Գիսաստղ Հայոց Комета Армянская(Гисастх Айоц) Comet Armenian

Հայոց Գիսաստղ – Гидастх Айоц – Гисастх Айоц

Գիսաստղ Комета Армянская Հայոց Comet Armenian

Գիսաստղ Հայոց Комета Армянская(Гисастх Айоц) Comet Armenian
Գիսաստղ Հայոց Комета Армянская(Гисастх Айоц) Comet Armenian

Тайна Гисастха Айоц-Гисастх Айоц Показывает Количество Измирений- главная перевая Измирения в Центре и 8 суб Измирении вокруг главной Измирении, а суб измирении имеют свои 8 суб Измирении,и так бесконечно.

Գիսաստղ Հայոց Комета Армянская(Гисастх Айоц) Comet Armenian

Գիսաստղ Հայոց Комета Армянская(Гисастх Айоц) Comet Armenian
Գիսաստղ Հայոց Комета Армянская(Гисастх Айоц) Comet Armenian

флаг Урарту-Армении

Գիսաստղ Հայոց Комета Армянская(Гисастх Айоц) Comet Armenian
Գիսաստղ Հայոց Комета Армянская(Гисастх Айоц) Comet Armenian
Գիսաստղ Հայոց Комета Армянская(Гисастх Айоц) Comet Armenian
Գիսաստղ Հայոց Комета Армянская(Гисастх Айоц) Comet Armenian
Առյուծներով որմնանկար Էրեբունից (VIII դ. Մինչև ն..) Фреска со львами из Эребуни (VIII в. до н. э.) Fresco with lions from Erebuni (VIII c. To n. E.)
Առյուծներով որմնանկար Էրեբունից (VIII դ. Մինչև ն..) Фреска со львами из Эребуни (VIII в. до н. э.) Fresco with lions from Erebuni (VIII c. To n. E.)
Երվանունիների դրոշը флаг Ервандидов Yervandids flag
Արտաշեսյանների դրոշը флаг Арташесидов Artashesid flag
Արտաշեսյանների դրոշը флаг Арташесидов Artashesid flag
Գիսաստղ Հայոց Комета Армянская(Гисастх Айоц) Comet Armenian
Գիսաստղ Հայոց Комета Армянская(Гисастх Айоц) Comet Armenian
Գիսաստղ Հայոց Комета Армянская(Гисастх Айоц) Comet Armenian
Գիսաստղ Հայոց Комета Армянская(Гисастх Айоц) Comet Armenian
Գիսաստղ Հայոց Комета Армянская(Гисастх Айоц) Comet Armenian


«Հայոց գիսաստղ» (կամ ավելի հայտնի որպես Հայկի գիսաստղ) ասելով պատմության մեջ հիմնականում հասկանում ենք լեգենդար Հալեյի գիսաստղը, որի ամենատպավորիչ երևումներից մեկը կապված է հենց հայոց պատմության ու Տիգրան Մեծի հետ։

Հայոց գիսաստղ. Տիգրան Մեծի երկնային թագը

Երկնային երևույթները հնում միշտ համարվել են աստվածային նշաններ, բայց հայոց պատմության մեջ կա մի բացառիկ դրվագ, երբ գիսաստղը դարձել է հզոր կայսրության խորհրդանիշ։ Խոսքը Մ.թ.ա. 87 թվականին Հայաստանի երկնքում հայտնված և պատմության մեջ «Հայոց գիսաստղ» կամ «Տիգրանի գիսաստղ» անվամբ մնացած երևույթի մասին է:

Պատմական համատեքստը և գիտական բացահայտումը

2000-ականների սկզբին հայ և օտարերկրյա գիտնականները (այդ թվում՝ աստղագետ Վաչե Գուրզադյանը) ուշագրավ հետազոտություն հրապարակեցին։ Համադրելով հին հռոմեական ու չինական տարեգրությունները՝ նրանք ապացուցեցին, որ Մ.թ.ա. 87թ. օգոստոսին Երկրին է մոտեցել հայտնի Հալեյի գիսաստղը։

Այդ ժամանակահատվածը համընկնում է Հայոց աշխարհակալ արքա Տիգրան Մեծի գահակալման և նրա հզորացման գագաթնակետի հետ։

