვ. წ. 1194-1180)
  19. შავარშ II-ის ძე (ძვ. წ. 1180-1137)
  20. პერჩ I-ის ძე (ძვ. წ. 1137-1102)
  21. არბუნის ძე (ძვ. წ. 1102-1075)
  22. პერჩ II-ის ძე (ძვ. წ. 1075-1035)
  23. ბაზუკის ძე (ძვ. წ. 1035-985)
  24. ჰოის ძე (ძვ. წ. 985-941)
  25. ჰუსიკის ძე (ძვ. წ. 941-910)
  26. ამბაკ II-ის ძე (ძვ. წ. 910-883)
  27. კახპაკის ძე (ძვ. წ. 883-838)
  28. ფარნავაზ I-ის ძე (ძვ. წ. 838-805)
  29. ფარნაკ II-ის ძე (ძვ. წ. 805-765)
  30. უცნობები (ძვ. წ. 765 – დაახლ. 713)
  31. ინიპ-ტეშუბი (მმართველი ვანიდან) (ძვ. წ. დაახლ. 713 – 673)
  32. ჰსკას საგროვოდან / ჰსკას ტომიდან (ძვ. წ. 673-664)
  33. ანდარი (ძვ. წ. 664-656)
  34. პარუირ სკაიორდის ძე

Հայասստանը Տիգրան I 120 95 մթա – Армения при Тигран I 120 -95 года до нашой эры – Armenia bay Tigran I 120 -95 BCE – ტიგრან I

Հայասստանը Տիգրան I 120 95 մթա – Армения при Тигран I 120 -95 года до нашой эры – Armenia bay Tigran I 120 -95 BCE – ტიგრან I

Հայասստանը Տիգրան I 120 95 մթա – Армения при Тигран I 120 -95 года до нашой эры – Armenia bay Tigran I 120 -95 BCE – ტიგრან I

Տիգրան Ա (Արտաշեսյան հարստություն)

Տիգրան Ա (Արտաշեսյան հարստություն) Տիգրան Ա-ն հին Հայաստանի Արտաշեսյան հարստության կարևորագույն թագավորներից մեկն էր, որը կառավարել է մ.թ.ա. մոտավորապես 120–95 թվականներին: Նա հայոց նշանավոր արքա Արտաշես Ա-ի որդին էր և հաջորդել էր իր եղբորը՝ Արتاваզդ Ա-ին: Թեև Տիգրան Ա-ի կառավարման շրջանի մասին պահպանված պատմական տեղեկությունները շատ չեն, պատմագիտության մեջ նա հայտնի է որպես խաղաղասեր, բայց միևնույն ժամանակ վճռական կառավարիչ: Նա հաջողությամբ պաշտպանել է Հայաստանի սահմանները պարթևական վտանգից և ներքին քաղաքականություն վարել երկրի կենտրոնացման ուղղությամբ: Հայ պատմիչ Մովսես Խորենացին նրան հաճախ հիշատակում է Տիրան անունով: Նրա որդին և հաջորդն էր համաշխարհային պատմության մեջ հայտնի Մեծն Տիգրանը (Տիգրան Բ):

Тигран I (Династия Арташеситов)Тигран I — царь Великой Армении из династии Арташеситов, правивший примерно в 120–95 гг. до н. э. Он был сыном основателя династии Арташеса I и сменил на престоле своего бездетного брата Артавазда I. Несмотря на скудность письменных источников того периода, античные авторы и современные исследователи отмечают его роль в укреплении армянского государства. Тигран I успешно противостоял внешним угрозам, в частности со стороны Парфии, и проводил политику внутреннего укрепления царской власти. Его правление заложило прочный фундамент для будущего расцвета Армении при его сыне и преемнике — великом царе царей Тигране II.

