В Египте нашли папирус, где греческий язык записан армянскими буквами. Внутри не молитва, а учебные фразы, части тела, спряжения глаголов и истории о Диогене. Его датируют примерно V–VII веками; это один из самых ранних сохранившихся образцов армянского письма.

Это подлинный греко-армянский папирус BnF Arménien 332, хранящийся в Национальной библиотеке Франции

Գուգարաց բդեշխություն – Список бдешхов Гугарка- Bidashkhship of Gugark

Գուգարաց բդեշխություն – Список бдешхов Гугарка- Bidashkhship of Gugark

Գուգարքը (Գուգարաց բդեշխությունը) Մեծ Հայքի հյուսիսային սահմանակալ նահանգն էր, որի կառավարիչները կրում էին բդեշխի տիտղոս և պաշտպանում էին երկրի հյուսիսային դարպասները։ Անտիկ և վաղ միջնադարյան աղբյուրներում (հատկապես 4-7-րդ դարերում) Գուգարքի բդեշխները հիմնականում սերել են Միհրանյանների (Գուգարաց) իշխանական տոհմից։

Ահա Գուգարքի առավել հայտնի բդեշխների ցանկը՝ ըստ կառավարման մոտավոր տարեթվերի.

Պերոզ (մոտ 330-ական թթ.) – Համարվում է Գուգարքում հաստատված Միհրանյանների դինաստիայի հիմնադիրը։

Բակուր Ա (մոտ 330 – 360-ական թթ.)

Արշուշա Ա (մոտ 400 – 430 թթ.)

Բակուր Բ (մոտ 430 – 455 թթ.)

Արշուշա Բ (մոտ 455 – 470 թթ.) – Հայտնի պատմական դեմք, որը մեծ ազդեցություն է ունեցել Վարդանանց պատերազմի ժամանակաշրջանում և փորձել է մեղմել պարսից արքունիքի ճնշումները հայ նախարարների նկատմամբ։

Վազգեն (Վարսքեն) (մոտ 470 – 482 թթ.) – Արշուշա Բ-ի որդին։ Պատմության մեջ հայտնի է որպես դավաճան և ուրացող. նա զրադաշտականություն ընդունեց և նահատակեց իր կնոջը՝ սուրբ Շուշանիկին (Վարդան Մամիկոնյանի դստերը)։ Սպանվել է վրաց թագավոր Վախթանգ Գորգասալի կողմից։

Արշուշա Գ (մոտ 482 – 540 թթ.)

Արշուշա Դ (մոտ 540 – 608 թթ.)

Արշուշա Ե (մոտ 630-ական թթ.)

Նշում. Քանի որ վաղ միջնադարյան աղբյուրները երբեմն հակասական են կամ կցտուր, այս տարեթվերը մոտավոր են և վերականգնված են պատմաբանների (մասնավորապես՝ Կիրիլ Թումանովի) տոհմաբանական ուսումնասիրությունների հիման վրա։

Список бдешхов Гугарка

Гугарк (Гугаркское бдешхство) был северо-краевым (пограничным) наместничеством Великой Армении, правители которого носили титул бдешха и охраняли северные врата страны. В античных и раннесредневековых источниках (особенно в IV–VII вв.) бдешхи Гугарка происходили в основном из княжеского рода Михранянов (Гугарских).

Ниже представлен список наиболее известных бдешхов Гугарка по примерным годам правления:

Пероз (ок. 330-х гг.) — Считается основателем династии Михранянов, утвердившейся в Гугарке.

Бакур I (ок. 330 – 360-х гг.)

Аршуша I (ок. 400 – 430 гг.)

Бакур II (ок. 430 – 455 гг.)

Аршуша II (ок. 455 – 470 гг.) — Известный исторический деятель, оказавший большое влияние в период Варданацской войны и пытавшийся смягчить давление персидского двора на армянских нахараров.

Вазген (Варскен) (ок. 470 – 482 гг.) — Сын Аршуши II. Известен в истории как вероотступник и предатель: он принял зороастризм и предал мученической смерти свою жену святую Шушаник (дочь Вардана Мамиконяна). Был убит царем Иберии Вахтангом I Горгасалом.

Аршуша III (ок. 482 – 540 гг.)

Аршуша IV (ок. 540 – 608 гг.)

Аршуша V (ок. 630-х гг.)

Примечание: Поскольку раннесредневековые источники порой противоречивы или отрывочны, эти даты являются приблизительными и восстановлены на основе генеалогических исследований историков (в частности, Кирилла Туманова).

