Հակոբ Ս. Անտոնյան ծնվել է 1887 թվականի հունվարի 21-ին Կոստանդնուպոլսում՝ հայ բանաստեղծ, հրապարակախոս, թարգմանիչ, որի ստեղծագործական կյանքը դարձել է արևմտահայ գրականության կարևոր էջերից մեկը։ Մահացել է 1967 թվականի դեկտեմբերի 4-ին Նյու Յորքում։

Ուսումը ստացել է Ռոբերտ քոլեջում, 1906-ին ավարտել է այն և զբաղվել մանկավարժական աշխատանքով, ապա պաշտոնավարել Կոստանդնուպոլսի ամերիկյան դեսպանատանը։ 1916-ին, որպես ամերիկյան դեսպան Հենրի Մորգենթաուի անձնական քարտուղար, մեկնել է ԱՄՆ, շարունակել ուսումը Նյու Յորքի համալսարանում։

Բանաստեղծություններով և հոդվածներով աշխատակցել է հայկական մամուլին՝ «Շանթ», «Հայաստանի կոչնակ», «Հայ կին», «Անահիտ», «Նոր գիր» և այլ պարբերականներում։ 1920-ին Կոստանդնուպոլսում լույս է տեսել նրա բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն՝ «Բյուրեղներ»։ Զբաղվել է նաև թարգմանությամբ՝ Շառլ Բոդլերից, Հենրի Լոնգֆելլոյից, Շեքսպիրից, Վիկտոր Հյուգոյից և ուրիշներից։ Շելլիի «Պրոմեթեոս արձակած» երկը նրա չափածո թարգմանությամբ տպագրվել է Արշակ Չոպանյանի «Անահիտ» հանդեսում։

Օգտագործել է Ա., Ասուրհակոբ Անտոնբալ, Յ. Ա., Յ. Ս. Ա. ծածկանունները։

Հակոբ Ս. Անտոնյանը մնաց Կոստանդնուպոլսից Նյու Յորք տանող արևմտահայ գրականության կամուրջը՝ իր բանաստեղծություններով, հրապարակախոսությամբ և թարգմանություններով ոգեշնչելով սերունդներին հայ գրականության խորքերով և սփյուռքի հայերի հոգևոր կյանքի պահպանման գաղափարով։

Русский

армянский переводчик Бодлера, Шекспира и Шелли

Акоп С. Антонян родился 21 января 1887 года в Константинополе — армянский поэт, публицист, переводчик, чья творческая жизнь стала одной из важных страниц западноармянской литературы. Умер 4 декабря 1967 года в Нью-Йорке.

Образование получил в Роберт-колледже, который окончил в 1906 году, занимался педагогической работой, затем служил в американском посольстве в Константинополе. В 1916 году в качестве личного секретаря американского посла Генри Моргентау уехал в США, продолжил учёбу в Нью-Йоркском университете.

Стихи и статьи публиковал в армянской периодике — «Шант», «Голос Армении», «Армянская женщина», «Анахит», «Нор кир» и других изданиях. В 1920 году в Константинополе вышел его первый сборник стихов «Хрустали». Занимался также переводами — с Шарля Бодлера, Генри Лонгфелло, Шекспира, Виктора Гюго и других. Перевод «Освобождённого Прометея» Шелли в его стихотворном варианте был опубликован в журнале Аршака Чопаняна «Анахит».

Использовал псевдонимы А., Асурхакоб Антонбал, Я. А., Я. С. А.

Акоп С. Антонян остался мостом западноармянской литературы от Константинополя до Нью-Йорка — своими стихами, публицистикой и переводами, вдохновляя поколения глубинами армянской литературы и идеей сохранения духовной жизни армян диаспоры.

English

Armenian Translator of Baudelaire, Shakespeare and Shelley

Hakob S. Antonyan was born on January 21, 1887, in Constantinople — Armenian poet, publicist, translator, whose creative life became one of the important pages of Western Armenian literature. Died on December 4, 1967, in New York.

Received education at Robert College, which he graduated in 1906, engaged in teaching work, then served in the American embassy in Constantinople. In 1916, as personal secretary to American ambassador Henry Morgenthau, he went to the USA and continued studies at New York University.