Tigranes I (Artaxiad Dynasty) Tigranes I was a king of Armenia from the Artaxiad dynasty, reigning from approximately 120 to 95 BC. He was the son of Artaxias I, the founder of the kingdom, and ascended the throne after the death of his brother Artavasdes I. Although historical records detailing his specific reign are relatively scarce, Tigranes I is recognized as a steady and capable ruler. He successfully defended Armenia against external pressures, notably from the Parthian Empire, and maintained internal stability. His reign provided a stable foundation for the subsequent golden age of Armenia under his famous son and successor, Tigranes II the Great.

ტიგრან I (არტაშესიანთა დინასტია) ტიგრან I იყო ძველი სომხეთის მეფე არტაშესიანთა დინასტიიდან, რომელიც მართავდა ძვ. წ. დაახლოებით 120–95 წლებში. იგი იყო არტაშეს I-ის ძე და ტახტზე ავიდა თავისი ძმის, არტავაზდ I-ის გარდაცვალების შემდეგ. მიუხედავად იმისა, რომ მისი მმართველობის პერიოდის შესახებ მცირე ისტორიული ცნობებია შემორჩენილი, ტიგრან I ცნობილია, როგორც წარმატებული მმართველი, რომელმაც შეძლო ქვეყნის საზღვრების დაცვა და შიდა სტაბილურობის შენარჩუნება. მან მყარი საფუძველი შექმნა იმ ძლიერებისთვის, რომელსაც სომხეთმა მიაღწია მისი ძის და მემკვიდრის, დიდი ტიგრანის (ტიგრან II) დროს.

Տիգրան II – Тигран II – Tigran II

Տիգրան II – Тигран II – Tigran II

Տիգրան Մեծ. Հայոց աշխարհակալ արքան

Տիգրան Բ Մեծը (մ.թ.ա. 95-55 թթ.) Հայոց պատմության ամենահզոր և նշանավոր գործիչներից է։ Նա Արտաշեսյանների արքայատոհմից էր և կարողացավ կարճ ժամանակում Հայաստանը վերածել Մերձավոր Արևելքի ամենաազդեցիկ պետության՝ «Ծովից ծով Հայաստան»-ի։

Տիգրան Մեծի օրոք հայկական տերությունը տարածվում էր Կասպից ծովից մինչև Միջերկրական ծով։ Նա կառուցեց իր մայրաքաղաքը՝ Տիգրանակերտը, որը դարձավ տարածաշրջանի մշակութային և տնտեսական կենտրոններից մեկը։ Իր իմաստուն քաղաքականության և հզոր բանակի շնորհիվ նա հաջողությամբ դիմակայեց Հռոմեական կայսրության և Պարթևստանի մարտահրավերներին։ Տիգրան Մեծը պատմության մեջ մնաց ոչ միայն որպես մեծ զորավար, այլև որպես պետական գործիչ, ով հայ ժողովրդին բարձրացրեց քաղաքակրթական նոր մակարդակի։

Тигран II Великий — царь царей

Тигран II Великий (95–55 гг. до н.э.) — одна из самых выдающихся фигур в истории Армении. Он происходил из династии Арташесидов и за короткий срок превратил Армению в самое могущественное государство на Ближнем Востоке, известное как «Армения от моря до моря».

В период правления Тиграна Великого армянская империя простиралась от Каспийского до Средиземного моря. Он основал новую столицу — Тигранакерт, которая стала одним из важнейших культурных и экономических центров региона. Благодаря своей мудрой внешней политике и сильной армии, он успешно противостоял вызовам Римской империи и Парфянского царства. Тигран Великий вошел в историю не только как великий полководец, но и как мудрый государственный деятель, поднявший армянский народ на новую цивилизационную ступень.

Tigranes the Great — The King of Kings

Tigranes II the Great (95–55 BC) is one of the most powerful and prominent figures in Armenian history. A member of the Artaxiad dynasty, he managed to transform Armenia into the most influential state in the Middle East in a very short time, famously known as the “Armenia from Sea to Sea.”

