2003 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Երևանում մահացել է լրագրող, հաղորդավար և հրապարակախոս Ռոբերտ Բաբկենի Մավիսակալյանը

Հայաստանի ղեկավարությունը ցավակցություն է հայտնել «Հայկական եթերից հեռացել է ինքնատիպ անհատականությունը» խոսքերով.

31 октября 2003 года в Ереване- скончался Роберт Бабкенович Мависакалян- журналист, ведущий и публицист.Новатор армянского телевидения. Руководство Армении выразило соболезнования родным и близким словами “Из армянского эфира ушла самобытная индивидуальность”,

On October 31, 2003, Robert Babkenovich Mavisakalyan, a journalist, presenter and publicist, passed away in Yerevan. He was an innovator of Armenian television. The Armenian leadership expressed condolences to his family and friends with the words “An original individuality has left the Armenian airwaves.”

1986 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Գյումրիում ՝ծնվել է  Նազիկ (Նազելի) Վարդանի Ավդալյանը – ծանրամարտիկ

Նա ավտովթարից հետո երկար հետվիրահատական շրջանից հետո վերադարձել է պրոֆեսիոնալ սպորտ և մասնակցել 2015 թվականի ծանրամարտի աշխարհի առաջնությանը՝ զբաղեցնելով 14-րդ տեղը։   2016 թվականին Նազիկ Ավդալյանը դարձել է Նորվեգիայում ընթացող ծանրամարտի Եվրոպայի առաջնության չեմպիոն։   2016 թվականի ամառային Օլիմպիական խաղերում Նազիկ Ավդալյանը երկամարտի 242 կգ արդյունքով գրավեց 5-րդ տեղը։

31 октября 1986 года в Ленинакане- родилась – Назик (Назели) Вардановна Авдалян – тяжелоатлетка .В  2009 году стала первым чемпионом мира по тяжелой атлетике независимой Армении.  Вернулась в большой спорт после длительного послеоперационного периода после автокатастрофы и приняла участие в чемпионате мира по тяжелой атлетике 2015 года, заняв 14 место.  В 2016 году Назик Авдалян стала чемпионкой чемпионата Европы по тяжелой атлетике в Норвегии.  На летних Олимпийских играх 2016 года Назик Авдалян заняла 5-е место с результатом 242 кг в парном разряде.

Nazik (Nazeli) Vardanovna Avdalyan was born on October 31, 1986 in Leninakan. She is a weightlifter. In 2009, she became the first world champion in weightlifting of independent Armenia. She returned to the big sport after a long postoperative period following a car accident and took part in the 2015 World Weightlifting Championships, taking 14th place. In 2016, Nazik Avdalyan became the champion of the European Weightlifting Championships in Norway. At the 2016 Summer Olympics, Nazik Avdalyan took 5th place with a result of 242 kg in the doubles.

1929 թ-ի հոկտեմբերի 31-ին Երևանում- ծնվել է Սլավիկ Բաղդասարի Պարոնյանը– Վաստակաշատ նկարիչ։

Վաստակաշատ բնանկարչի բազմաթիվ աշխատանքները իրենց արժանի տեղն են գտել ինչպես Հայաստանի, այնպես էլ աշխարհի տարբեր երկրների թանգարաններում (Արևելյան ժողովուրդների թանգարան, Նովոկուզնեցկի թանգարան), ցուցասրահներում ( Մոսկվայի Տրետիկովյան պատկերասրահ, Հայաստանի ազգային պատկերասրահ և մասնաճյուղեր) և անհատ անձանց հավաքածուներում (Հովնանյաններ, Լուիս-Սիմոն Մանուկյան, Հանրի և Սիմոն Սաբի, Մուսատով) և այլ բարձրաստիճան անձանց հավաքածուներում։

31 октября 1929 года в Ереване родился художник Славик Багдасари Паронян.  Многие произведения плодовитого пейзажиста нашли достойное место в музеях Армении и других стран мира (Музей народов Востока, Новокузнецкий музей), выставочных залах (Третиковская галерея в Москве, Национальная галерея Армении и ее филиалы) и частных коллекциях (Овнанянов, Луи-Симона Манукяна, Анри и Симона Саби, Мусатова) и в коллекциях других высокопоставленных лиц.

