31 մայիսի, 1983 թ., Բաքվում – ծնվել է Արթուր Հովակիմյանը, երաժիշտ: Հինգ տարեկանում Արթուրը ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Արցախ, որտեղ նրա մանկությունն անցել է Շուշիի մշակութային միջավայրում:

14 տարեկանում նա սկսել է նվագել ակորդեոն՝ արագորեն ընկղմվելով երաժշտության աշխարհ: Շուշիի ժողովրդական գործիքների նվագախմբում նրա տաղանդը սկսել է փայլել՝ գրավելով ունկնդիրների սրտերը: 
2003 թվականին Արթուրը միացել է Արցախի «Ռոք» խմբին, որտեղ նրա երաժշտական ոճը սկսել է ձևավորվել՝ համադրելով ժողովրդական մոտիվները ռոքի էներգիայի հետ: 2006 թվականին նա տեղափոխվել է Երևան՝ միանալով ռեգգի ժանրի «Ռեինկարնացիա» խմբին, որի հետ նա ձեռք է բերել լայն ճանաչում Հայաստանում և նրա սահմաններից դուրս: Նրա երաժշտությունը, որը լի է կենդանի ռիթմերով և հոգևոր խորությամբ, դարձել է խմբի յուրահատուկ ձայնի անբաժան մասը: 
2009 թվականից Արթուրը սկսել է համագործակցել հայտնի երաժիշտ Եվա Սուջյանի հետ՝ ստեղծելով երաժշտական նախագծեր, որոնք համատեղում են տարբեր ժանրեր՝ ռեգգիից մինչև ժողովրդական և ջազային տարրեր: Բացի այդ, նա համագործակցում է «Ջիննի Սթայլ» խմբի հետ՝ բերելով իր յուրօրինակ ոճն ու էներգիան: Արթուր Հովակիմյանի երաժշտական ճանապարհը շարունակում է ոգեշնչել բոլոր նրանց, ովքեր փնտրում են ներդաշնակություն և կիրք երաժշտության մեջ: 

31 мая 1983 года, в Баку — родился Артур Овакимян, музыкант. Его жизнь — это яркий путь, пропитанный музыкой и творчеством, который . В возрасте пяти лет Артур вместе с семьей переехал в Арцах, где его детство прошло в культурной атмосфере Шуши. В 14 лет он начал играть на аккордеоне, быстро погружаясь в мир музыки. Выступления в Шушинском оркестре народных инструментов стали первым шагом к раскрытию его таланта, завоевав сердца слушателей. 
В 2003 году Артур присоединился к арцахской группе «Рок», где его музыкальный стиль начал обретать уникальные черты, сочетая народные мотивы с энергией рока. В 2006 году он переехал в Ереван и стал частью регги-группы «Реинкарнация», с которой обрел широкую известность в Армении и за ее пределами. Его музыка, полная живых ритмов и душевной глубины, стала неотъемлемой частью звучания группы. 
С 2009 года Артур сотрудничает с известной музыканткой Евой Суджян, создавая проекты, которые объединяют разные жанры — от регги до народных и джазовых элементов. Кроме того, он работает с группой «Джинни Стиль», привнося в их музыку свой уникальный стиль и энергию. Музыкальный путь Артура Овакимяна продолжает вдохновлять всех, кто ищет гармонию и страсть в музыке. 

May 31, 1983, Baku — Arthur Ovakimyan, a musician, was born. His life is a vibrant tapestry woven with music and creativity, . At the age of five, Arthur moved with his family to Artsakh, where his childhood unfolded in the cultural ambiance of Shushi. At 14, he began playing the accordion, quickly immersing himself in the world of music. His performances with the Shushi Folk Instruments Orchestra marked the beginning of his journey, captivating audiences with his talent. 
In 2003, Arthur joined the Artsakh-based band “Rock,” where his musical style started to take shape, blending folk motifs with the energy of rock. In 2006, he relocated to Yerevan and joined the reggae band “Reincarnation,” gaining widespread recognition in Armenia and beyond. His music, infused with lively rhythms and soulful depth, became an integral part of the band’s distinctive sound. 
Since 2009, Arthur has collaborated with renowned musician Eva Sujyan, creating projects that fuse various genres, from reggae to folk and jazz elements. Additionally, he works with the band “Jinny Style,” bringing his unique flair and energy to their music. Arthur Ovakimyan’s musical journey continues to inspire those who seek harmony and passion in music.

30 մայիս, 1994, Երևան: Արմեն Կոնստանի Զարյանը՝ վաստակաշատ ճարտարապետ, հեռացավ կյանքից՝ թողնելով անմոռանալի ժառանգություն:

