Պեներլի — «Աջարական խաչապուրին նախկինում կոչվում էր «Պեներլի»: Ի՞նչ է «պեներլի»-ն և ինչպե՞ս է այն հայտնվել Բաթումիում-Пенерли – “Хачапури по-аджарски ранее называлось «Пенерли» Что такое «пенерли» и откуда оно появилось в Батуми?-Penerli — “Adjaruli Khachapuri was previously called ‘Penerli’. What is ‘penerli’ and where did it come from in Batumi?

Պեներլի — «Աջարական խաչապուրին նախկինում կոչվում էր «Պեներլի»: Ի՞նչ է «պեներլի»-ն և ինչպե՞ս է այն հայտնվել Բաթումիում

Վրացիները պեներլի են անվանում նաև աջարական խաչապուրին (վրաց.՝ ხაჭապური [խաչապուրի])՝ հայ-վրացական խոհանոցի ուտեստ, որն իրենից ներկայացնում է պանրի և ձվի միջուկով փակ կարկանդակ: 2019 թվականին խաչապուրուն շնորհվել է Վրաստանի նյութական մշակութային ժառանգության հուշարձանի կարգավիճակ (սա Վիքիպեդիայից է):

Աջարական խաչապուրին բոլորին հայտնի պեներլին է (կամ պենիրլին՝ ըստ հունական տարբերակի)՝ Սև ծովի ափերին (Փոքր Հայք՝ Համշեն) տարածված հանրահայտ ուտեստ: Այսօր այս ուտեստը հայտնի է Հունաստանում՝ Տրապիզոնից մինչև Սոչի ընկած տարածքում, իսկ վերջին շրջանում՝ նաև Հայաստանի Հանրապետությունում:

«Պեներլի» բառը ծագում է հայերեն/ինդեվրոպական «պանիր» բառից: Նույն կերպ բառը հնչում է նաև ֆարսիով (պարսկերեն) և հնդկերենով։ Ուտեստն անվանում են նաև «Պանրե նավակ», որտեղ նավակը խորհրդանշում է Նոյան տապանը, որը հանգրվանեց Հայաստանում՝ Արարատ լեռան վրա։ Ի դեպ, այս ուտեստն իրենցն են համարում աշխարհի շատ ժողովուրդներ և օգտագործում են հայկական «Պեներլի» բառը:

Պեներլին պանրով և ձվով նավակաձև թխվածք է։ Հայտնի է նաև նավակի մեկ այլ տարբերակ, բայց արդեն մսային միջուկով, որը կոչվում է կավուրմալի (ղավուրմայով):

Peynirli բառը նշանակում է «պանրով»: Պանիր, պենիր նշանակում է պանիր։ Բառը մտնում է հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի մեջ, առկա է հայերենում, թալիշերենում, ֆարսիում, հնդկերենում, ինչպես նաև փոխառվել է թուրքերի կողմից։ Երևանում այս ուտեստը պատրաստում են և պատրաստելու են ճիշտ այնպես, ինչպես Հունաստանում և ինչպես սևծովյան ափերին ապրող բոլոր ժողովուրդները՝ Տրապիզոնից մինչև Սոչի (աբխազներ, համշենահայեր, վրացիներ, մեգրելներ, թուրքեր և այլք)։

Ռոմ Մարտիրոսյանն ուշագրավ հաղորդագրություն է ուղարկել Աջարական խաչապուրիի պատմության մասին.

«Այս ուտեստը բերվել է համշենահայերի կողմից, սա իրենց ուտեստն է։ Եվ բառը թուրքերեն չէ, այլ հայերեն-ինդեվրոպական։ Պեներլին ծագում է հայերեն/ինդեվրոպական «պանիր» բառից։ Նույն կերպ բառը հնչում է ֆարսիով և հնդկերենով։ Ուտեստն անվանում են նաև «Պանրե նավակ», որտեղ նավակը խորհրդանշում է Նոյան տապանը, որը հանգրվանել է Հայաստանում՝ Արարատ լեռան վրա։ Ի դեպ, այս ուտեստն իրենցն են համարում աշխարհի շատ ժողովուրդներ և օգտագործում են հայկական «Պեներլի» բառը (օրինակ՝ Հունաստանում…)»։

