Армянское Нагорье (арм.-Հայկական Լեռնաշխարհ[Haykakan leṙnašxarh] (Айкакакан Лернашхар) или Հայկական Բարձրավանդակ (Айкакан Бардзравандак) или Հայկական Բնաշխարհ (Айкакакан Бнашхар), Միջնաշխարհ Հայոց (Миджнашхар айоц (арм. Средний мир армян)), рус.-Армянское Нагорье , Гор Араратских, Гор Армянских, Армянских Гор, анг.- The Armenian Highland, фр.-Plateau Armenien или Armenian Plateau, нем. Das Armenische Hochland или Das Armenische Bergland).Армянское нагорье-На других языках العربية- المرتفعات الأرمنية— арабский , Беларуская – Армянскае нагор'е, Беларуская (тарашкевіца) – Армянскае нагор’е — беларуская (тарашкевіца),Български – Арменско плато — болгарский, Català – Altiplà d'Armènia, Эрмалойн акъари — чеченский,Čeština-Arménská_vysočina,Armenisches Hochland — немецкий,Αρμενικά υψίπεδα — греческий,English Armenian Highlands — английский, Esperanto -Armena Altebenaĵo, Español – Altiplano Armenio, Eesti-Armeenia mägismaa — эстонский, Euskara-Armeniar goi-ordokia — баскский, فارسی سرزمین کوهستانی ارمنستان — персидский, Français – Haut-plateau arménien — французский,עברית רמת ארמניה — иврит, हिन्दी आर्मीनिया का पठार — хинди, Hrvatski Armenska visoravan — хорватский, Magyar Örmény-felföld — венгерский, Italiano – Altopiano armeno,日本語 -アルメニア高原 — японский, ქართული – სომხეთის მთიანეთი, Қазақша Армения таулы үстірті — казахский, 한국어 아르메니아 고원 — корейский, Lietuvių Armėnijos kalnynas — литовский, Македонски – Ерменска Висорамнина, Nederlands Armeens Hoogland — нидерландский, Norsk nynorsk Det armenske høglandet — нюнорск, Norsk bokmål Det armenske høylandet — норвежский, Polski Wyżyna Armeńska — польский, Português Planalto Armênio — португальский, Srpskohrvatski / српскохрватски Armenska visoravan — сербскохорватский,Simple English Armenian Highland — Simple English, Slovenčina Arménska vysočina — словацкий, Slovenščina Armensko višavje — словенский, Српски / srpski Јерменска висораван — сербский, தமிழ தமிழ ஆர்மேனிய மேட்டுநிலங்கள் — тамильский,Татарча/tatarça Әрмән таулыгы — татарский, Українська Вірменське нагір'я — украинский, Oʻzbekcha/ўзбекча Armaniston togʻligi — узбекский, Tiếng Việt Sơn nguyên Armenia — вьетнамский,中文 亚美尼亚高原 — китайский.
Նոյեմբերի 29-ին Հայաստանի համար պատմական իրադարձություն է տեղի ունենալու. ԱՄՆ-ից, օգտագործելով SpaceX Falcon-9 հրթիռը, հայկական «Հայասաթ-1» արբանյակը կուղարկվի տիեզերք՝ դառնալով Հայաստանի առաջին ներքին արբանյակը տիեզերքում։ Արբանյակի ստեղծման վրա աշխատել են հայ ինժեներներն ու գիտնականները։
29 ноября произойдет историческое событие для Армении. С территории США с помощью ракеты Falcon-9 компании SpaceX, армянский спутник «Hayasat-1» будет отправлен в космос, став первым отечественным спутников Армении в космосе. Над созданием спутника трудились армянские инженеры и ученые.
On November 29, a historical event will take place for Armenia. From the United States, using the SpaceX Falcon-9 rocket, the Armenian Hayasat-1 satellite will be sent into space, becoming Armenia’s first domestic satellite in space. Armenian engineers and scientists worked on the creation of the satellite.
Տաթևի ճոպանուղին Հայաստանում ճոճանակային տիպի ամենաերկար մարդատար ճոպանուղին է աշխարհում, ճոպանուղու երկարությունը գրեթե 6 կմ է։ Այն նաև աշխարհի ամենաերկար, առանց կանգառի երեք մետաղալարով ճոպանուղին է, ինչը հաստատված է Գինեսի ռեկորդների գրքում: «ՏաԹևեր»-ը կրկին ճանաչվել է աշխարհի լավագույն ճոպանուղին և արժանացել World Travel Awards-2023 մրցանակին.