Ծնվել է 1914 թվականի սեպտեմբերի 13-ին Կոստանդնուպոլսում, նա հայտնի գրող Կոստան Զարյանի և դաշնակահար Թագուհի Շահնազարեանի միջնեկ որդին էր: Դեռ նորածին էր, երբ ընտանիքը փախավ Հայոց ցեղասպանությունից 1914 թվականին: Հետագա տարիներին նա ընտանիքի հետ ապրեց Իտալիայում (1915-1921), Պոլսում (1921-1922), Երևանում (1922-1924), ապա վերադարձավ Եվրոպա:
Արմեն Զարեանը 1932 թվականին ավարտեց Վենետիկի Մուրատ-Ռափայելեան վարժարանը: 1934 թվականին սկսեց ճարտարապետության ուսումը Վենետիկի համալսարանում, այնուհետև շարունակեց Փարիզի Գեղարվեստի վարժարանում (École des Beaux-Arts) և Հռոմի համալսարանում, որտեղ ավարտեց 1941 թվականին: 1943-1944 թվականներին Վիեննայում հետագա ուսումնասիրություններ կատարեց և ամուսնացավ Մարիա Կավրոնսկու հետ, որից ունեցավ չորս երեխա: Վիեննայում նա սկսեց իր մասնագիտական կարիերան՝ աշխատելով բնակարանների և խանութների ներքին հարդարման վրա:
1949 թվականին Հռոմ վերադառնալով՝ Զարեանը միացավ ճարտարապետական արվեստանոցին, որը հաղթեց Թանժերի (Մարոկո) բնակելի շենքի նախագծի մրցույթում: Նա տեղափոխվեց Թանժեր, որտեղ ապրեց տասը տարի և հաղթեց խորհրդարանի շենքի նախագծի մրցույթում: Հռոմ վերադառնալով՝ նա նախագծեց այնպիսի նշանակալի կառույցներ, ինչպիսիք են Հռոմի ավտոմոբիլային ակումբի շենքը (1956-1959) և Ֆրանչիսկեան համալսարանի շենքը (1961-1964):
1963 թվականին Զարեանը վերադարձավ Հայաստան՝ ընտանիքով հաստատվելով Երևանում: 1964-1989 թվականներին աշխատել է «Երևաննախագիծ» կազմակերպությունում՝ ստեղծելով Երևանի ժամանակակից և յուրօրինակ կառույցներ: Զուգահեռաբար դասավանդել է եվրոպական ճարտարապետության պատմություն Պոլիտեխնիկական ինստիտուտում (այժմ՝ Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարան) և աշխատել որպես ավագ գիտաշխատող Գիտությունների ակադեմիայի արվեստի ինստիտուտում: 1969 թվականին պաշտպանել է ճարտարապետական գիտությունների թեկնածուի ատենախոսություն:
Զարեանը կարևոր դեր խաղաց հայ-իտալական մշակութային կապերի զարգացման գործում: Նա համագործակցեց իտալացի ճարտարապետ Թոմասո Բրեցիա Ֆրատադոքիի հետ՝ ուսումնասիրելու հայկական ճարտարապետությունը: Այս համագործակցությունը հիմք դրեց 1966 թվականի գիտարշավին, որը ղեկավարեց Փաոլո Կունեոն՝ հետագայում հիմնելով Հռոմի Հայկական ճարտարապետության ուսումնասիրության կենտրոնը: 1967 թվականին Զարեանը դարձավ Միլանի Հայ մշակույթի ուսումնասիրության և վավերագրության կենտրոնի հիմնադիրներից մեկը, որը հրատարակեց «Հայկական ճարտարապետության վավերաթղթեր» 24-հատորանոց շարքը: 1976 թվականին նա արժանացավ Հայաստանի վաստակավոր ճարտարապետի կոչման:
Զարեանը համահեղինակ էր վեց հատորների «Հայկական ճարտարապետության վավերաթղթեր» շարքում, ինչպես նաև հեղինակել է մի շարք գրքեր, այդ թվում՝ «Իտալական արդի ճարտարապետություն (1927-1960 թթ.)» (1972), «Արևմտյան Եվրոպայի արդի ճարտարապետություն» (1979), «Ակնարկ հայ և միջնադարյան Հայաստանի քաղաքաշինության պատմության» (1986), «Հայկական ճարտարապետությունը և Լեոնարդո դա Վինչիի հայկական վարկածը» (1994): Նա նաև համահեղինակ էր իտալերեն «Հայկական ճարտարապետություն» երկհատոր գրքի (1988) և բազմաթիվ գիտական ու հանրամատչելի հոդվածների: Մասնակցել է հայ արվեստին նվիրված հինգ գիտաժողովների Իտալիայում (1975, 1981, 1988) և Հայաստանում (1978, 1985), ինչպես նաև Նյու Յորքում «Անիի փառքը» գիտաժողովին (1989):
Արմեն Զարեանի կյանքն ու գործը մնայուն հետք թողեցին հայ ճարտարապետության և մշակույթի պատմության մեջ՝ միավորելով հայկական և եվրոպական ժառանգությունները:

Архитектор Культурных Мостов: Жизнь, Посвященная Армянскому Наследию
30 мая 1994, Ереван. Армен Зарян, символ армяно-итальянских культурных связей, выдающийся архитектор, ушел из жизни, оставив неизгладимое наследие. Родился 13 сентября 1914 года в Константинополе, он был средним сыном известного писателя Костана Заряна и пианистки Тагуи Шахназарян. Будучи младенцем, он вместе с семьей бежал от Геноцида армян в 1914 году. В последующие годы он следовал за семьей, живя в Италии (1915–1921), Константинополе (1921–1922), Ереване (1922–1924), а затем вернулся в Европу.
Армен Зарян окончил Мурад-Рафаэлянскую школу в Венеции в 1932 году. В 1934 году начал изучать архитектуру в Венецианском университете, затем продолжил обучение в Школе изящных искусств (École des Beaux-Arts) в Париже и в Университете Рима, который окончил в 1941 году. В 1943–1944 годах он продолжил обучение в Вене, где женился на Марии Кавронской, от которой у него было четверо детей. В Вене он начал профессиональную карьеру, работая над дизайном интерьеров домов и магазинов.
Вернувшись в Рим в 1949 году, Зарян присоединился к архитектурной мастерской, которая выиграла конкурс на проект жилого здания в Танжере (Марокко). Переехав в Танжер, он провел там десять лет и выиграл конкурс на проект здания парламента. Вернувшись в Рим, он продвинулся в карьере, спроектировав, в частности, здание Римского автомобильного клуба (1956–1959) и здание Францисканского университета (1961–1964).
В 1963 году Зарян принял судьбоносное решение переехать с семьей в Армению. С 1964 по 1989 год он работал в организации «Ереванпроект», создавая современные и оригинальные здания в Ереване. Параллельно он преподавал историю европейской архитектуры в Политехническом институте (ныне Государственный инженерный университет Армении) и работал старшим научным сотрудником в Институте искусств Академии наук. В 1969 году защитил диссертацию на степень кандидата архитектурных наук.
Зарян сыграл ключевую роль в развитии армяно-итальянских культурных связей. Он сотрудничал с итальянским архитектором Томмазо Бречия Фратадокки в изучении армянской архитектуры, что привело к экспедиции 1966 года под руководством Паоло Кунео, который позже основал Центр изучения армянской архитектуры в Риме. В 1967 году Зарян стал одним из основателей Центра изучения и документирования армянской культуры в Милане, который опубликовал 24-томную серию «Документы армянской архитектуры». В 1976 году он был удостоен звания Заслуженного архитектора Армении.
Зарян был соавтором шести томов серии «Документы армянской архитектуры» и автором книг, включая «Современная итальянская архитектура (1927–1960-е годы)» (1972), «Современная архитектура Западной Европы» (1979), «Очерк истории градостроительства Армении и средневековой Армении» (1986) и «Армянская архитектура и армянская версия Леонардо да Винчи» (1994). Он также был соавтором двухтомника «Армянская архитектура» на итальянском языке (1988) и написал множество научных и популярных статей на разных языках. Зарян участвовал в пяти конференциях, посвященных армянскому искусству, в Италии (1975, 1981, 1988) и Армении (1978, 1985), а также в конференции «Слава Ани» в Нью-Йорке (1989).
Жизнь и работа Армена Заряна оставили неизгладимый след в истории армянской архитектуры и культуры, объединив армянское и европейское наследие.