Որքան գիտեմ, հայերեն «պանիր» բառը թարգմանվում է որպես «сыр» և վերաբերում է այս մթերքի ցանկացած տեսակին: «Պանիրը» թարմ, չհնեցված, թեթևակի թթվայնությամբ, չհալչող պանիր է, որի համար կաթնաշոռը պատրաստվում է տաքացրած կաթից՝ կիտրոնի հյութի, քացախի կամ որևէ այլ սննդային թթվի հավելումով։ Դրա փխրուն և խոնավ տեսակը Արևելյան Հնդկաստանում և Բանգլադեշում կոչվում է chhena կամ chhana:

Հարգելի՛ բարեկամներ, կարծում եմ՝ բոլորին հետաքրքիր կլիներ իմանալ՝ իսկ էլ ի՞նչ ուտեստներ կան (դե, բացի տոլմայից, որն իրենց են վերագրում թե՛ թուրքերը, թե՛ թյուրքալեզու այլ ժողովուրդներ), որոնք, ձեր կարծիքով, տեսակետով կամ գիտելիքներով, ունեն հայկական ծագում, բայց իրենց են վերագրում այլ ժողովուրդներ…

Իսկ Աջարիայի մասին կասեմ հետևյալը. մինչև այնտեղ Վրաց Բագրատունիների թագավորության ստեղծումը, այն կոչվում էր Կղարջք և եղել է Մեծ Հայքի նահանգ (նահանգի գավառ), ինչպես նաև երբեմն մտել է Փոքր Հայքի կազմի մեջ։

Պեներլին պանրով և ձվով նավակաձև թխվածք է։ Հայտնի է նաև նավակի մեկ այլ տարբերակ, բայց արդեն մսային միջուկով, որը կոչվում է կավուրմալի։ Peynirli բառը նշանակում է «պանրով»: Պանիր, պենիր նշանակում է պանիր։ Բառը մտնում է հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի մեջ, առկա է հայերենում, թալիշերենում, ֆարսիում և հնդկերենում, ինչպես նաև փոխառվել է թուրքերի կողմից։

Пенерли – “Хачапури по-аджарски ранее называлось «Пенерли» Что такое «пенерли» и откуда оно появилось в Батуми?

Пенерли также Грузини називают аджарское Хачапури (груз. ხაჭაპური [xɑtʃʼɑpuri]) — блюдо Армяно-Грузинской кухни, закрытый пирожок с начинкой из сыра и яйца.

В 2019 году хачапури присвоен статус нематериального памятника культурного наследия Грузии (это из Википедии)

Хачапури по-аджарски, это всем известное пенерли (или пенерли по-гречески), популярное блюдо распространенное на берегах Черного моря (Малой Армении – Амшена). Сегодня блюдо популярно в Греции, на территории от Трапезунда до Сочи, а в последнее время и в Р,Армении.

Пенерли происходит от армянского / индоевропейского слова “панир” что означает сыр. Так же слово называется на фарси и индийском. Блюдо также называют “Сырная Лодка”, где лодка символизирует Ноев ковчег, который пристал в Армении на горе Арарат. Кстати, это блюдо считают своим очень многие народы во всем мире и используют армянское слово Пенерли.

Пенерли, это выпечка в форме лодочки с сыром и яйцом. Популярен и другой вариант лодочки, но уже с мясной начинкой, называется кавурмали.

Слово peynirli означает – «с сыром». Панир, пенир означает сыр. Слово входит в индоевропейскую языковую семью, присутствует в армянском, талышском, фарси, индийском языках, а также позаимствовано турками. В Ереване, это блюдо готовят и будут готовить так же как в Греции и так же, как и все народы проживающие на черноморском побережье, от Трапезунда до Сочи (абхазы, амшенские армяне, грузины, мингрелы, турки и др).

Rom Martirossian прислал интересное сообщение об истории Аджарского хачапури.

Это блюдо было привезено амшенскими армянами, это их блюдо. И слово не турецкое, а армянское –индоевропейское. Пенерли происходит от армянского / индоевропейского слова “панир” что означает сыр. Так же слово называется на фарси и индийском. Блюдо также называют “Сырная Лодка”, где лодка символизирует Ноев ковчег, который пристал в Армении на горе Арарат. Кстати, это блюдо считают своим очень многие народы во всем мире и используют армянское слово Пенерли.” (например, в Греции …)

Насколько знаю, армянское слово “պանիր (панир)” переводится как “сыр” и относятся к любому типу этого продукта. “Панир” — свежий, несостаренный, слегка кислотный, неплавящийся сыр, творог для которого сделан из нагретого молока с лимонным соком, уксусом, или любой другой пищевой кислотой. Его рассыпчатая и влажная форма называется в восточной Индии и в Бангладеш chhena или chhana.