Գիսաստղը Տիգրան Մեծի դրամների վրա

Այս երկնային մարմինն այնքան մեծ տպավորություն է թողել հայերի և անձամբ արքայի վրա, որ այն պատկերվել է Տիգրան Մեծի արծաթե ու պղնձե դրամների (մետաղադրամների) վրա։

  • Թագի խորհրդանիշը. Տիգրան Մեծի ավանդական թագի (խույրի) վրա, արծվի կողքին, հստակ երևում է աստղ՝ ծռված պոչով։
  • Նշանակությունը. Դա սովորական աստղ չէ, այլ հենց գիսաստղ։ Տիգրան Մեծն այն օգտագործել է որպես աստվածային ընտրյալ լինելու և իր հաղթանակների երկնային ապացույց։

Հետաքրքիր է. Սա պատմության մեջ Հալեյի գիսաստղի առաջին պատկերումներից մեկն է մետաղադրամների վրա, ինչը հայկական դրամագիտությունը դարձնում է բացառիկ ողջ աշխարհում։

Ինչո՞ւ էր դա կարևոր

Հին աշխարհում գիսաստղերը հաճախ ընկալվում էին որպես պատերազմների կամ արհավիրքների նշան, սակայն Տիգրան Մեծի համար այն դարձավ հաջողության, թագավորության ընդարձակման և «Արքայից արքա» տիտղոսի հաստատման սիմվոլ։ Երկնային այդ «հրաշքը» փաստացի լեգիտիմացնում էր նրա իշխանությունը հպատակ ժողովուրդների աչքում։

Ամփոփում. «Հայոց գիսաստղը» պարզապես աստղագիտական անցյալ չէ. այն հայկական մեծության, հզոր պետականության և հին աշխարհի գիտական ու մշակութային ընկալումների փառահեղ միահյուսումն է:

На русском: Армянская комета: Небесная корона Тиграна Великого

Небесные явления в древности всегда считались божественными знамениями, но в армянской истории есть исключительный эпизод, когда комета стала символом могущественной империи. Речь идет о явлении, зафиксированном в небе Армении в 87 году до н.э. и оставшемся в истории под названием «Армянская комета» или «Комета Тиграна».

Исторический контекст и научное открытие

В начале 2000-х годов армянские и зарубежные ученые (в том числе астрофизик Ваге Гурзадян) опубликовали примечательное исследование. Сопоставив древнеримские и китайские летописи, они доказали, что в августе 87 года до н.э. к Земле приблизилась знаменитая комета Галлея.

Этот период в точности совпадает с пиком правления и могущества армянского императора Тиграна Великого.

Комета на монетах Тиграна Великого

Это небесное тело произвело такое неизгладимое впечатление на армян и лично на царя, что его изображение было выбито на серебряных и медных монетах Тиграна Великого.

  • Символ на короне: На традиционной короне (тиаре) Тиграна Великого, рядом с орлом, четко видна звезда с изогнутым хвостом.
  • Значение: Это не обычная звезда, а именно комета. Тигран Великий использовал ее как небесное доказательство своей божественной избранности и побед.

Интересный факт: Это одно из первых в истории изображений кометы Галлея на монетах, что делает армянскую нумизматику уникальной во всем мире.

Почему это было важно?

В древнем мире кометы часто воспринимались как предвестники войн или бедствий, но для Тиграна Великого она стала символом удачи, расширения империи и утверждения титула «Царь царей». Это небесное «чудо» фактически легитимизировало его власть в глазах покоренных народов.

The Armenian Comet: The Celestial Crown of Tigranes the Great

In antiquity, celestial phenomena were always viewed as divine signs, but in Armenian history, there is an exceptional episode where a comet became the symbol of a powerful empire. This refers to the appearance in the skies of Armenia in 87 BC, remembered in history as the “Armenian Comet” or “Tigranes’ Comet.”

Historical Context and Scientific Discovery

In the early 2000s, Armenian and international scientists (including astrophysicist Vahe Gurzadyan) published a remarkable study. By comparing ancient Roman and Chinese chronicles, they proved that the famous Halley’s Comet approached Earth in August of 87 BC.

This period perfectly coincides with the peak of the reign and expansion of the Armenian Emperor, Tigranes the Great.

The Comet on the Coins of Tigranes the Great

This celestial body left such a massive impression on the Armenian people and the king himself that it was depicted on the silver and bronze coins of Tigranes the Great.