Architect of Cultural Bridges: A Life Devoted to Armenian Heritage
May 30, 1994, Yerevan. Armen Zaryan, a symbol of Armenian-Italian cultural ties and a distinguished architect, passed away, leaving an enduring legacy. Born on September 13, 1914, in Constantinople, he was the middle son of renowned writer Kostan Zaryan and pianist Taguhi Shahnazaryan. As an infant, he fled the Armenian Genocide with his family in 1914. In the following years, he lived with his family in Italy (1915–1921), Constantinople (1921–1922), Yerevan (1922–1924), and then returned to Europe.
Armen Zaryan graduated from the Murad-Raphaelian School in Venice in 1932. In 1934, he began studying architecture at the University of Venice, later continuing at the École des Beaux-Arts in Paris and the University of Rome, where he graduated in 1941. He pursued further studies in Vienna (1943–1944), where he married Maria Kavronskaya, with whom he had four children. In Vienna, he began his professional career, working on interior designs for homes and shops.
Returning to Rome in 1949, Zaryan joined an architectural studio that won a competition for a residential building project in Tangier, Morocco. He relocated to Tangier, where he lived for ten years and won a competition to design the parliament building. Back in Rome, he advanced his career, designing notable structures such as the Rome Automobile Club building (1956–1959) and the Franciscan University building (1961–1964).
In 1963, Zaryan made a pivotal decision to move with his family to Armenia. From 1964 to 1989, he worked at the “Yerevanproject” organization, designing modern and distinctive buildings in Yerevan. Concurrently, he taught European architectural history at the Polytechnic Institute (now the State Engineering University of Armenia) and served as a senior researcher at the Institute of Arts of the Academy of Sciences. In 1969, he defended his dissertation for a Candidate of Architecture degree.
Zaryan played a crucial role in fostering Armenian-Italian cultural ties. He collaborated with Italian architect Tommaso Breccia Fratadocchi to study Armenian architecture, laying the groundwork for a 1966 expedition led by Paolo Cuneo, who later founded the Center for the Study of Armenian Architecture in Rome. In 1967, Zaryan co-founded the Center for the Study and Documentation of Armenian Culture in Milan, which published the 24-volume series Documents of Armenian Architecture. In 1976, he was awarded the title of Honored Architect of Armenia.
Zaryan co-authored six volumes of the Documents of Armenian Architecture series and wrote books such as Modern Italian Architecture (1927–1960s) (1972), Modern Western European Architecture (1979), An Overview of Urban Planning History in Armenia and Medieval Armenia (1986), and Armenian Architecture and the Armenian Version of Leonardo da Vinci (1994). He also co-authored the two-volume Armenian Architecture in Italian (1988) and published numerous scholarly and popular articles in various languages. Zaryan participated in five conferences on Armenian art in Italy (1975, 1981, 1988) and Armenia (1978, 1985), as well as the “Glory of Ani” conference in New York (1989).
Armen Zaryan’s life and work left an enduring mark on the history of Armenian architecture and culture, bridging Armenian and European heritage.

30 մայիս, 1953, Մոսկվա: ԽՍՀՄ-ի կողմից Թուրքիայի նկատմամբ տարածքային պահանջներից հրաժարվելը դարձավ պատմական իրադարձություն, որը խորհրդանշեց Խորհրդային Միության արտաքին քաղաքականության կտրուկ շրջադարձը:

Այս որոշումը վերջ դրեց Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի վերջին ամիսներին Իոսիֆ Ստալինի կառավարության կողմից առաջ քաշված պահանջներին, որոնք ներառում էին Կարսի և այլ տարածքների վերադարձը, ինչպես նաև Սևծովյան նեղուցներում համատեղ վերահսկողության և խորհրդային ռազմածովային բազայի տեղակայման պայման:
1945 թվականի մարտի 19-ին ԽՍՀՄ-ը դենոնսացրեց 1925 թվականի դեկտեմբերի 25-ի խորհրդա-թուրքական պայմանագիրը՝ սկսելով ոչ պաշտոնական խորհրդակցություններ նոր պայմանագրի շուրջ: Թուրքիան մայիսին առաջարկեց համաձայնագրի նախագիծ, որով պատերազմի դեպքում երաշխավորվում էր խորհրդային բանակի և նավատորմի ազատ անցումը Թուրքիայի տարածքով: Սակայն ԽՍՀՄ-ը, օգտվելով այս զիջումից, ձգտում էր առավելագույնս ճնշել Թուրքիային՝ պահանջելով Սևծովյան նեղուցներում համատեղ վերահսկողություն և 1921 թվականի Մոսկվայի պայմանագրի «ուղղում», որը Վյաչեսլավ Մոլոտովը համարում էր «անարդար» ԽՍՀՄ-ի համար: Նոր սահմանը, խորհրդային տեսանկյունից, պետք է համապատասխաներ 1913 թվականի Ռուսական և Օսմանյան կայսրությունների սահմաններին՝ ներառյալ Կարսի մարզը, Բաթումի մարզի հարավային մասը և Էրիվանի նահանգի Սուրմալու գավառը:
Թուրքիան, սակայն, դիմակայեց այս պահանջներին՝ ստանալով ԱՄՆ-ի աջակցությունը Թրումանի դոկտրինայի շրջանակներում, որը Թուրքիային և Հունաստանին տրամադրեց ֆինանսական և ռազմական օգնություն: 1952 թվականի փետրվարին Թուրքիան միացավ ՆԱՏՕ-ին՝ ամրապնդելով իր դիրքերը արևմտյան ճամբարում: Սառը պատերազմի սրացումը և մեծ տերությունների, հատկապես ԱՄՆ-ի, դիմադրությունը ստիպեցին ԽՍՀՄ-ին 1953 թվականին հրաժարվել տարածքային պահանջներից: Այս որոշումը ոչ միայն ավարտեց Կարսի շուրջ վեճը, այլև ընդգծեց ԽՍՀՄ-ի արտաքին քաղաքականության ձախողումը՝ հանգեցնելով Թուրքիայի ամուր ինտեգրմանը արևմտյան դաշինքներին և խորհրդային էքսպանսիոնիզմի մասին պատկերացումների ամրապնդմանը:
Այս իրադարձությունը խորը ազդեցություն ունեցավ հայ ժողովրդի վրա, քանի որ Կարսը և հարակից տարածքները պատմականորեն կարևոր էին հայկական մշակույթի և ինքնության համար: Չնայած ԽՍՀՄ-ի հրաժարումը կանխեց տարածաշրջանում լարվածության հետագա սրացումը, այն նաև ընդգծեց հայերի պատմական հայրենիքի կորստի ողբերգությունը: Այս իրադարձությունը մնում է հայ-թուրքական հարաբերությունների և Սառը պատերազմի դարաշրջանի կարևոր էջ:

Шаг к Миру: Отказ СССР от Претензий на Карс
30 мая 1953 года, Москва: Отказ СССР от территориальных претензий к Турции, включая город Карс, стал историческим событием, ознаменовавшим резкий поворот в советской внешней политике. Это решение положило конец требованиям, выдвинутым правительством Иосифа Сталина в последние месяцы Второй мировой войны, которые включали возвращение Карса и других территорий, а также установление совместного контроля и размещение советской военно-морской базы в Черноморских проливах.
19 марта 1945 года СССР денонсировал советско-турецкий договор от 25 декабря 1925 года, начав неформальные консультации о новом соглашении. В мае Турция предложила проект договора, гарантировавший свободный проход советской армии и флота через свою территорию в случае войны. Однако СССР, воспользовавшись этой уступкой, стремился «дожать» Турцию, требуя совместного контроля над Черноморскими проливами и «исправления» Московского договора 1921 года, который Вячеслав Молотов назвал несправедливым для СССР. Новая граница, по советскому видению, должна была соответствовать границам Российской и Османской империй 1913 года, включая Карсскую область, юг Батумской области и Сурмалинский уезд Эриванской губернии.
Турция, однако, встретила сопротивление со стороны великих держав, особенно США, которые в рамках доктрины Трумэна оказали ей финансовую и военную поддержку. В феврале 1952 года Турция вступила в НАТО, укрепив свои позиции в западном лагере. Эскалация Холодной войны и противодействие великих держав вынудили СССР в 1953 году отказаться от территориальных претензий. Это решение не только завершило спор вокруг Карса, но и подчеркнуло провал советской внешней политики, приведя к укреплению позиций США, сплочению англо-американской коалиции и закреплению образа СССР как экспансионистской державы. Турция, опасаясь потери территорий, прочно интегрировалась в западный блок.
Это событие оказало глубокое влияние на армянский народ, для которого Карс и прилегающие территории исторически значимы как часть культурного и национального наследия. Хотя отказ СССР предотвратил дальнейшую эскалацию напряженности в регионе, он также подчеркнул трагедию утраты исторической родины армян. Это событие остается важной страницей в армяно-турецких отношениях и истории Холодной войны.

A Step Toward Peace: The USSR’s Renunciation of Claims to Kars
May 30, 1953, Moscow: The Soviet Union’s renunciation of territorial claims against Turkey, particularly the city of Kars, marked a historic event that signaled a sharp turn in Soviet foreign policy. This decision ended the demands put forward by Joseph Stalin’s government in the final months of World War II, which included the return of Kars and other territories, as well as joint control and the establishment of a Soviet naval base in the Black Sea Straits.
On March 19, 1945, the USSR denounced the Soviet-Turkish treaty of December 25, 1925, initiating informal consultations for a new agreement. In May, Turkey proposed a draft treaty guaranteeing the free passage of Soviet troops and navy through its territory in case of war. However, the USSR, seizing this concession, sought to pressure Turkey further, demanding joint control over the Black Sea Straits and a revision of the 1921 Moscow Treaty, which Vyacheslav Molotov deemed unfair to the USSR. The new border, from the Soviet perspective, should have aligned with the 1913 boundaries of the Russian and Ottoman Empires, encompassing the Kars region, the southern part of the Batum region, and the Surmalinsky district of the Erivan Governorate.
Turkey, however, faced opposition from the great powers, particularly the United States, which provided financial and military aid under the Truman Doctrine. In February 1952, Turkey joined NATO, solidifying its position in the Western bloc. The escalation of the Cold War and resistance from the great powers forced the USSR to abandon its territorial claims in 1953. This decision not only resolved the dispute over Kars but also highlighted the failure of Soviet foreign policy, leading to strengthened U.S. influence, the consolidation of the Anglo-American coalition, and the reinforcement of the USSR’s image as an expansionist power. Turkey, fearing territorial losses, firmly aligned with the Western camp.
This event profoundly impacted the Armenian people, for whom Kars and its surrounding areas hold historical and cultural significance. While the USSR’s renunciation prevented further escalation in the region, it also underscored the tragedy of the loss of the Armenian homeland. This moment remains a pivotal chapter in Armenian-Turkish relations and the history of the Cold War.

30 մայիսի, 1946, Տաշքենդում, Ուզբեկական ծնվել է Ռոքսանա Ռուբենի Բաբայանը, հայազգի խորհրդային և ռուսական էստրադայի երգչուհի, թատրոնի և կինոյի դերասանուհի, Ռուսաստանի ժողովրդական արտիստ, «Единая Россия» կուսակցության անդամ։

Ռոքսանան ծնվել է Տաշքենդում, հայրական կողմից նրա արմատները Ղարաբաղից են՝ Շուշի։ 1970 թվականին նա ավարտել է Տաշքենդի երկաթգծի ինստիտուտը՝ ստանալով ինժեների որակավորում։ Սակայն երաժշտությունը դարձավ նրա կյանքի կոչումը։ Սովորելու տարիներին Ռոքսանան եղել է ինստիտուտի ջազ նվագախմբի մեներգչուհի։ Ավարտելուց հետո նա երգել է Երևանում՝ Կոնստանտին Օրբելյանի ղեկավարած խմբում։ 1974 թվականին ստացել է առաջարկ Մոսկվայից և միացել «Երկնագույն կիթառներ» անսամբլին։ Նրա համար երգեր են ստեղծել այնպիսի անվանի հեղինակներ, ինչպիսիք են Վյաչեսլավ Դոբրինինը, Գեորգի Գարանյանը և Իլյա Ռեզնիկը։ 1970-ականների վերջին Ռոքսանան խորհրդային էստրադայի վեց ամենահայտնի երգիչներից մեկն էր։ 1980-ականներին «Մելոդյա» ընկերությունը թողարկել է նրա երգերի 11 ձայնասկավառակ։ 1987 թվականին նա արժանացել է Վաստակավոր արտիստի, իսկ 1999 թվականին՝ Ռուսաստանի ժողովրդական արտիստի կոչման։ Ռոքսանան ամուսնացած է եղել ռուս դերասան Միխայիլ Դերժավինի հետ։ Նրա ձայնն ու խարիզման նրան դարձրել են սերնդի խորհրդանիշ:

30 мая 1946, в Ташкенте, Узбекская ССР, родилась  Роксана Рубеновна Бабаян, советская и российская эстрадная певица армянского происхождения, актриса театра и кино, народная артистка России, член партии «Единая Россия». Роксана родилась в Ташкенте, её предки по отцовской линии — из Карабаха, города Шуши. В 1970 году она окончила Ташкентский железнодорожный институт, став инженером. Однако её истинным призванием стала музыка. Ещё в годы учёбы Роксана была солисткой джазового оркестра института. После окончания вуза она выступала в Ереване в коллективе под руководством Константина Орбеляна. В 1974 году получила предложение из Москвы и вошла в состав ансамбля «Голубые гитары». Для неё писали песни такие известные авторы, как Вячеслав Добрынин, Георгий Гаранян и Илья Резник. К концу 1970-х Роксана вошла в число шести самых популярных эстрадных исполнителей СССР. В 1980-х годах фирма «Мелодия» выпустила 11 пластинок с её песнями. В 1987 году она была удостоена звания заслуженной артистки, а в 1999 году — народной артистки России. Роксана была замужем за российским актёром Михаилом Державиным. Её голос и харизма сделали её иконой своего поколения.