On October 31, 1929, Slavik Baghdasari Paronyan, an artist, was born in Yerevan.  The many works of the prolific landscape painter have found their rightful place in museums of Armenia and other countries around the world (Museum of Oriental Peoples, Novokuznetsk Museum), exhibition halls (Tretikov Gallery in Moscow, National Gallery of Armenia and branches) and private collections (Hovnanians, Louis-Simon Manukyan).  , Hanri and Simon Sabi, Musatov) and in the collections of other high-ranking people.

1874 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Վիեննայում Ավստրո-Հունգարիա – ծնվել է Էդգար Պետրոսի Շահինը – հայ նկարիչ,  Ֆրանսիայի Պատվո լեգեոնի շքանշանակիր։

1928 թվականից Հայ նկարիչների միության պատվավոր անդամ, Վենետիկի պատվավոր քաղաքացի։   Շահինը փորագրության մեծագույն վարպետն է

31 октября 1874 года в Вене Австро-Венгрия — родился Эдгар Петроси Шахин- армянский художник, кавалер и медалист Французского Почётного легиона, почётный член Союза армянских художников с 1928 года, почётный гражданин Венеции.  Шахин – величайший мастер гравюры, его творчество – одно из значительных явлений армянской культуры и европейского изобразительного искусства начала 20 века.

October 31, 1874 in Vienna, Austria-Hungary – Edgar Petrosi Shahin was born – Armenian artist, knight and medalist of the French Legion of Honor, honorary member of the Union of Armenian Artists since 1928, honorary citizen of Venice. Shahin is the greatest master of engraving, his work is one of the significant phenomena of Armenian culture and European fine art of the early 20th century.

1978 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Երևանում մահացել է Ասքանազ Գեորգիի Կարապետյանը՝ գեներալ-մայոր, Խորհրդային Միության հերոս

Ստալինգրադի ճակամարտի  ժամանակաշրջանում եղել է Հարավային ճակատի 60-րդ մեքենայացված բրիգադի հրամանատար, փոխգնդապետ։  1943 թվականին նրան շնորհվել է Խորհրդային Միության հերոսի կոչում, 1944 թվականին՝ գեներալ-մայոր 1942 թվականի նոյեմբերի 19-ից մինչև դեկտեմբերի 22-ը փոխգնդապետ Ա. Լյատիչևի շրջան, Լոգովսկի.  Լոգովսկոյեի գրավումը հնարավորություն տվեց ապահովել Դոն  գետի վրա անցումների գրավումը։  Թվարկված կետերի համար մարտերում բրիգադը գրավել է գավաթներ՝ 10 տանկ, 100 մեքենա, 150 մոտոցիկլետ, 20 հրացան, 1000 մարդ գերեվարվել է։  «Արժանի է կառավարական պարգևի՝ Կարմիր աստղի շքանշանի»:

31 октября 1978 года в Ереване- скончался Асканаз Георгиевич Карапетян- Генерал-майор, герой Советского Союза, Во время Сталинградской битвы  был командиром  60-й механизированной бригады Южного фронта подполковник . В 1943 г. ему было присвоено звание Героя Советского Союза, в 1944 г. – генерал-майора).С 19 ноября по 22 декабря 1942 года подполковник А. С. Карапетян показал себя подготовленным пехотным командиром, лично руководил рядом боев в районе Лятичев, Логовский. Захват Логовского давал возможность обеспечить захват переправ на р. Дон. В боях за перечисленные пункты бригада захватила трофеи: танков – 10, автомашин – 100, мотоциклов 1 50, орудий – 20, захвачено в плен 1000 человек. Достоин правительственной награды – ордена Красной Звезды».

On October 31, 1978, in Yerevan, Askanaz Georgi Karapetyan, Major General and Hero of the Soviet Union, passed away. During the Battle of Stalingrad, he was the commander of the 60th Mechanized Brigade of the Southern Front, Lieutenant Colonel. In 1943, he was awarded the title of Hero of the Soviet Union, and in 1944, Major General. From November 19 to December 22, 1942, Lieutenant Colonel A.S. Karapetyan proved himself to be a trained infantry commander, personally leading a number of battles in the Lyatichev and Logovsky areas. The capture of Logovsky made it possible to ensure the capture of crossings on the Don River. In the battles for the above points, the brigade captured the following trophies: 10 tanks, 100 vehicles, 150 motorcycles, 20 guns, and 1,000 people were captured. He is worthy of a government award – the Order of the Red Star.”