Published poems and articles in Armenian periodicals — “Shant”, “Voice of Armenia”, “Armenian Woman”, “Anahit”, “Nor Kir” and others. In 1920 in Constantinople his first collection of poems “Crystals” was published. Also engaged in translations — from Charles Baudelaire, Henry Longfellow, Shakespeare, Victor Hugo and others. His verse translation of Shelley’s “Prometheus Unbound” was published in Arshak Chopanyan’s magazine “Anahit”.

Used pseudonyms A., Asurhakob Antonbal, Ya. A., Ya. S. A.

Hakob S. Antonyan remained the bridge of Western Armenian literature from Constantinople to New York — with his poems, publicism and translations, inspiring generations with the depths of Armenian literature and the idea of preserving the spiritual life of diaspora Armenians.

1. Հակոբ Ս. Անտոնյան՝ արևմտահայ բանաստեղծ և «Բյուրեղներ»-ի հեղինակ / Акоп С. Антонян — западноармянский поэт и автор «Хрустали» / Hakob S. Antonyan — Western Armenian Poet and Author of Crystals
2. Հակոբ Ս. Անտոնյան՝ Կոստանդնուպոլսից Նյու Յորք՝ հայ գրականության կամուրջ / Акоп С. Антонян — от Константинополя до Нью-Йорка: мост армянской литературы / Hakob S. Antonyan — From Constantinople to New York: Bridge of Armenian Literature
3. Հակոբ Ս. Անտոնյան՝ Բոդլերի, Շեքսպիրի և Շելլիի հայ թարգմանիչ / Акоп С. Антонян — армянский переводчик Бодлера, Шекспира и Шелли / Hakob S. Antonyan — Armenian Translator of Baudelaire, Shakespeare and Shelley
4. Հակոբ Ս. Անտոնյան՝ սփյուռքահայ գրականության և հրապարակախոսության դեմք / Акоп С. Антонян — лицо литературы и публицистики армянской диаспоры / Hakob S. Antonyan — Figure of Literature and Publicism in the Armenian Diaspora
5. Հակոբ Ս. Անտոնյան՝ հայ գրականության անմոռանալի ձայնը / Акоп С. Антонян — незабываемый голос армянской литературы / Hakob S. Antonyan — Unforgettable Voice of Armenian Literature

Գրիգոր Գրիգորի Արեյանը մահացել է 1973 թվականի հունվարի 3-ին Երևանում՝ 74 տարեկան հասակում, թողնելով հետևում հայ գրականության և թարգմանչական արվեստի զգալի ժառանգություն։ Ծնվել է 1899 թվականի հունվարի 1-ին Վլադիկավկազում։

Գրիգոր Արեյանը բժշկական կրթություն է ստացել՝ 1927 թվականին ավարտելով Խարկովի բժշկական ինստիտուտը։ 1927–1947 թվականներին աշխատել է տարբեր բժշկական հաստատություններում։ 1951 թվականից բնակվել է Երևանում՝ աշխատելով ՀԽՍՀ ԳԱ հրատարակչությունում որպես սրբագրիչ, իսկ հետագայում՝ ՀԽՍՀ կուլտուրայի մինիստրության պոլիգրաֆիական արդյունաբերության և հրատարակչությունների գլխավոր խմբագրությունում՝ որպես ավագ խմբագիր։

Նրա գրական գործունեությունը սկսվել է ավելի ուշ՝ 1950-ականների վերջերին։ 1956 թվականից անդամակցել է ԽՍՀՄ գրողների միությանը։ Հայտնի է «Ապրելու իրավունքը» (1969) վեպով, որը արտացոլում է մարդկային կյանքի, բարոյականության և պայքարի խորքային թեմաները։

Սակայն Արեյանի ամենամեծ նվաճումը եղել է թարգմանչական արվեստը։ Նա բարձրակարգ թարգմանել է ռուսերենից և լատիներենից՝ հայերենի ներկայացնելով համաշխարհային գրականության գոհարներ՝ 
– Շանդոր Պետեֆիի բանաստեղծություններ, 
– Անտիկ գրականության քրեստոմատիա (համահեղինակ), 
– Անատոլ Ֆրանսի «Սպիտակ քարի վրա», «Աստվածները ծարավի են», «Հրեշտակների ապստամբություն», «Կրենքըբիլ», «Սիլվեստր Բոննարի ոճիրը», 
– Գյուստավ Ֆլոբերի «Սալամբո», 
– Լուկրեցիոսի «Իրերի բնության մասին», 
– Ալեն Ռենե Լըսաժի «Կաղ սատանան», 
– Ֆրանսիս Կարսակի «Տիեզերքի Ռոբինզոնները», 
– Կիրիլ Անդրեևի «Արկած որոնողները», 
– Լուի Բոսենարի «Կապիտան թոկից փախածը» և այլ գործեր։ 