  • The Symbol on the Crown: On the traditional crown (tiara) of Tigranes the Great, next to the eagle, a star with a curved tail is clearly visible.
  • Significance: This is not a regular star, but a comet. Tigranes the Great used it as celestial proof of being divinely chosen and to signify his victories.

Interesting Fact: This is one of the earliest depictions of Halley’s Comet on coins in human history, making Armenian numismatics uniquely valuable worldwide.

Why Was It Important?

In the ancient world, comets were often perceived as omens of war or disaster, but for Tigranes the Great, it became a symbol of good fortune, imperial expansion, and the consolidation of his title “King of Kings.” This celestial “miracle” effectively legitimized his rule in the eyes of his subjects.

Փոքր Հայք – Համշեն և Համշենցիներ- Малая Армения-Амшен и Амшенцы Lesser Armenia-Hamshen and Hamshens

Փոքր Հայք – Малая Армения – Lesser Armenia

Համշենահայերի դրոշը Флаг Амшенских Армян Flag of Hamshen Armenians

Փոքր Հայք (Lesser Armenia) — պատմական տարածք Մեծ Հայքից դեպի արևմուտք՝ Եփրատ գետից արևմուտք, որը գտնվում էր Հայկական լեռնաշխարհի և Փոքր Ասիայի սահմանագծին։
Պատմական նշանակությունը: Փոքր Հայքը դարեր շարունակ եղել է կարևոր ռազմավարական և մշակութային խաչմերուկ։ Այն տարբեր ժամանակաշրջաններում գտնվել է Աքեմենյան Պարսկաստանի, Սելևկյան պետության, Հռոմեական կայսրության և Բյուզանդիայի ազդեցության կամ տիրապետության տակ։
Հիմնական քաղաքները: Նիկոպոլիս, Սեբաստիա, Մելիտենե (Մալաթիա) և Եվդոկիա (Թոքաթ)։
Մշակույթն ու ժողովուրդը: Տարածքը հիմնականում բնակեցված է եղել հայերով, ովքեր պահպանել են իրենց մշակութային ինքնությունն ու քրիստոնեական հավատքը՝ չնայած օտար կայսրությունների մշտական ճնշումներին։

6.1.Փոքր Հայքի թագավորություն
(մ.թ.ա. մոտ 230-201)
7. Միհրդատ (մ.թ.ա. 201-189 կառավարիչ, մ.թ.ա. 189-160 արքա) 8. Անտիպատր (մ.թ.ա. մոտ 160-110) 9. Արկաֆի Միհրդատ VI-ի որդի (մ.թ.ա. մոտ 110-65 ունիա Պոնտոսի հետ)
10. Դեյոտարոս Գալաթացի (մ.թ.ա. 65-48, 44-41 ունիա Պոնտոսի և Գալաթիայի հետ) 11. Արիոբարզան Կապադովկիացի (մ.թ.ա. 48-44 ունիա Կապադովկիայի հետ)
12. Ամյունատես Գալաթացի (մ.թ.ա. 41-33 ունիա Գալաթիայի հետ) 13. Պոլեմոն Պոնտացի (մ.թ.ա. 33-30 ունիա Պոնտոսի հետ)
14. Արտավազդ Ատրպատականցի (մ.թ.ա. 30-20)
15. Արքելայոս Կապադովկիացի (մ.թ.ա. 20 – մ.թ. 17 ունիա Կապադովկիայի հետ) 16. Հռոմի պրովինցիա (17-38) 17. Կոտիս Թրակիացի (38-54, 41-47 ունիա Մեծ Հայքի հետ)
18. Արիստոբուլ Քալկիդիկացի (54-72)
19. Հռոմի պրովինցիա (72-395)վ

Малая Армения (Lesser Armenia) — историческая область к западу от Великой Армении и реки Евфрат, расположенная на стыке Армянского нагорья и Малой Азии.
Историческое значение: На протяжении веков Малая Армения служила важным стратегическим и культурным перекрестком. В разные периоды она находилась под влиянием или властью империи Ахеменидов, государства Селевкидов, Римской и Византийской империй.
Основные города: Никополь, Себастия, Мелитена (Малатия) и Евдокия (Токат).
Культура и население: Регион был населен армянами, которые сохраняли свою культурную идентичность и христианскую веру, несмотря на постоянное давление со стороны внешних империй.