1875 թ-ի հոկտեմբերի 30-ին Գյումրիում  ծնվել է Ավետիք Սահակի Իսահակյանը`հայ մեծագույն բանաստեղծը

Գրական բոլորին հայտնի գործունեությանը զուգընթաց,  ակտիվորեն ներգրավվեց ՀՅԴ նորաստեղծ կուսակցության Ալեքսանդրապոլի կոմիտեի կազմում , 1896-ին ձերբակալվել է և մեկ տարի ազատազրկվել Երևանի բերդում։
1908 թվականի դեկտեմբերին 158 հայ առաջադեմ մտավորականների մեջ Իսահակյանը ձերբակալվեց «Դաշնակցության» գործով և վեց ամիս Թիֆլիսի Մետեխի բանտում անցկացնելուց հետո, ինչպես և Հովհաննես Թումանյանը, խոշոր գրավի դիմաց ազատ արձակվեց կալանքից։   Այլևս հնարավոր չի ունեցել մնալ Կովկասում, և 1911 թվականին Իսահակյանն աքսորվել է արտերկիր։
1919-1921 թվականներին Իսահակյանը ակտիվ մասնակցություն է ունեցել «Նեմեսիս Դաշնակցություն» գործողության նախապատրաստմանն ու կազմակերպմանը։   Սողոմոն Թեհլիրյանը մի քանի անգամ այցելել է Իսահակյանի տուն.   Նույնիսկ որոշ կարծիքների համաձայն՝ Թալեաթի սպանությունը նախապես վստահված է եղել Իսահակյանին։   Այս ընթացքում Իսահակյանը Բեռլինում բազմիցս հանդիպել է Սողոմոն Թեհլիրյանի հետ և միասին դիտել Թալեաթի լուսանկարները։   Այս որոնումները նպատակ ուներ բացահայտելու Թալեաթին, ով 1921 թվականի սկզբին հաստատվել էր Բեռլինում՝ Ալի Սալի բեյ մականունով և վաճառական էր:   Թեհլիրյանի հետ Իսահակյանը մի քանի օր ուղեկցել է Թալեաթ փաշային։   1921 թվականի մարտի 15-ին Իսահակյանը կանգնած էր Գարդենբուրգ փողոցի մյուս կողմում՝ պատրաստ սպասելու, որ եթե հանկարծ Թեհլիրյանը չկարողանա սպանել, կսպանի Թալեաթին։   Իսահակյանը կարեւոր դեր է խաղացել նաեւ Թեհլիրյանի արդարացման գործում։   Այսպիսով, Ավետիք Իսահակյանը եղել է Թալեաթի սպանության կազմակերպիչներից մեկը և եղել է իրադարձությունների կենտրոնում։
1926 թվականին Իսահակյանն այցելել է Խորհրդային Հայաստան։   Այստեղ նա հրատարակեց նոր բանաստեղծությունների ժողովածու և մի շարք պատմվածքներ։   1930 թվականին վերադարձել է արտասահման և ապրել այնտեղ մինչև 1936 թվականը՝ ծառայելով որպես Խորհրդային Միության կողմնակից։   1936 թվականին բանաստեղծը ընդմիշտ վերադարձավ հայրենիք։

30 октября 1875  года  в Гюмри – родился Аветик Саакович Исаакян- Наряду  со всем известной  литературной деятельностью величайший армянский поэт   активно занимался и политической деятельностью.В 1895 году, он был включен в состав Александропольского комитета вновь созданной партии АРФД, в 1896 году арестован и на год заключён в Ереванской крепости.
В декабре 1908 года в числе 158 армянских прогрессивных интеллигентов Исаакян был арестован по «дашнакскому» делу и, проведя полгода в метехиской тюрьме в Тифлисе, как и Оганес Туманян, был освобожден из-под стражи под крупный залог.  Оставаться на Кавказе уже было невозможно, и в 1911 году Исаакян был сослан за границу.
В 1919-1921 годах Исаакян принимал активное участие в подготовке и организации операции «Немезида» Дашнакцутюн.  В доме Исаакяна неоднократно бывал Согомон Тейлирян.  Даже по некоторым мнениям, убийство Талаата было заранее поручено Исаакяну.  За этот период Исаакян много раз встречался с Согомоном Тейлиряном в Берлине и вместе смотрели фотографии Талаата.  Эти поиски были направлены на выявление Талаата, который поселился в Берлине в начале 1921 года под псевдонимом Али Салли Бей и был торговцем.  Вместе с Тейлеряном Исаакян несколько дней сопровождал Талаат-пашу.  15 марта 1921 года Исаакян стоял на другой стороне улицы Гарденбург, готовый ждать, что, если вдруг Тейлерян не сможет убить, он убьет Талеата.  Исаакян также сыграл важную роль в оправдании Тейлеряна.  Таким образом, Аветик Исаакян был одним из организаторов убийства Талеата и находился в центре событий.
В 1926 году Исаакян посетил Советскую Армению.  Здесь он опубликовал сборник новых стихов и ряд рассказов .  Вернулся за границу в 1930 году и жил там до 1936 года, выступая сторонником Советского Союза.  В 1936 году поэт наасегда вернулся на родину.

