Որոտնա բերդ (Vorotnaberd / Որոտնաբերդ

**B-005: Որոտնա բերդ (Vorotnaberd / Որոտնաբերդ)**

**Որոտնաբերդը** (հայերեն՝ Որոտնա բերդ, նաև կոչվում է *Դավիթ Բեկի բերդ*)– հայ միջնադարյան ամրոց է, գտնվում է Հայաստանի Սյունիքի մարզում՝ Որոտան գետի աջափնյա անդնդրի վրա՝ մոտ Սիսիան քաղաքից ~20 կմ արևելք։

Պատմություն

* Ամրոցը կառուցվել է դեռ **V դարում** և վաղնջական ժամանակներում արդեն հիշատակվել է հայ պատմիչների մոտ։

* Այն եղել է Սյունիքի հռչակավոր պաշտպանական կառույցներից մեկը և բազմիցս տիրացվել է տարբեր տերությունների կողմից:

* XIII դարից Օրբելյանների տիրույթի մաս է կազմում։

* 1386 թ. գրավվել է մոնղոլների կողմից, իսկ հին 1400-ականներին զավթվել է Կարա-Յուսուֆի կողմից։

* **XVIII դարում**՝ 1724 թվականին, հայ ազատամարտիկ Դավիթ Բեկը նվաճել և ազատագրել է բերդը՝ այն կապելով իր ազատագրական պայքարի հետ՝ ինչով էլ բացատրվում է ժողովրդական անվանումը *Դավիթ Բեկի բերդը*։

* XIX դարի վերջերին այն այլևս պատմական աղբյուրներում որպես գործող ամրոց չի հիշատակվում։

Նկարագրություն

* Բերդը գտնվում է անմատչելի ժայռոտ վայրում՝ բնական պաշտպանություններով՝ երեք կողմերից շրջապատված բազալտե ժայռերով:

* Զգալի հատվածներ տեղակայված են բարձր հարթակի վրա, իսկ հարավում՝ մոտ 50 մ բարձրության վրա՝ *միջնաբերդը*։

* Այստեղ պահպանվել են հողմածառային հների, դիտաշտարակների ու ջրամբարի մնացորդներ:

* Հիմա ամրոցը հիմնականում ավերակների տեսքով է՝ հետքի մնացորդներով:

Հիմնական տեղեկություններ

**Տարածք:** Որոտան գյուղից հարավարևմտյան կողմը

* **Ժամանակաշրջան:** IV–V դարերից մինչև XVIII դար

* **Պատմական նշանակություն:** Սյունիքի պաշտպանական կարևոր կետ և ազատագրական պայքարի խորհրդանիշ:

Աղձնիք բերդ – Տիգրիս գետ

Աղձնիք բերդ – Տիգրիս գետ\

“Աղձնիք”,

“Տիգրիս գետ”,

“մ.թ.ա. I դ.”,

“Տիգրան Մեծի ամրոց, գետային պաշտպանություն”

Դավթի բերդ – Աղձնիք – Սասուն- միջնադար – Կաղկիկ անունով հայտնի

Դավթի բերդ – Աղձնիք – Սասուն- միջնադար – Կաղկիկ անունով հայտնի

“Դավթի բերդ”

“Աղձնիք”,

“Սասուն”,

“միջնադար”,

“Սասնո ամրոց, Կաղկիկ անունով հայտնի”

Աղձնիք – Սասուն – Սասունի բերդ

# Աղձնիք

“Սասունի բերդ”:

“Սասուն”,

“Հայկական շրջան”,

“Լեռնային գիշերվա պաշտպանություն”

Մոկք – Մոկցի բերդ – Վանա լճի արևելք

Մոկք – Մոկցի բերդ – Վանա լճի արևելք

# Մոկք

“Մոկցի բերդ”:

“Վանա լճի արևելք”,

“մ.թ. I-IV դդ.”,

“Մոկքի հիմնական ամրոց”

Աշոտ Երկաթ բերդ – Իջևան մոտ, Աղստև գետ

“Աշոտ Երկաթ բերդ”:

“Իջևան մոտ, Աղստև գետ”,

“X դար”,

“Սև քարերից ամրոց, լեգենդներով կապված”

Ախթալա բերդ – Գուգարք

“Ախթալա բերդ”

“Գուգարք”,

“Լոռի, Դեբետ գետ, ժայռոտ հրվանդան”,

“X դար”,

“Ամրոց համալիր, եկեղեցիներ, որմնանկարներ, աշտարակներ”

Գուգարքացոթն բերդ

“Գուգարքացոթն բերդ”:

“Գուգարք”,

“Գուգարքի սահման”,

“մ.թ. I-IV դդ.”,

“Հյուսիսային սահմանային պաշտպանություն”

Մեղրի բերդ – Սյունիք

“Մեղրի բերդ”:

“Սյունիք”,

“Մեղրի, լեռնաշղթաների գագաթներ”,

“XVIII դար”,

“Քաղաքը շրջապատող ամրոց, առանց պարսպի, լեռնային պաշտպանություն