Գրիգոր Արեյանը մնաց Վլադիկավկազից Երևան տանող գրականության կամուրջը՝ իր վեպով, բարձրակարգ թարգմանություններով և անսահման նվիրումով ոգեշնչելով սերունդներին համաշխարհային գրականության խորքերով և հայերենի գեղեցկությամբ։



**Русский** 

армянский прозаик и выдающийся переводчик
Григор Ареян скончался 3 января 1973 года в Ереване в возрасте 74 лет — армянский прозаик и выдающийся переводчик, член Союза писателей СССР (с 1956). Родился 1 января 1899 года во Владикавказе.

Григор Ареян получил медицинское образование, окончив в 1927 году Харьковский медицинский институт. С 1927 по 1947 год работал в различных медицинских учреждениях. С 1951 года жил в Ереване, работал корректором в издательстве Академии наук АрмССР, а затем старшим редактором в Главном управлении полиграфической промышленности и издательств Министерства культуры АрмССР.

Его литературная деятельность началась в конце 1950-х. Известен романом «Право на жизнь» (1969), отражающим глубокие темы человеческой жизни, морали и борьбы.

Главное достижение Ареяна — переводческое искусство. Он мастерски переводил с русского и латыни, представляя армянскому читателю шедевры мировой литературы: 
– стихи Шандора Петефи, 
– античную хрестоматию (соавтор), 
– Анатоля Франса («Белый камень», «Боги жаждут», «Восстание ангелов», «Кренкебиль», «Преступление Сильвестра Боннара»), 
– Гюстава Флобера («Саламбо»), 
– Лукреция («О природе вещей»), 
– Алена Рене Лесажа («Хромой бес»), 
– Франсиса Карсака («Робинзоны космоса»), 
– Кирилла Андреева («Искатели приключений»), 
– Луи Буссенара («Капитан Сорви-голова») и другие.

Григор Ареян остался мостом от Владикавказа до Еревана — своим романом, высокохудожественными переводами и безграничной преданностью, вдохновляя поколения глубинами мировой литературы и красотой армянского языка.



**English** 

Armenian Prose Writer and Outstanding Translator
Grigor Areyan passed away on January 3, 1973, in Yerevan at the age of 74 — Armenian prose writer and outstanding translator, member of the USSR Writers’ Union (since 1956). Born on January 1, 1899, in Vladikavkaz.

Grigor Areyan received a medical education, graduating from Kharkov Medical Institute in 1927. From 1927 to 1947 he worked in various medical institutions. From 1951 he lived in Yerevan, working as a proofreader at the Publishing House of the Academy of Sciences of the Armenian SSR, and later as senior editor in the Main Directorate of Printing Industry and Publishing Houses of the Ministry of Culture of the Armenian SSR.

His literary activity began in the late 1950s. He is known for the novel *The Right to Live* (1969), reflecting deep themes of human life, morality, and struggle.

Areyan’s greatest achievement was his translation art. He masterfully translated from Russian and Latin, introducing Armenian readers to world literature masterpieces: 
– poems by Sándor Petőfi, 
– anthology of ancient literature (co-author), 
– Anatole France (*On the White Stone*, *The Gods Are Athirst*, *The Revolt of the Angels*, *Krenkebil*, *The Crime of Sylvestre Bonnard*), 
– Gustave Flaubert (*Salammbô*), 
– Lucretius (*On the Nature of Things*), 
– Alain-René Lesage (*The Lame Devil*), 
– Francis Carsac (*The Robinsons of the Cosmos*), 
– Kirill Andreyev (*Adventurers*), 
– Louis Boussenard (*Captain Rip-Head*) and others.

Grigor Areyan remained the bridge from Vladikavkaz to Yerevan — with his novel, high-artistic translations, and boundless dedication, inspiring generations with the depths of world literature and the beauty of the Armenian language.