Հայկաբերդը (հայտնի նաև որպես Չավուշի բլուր) հայկական լեռնաշխարհի հնագույն բերդ-քաղաքներից է, որը գտնվում է պատմական Վասպուրական նահանգում (ներկայիս Թուրքիայի տարածքում՝ Վանից մոտ 25 կմ հարավ-արևելք):

​Հիմնական տեղեկություններ

​Հիմնադրումը: Կառուցվել է Վանի թագավորության (Ուրարտու) ժամանակաշրջանում՝ մ.թ.ա. 8-րդ դարում, Սարդուրի Բ թագավորի կողմից:

​Կառուցվածքը: Այն բաղկացած է վերին և ստորին ամրոցներից: Վերին ամրոցում գտնվել է Խալդի աստծուն նվիրված տաճարը:

​Նշանակությունը: Ըստ ավանդության՝ հենց այս վայրում է Հայկ Նահապետը հիմնել իր դաստակերտը («Հայկաշեն») Բելին հաղթելուց հետո:

Վան նահանգ, Թուրքիայի արևելա֊արևելք։

Այս տարածքն ունի հազարավոր տարիների պատմություն՝ կից բազմաթիվ հնագիտական շերտերով։

Ճարտարապետություն և կառույցներ

Մեծ առաջնային հատկանիշներից են՝

* լայն, ուղղահայաց փողոցներ, զետեղված ստորին ճարտարապետական պլաններով,

* մեծ հաստությամբ պարիսպային բարաստաններ և աշտարակներ,

* հարմարեցված ջրամատակարար համակարգ։

Հայա-մերձավորավոր սարքավում

Արաքսյան շրջանից հետո (Հուրարտու քայքայումից հետո, մոտ մ.թ.ա. 6րդ դար), այս շրջանները մատնվել են Աքեմենյան, Սելևկիդ, Պարթևական ազդեցությունների տակ։ Տեղում հայտնաբերված Արամեերեն արձանագրությունները վկայում են այս բազմաշերտ մշակութային փոխգործակցության մասին։

Արամեերեն արձանագրություններ

Ժամանակակից արխեոլոգիական աշխատանքների ընթացքում գտնվել են Արամեերեն գրություններով արձանագրություններ, որոնք վկայում են քաղաքի կառուցվածքի, վարչական գործառույթների և սոցիալ-քաղաքական դինամիկայի մասին՝ հատկապես Պարթևական ժամանակաշրջանի մասին։

Պատմական նշանակություն

Հարնակի բլուր համարվում է մի շարք կարևոր երկրների՝ Աքեմենյան, Հելլենիստական և Պարթական աշխարհի սահմանային կետերի մշակութային խաչմերուկ*, որտեղ միացել են արեւելյան եւ արևմտյան մշակույթների տարրեր։

Հայկական անուն՝ (նաև «Զերնակի բլուր» կամ «Զերնակ») չհաստատված է պաշտոնապես։

Այս հնավայրը հայտնի է որպես