During the reign of Tigranes the Great, the Armenian Empire stretched from the Caspian Sea to the Mediterranean Sea. He established his capital, Tigranakert, which became one of the major cultural and economic centers of the region. Through his wise diplomacy and a formidable army, he successfully challenged the Roman Empire and the Parthian Empire. Tigranes the Great remains in history not only as a brilliant military strategist but also as a statesman who elevated the Armenian people to a new level of civilization.

Tigrane le Grand : Roi des rois Tigrane II le Grand (95-55 av. J.-C.) fut le souverain le plus puissant de l’histoire de l’Arménie. Sous son règne, l’empire arménien s’étendait de la mer Caspienne à la Méditerranée.

Tigranes der Große: König der Könige Tigranes II. der Große (95–55 v. Chr.) war der mächtigste Herrscher in der Geschichte Armeniens. Unter seiner Herrschaft erstreckte sich das armenische Reich vom Kaspischen Meer bis zum Mittelmeer.

Tigrane il Grande: Re dei re Tigrane II il Grande (95-55 a.C.) è stato il sovrano più potente della storia dell’Armenia. Sotto il suo regno, l’impero armeno si estendeva dal Mar Caspio al Mar Mediterraneo.

Tigranes el Grande: Rey de reyes Tigranes II el Grande (95-55 a.C.) fue el gobernante más poderoso en la historia de Armenia. Bajo su reinado, el imperio armenio se extendía desde el Mar Caspio hasta el Mar Mediterráneo.

Tigranes Handia: Erregeen Erregea Tigranes II.a Handia (K.a. 95-55) Armeniako historiako agintaririk boteretsuena izan zen. Haren erregealdian, Armeniako inperioa Kaspiar Itsasotik Mediterraneo Itsasora hedatzen zen.

Тигран Велики: Краљ краљева Тигран II Велики (95–55. п.н.е.) био је најмоћнији владар у историји Јерменије. Под његовом влашћу, Јерменско царство се протезало од Каспијског до Средоземног мора.

Тигран Стыр: Паддзахты паддзах Тигран II Стыр (нæ эрæйы агъоммæ 95–55 азтæ) уыд Сомихы историы тæккæ тыхджындæр паддзах. Йæ хицауиуæджы рæстæг сомихаг импери фæхæццæ Каспийы денджызæй Зæххастæуы денджызмæ.

Тигран Ду: Аҳцәа раҳ Тигран II Ду (н.е. ҟалаанӡа 95–55 шш.) Ермантәыла аҭоурых аҿы зегь реиҳа иашаз аҳ иакәын. Иара ихаан ермантәи аимпериа Каспиатәи аӡиа инаркны Аегеиатәи амшын аҟынӡа иааиуан.

Tigranes Wielki: Król królów Tigranes II Wielki (95–55 p.n.e.) był najpotężniejszym władcą w historii Armenii. Za jego panowania imperium ormiańskie rozciągało się od Morza Kaspijskiego po Morze Śródziemne.

Tigranes cel Mare: Rege al regilor Tigranes al II-lea cel Mare (95–55 î.Hr.) a fost cel mai puternic conducător din istoria Armeniei. Sub domnia sa, imperiul armean se întindea de la Marea Caspică până la Marea Mediterană.

Tigranes the Great: King o Kings Tigranes II the Great (95–55 BC) wis the maist pouerfu ruler in the history o Armenie. Unner his ring, the Armenie empire streatched frae the Caspian Sea tae the Mediterranean Sea.

ტიგრან დიდი: მეფეთა მეფე ტიგრან II დიდი (ძვ. წ. 95–55) იყო სომხეთის ისტორიაში ყველაზე ძლიერი მმართველი. მისი მმართველობის პერიოდში სომხეთის იმპერია კასპიის ზღვიდან ხმელთაშუა ზღვამდე იყო გადაჭიმული.