On October 30,  1875 Avetik Saakovich Isahakyan was born in Gyumri . Along with his well-known literary activity, the greatest Armenian poet was also actively involved in political activities. In 1895, he was included in the Alexandropol Committee of the newly created ARF party, in 1896 he was arrested and imprisoned in the Yerevan fortress for a year. In December 1908, Isahakyan was arrested along with 158 Armenian progressive intellectuals in the Dashnak case and, after spending six months in the Metekhi prison in Tiflis, like Oganes Tumanyan, was released from custody on a large bail. It was no longer possible to remain in the Caucasus, and in 1911 Isahakyan was exiled abroad. In 1919-1921, Isahakyan took an active part in the preparation and organization of Operation Nemesis of the Dashnaktsutyun.  Soghomon Tehlirian visited Isahakyan’s house many times. According to some opinions, Talaat’s murder was assigned to Isahakyan in advance. During this period, Isahakyan met Soghomon Tehlirian many times in Berlin and looked at Talaat’s photos together. These searches were aimed at identifying Talaat, who settled in Berlin in early 1921 under the pseudonym Ali Sally Bey and was a merchant. Together with Tehlirian, Isahakyan accompanied Talaat Pasha for several days. On March 15, 1921, Isahakyan stood on the other side of Hardenburg Street, ready to wait for Tehlirian to kill Talaat if he failed to do so. Isahakyan also played an important role in Tehlirian’s acquittal. Thus, Avetik Isahakyan was one of the organizers of Talaat’s murder and was at the center of events. In 1926, Isahakyan visited Soviet Armenia.  Here he published a collection of new poems and a number of short stories. He returned abroad in 1930 and lived there until 1936, acting as a supporter of the Soviet Union. In 1936, the poet returned to his homeland for good.

30 հոկտեմբերի, 1920թ. – Կարսի անկումը Հայաստանի պատմության ամենա սև էջերից է:  Իր աշխարհագրական դիրքի և առկա զինատեսակների շնորհիվ Կարսը կարող էր երկար ամիսներ դիմադրել թշնամուն և զգալիորեն խանգարել նրա ծրագրերին։

Կարսի անկման և հայկական բանակի հետագա պարտությունների անմիջական պատճառներից մեկը տիրող հուսահատությունն էր, քանի որ զինվորականները հասկացան, որ կռվում են ռուս-թուրքական համատեղ տանդեմի դեմ։
Ահա թե ինչ է ասում այս մասին Սիմոն Վրացյանը. «Մի կողմից՝ ծայրահեղ հոգնած, պարտված և խաղաղության տենչացող հայ ժողովուրդը ցանկանում էր հավատալ բոլշևիկների հավաստիացումներին, որ ռուսներն այլևս թույլ չեն տա թուրքական ջարդերը Հայաստանում։
Մյուս կողմից, հայ ժողովուրդը, տեսնելով, որ իր դեմ կռվում են և՛ ռուսները, և՛ թուրքերը, և որ իրենք և իրենց փոքր ուժերը չեն կարողանում դիմակայել այս երկու մեծ պետություններին, հուսահատվեց և ենթարկվեց բարոյալքմանը»։
Հատկանշական է, որ հայկական բանակում ծառայած բրիտանացի Օլիվեր Բոլդուինը իր հուշերում գրել է, որ Կարսի բերդից քեմալական բանակի վրա ընդամենը երկու թնդանոթից երկու կրակոց արձակվել, մեկական անգամ և վերջ։

30 октября 1920 года — Падение Карса является одной из самых прискорбных страниц истории Армении. Благодаря своему географическому положению и имеющемуся оружию Карс мог сопротивляться врагу в течение многих месяцев и значительно помешать его планам.
Одной из непосредственных причин падения Карса и дальнейших поражений армянской армии была царящая безнадежность, так как военные осознавали, что они воюют против совместного русско-турецкого тандема.
Вот, что по этому поводу говорит Симон Врацян: «С одной стороны, армянский народ, уставший до крайности, разбитый и тоскующий по миру,  желал поверить заверениям большевиков, что русские больше не допустят турецких погромов в Армении.
С другой стороны, армянский народ, видящий, что против него воюют и русские, и турки, и он  со  своими маленьники силами не способен сопротивляться этим двум большим государствам, отчаялся и поддался демораллизации».
Характерно, что служащий в армянской армии британец Оливер Болдуин в своих воспоминаниях писал, что из крепости Карса по кемалистской армии выстретили только две пушки по одному и разу и все.

