Կիլիկիայի հայկական թագավորությունը միջնադարյան եվրոպական քարտեզների վրա – Армянское Киликийское царство на средневековых европейских картах – Armenian Kingdom of Cilicia on medieval European maps.

Կիլիկիայի հայկական թագավորությունը միջնադարյան եվրոպական քարտեզների վրա – Армянское Киликийское царство на средневековых европейских картах – Armenian Kingdom of Cilicia on medieval European maps

<< Կիլիկիայի հայկական թագավորությունը հիմնադրվել է միջնադարում՝ դաժան կրոնական պատերազմների ժամանակաշրջանում։

Կիլիկիան եվրոպական խաչակիրների ուժեղ դաշնակից էր և իրեն համարում էր Արևելքում քրիստոնեական աշխարհի հենակետ: Այն ծառայեց նաև, որպես հայ ազգայնականության և մշակույթի առանցքային կետ, քանի որ այդ ժամանակ Հայաստանը գտնվում էր օտարի տիրապետությա տակ: Կիլիկիայի նշանակությունը հայոց պատմության և պետականության մեջ հաստատվում է նաև Հայ Առաքելական եկեղեցու Կաթողիկոսական նստավայրի կարևորությամբ և Խաչակիրների հետ նրա հատուկ կապով, որը նկարագրում է Հռոմի Պապ Գրեգորի XIII- ը իր «Եկեղեցական ռոմանա» -ում։

«Այն բարի գործերից, որոնք հայ ժողովուրդը կատարել է եկեղեցու և քրիստոնեական աշխարհի նկատմամբ, հարկ է շեշտել, որ այն օրերին, երբ քրիստոնյա իշխաններն ու զինվորները գնում էի գրավելու Սուրբ երկիրը, հայ ժողովուրդը, մեծ ոգևորությամբ և ուրախությամբ դիմավորեց նրանց։ Սնունդ և ձիեր մատակարարեց և առաջնորդեց խաչակիրներին։ Հայերը այս զինվորներին օգնեցին իրենց ամբողջ քաջությամբ և նվիրվածությամբ՝ ինչպես սուրբ պատերազմների ժամանակ»:

Արևմուտք վերադառնալով, խաչակիրներն իրենց հետ տարան, հայկական ամրոցաշինության և եկեղեցաշինության ճարտարապետության որորշ տարրեր։

Կիլիկյան Հայաստանը ուներ բարգավաճող տնտեսություն. Այաս նավահանգիստը ծառայում էր որպես արևելք – արևմուտք առևտրի կենտրոն: Մարկո Պոլոն դեպի արևելք կատարած ճանապարհորդությունների ընթացքում անցավ Կիլիկիայով և Այասի մասին գրեց իր հայտնի «Աշխարհի նկարագրությունը» գրքում․ «Հայերն ունեն մի քաղաք ծովի վրա, որ կոչվում էր Լայաս (Այաս), որտեղ նրանք մեծ առևտուր են անում>>։

Армянское Киликийское царство было основано в Средние века, в эпоху жестоких религиозных войн.

Киликия была сильным союзником европейских крестоносцев и считала себя оплотом христианского мира на Востоке. Она также служила ключевым центром армянской национальной идентичности и культуры, так как в то время Армения находилась под иностранным владычеством. Значение Киликии в армянской истории и государственности подтверждается также важностью резиденции Католикоса Армянской Апостольской церкви и ее особыми связями с крестоносцами, что описывает Папа Римский Григорий XIII в своей булле «Ecclesia Romana»:

«Среди благих дел, совершенных армянским народом по отношению к церкви и христианскому миру, следует особенно подчеркнуть, что в те дни, когда христианские князья и воины отправлялись на завоевание Святой Земли, армянский народ встретил их с великим воодушевлением и радостью. Они снабдили крестоносцев продовольствием и лошадьми и стали их проводниками. Армяне помогали этим воинам со всей своей храбростью и преданностью во время святых войн».

Возвращаясь на Запад, крестоносцы привезли с собой отдельные элементы армянской замковой и церковной архитектуры.

Киликийская Армения обладала процветающей экономикой: порт Аяс служил центром торговли между Востоком и Западом. Марко Поло во время своих путешествий на Восток проходил через Киликию и написал об Аясе в своей знаменитой книге «Книга о разнообразии мира» («Описание мира»): «У армян есть город на берегу моря, который называется Лаяс (Аяс), где они ведут большую торговлю».

(Թարգմանությունը՝ Նաիրեանի/Nairian Ar)

The Armenian Kingdom of Cilicia was established during the High Middle Ages amid fierce religious wars by the Rubenid dynasty, an offshoot of the larger Bagratid family, which at various times had held the thrones of Armenia and Georgia. Their capital was originally at Tarsus, and later became Sis.

Cilicia was a strong ally of the European Crusaders, and saw itself as a bastion of Christendom in the East. It also served as a focus for Armenian nationalism and culture, since Armenia proper was under foreign occupation at the time. Cilicia’s significance in Armenian history and statehood is also attested by the transfer of the seat of the Catholicos of the Armenian Apostolic Church, spiritual leader of the Armenian people, to the region.

Its special relation with the Crusaders was described by Pope Gregory XIII in his Ecclesia Romana:

“Among the good deeds which the Armenian people has done towards the church and the Christian world, it should especially be stressed that, in those times when the Christian princes and the warriors went to retake the Holy Land, no people or nation, with the same enthusiasm, joy and faith came to their aid as the Armenians did, who supplied the Crusaders with horses, provision and guidance. The Armenians assisted these warriors with their utter courage and loyalty during the Holy wars.”

Cilician Armenians had an important impact on Crusaders returning to the West, most notably with the architectural traditions. Europeans incorporated elements of Armenian castle-building, learned from Armenian masons in the Crusader states, as well as some elements of church architecture. Most Armenian castles made atypical usage of rocky heights, and featured curved walls and round towers, similar to those of the Hospitaller castles Krak des Chevaliers and Marqab.

Cilician Armenia had a thriving economy, with the port of Ayas serving as a center for East to West trade. Marco Polo on his travels to the east passed through Cilicia and spoke of Ayas in his renowned book, The Description of the World as:

“a city of good and great and of great trade”

http://arbugo.am/