May 30, 1946,in  Tashkent, Uzbek SSR, was born Roxana Ruben Babayan, a Soviet and Russian pop singer of Armenian descent, actress of theater and cinema, People’s Artist of Russia, and member of the “United Russia” party. Roxana was born in Tashkent, with her paternal roots tracing back to Shushi in Karabakh. In 1970, she graduated from the Tashkent Railway Institute as an engineer. However, music became her true calling. During her student years, she was the lead singer of the institute’s jazz band. After graduation, she performed in Yerevan with Konstantin Orbelian’s ensemble. In 1974, she received an offer from Moscow and joined the “Blue Guitars” ensemble. Renowned composers such as Vyacheslav Dobrynin, Georgy Garanyan, and Ilya Reznik wrote songs for her. By the late 1970s, Roxana was among the six most prominent Soviet pop singers. In the 1980s, the “Melodia” label released 11 records of her songs. In 1987, she was awarded the title of Honored Artist, and in 1999, she became a People’s Artist of Russia. Roxana was married to Russian actor Mikhail Derzhavin. Her voice and charisma made her an icon of her generation.

30 մայիս, 1960, Պերեդելկինո, Մոսկվայի մարզ: մահացել է  Բորիս Պաստեռնակը՝ 20-րդ դարի ռուսական գրականության ամենապայծառ աստղերից մեկը, հեռացավ կյանքից՝ թողնելով ժառանգություն, որն անցնում է սահմանները և խորապես դիպչում հայ ժողովրդի սրտին:

Նրա պոեզիան, արձակը և կյանքի փիլիսոփայությունը ոչ միայն ռուսական, այլև համաշխարհային մշակույթի գանձեր են, սակայն հայերի հետ նրա կապն առանձնահատուկ տեղ է գրավում:
Բորիս Պաստեռնակի հետաքրքրությունը հայ մշակույթի նկատմամբ սկիզբ առավ 1930-ական թվականներին, երբ նա ծանոթացավ հայ գրողների և մտավորականների հետ: 1930 թվականին նա այցելեց Հայաստան՝ մասնակցելու խորհրդային գրողների համագումարին: Երևանում և Հայաստանի այլ վայրերում անցկացրած ժամանակը խոր հետք թողեց նրա ստեղծագործական ընկալումների վրա: Նա հիացած էր հայ ժողովրդի պատմությամբ, նրա հնագույն մշակույթով և անկոտրում ոգով: Հայաստանի լեռնային բնապատկերները, եկեղեցիների ճարտարապետությունը և հայ ժողովրդի հյուրընկալությունը ոգեշնչեցին Պաստեռնակին՝ արտացոլվելով նրա պոեզիայում: Նրա բանաստեղծություններից մի քանիսը, ինչպես օրինակ՝ «Հայաստան» շարքը, նվիրված են հայկական բնության և մշակույթի գեղեցկությանը:
Պաստեռնակը սերտ կապեր հաստատեց հայ մտավորականների հետ, այդ թվում՝ բանաստեղծ Եղիշե Չարենցի և կոմպոզիտոր Արամ Խաչատրյանի հետ: Չարենցի հետ նրա բարեկամությունը հիմնված էր փոխադարձ հարգանքի և գրականության նկատմամբ ընդհանուր կրքի վրա: Պաստեռնակը բարձր էր գնահատում Չարենցի բանաստեղծությունները՝ դրանք համարելով հայ ժողովրդի հոգու արտացոլանք: Իր հերթին, հայ մտավորականները Պաստեռնակի ստեղծագործություններում տեսնում էին մարդկային զգացմունքների և գոյության մասին խորը մտորումներ:
Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը՝ «Դոկտոր Ժիվագո» վեպը, թեև ուղղակիորեն չի վ vերաբերում Հայաստանին, սակայն դրա մեջ արտացոլված մարդկային ողբերգությունն ու ազատության ձգտումը խոր արձագանք գտան հայ ընթերցողների մոտ: Վեպի գլխավոր հերոսի՝ Յուրի Ժիվագոյի, ներքին պայքարը և սիրո ու արվեստի միջոցով իմաստ փնտրելու ճանապարհը համահունչ էին հայ ժողովրդի պատմական փորձառություններին:
Պաստեռնակի կապը հայերի հետ ոչ միայն գրական էր, այլև խորապես հոգևոր: Նա հիացմունքով էր խոսում հայ ժողովրդի դիմակայության և ստեղծագործական ոգու մասին, որոնք նա տեսնում էր նրանց պատմության մեջ: Նրա այցելությունները Հայաստան և հայ մշակույթի հետ շփումը նպաստեցին նրա ստեղծագործությունների համամարդկային բնույթին: Բորիս Պաստեռնակը մնում է ոչ միայն ռուսական, այլև հայ մշակույթի սիրելի կերպար՝ մի կամուրջ, որը միավորում է երկու ժողովուրդների հոգևոր ժառանգությունը:

Встреча Поэзии и Духа Армении: Борис Пастернак и Армяне
30 мая 1960 года, Переделкино, Московская область. Скончался Борис Пастернак, один из ярчайших представителей русской литературы XX века, ушел из жизни, оставив наследие, которое пересекает границы и глубоко затрагивает сердца армянского народа. Его поэзия, проза и философия жизни стали сокровищами не только русской, но и мировой культуры, однако его связь с армянами занимает особое место.
Интерес Бориса Пастернака к армянской культуре зародился в 1930-х годах, когда он познакомился с армянскими писателями и интеллигенцией. В 1930 году он посетил Армению для участия в съезде советских писателей. Время, проведенное в Ереване и других уголках Армении, оставило глубокий след в его творческом восприятии. Он был восхищен историей армянского народа, его древней культурой и несгибаемым духом. Горные пейзажи Армении, архитектура церквей и гостеприимство армян вдохновили Пастернака, что отразилось в его поэзии. Некоторые из его стихотворений, такие как цикл «Армения», посвящены красоте армянской природы и культуры.
Пастернак установил тесные связи с армянской интеллигенцией, включая поэта Егише Чаренца и композитора Арама Хачатуряна. Его дружба с Чаренцем основывалась на взаимном уважении и общей страсти к литературе. Пастернак высоко ценил поэзию Чаренца, считая ее отражением души армянского народа. В свою очередь, армянские интеллектуалы видели в произведениях Пастернака глубокие размышления о человеческих чувствах и смысле существования.
Его самый известный роман, «Доктор Живаго», хотя и не связан напрямую с Арменией, нашел отклик у армянских читателей благодаря отображению человеческой трагедии и стремления к свободе. Внутренняя борьба главного героя, Юрия Живаго, и его поиск смысла через любовь и искусство созвучны историческому опыту армянского народа.
Связь Пастернака с армянами была не только литературной, но и глубоко духовной. Он с восхищением говорил о стойкости и творческом духе армян, которые он видел в их истории. Его визиты в Армению и общение с армянской культурой способствовали универсальному характеру его творчества. Борис Пастернак остается не только фигурой русской, но и любимым образом в армянской культуре — мостом, соединяющим духовное наследие двух народов.