6.1. Малое Армянское царство
(ок. 230-201 до н.э.)
7. Михрдат (201-189 до н.э.: правитель, 189-160 до н.э.: царь)
8. Антипатр (ок. 160-110 до н.э.: сын Михрдата VI Аркадийского (ок. 110-65 до н.э.: союз с Понтом)
10. Дейотарус Галатийский (65-48, 44-41 до н.э.: союз с Понтом и Галатией)
11. Ариобарзан Каппадокийский (48-44 до н.э.: союз с Каппадокией)
12. Аминаты Галатийские (41-33 до н.э.: союз с Галатией)
13. Полемон Понтийский (33-30 до н.э.: союз с Понтом)
14. Артаваздес Атрапаканский (30-20 до н.э.: (объединение с Каппадокией)
15. Архелай Каппадокийский (20 г. до н.э. – 17 г. н.э.: объединение с Каппадокией)
16. Римская провинция (17-38)
17. Котис Фракийский (38-54, 41-47: объединение с Великой Арменией)
18. Аристобул Халкидский (54-72)
19. Римская провинция (72-395)

Lesser Armenia (Armenia Minor) — a historical region located west of Greater Armenia and the Euphrates River, situated at the junction of the Armenian Highlands and Asia Minor.
Historical Significance: For centuries, Lesser Armenia served as a crucial strategic and cultural crossroads. Throughout history, it fell under the domain or influence of the Achaemenid Empire, the Seleucid Empire, the Roman Empire, and the Byzantine Empire.
Key Cities: Nikopolis, Sebastia, Melitene (Malatya), and Eudokia (Tokat).
Culture and People: The region was predominantly inhabited by Armenians who preserved their rich cultural identity and Christian faith despite continuous rule by foreign empires.

6.1. Kingdom of Armenia Minor
(c. 230-201 BC)
7. Mihrdat (201-189 BC: ruler, 189-160 BC: king)
8. Antipater (c. 160-110 BC: son of Mihrdat VI of Arcadia (c. 110-65 BC: union with Pontus)
10. Deiotarus of Galatia (65-48, 44-41 BC: union with Pontus and Galatia)
11. Ariobarzanes of Cappadocia (48-44 BC: union with Cappadocia)
12. Amynates of Galatia (41-33 BC: union with with Galatia)
13. Polemon of Pontus (33-30 BC: union with Pontus)
14. Artavazdes of Atrpatakan (30-20 BC: union with Cappadocia)
15. Archelaus of Cappadocia (20 BC – 17 AD: union with Cappadocia)
16. Roman province (17-38)
17. Cotys of Thrace (38-54, 41-47: union with Greater Armenia)
18. Aristobulus of Chalcidice (54-72)
19. Roman province (72-395)

Փոքր Հայք – Малая Армения – Lesser Armenia

Փոքր Հայք – Համշեն և Համշենցիներ- Малая Армения-Амшен и Амшенцы Lesser Armenia-Hamshen and Hamshens

Փոքր Հայք – Малая Армения – Lesser Armenia

Փոքր Հայք – Малая Армения – Lesser Armenia

Փոքր Հայք – Малая Армения – Lesser Armenia

Փոքր Հայք – Малая Армения – Lesser Armenia

ոքր Հայք-Համշեն և Համշենցիներ- Малая Армения-Амшен и Амшенцы Lesser Armenia-Hamshen and Hamshens

Փոքր Հայք – Համշեն և Համշենցիներ- Малая Армения-Амшен и Амшенцы Lesser Armenia-Hamshen and Hamshens
Փոքր Հայք - Համշեն և Համշենցիներ- Малая Армения-Амшен и Амшенцы Lesser Armenia-Hamshen and Hamshens
Փոքր Հայք – Համշեն և Համշենցիներ- Малая Армения-Амшен и Амшенцы Lesser Armenia-Hamshen and Hamshens
Փոքր Հայք – Համշեն և Համշենցիներ- Малая Армения-Амшен и Амшенцы Lesser Armenia-Hamshen and Hamshens
Փոքր Հայք – Համշեն և Համշենցիներ- Малая Армения-Амшен и Амшенцы Lesser Armenia-Hamshen and Hamshens
Փոքր Հայք - Համշեն և Համշենցիներ- Малая Армения-Амшен и Амшенцы Lesser Armenia-Hamshen and Hamshens
Փոքր Հայք – Համշեն և Համշենցիներ- Малая Армения-Амшен и Амшенцы Lesser Armenia-Hamshen and Hamshens