Татевская канатная дорога в Армении — самая длинная в мире пассажирская канатная дорога маятникового типа, длина канатной дороги составляет почти 6 км. Это также самая длинная безостановочная трёхпроводная канатка в мире, что подтверждается Книгой рекордов Гиннесса. “Крылья Татева” вновь призвана лучшей канатной дорогой в мире и удостоена премии World Travel Awards-2023
The Tatev cable car in Armenia is the longest pendulum-type passenger cable car in the world, the length of the cable car is almost 6 km. It is also the longest non-stop three-wire cable car in the world, as confirmed by the Guinness Book of Records. “Wings of Tatev” is again named the best cable car in the world and awarded the World Travel Awards-2023
Տաթևի ճոպանուղին Հայաստանում – Татевская канатная дорога в Армении – The Tatev cable car in Armenia is the longest pendulum
Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից (Վերահղված է Խաչենի իշխանական տոհմից) Խաչենի իշխանական տունը իշխել է Արցախում 9-րդ դարից մինչև 19-րդ դարի սկիզբ։ 12-րդ դարում Խաչենի իշխանությունը բաժանված է եղել երեք ճյուղերի՝ Հաթերք, Ծար (կամ Վերին-Խաչեն) և Ներքին-Խաչեն (Գանձասար կենտրոնով)։ Սկզբնապես գահերեց են եղել Հաթերքի իշխանները։ Սակայն Հասան Բ-ի մահից հետո Հաթերքի ճյուղը սպառվել է և նրա տիրույթները բաժանվել են Ծարի ու Ներքին Խաչենի միջև։ Իսկ 13-րդ դարի սկզբից գահերեցությունը մեկընդմիշտ անցել է Ներքին-Խաչենի իշխանները։ Հետագա դարերում Խաչենի իշխանությունը կազմված է եղել երկու նշանավոր տոհմերից՝ Դոփյաններ (Ծարում կամ Վերին-Խաչեն) և Հասան-Ջալալյաններ (Ներքին Խաչեն)։ Հասան-Ջալալյանները իշխել են Խաչենի մելիքությունում մինչև 1827 թվականը, որից հետո ավարտվել է Խաչենի իշխանական տունը։
Ստորև ներկայացված է Խաչենի իշանների ցանկը։
Տոհմաբանություն Խաչենի իշխանական տան տոհմակունքները ձգվում են մինչև Հայկ Նահապետը և նրա սերունդնեը։ Ըստ Խորենացու և Կաղանկատվացու, Արցախի ու Գարդմանքի իշխանատների հիմնադիրն է եղել Առանը, որդի Սիսակի “ի տոհմէն Հայկայ”։ Խորենացին մասնավորապես գրում է․ “Այս Սիսակի սերնդից էր և․․․ անվանի և քաջ Առանը, որ պարթև Վաղարշակի կողմից բյուրավոր կողմնակալ նշանակվեց”։ Կաղանկատվացու վկայությամբ, Առան Սիսակյան նահապետից են սերել հայոց Արցախ-Աղվանքի Առանշահիկ արքայատոհմի թագավորները՝ ընդհուպ մինչև հայ Աղվանքի Վաչագան Բարեպաշտ արքան[3]։ Հիմնվելով Խորենացու, Կաղանկատվացու, Գանձակեցու և այլ պատմաբանների ու սկզբնաղբյուրների վրա, պատմաբան Բագրատ Ուլուբաբյանը ապացուցել է Հայկազնունի, Սիսակյան (Սյունի), Առանշահիկ, Վախտանգյան և Հասան-Ջալալյան ազնվական տոհմերի անմիջական-արյունակցական կապը
Խաչենի իշխանական տան տոհմաբանություն.