The Meeting of Poetry and the Armenian Spirit: Boris Pasternak and the Armenians
May 30, 1960, Peredelkino, Moscow Region. Boris Pasternak, one of the brightest stars of 20th-century Russian literature, passed away, leaving a legacy that transcends borders and deeply touches the hearts of the Armenian people. His poetry, prose, and philosophy of life are treasures of not only Russian but also world culture, yet his connection with the Armenians holds a special place.
Boris Pasternak’s interest in Armenian culture began in the 1930s when he became acquainted with Armenian writers and intellectuals. In 1930, he visited Armenia to participate in a Soviet writers’ congress. The time spent in Yerevan and other parts of Armenia left a profound mark on his creative perception. He was captivated by the history of the Armenian people, their ancient culture, and their indomitable spirit. Armenia’s mountainous landscapes, the architecture of its churches, and the hospitality of its people inspired Pasternak, which was reflected in his poetry. Some of his poems, such as the “Armenia” cycle, are dedicated to the beauty of Armenian nature and culture.
Pasternak forged close ties with Armenian intellectuals, including the poet Yeghishe Charents and the composer Aram Khachaturian. His friendship with Charents was built on mutual respect and a shared passion for literature. Pasternak highly valued Charents’ poetry, seeing it as a reflection of the Armenian soul. In turn, Armenian intellectuals saw in Pasternak’s works profound reflections on human emotions and the meaning of existence.
His most famous work, Doctor Zhivago, though not directly related to Armenia, resonated deeply with Armenian readers due to its portrayal of human tragedy and the pursuit of freedom. The inner struggle of the protagonist, Yuri Zhivago, and his search for meaning through love and art echoed the historical experiences of the Armenian people.
Pasternak’s connection with the Armenians was not only literary but also deeply spiritual. He spoke with admiration about the resilience and creative spirit of the Armenian people, which he saw in their history. His visits to Armenia and engagement with Armenian culture contributed to the universal nature of his work. Boris Pasternak remains not only a figure of Russian literature but also a beloved presence in Armenian culture—a bridge connecting the spiritual heritage of two peoples.

30 մայիս, 1948, Երևանում ծնվել է Խոսրով Մելիքի Հարությունյանը՝ հայ  քաղաքական գործիչ

Խոսրով Հարությունյանը 1966-1972 թվականներին սովորել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի մեխանիկա-մեքենաշինական ֆակուլտետում՝ ստանալով ինժեներ-մեխանիկի որակավորում: 1978-1982 թվականներին նա ավարտել է նույն ինստիտուտի ասպիրանտուրան՝ մասնագիտանալով «Մեքենաշինական ձեռնարկությունների կազմակերպում, պլանավորում և կառավարում» բնագավառում: Իր մասնագիտական կարիերան սկսել է 1972 թվականին՝ աշխատելով Հայաստանի գիտությունների ակադեմիայի Բյուրականի օպտիկա-մեխանիկական լաբորատորիայում որպես ինժեներ: 1977-1984 թվականներին նա աշխատել է ռադիոֆիզիկայի և էլեկտրոնիկայի ինստիտուտում՝ զբաղեցնելով տարբեր ղեկավար պաշտոններ, այդ թվում՝ հատուկ կոնստրուկցիաների բաժնի ղեկավար և արտադրության ղեկավար: 1983-1986 թվականներին եղել է Աշտարակի տրիկոտաժի ֆաբրիկայի տնօրեն, իսկ 1986-1987 թվականներին՝ Չարենցավանի կարի ֆաբրիկայի տնօրեն:
1989 թվականին Խոսրով Հարությունյանը մուտք գործեց քաղաքական ասպարեզ՝ դառնալով Հայաստանի Հանրապետության Գերագույն խորհրդի պատգամավոր: 1990-1991 թվականներին նա եղել է Գերագույն խորհրդի տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ: 1991 թվականին նա հիմնադրեց Հայաստանի քրիստոնեա-դեմոկրատական կուսակցությունը (ՀՔԴԿ) և դարձավ դրա առաջնորդը: Այս կուսակցությունը ձգտում էր համատեղել քրիստոնեական արժեքները ժողովրդավարական սկզբունքների հետ, սակայն նրա ազդեցությունը հայաստանյան քաղաքական դաշտում մնաց սահմանափակ՝ մեծամասամբ իշխող կուսակցությունների գերակայության պատճառով:
1996-1999 թվականներին Խոսրով Հարությունյանը եղել է Հայաստանի Հանրապետության վարչապետ՝ ղեկավարելով կառավարությունը տնտեսական ճգնաժամի և հետպատերազմյան վերականգնման բարդ ժամանակաշրջանում: Նրա վարչապետության ընթացքում Հայաստանը բախվեց լուրջ մարտահրավերների, ներառյալ տնտեսական անկայունությունը, բարձր գործազրկությունը և Արցախի հակամարտության հետևանքները: Քննադատները նշում են, որ նրա կառավարությունը բավարար չափով չկարողացավ իրականացնել կառուցողական բարեփոխումներ՝ տնտեսական աճը խթանելու համար, և նրա վարչակազմը հաճախ մեղադրվում էր կոռուպցիայի և անարդյունավետ կառավարման մեջ: Մյուս կողմից, կողմնակիցները պնդում են, որ Հարությունյանը ջանքեր գործադրեց կայունացնելու երկիրը դժվարին պայմաններում՝ պահպանելով քաղաքական կայունությունը:
2007-2012 թվականներին նա եղել է Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախագահ՝ դառնալով խորհրդարանական դիվանագիտության առանցքային դեմքերից մեկը: Այս ժամանակաշրջանում նա նպաստեց խորհրդարանական համագործակցության խորացմանը, սակայն նրա գործունեությունը քննադատվում էր ընդդիմության կողմից՝ խորհրդարանի աշխատանքում թափանցիկության պակասի և իշխանության հետ սերտ կապերի համար: 2012 թվականին նա ընտրվեց Ազգային ժողովի պատգամավոր Հանրապետական կուսակցության համամասնական ցուցակով, ինչը որոշ վերլուծաբանների կողմից դիտվեց որպես նրա քրիստոնեա-դեմոկրատական գաղափարներից հեռացում:
Հարությունյանի քաղաքական կարիերան նշանավորվել է նաև նրա դիրքորոշմամբ Արցախի հակամարտության վերաբերյալ: 2021 թվականին նա քննադատել է տարածաշրջանային զարգացումների վերաբերյալ Հայաստանի անգործությունը՝ նշելով, որ Երկրորդ Արցախյան պատերազմը բացահայտեց միջազգային խաղացողների, ներառյալ Թուրքիայի և Իրանի, շահերը: Նա ընդգծել է, որ Թուրքիայի ծավալապաշտական նկրտումները և տարածաշրջանում Ռուսաստանի ազդեցության նվազումը ստեղծում են վտանգավոր իրավիճակ: Այս հայտարարությունները ցույց տվեցին նրա խորաթափանց վերլուծությունը, բայց նաև առաջ բերեցին քննադատություն՝ ընդդիմության կողմից դիտվելով որպես իշխանության հետ համագործակցության փորձ:
Խոսրով Հարությունյանի կյանքը արտացոլում է Հայաստանի անկախության առաջին տասնամյակների բարդությունները: Նրա նվիրվածությունը հայ ժողովրդին անվիճելի է, սակայն նրա քաղաքական ժառանգությունը մնում է հակասական՝ համատեղելով կայունության ձգտումը և բարեփոխումների բացակայության մեղադրանքները: Նրա աշխատանքը, այդ թվում՝ միջազգային պարգևները, ինչպիսին է ԱՊՀ ՄԽՎ մեդալը, ընդգծում է նրա դերը Հայաստանի քաղաքական պատմության մեջ:

30 мая 1948, в Ереване родился Хосров Меликович Арутюнян,  армянский политический деятель, его деятельность нередко оценивается неоднозначно, отражая сложные реалии постсоветской политики.
Хосров Арутюнян окончил механико-машиностроительный факультет Ереванского политехнического института в 1972 году, получив специальность инженера-механика. С 1978 по 1982 год он прошел аспирантуру в том же институте, специализируясь на организации, планировании и управлении машиностроительными предприятиями. Свою профессиональную карьеру он начал в 1972 году инженером в Бюраканской оптико-механической лаборатории Академии наук Армении. В 1977–1984 годах работал в Институте радиофизики и электроники, занимая руководящие должности, включая начальника отдела специальных конструкций и руководителя производственного отдела. В 1983–1986 годах он был директором Аштаракской трикотажной фабрики, а в 1986–1987 годах — директором Чаренцаванской швейной фабрики.
В 1989 году Хосров Арутюнян вошел в политику, став депутатом Верховного Совета Армянской ССР. В 1990–1991 годах он возглавлял постоянную комиссию по экономическим вопросам. В 1991 году он основал Христианско-демократическую партию Армении (ХДПА) и стал ее лидером. Партия стремилась сочетать христианские ценности с демократическими принципами, но ее влияние оставалось ограниченным из-за доминирования других политических сил.
С 1996 по 1999 годы Арутюнян занимал пост премьер-министра Армении, руководя страной в условиях экономического кризиса и поствоенного восстановления после Карабахского конфликта. Его премьерство сопровождалось серьезными вызовами: экономическая нестабильность, высокий уровень безработицы и социальные трудности. Критики указывают на недостаток эффективных реформ и обвинения в коррупции, которые омрачали его правление. Однако сторонники отмечают, что Арутюнян стремился обеспечить стабильность в сложных условиях, сохраняя политическое равновесие.
С 2007 по 2012 годы он был спикером Национального собрания Армении, играя ключевую роль в парламентской дипломатии. Его работа способствовала укреплению международных связей, но оппозиция критиковала его за недостаточную прозрачность и близость к правящей элите. В 2012 году он был избран депутатом Национального собрания по пропорциональному списку Республиканской партии, что некоторые расценили как отход от его христианско-демократических идеалов.
Арутюнян также активно высказывался по вопросам Карабахского конфликта. В 2021 году он критиковал бездействие Армении в региональных процессах, указывая на амбиции Турции и нестабильность после Второй Карабахской войны. Он отмечал, что Турция стремится вытеснить Россию из региона и изолировать Иран, подчеркивая опасность эскалации. Эти заявления демонстрировали его аналитический подход, но вызвали критику со стороны оппозиции, считавшей их попыткой поддержать власть.
Жизнь Хосрова Арутюняна отражает сложные реалии первых десятилетий независимости Армении. Его преданность стране неоспорима, но его политическое наследие остается противоречивым, сочетая стремление к стабильности с обвинениями в отсутствии реформ. Его вклад, включая международные награды, такие как медаль МПА СНГ, подчеркивает его значимость в истории армянской политики.

May 30, 1948, Yerevan: Khosrov Melikovich Harutyunyan-  Armenian political figure, , though his legacy is often viewed through a lens of controversy, reflecting the complexities of post-Soviet politics.
Khosrov Harutyunyan graduated from the Mechanical Engineering Faculty of Yerevan Polytechnic Institute in 1972, earning a degree as a mechanical engineer. From 1978 to 1982, he completed postgraduate studies at the same institute, specializing in the organization, planning, and management of machine-building enterprises. He began his professional career in 1972 as an engineer at the Byurakan Optical-Mechanical Laboratory of the Armenian Academy of Sciences. From 1977 to 1984, he worked at the Institute of Radiophysics and Electronics, holding various leadership roles, including head of the special constructions department and production manager. From 1983 to 1986, he served as director of the Ashtarak Knitwear Factory, and from 1986 to 1987, he led the Charentsavan Sewing Factory.
In 1989, Harutyunyan entered politics, becoming a deputy in the Supreme Council of the Armenian SSR. From 1990 to 1991, he chaired the Standing Committee on Economic Affairs. In 1991, he founded the Christian Democratic Party of Armenia (CDPA) and became its leader. The party aimed to blend Christian values with democratic principles, but its influence remained limited due to the dominance of other political forces.
From 1996 to 1999, Harutyunyan served as Prime Minister of Armenia, leading the government during a challenging period of economic crisis and post-war recovery following the Nagorno-Karabakh conflict. His tenure faced significant hurdles, including economic instability, high unemployment, and social challenges. Critics argue that his government failed to implement meaningful reforms to spur economic growth, and it was often accused of corruption and inefficiency. Supporters, however, contend that Harutyunyan worked to maintain stability in trying circumstances, prioritizing political continuity.
From 2007 to 2012, he served as Speaker of the National Assembly of Armenia, becoming a key figure in parliamentary diplomacy. His efforts strengthened international ties, but the opposition criticized him for a lack of transparency and close ties to the ruling elite. In 2012, he was elected to the National Assembly under the proportional list of the Republican Party, a move some viewed as a departure from his Christian-democratic ideals.
Harutyunyan was also vocal on the Nagorno-Karabakh conflict. In 2021, he criticized Armenia’s inaction in regional developments, noting Turkey’s ambitions and the instability following the Second Karabakh War. He highlighted Turkey’s aim to marginalize Russia and isolate Iran, warning of the risks of escalation. These statements showcased his analytical insight but drew criticism from the opposition as an attempt to align with the government.
Khosrov Harutyunyan’s life mirrors the complexities of Armenia’s early decades of independence. His dedication to the nation is undeniable, yet his political legacy remains contentious, balancing aspirations for stability with accusations of reform failures. His contributions, including international recognition such as the CIS IPA medal, underscore his role in shaping Armenia’s political history.