Gugark (the Bidashkhship of Gugark) was the northern frontier province of Greater Armenia, whose rulers held the title of bidashkh (margrave/viceroy) and guarded the northern gates of the country. In ancient and early medieval sources (especially from the 4th to 7th centuries), the bidashkhs of Gugark primarily belonged to the Mihranid (Gugark) princely dynasty.

Below is the list of the most prominent bidashkhs of Gugark with approximate years of rule:

Peroz (c. 330s) — Considered the founder of the Mihranid dynasty established in Gugark.

Bakur I (c. 330 – 360s)

Arshusha I (c. 400 – 430)

Bakur II (c. 430 – 455)

Arshusha II (c. 455 – 470) — A prominent historical figure who exerted great influence during the Vardanants War and attempted to mitigate the pressure of the Persian court on Armenian nakharars.

Vazgen (Varsken) (c. 470 – 482) — Son of Arshusha II. Known in history as a traitor and apostate; he adopted Zoroastrianism and martyred his wife, Saint Shushanik (daughter of Vardan Mamikonian). He was killed by King Vakhtang I Gorgasali of Iberia.

Arshusha III (c. 482 – 540)

Arshusha IV (c. 540 – 608)

Arshusha V (c. 630s)

Note: Because early medieval sources are sometimes contradictory or fragmented, these dates are approximate and reconstructed based on the genealogical studies of historians (particularly Cyril Toumanoff).

Այս ֆրանսիական քարտեզը թվագրվում է 1788 թվականին և պատկերում է Մեծ Հայքի 16 հիմնական վարչական շրջանները-Эта французская карта относится к 1788 году и изображает 16 основных административных районов Большой Армении- This French map dates back to 1788 and depicts the 16 main administrative regions of Greater Armenia.

Հայաստանի քարանձավներ

Հայաստանի տարածքում շատ են քարանձավները, որոնք այդ տարածաշրջանում նախկինում եղած հրաբխային բարձր ակտիվության արդյունք են։

Հայաստանի քարանձավների շարքում ամենահայտնին Արենիի քարանձավն է, որտեղ հայտնաբերվել է աշխարհի ամենահին կոշիկը (5 500 տարեկան)։ Այն հայտնի է նաև նրանով, որ այդտեղ գինի են պատրաստել դեռ մեր թվարկությունից 4000 տարի առաջ^[1]։

Հայաստանի ամենահայտնի քարանձավների ցուցակը

1. Մոզրովի Վայոց ձոր

2. Մագիլի Վայոց ձոր

3. Արջերի Վայոց ձոր

4. Արենի 1 Վայոց ձոր

5. Կանաչ Տավուշ

6. Կարմիր Վայոց ձոր

7. Լաստիվերի Տավուշ

8. Յոթ հորերիԱրագածոտն

9. Դավրիժեցու Կոտայք

10. Անահիտ Վայոց ձոր

11. Գետնազաղա Լոռի

12. Մյարոզի Վայոց ձոր

Пещеры Армении

В Армении много пещер, образовавшихся в результате интенсивной геологической активности в прошлом.

Самая известная среди пещер Армении — пещера Арени, где была обнаружена самая древняя в мире обувь (возрастом 5500 лет). Она также известна тем, что вино здесь производилось еще в 4000 году до нашей эры.[1]

Список самых известных пещер Армении

1. Мозров Вайоц Дзор
2. Магили Вайоц Дзор

1. Арджери Вайоц Дзор
2. Арени 1 Вайоц Дзор

1. Зеленый Тавуш
2. Красный Вайоц Дзор
3. Ластивери Тавуш
4. Семь колодцев Арагацотн
5. Даврижеци Котайк
6. Анаит Вайоц Дзор
7. Гетназага Лори
8. Мярози Вайоц Дзор

Caves of Armenia

There are many caves in Armenia, which were the result of high activity in the past in that region.

The most famous among the caves in Armenia is the Areni Cave, where the oldest shoe in the world (5,500 years old) was discovered. It is also known for the fact that wine was made there as early as 4,000 BC.[1]

List of the most famous caves in Armenia

1. Mozrov Vayots Dzor
2. Magili Vayots Dzor

1. Arjeri Vayots Dzor
2. Areni 1 Vayots Dzor

1. Green Tavush
2. Red Vayots Dzor
3. Lastiveri Tavush
4. Seven Wells Aragatsotn
5. Davrizhetsi Kotayk
6. Anahit Vayots Dzor
7. Getnazagha Lori
8. Myarozi Vayots Dzor

ԱՐԵՎԻԿ – ,,Երկիր Անառիկ,, խոսքերը, երաժշտությունը, գործիքավորումը Վահե Հայրապետյանի

Армения должна вернуться в Армянское Нгорье в качестве миротворца. СРОЧНО http://arbugo.am/

The Armenian Highland