Սահլ Սմբատյան Առանշահիկ, Խաչեն ամրոցի իշխան (†854) Ատրներսեհ ∞ Սպրամ Միհրանյան Գրիգոր – Համամ,ուներ նաև տիտղոս Աղվանից իշխանաց իշխան Սահակ Սևադա, ուներ նաև Գարդմանի և Փառիսոսի իշխանի տիտղոս , (10-րդ դարի երկրորդ կես) Գրիգոր Մեծ Սենեքերիմ Գրիգոր (11-րդ դար) Վախտանգ-Սակառ (†1190) Հաթերք Վախտանգ-Սակառ (†1190) ∞ Շուշիկ Հասան Կրոնավորյալ (1142-1182) ∞ Մամա (1182 թ քառասուն տարի իշխելուց հետո Հասան Կրոնավորյալը իր իշխանությունը թողնում է վեց որդիներին, և կնոջ՝ Մամայի հետ կրոնավորելու է գնում Դադիվանք։)
Վախտանգ Թագավորազն (1182-1214) ∞ Արզու-խաթուն Հասան Բ (1214-1216) (1216 թ սելջուկ-թուրքերի դեմ պատերազմին զոհվում է Հասան Բ-ն, որով ավարտվում է Հաթերքի ճյուղը և նրա տարածքը միանում է Ծարին։
Ծար (Վերին-Խաչեն) Վախտանգ-Սակառ (†1190) ∞ Շուշիկ Հասան Ա ∞ Դոփի (Զաքարե և Իվանե Զաքարյանների քույր) (Դոփի իշխանուհին նշանավոր դեր է խաղում Վերին-Խաչենում և նրա մահից հետո այստեղի տոհմը կոչվում է Դոփյան)
Գրիգոր Ա Դոփյան Հասան Բ (†1298) ∞ Մամքան Գրիգոր Բ (13-րդ դարի երկրորդ կես, 14-րդ դարի սկիզբ) ∞ Ասփա Հասան Գ (†1383) Վահրամ Ջհանշե Ա Հասան Դ ∞ Թաթուն Ջհանշե Բ (15-րդ դարի երկրորդ կես) Միրզաջան Մէլքոն Ներքին-Խաչեն Վախտանգ-Սակառ (†1190) ∞ Շուշիկ Գրիգոր Ա Վախտանգ Ա (12-րդ դարի երկրորդ կես) ∞ Թագուհի (Սյունիքի արքայադուստր) Հասան Մեծ∞ Մամքան Վախտանգ Տանգիկ ∞ Խորիշահ (Զաքարե և Իվանե ամիրսպալասարների քույր) Հասան-Ջալալ, Խաչենի և Առանի իշխան, Արցախի թագավոր (1214-1261) ∞ Մամքան (Սյունիքի արքայադուստր) (նշանավոր Հասան-Ջալալից հետո Ներքին-Խաչենի տոհմը կոչվում է Հասան-Ջալալյան)
Աթաբակ Իվանե Ա (1261-1287) Ջալալ Բ (1287-մոտ1318) Աթաբակ Իվանե Բ (†1361) Ջալալ Գ (†1431) Աղբաստ (15-րդ դարի կես) Սայտուն Վելիճան (մինչև 16-րդ դարի սկիզբ) Մեհրաբ ∞ Շահում Ջալալ Դ, Խաչենի թագավոր (մինչև 17-րդ դարի սկիզբ) Մեհրաբ Բ Վելիճան Գ (†1686) Մուլքի Բեկ (†1716) Մելիք-Գրիգոր Բ Մելիք-Ալավերդի Ա Մելիք Բեկ Մելիք Դանիել Բեկ (†1797) Մելիք-Ալավերդի Բ(†1827) Մելիք Ալավերդու մահից հետո ավարտվում է Խաչենի իշխանությունը։
1921 թվականի հունիսին թվարկված եռալեզու փաստաթուղթ, որը Ադրբեջանի սոցիալիստական խորհրդարանի կողմից Ղարաբաղը հռչակել է որպես Հայաստանի տարածք։ 1921 թվականի հունիսի 12-ին Ադրբեջանի սոցիալիստական խորհրդարանի կողմից տրված փաստաթուղթ երեք լեզուներով, որով հաստատվում է, որ Ղարաբաղը պատկանում է Հայաստանին. 1921 թվականի հունիսի 12-ի եռալեզու փաստաթուղթը, որով Ղարաբաղը հայտարարվում է որպես հայկական տարածք Ադրբեջանի սոցիալիստական խորհրդարանի կողմից։
Правители Арцаха
Seferian on LinkedIn)
Из Википедии, бесплатной энциклопедии (линия из династии Хачен) Княжеский дом Хачен правил Арцахом с 9 века по начало 19 века. В XII веке власть Хачена разделилась на три ветви: Хатерк, Царь (или Верин-Хачен) и Неркин-Хачен (с центром в Гандзасаре). Первоначально на трон были возведены князья Хатерка. Однако после смерти Хасана Б ветвь Хатерка исчерпала себя, и ее владения были разделены между царем и Неркин Хаченом. А с начала 13 века престол раз и навсегда перешёл к князьям Неркин-Хачена. В последующие столетия власть Хачена состояла из двух видных родов: Допьянов (Царум или Верин-Хачен) и Хасан-Джалалянов (Внутренний Хачен). Хасан-Джалаляне правили в Хаченском княжестве до 1827 года, после чего Хаченский княжеский дом был достроен.