October 30, 1920 – The fall of Kars is one of the most tragic pages in the history of Armenia. Thanks to its geographical location and the weapons it had, Kars was able to resist the enemy for many months and significantly hinder his plans.
One of the immediate reasons for the fall of Kars and the subsequent defeats of the Armenian army was the prevailing hopelessness, as the military realized that they were fighting against a joint Russian-Turkish tandem.
Here is what Simon Vratsyan says about this: “On the one hand, the Armenian people, extremely tired, broken and yearning for peace, wanted to believe the assurances of the Bolsheviks that the Russians would no longer allow Turkish pogroms in Armenia.
On the other hand, the Armenian people, seeing that both the Russians and the Turks were fighting against them, and that they, with their small forces, were unable to resist these two large states, despaired and succumbed to demoralization.” It is characteristic that Oliver Baldwin, a British soldier serving in the Armenian army, wrote in his memoirs that only two cannons fired at the Kemalist army from the Kars fortress, one at a time, and that was all.

30 Ekim 1920 – Kars’ın düşüşü Ermenistan tarihinin en üzüntü verici sayfalarından biridir.  Kars, coğrafi konumu ve mevcut silahları sayesinde düşmana aylarca direnebildi ve onun planlarına önemli ölçüde müdahale edebildi.
Kars’ın düşmesinin ve Ermeni ordusunun daha fazla yenilgiye uğramasının acil nedenlerinden biri, ordunun ortak bir Rus-Türk ikilisine karşı savaştıklarını fark etmesinden dolayı hakim olan umutsuzluktu.
Simon Vratsyan bu konuda şöyle diyor: “Bir yandan son derece yorgun, mağlup ve barışa özlem duyan Ermeni halkı, Bolşeviklerin, Rusların Ermenistan’da Türk pogromlarına artık izin vermeyeceği yönündeki güvencelerine inanmak istiyordu.
Öte yandan Ermeni halkı, hem Rusların hem de Türklerin kendilerine karşı savaştığını, kendilerinin ve küçük güçlerinin bu iki büyük devlete karşı koyamadığını görünce umutsuzluğa kapıldı ve moral bozukluğuna yenik düştü.”
Ermeni ordusunda görev yapan Britanyalı Oliver Baldwin’in anılarında Kars kalesinden Kemalist orduya yalnızca iki top atıldığını yazması karakteristiktir, hepsi bu.

2020 թ-ի հոկտեմբերի 30-ին Երևանում- կորոնավիրուսից մահացավ Վասիլ Սարգսյանը– դերասան։ Հիվանդությունը վրա հասավ Արցախյան 44 օրյա պատերազմի դաժան օրերին ։

Ընտանիքի անդամները նշեցին որ  `”Ուղղակի չկարողացավ ընդունի, որ հնավոր է ավելի երկար ապրել քան սահմանին կռվող ջահել երեխեքը։ Սիրտը կոտրվում էր ամեն չարաբաստիկ ցուցակի մասին լսելիս․․․․ Էնքան պլաններ ու երազանքներ ունեինք իր իմաստությամբ իրագործելու․․”

30 октября 2020 года в Ереване от коронавируса скончался актер Васил Саргсян.  Болезнь  пришла в дни    44-дневной Арцахскоц войны.  Члены семьи отметили, что «он просто не мог смириться с тем, что переживет молодых ребят погибающих на границе. Ему было душераздирающе слышать о все новых мрачных списках погибших … У нас было так много планов и мечтаний, которые нужно было осуществить с его мудростью». .»  Он был известен своими запоминающимися ролями во многих фильмах и сериалах.

On October 30, 2020, actor Vasil Sargsyan died of coronavirus in Yerevan. The disease came during the 44-day Artsakh War. Family members noted that “he simply could not come to terms with the fact that he would outlive the young guys dying at the border. It was heartbreaking for him to hear about the ever-new grim lists of the dead… We had so many plans and dreams that needed to be realized with his wisdom.” He was known for his memorable roles in many films and TV series.