Համշենը և Համշենահայ բնակչությունը հիմա – Амшен և Армянское население Амшена сейчас -Hamshen and The Hamshen Armenian population now

Փոքր Հայք-Համշեն և Համշենցիներ- Малая Армения-Амшен и Амшенцы Lesser Armenia-Hamshen and Hamshens

Համշենահայերի դրոշը Флаг Амшенских Армян Flag of Hamshen Armenians

Համշենահայերի դրոշը Флаг Амшенских Армян Flag of Hamshen Armenians
Փոքր Հայքի երաժշտական գործիքներ Музыкальные инструменты Малой Армени Musical instruments of Lesser Armenia
Փոքր Հայքի երաժշտական գործիքներ Музыкальные инструменты Малой Армени Musical instruments of Lesser Armenia
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens

Մեծ Հայք,Փոքր Հայք և Կիլիկիա
Greater Armenia, Lesser Armenia and Cilicia
Великая Армения, Малая Армения и Киликия


Մեծ Հայք,Փոքր Հայք և Կիլիկիա Greater Armenia, Lesser Armenia and Cilicia Великая Армения, Малая Армения и Киликия
Փոքր Հայք – Համշեն և Համշենցիներ- Малая Армения-Амшен и Амшенцы Lesser Armenia-Hamshen and Hamshens
Փոքր Հայք – Համշեն և Համշենցիներ- Малая Армения-Амшен и Амшенцы Lesser Armenia-Hamshen and Hamshens
Հռոմեա պարսկական սահմանը 5-րդ դար -Римско-персидская граница 5-го века-Roman Persian Frontier 5th century
Հռոմեա պարսկական սահմանը 5-րդ դար -Римско-персидская граница 5-го века-Roman Persian Frontier 5th century

Արմենիակոն Армениакон Armeniakon Byzantine_Themes,_650
Արմենիակոն Армениакон Armeniakon Byzantine_Themes,_650
Արմենիակոն Армениакон Armeniakon Byzantine Themes, 668
Արմենիակոն Армениакон Armeniakon Byzantine Themes, 668
Փոքր Հայք – Համշեն և Համշենցիներ- Малая Армения-Амшен и Амшенцы Lesser Armenia-Hamshen and Hamshens
Ֆիլարեթ Վարաժնունու Պետությունը 1071 - 1086 թթ Государство Филарета Варажнуни 1071 г. — 1086 г Government of Filareta Varaжnuni 1071 - 1086 г:
Ֆիլարեթ Վարաժնունու Պետությունը 1071 – 1086 թթ Государство Филарета Варажнуни 1071 г. — 1086 г Government of Filareta Varaжnuni 1071 – 1086 г:
Ի դեպ, համշենահայերը ստեղծեցին նաև Դանիմենդական պետությունը Кстати амшенские армяне создадут ещё и государство Данишмендидов By the way, the Armenians of Hamshen will also create the state of Danishmendids
Ի դեպ, համշենահայերը ստեղծեցին նաև Դանիմենդական պետությունը Кстати амшенские армяне создадут ещё и государство Данишмендидов By the way, the Armenians of Hamshen will also create the state of Danishmendids

Փոքր Հայք – Համշեն և Համշենցիներ- Малая Армения-Амшен и Амшенцы Lesser Armenia-Hamshen and Hamshens

Փոքր Հայք – Համշեն և Համշենցիներ- Малая Армения-Амшен и Амшенцы Lesser Armenia-Hamshen and Hamshens
Փոքր Հայք – Համշեն և Համշենցիներ- Малая Армения-Амшен и Амшенцы Lesser Armenia-Hamshen and Hamshens
Փոքր Հայք-Համշեն և Համշենցիներ- Малая Армения-Амшен и Амшенцы Lesser Armenia-Hamshen and Hamshens
Փոքր Հայք-Համշեն և Համշենցիներ- Малая Армения-Амшен и Амшенцы Lesser Armenia-Hamshen and Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens
Համշենցիներ Амшенцы Hamshens