Ниже приводится список ишанов Хачена.
Генеалогия Династии княжеского дома Хачена восходят к Айку Нахапету и его потомкам. По данным Хоренаци и Каханкатваци, основателем княжеств Арцаха и Гардманка был Аран, сын Сисака «из рода Айкая». Хоренаци конкретно пишет: «Из поколения этого Сисака был и… знаменитый и храбрый Аран, назначенный парфянским Вагаршаком партизаном» . По свидетельству Каханкатваци, цари династии Араншахиков Армянского Арцаха-Агванка происходили от патриарха Арана Сисакяна, вплоть до Благочестивого царя Вачагана Армянского Агванка. На основе Хоренаци, Каханкатваци, Гандзакецу и других историков и источников историк Баграт Улубабян доказал прямое кровное родство дворянских родов Айказнун, Сисакян (Сюни), Араншахик, Вахтангян и Гасан-Джалалян
Генеалогия царского дома Хачена.
Сахл Смбатян Араншаик, принц замка Хачен (†854) Атрнерсе ∞ Спрам Мигранян Григор-Хамам, также имел титул – князь из Агвана Саак Севада, принц Гардман и Парисос (вторая половина X века) Григорий Великий Сеннахирим Григорий (11 век) Вахтанг-Сакар (†1190) Тарелки Вахтанг-Сакар (†1190) ∞ Шушик Хасан Религиозный (1142-1182) ∞ Мама (После сорокалетнего правления в 1182 году Хасан Религиозный оставляет власть своим шести сыновьям и отправляется в Дадиванк, чтобы стать религиозным вместе со своей женой Мамой.)
Вахтанг Красвазн (1182-1214) ∞ Арзу-хатун Хасан Б (1214-1216) (В 1216 году Хасан II погиб в войне против турок-сельджуков, в результате которой закончилась ветвь Хатерка и ее территория перешла к царю.
Царь (Верхний Хачен) Вахтанг-Сакар (†1190) ∞ Шушик Хасан А ∞ Допи (сестра Закаре и Иване Закарян) (Княжна Доп играет заметную роль в Верин-Хачене и после ее смерти род здесь называется Допян)
Григор Алексеевич Допян Хасан Б (†1298) ∞ Мамкан Григорий II (вторая половина 13 века, начало 14 века) ∞ Аспа Хасан Г (†1383) Ваграм: Джанше А Хасан Д ∞ Татун Джанше Б (вторая половина XV века) Мирзаджан Мелкон Внутренний Хачен Вахтанг-Сакар (†1190) ∞ Шушик Григор А Вахтанг I (вторая половина XII века) ∞ Тагуи (Сюникская принцесса) Хасан Мец∞ Мамкан Вахтанг Тангик ∞ Хоришах (сестра Закаре и Иване Амирспасар) Хасан-Джалал, принц Хачена и Арана, король Арцаха (1214-1261) ∞ Мамкан (принцесса Сюника) (в честь знаменитого Гасана-Джалала династия Неркин-Хаченов носит название Гасан-Джалалян)
Атабак Иване I (1261-1287) Джалал Б (1287-ок. 1318) Атабак Иван Б (†1361) Джалал Г (†1431) Мусор (середина 15 века) Сайтун Величан (до начала 16 века) Мехраб ∞ Шахум Джалал Д, король Хачена (до начала 17 века) Мехраб Б Величан Г (†1686) Мулки Бек (†1716) Мелик-Григор Б Мелик-Алаверди А Мелик Бек Мелик Дэниел Бек (†1797) Мелик-Алаверди Б(†1827) После смерти Мелика Алаверду правление Хачена заканчивается.
В трехъязычном документе, внесенном в список в июне 1921 года, Социалистический парламент Азербайджана объявил Карабах территорией Армении. Документ, изданный Социалистическим парламентом Азербайджана 12 июня 1921 года на трех языках, подтверждающий принадлежность Карабаха Армении. Документ на трех языках от 12 июня 1921 года, объявляющий Карабах территорией Армении Социалистическим парламентом Азербайджана.