Уважаемые друзья, думаю, всем было бы интересно узнать – а какие ещё блюда (ну кроме, конечно, толмы, которую приписывают себе и турки, и тюрки), которые на ваш взгляд, мнение или знание имеют армянское происхождение и которое приписывают себе другие народы? …

А про Аджарию скажу вот что до создание там Царство Грузинских Багратидов ,она називалось Кхарджк и Было провинцию Великой Армении,также кхарджк инагда вхадилос в состав Малой Армении

Пенерли, это выпечка в форме лодочки с сыром и яйцом. Популярен и другой вариант лодочки, но уже с мясной начинкой, называется кавурмали. Слово peynirli означает — «с сыром». Панир, пенир означает сыр. Слово входит в индоевропейскую языковую семью, присутствует в армянском, талышском, фарси и индийском языках, а также позаимствовано турками.

Penerli — “Adjaruli Khachapuri was previously called ‘Penerli’. What is ‘penerli’ and where did it come from in Batumi?

Penerli — “Adjaruli Khachapuri was previously called ‘Penerli’. What is ‘penerli’ and where did it come from in Batumi?

Georgians also use the word ‘Penerli’ to refer to Adjaruli Khachapuri (Georgian: ხაჭապური [xɑtʃʼɑpuri]) — a dish of Armenian-Georgian cuisine, an open-faced pastry filled with cheese and egg. In 2019, khachapuri was granted the status of an Intangible Cultural Heritage Monument of Georgia (this is from Wikipedia).

Adjaruli khachapuri is the well-known penerli (or peynirli in Greek), a popular dish widespread along the shores of the Black Sea (Lesser Armenia – Hamshen). Today, the dish is popular in Greece, in the territory spanning from Trebizond to Sochi, and recently, in the Republic of Armenia as well.

The word penerli originates from the Armenian/Indo-European word “panir”, which means cheese. The word sounds the same in Farsi and Indic languages. The dish is also called the “Cheese Boat,” where the boat symbolizes Noah’s Ark, which came to rest in Armenia on Mount Ararat. By the way, many nations around the world consider this dish their own and use the Armenian word Penerli.

Penerli is a boat-shaped pastry filled with cheese and egg. Another variation of the boat is also popular, but with a meat filling, called kavurmali (made with khavurma / braised meat).

The word peynirli means “with cheese.” Panir, penir means cheese. The word belongs to the Indo-European language family; it is present in Armenian, Talysh, Farsi, and Indic languages, and was also borrowed by the Turks. In Yerevan, this dish is prepared and will continue to be prepared just as it is in Greece, and just like by all the peoples living on the Black Sea coast from Trebizond to Sochi (Abkhazians, Hamshen Armenians, Georgians, Mingrelians, Turks, and others).

Rom Martirossian sent an interesting message regarding the history of Adjaruli khachapuri:

“This dish was brought by the Hamshen Armenians; it is their dish. And the word is not Turkish, but Armenian-Indo-European. Penerli originates from the Armenian/Indo-European word ‘panir’, which means cheese. The word is called the same in Farsi and Indic languages. The dish is also called the ‘Cheese Boat’, where the boat symbolizes Noah’s Ark, which landed in Armenia on Mount Ararat. By the way, very many nations all over the world consider this dish their own and use the Armenian word Penerli (for example, in Greece…).”

As far as I know, the Armenian word “պանիր (panir)” translates as “cheese” and refers to any type of this product. “Paneer” [in the Indian context] is a fresh, unaged, slightly acid, non-melting cheese, the curd for which is made from heated milk curdled with lemon juice, vinegar, or any other food acid. Its crumbly and moist form is called chhena or chhana in Eastern India and Bangladesh.

Dear friends, I think everyone would be interested to know — what other dishes are there (well, besides tolma, of course, which both the Turks and Turkic peoples claim as theirs) that, in your view, opinion, or knowledge, have Armenian origins but are claimed by other nations? …

And regarding Adjaria, I will say this: before the creation of the Kingdom of the Georgian Bagratids there, it was called Khardzhk (Klarjeti) and was a province of Greater Armenia; also, Khardzhk was at times part of Lesser Armenia.

Penerli is a boat-shaped pastry filled with cheese and egg. Another variation of the boat is also popular, but with a meat filling, called kavurmali. The word peynirli means “with cheese.” Panir, penir means cheese. The word belongs to the Indo-European language family, is present in Armenian, Talysh, Farsi, and Indic languages, and was also borrowed by the Turks.