30 մայիս, 1908 – Ծնվել է Թիֆլիսում: Աբգար Ռուբենի Հովհաննիսյանը՝ հայտնի պատմաբան, իր կյանքը նվիրել է պատմագիտության զարգացմանը:

1928 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի պատմագրական ֆակուլտետը: 1938 թվականին ստացել է պատմական գիտությունների դոկտորի աստիճան և նույն թվականից դարձել պրոֆեսոր: 1931-1960 թվականներին դասավանդել է Երևանի պետական համալսարանում, որտեղ 1938 թվականից ղեկավարել է նոր պատմության ամբիոնը, իսկ հետագայում եղել է գիտական գծով պրոռեկտոր: Դասավանդել է նաև ռուսական մանկավարժական ինստիտուտում: 1947 թվականից ընտրվել է ՀՀ ԳԱ ակադեմիկոս, 1947-1953 թվականներին եղել է ՀՀ ԳԱ պատմության ինստիտուտի տնօրենը, իսկ 1949-1960 թվականներին՝ հասարակական գիտությունների բաժանմունքի ակադեմիկոս-քարտուղար: 1960 թվականից զբաղեցրել է ՀՀ ԳԱ փոխնախագահի պաշտոնը:
Աբգար Հովհաննիսյանի գիտական աշխատանքները կենտրոնացած են եղել Ֆրանսիայի և հայ ժողովրդի նոր շրջանի պատմության վրա: Եվրոպական լեզուների իմացությունը և խորը պատմագիտական գիտելիքները նրան հնարավորություն են տվել ստեղծելու արժեքավոր մենագրություններ՝ նվիրված Ֆրանսիական մեծ հեղափոխության գաղափարախոսությանը և ուտոպիական սոցիալիզմի ուսմունքներին: Նրա աշխատանքները հիմնված են հարուստ աղբյուրագիտական նյութերի վրա, ներառյալ Ֆրանսիայի արխիվներից հայտնաբերված փաստաթղթեր: Նրա «Կոմունիստական գաղափարները Ֆրանսիական մեծ հեղափոխության տարիներին» աշխատությունը (1966, ռուսերեն) 1974 թվականին արժանացել է ԽՍՀՄ ԳԱ Վոլգինի անվան մրցանակի:
Հովհաննիսյանի մյուս հետազոտությունները վերաբերում են 18-րդ դարի վերջին և 19-րդ դարի սկզբին հայ ազատագրական շարժումներին, հայ-ռուսական հարաբերություններին, ինչպես նաև Անգլիայի և Ֆրանսիայի՝ Անդրկովկասի և Արևելյան Հայաստանի ազատագրությանը խոչընդոտող քաղաքականության բացահայտմանը: Նա ակտիվորեն մասնակցել է հայ և համաշխարհային պատմության բազմահատոր աշխատությունների ստեղծմանը, ներկայացրել է սովետական պատմագիտությունը միջազգային գիտաժողովներում: Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի, Հոկտեմբերյան հեղափոխության և «Պատվո նշան» շքանշաններով: 1940 թվականին արժանացել է Հայաստանի գիտության վաստակավոր գործչի կոչման: Մահացել է 1991 թվականի դեկտեմբերի 12-ին Երևանում:

Светило Истории:
30 мая 1908 года — Родился в Тифлисе. Абгар Рубенович Ованнисян, выдающийся историк, посвятил свою жизнь развитию исторической науки. В 1928 году окончил исторический факультет Ереванского государственного университета. В 1938 году получил степень доктора исторических наук и в том же году стал профессором. С 1931 по 1960 годы преподавал в Ереванском государственном университете, где с 1938 года возглавлял кафедру новой истории, а позже занимал пост проректора по научной работе. Также преподавал в Русском педагогическом институте. С 1947 года — академик АН Армянской ССР, в 1947–1953 годах — директор Института истории АН АрмССР, а в 1949–1960 годах — академик-секретарь отделения общественных наук. С 1960 года занимал пост вице-президента АН АрмССР.
Научные исследования Абгара Ованнисяна были посвящены истории Франции и армянского народа нового времени. Глубокое знание европейских языков и широкая историческая эрудиция позволили ему создать ценные монографии, посвященные идеологии Великой французской революции и учениям утопического социализма. Его работы основаны на богатых архивных материалах, включая ранее неизвестные документы из французских архивов. Исследование «Коммунистические идеи в годы Великой французской революции» (1966, на русском языке) в 1974 году было удостоено премии имени Волгина АН СССР.
Другая часть его трудов посвящена армянским освободительным движениям конца XVIII — начала XIX веков, истории армяно-русских отношений, а также разоблачению политики Англии и Франции, препятствовавшей освобождению Закавказья и Восточной Армении. Он активно участвовал в создании многотомных трудов по истории армянского народа и всемирной истории, представлял советскую историографию на международных научных форумах. Награжден орденами Трудового Красного Знамени, Октябрьской Революции и «Знак Почета». В 1940 году удостоен звания заслуженного деятеля науки Армении. Скончался 12 декабря 1991 года в Ереване.

Beacon of History:
May 30, 1908 — Born in Tiflis. Abgar Rubenovich Hovhannisyan, a distinguished historian, dedicated his life to advancing historical scholarship. In 1928, he graduated from the Faculty of History at Yerevan State University. In 1938, he earned a Doctorate in Historical Sciences and became a professor. From 1931 to 1960, he taught at Yerevan State University, where he headed the Department of Modern History from 1938 and later served as Vice-Rector for Research. He also lectured at the Russian Pedagogical Institute. From 1947, he was an academician of the Armenian Academy of Sciences, serving as Director of the Institute of History from 1947 to 1953 and as Academic Secretary of the Social Sciences Division from 1949 to 1960. From 1960, he held the position of Vice-President of the Armenian Academy of Sciences.
Abgar Hovhannisyan’s scholarly work focused on the modern history of France and the Armenian people. His proficiency in European languages and deep historical knowledge enabled him to produce significant monographs on the ideology of the French Revolution and the doctrines of utopian socialism. These works were grounded in extensive archival research, including newly discovered documents from French archives. His study, Communist Ideas During the French Revolution (1966, in Russian), received the Volgin Prize from the USSR Academy of Sciences in 1974.
Another series of his works explored the Armenian liberation movements of the late 18th and early 19th centuries, the history of Armenian-Russian relations, and the policies of England and France that opposed the liberation of Transcaucasia and Eastern Armenia. He contributed to multivolume works on Armenian and world history and represented Soviet historiography at international conferences. He was awarded the Order of the Red Banner of Labor, the Order of the October Revolution, and the Order of the Badge of Honor. In 1940, he was honored as a Merited Scientist of Armenia. He passed away on December 12, 1991, in Yerevan.