Artsakh rulers
A trilingual document listed in June 1921, declared Karabakh as the territory of Armenia by the Socialist Parliament of Azerbaijan. Document issued by the Azerbaijan Socialist Parliament on June 12, 1921 in three languages, confirming that Karabakh belongs to Armenia Three-language document dated 12 June 1921 declaring Karabagh as Armenian territory by the Azerbaijani Socialist Parliament.
(From Nigoghos Seferian on LinkedIn) From Wikipedia, the free encyclopedia (Redirected from the Khachen dynasty) The princely house of Khachen ruled Artsakh from the 9th century to the beginning of the 19th century. In the 12th century, the power of Khachen was divided into three branches: Haterk, Tsar (or Verin-Khachen) and Nerkin-Khachen (with Gandzasar as its center). Initially, the princes of Haterk were enthroned. However, after the death of Hasan B, the branch of Haterk was exhausted and its domains were divided between Tsar and Nerkin Khachen. And from the beginning of the 13th century, the throne passed once and for all to the princes of Nerkin-Khachen. In the following centuries, the power of Khachen consisted of two prominent clans: Dopyans (Tsarum or Verin-Khachen) and Hasan-Jalalyans (Inner Khachen). The Hasan-Jalalyans ruled in the Khachen principality until 1827, after which the Khachen princely house was completed.
Below is the list of Khachen’s Ishans.
Genealogy The dynasties of the Khachen princely house stretch back to Hayk Nahapet and his descendants. According to Khorenatsi and Kakhankatvatsi, the founder of Artsakh and Gardmank principalities was Aran, son of Sisak “from the family of Haykai”. Khorenatsi specifically writes: “It was from the generation of this Sisak and … the famous and brave Aran, who was appointed by the Parthian Vagharshak as a partisan” . According to the testimony of Kakhankatvatsi, the kings of the Aranshahik dynasty of the Armenian Artsakh-Aghvank descended from the patriarch Aran Sisakyan, up to the Pious King Vachagan of the Armenian Aghvank [3]. Based on Khorenatsi, Kakhankatvatsi, Gandzaketsu and other historians and sources, historian Bagrat Ulubabyan proved the direct blood relationship of the Haykaznun, Sisakyan (Syuni), Aranshahik, Vakhtangyan and Hasan-Jalalyan noble families[1]
Genealogy of the royal house of Khachen.
Sahl Smbatyan Aranshahik, Prince of Khachen Castle (†854) Atrnerseh ∞ Spram Mihranyan Grigor-Hamam, also had a title a prince from Aghvan Sahak Sevada, also had a title prince of Gardman and Parisos, (second half of the 10th century) Gregory the Great Sennacherib Gregory (11th century) Vakhtang-Sakar (†1190) Dishes Vakhtang-Sakar (†1190) ∞ Shushik Hasan the Religious (1142-1182) ∞ Mamqan (After ruling for forty years in 1182, Hasan the Religious leaves his power to his six sons and goes to Dadivank to become religious with his wife Mamqan)
Vakhtang Krasvazn (1182-1214) ∞ Arzu-khatun Hasan B (1214-1216) (In 1216, Hasan II was killed in the war against the Seljuk-Turks, which ended the Haterk branch and its territory joined the Tsar.
Tsar (Upper-Khachen) Vakhtang-Sakar (†1190) ∞ Shushik Hasan A ∞ Dopi (Zakare and Ivane Zakaryan’s sister) (Princess Dop plays a prominent role in Verin-Khachen and after her death the clan here is called Dopyan)
Grigor A. Dopyan Hasan B (†1298) ∞ Mamkan Gregory II (second half of the 13th century, beginning of the 14th century) ∞ Aspa Hasan G (†1383) Vahram: Jhanshe A Hasan D ∞ Tatun Jhanshe B (second half of the 15th century) Mirzajan Melcon Inner-Khachen Vakhtang-Sakar (†1190) ∞ Shushik Grigor A Vakhtang I (second half of the 12th century) ∞ Taguhi (Princess of Syunik) Hasan Mets ∞ Mamkan Vakhtang Tangik ∞ Khorishah (sister of Zakare and Ivane Amirspalasar) Hasan-Jalal, Prince of Khachen and Aran, King of Artsakh (1214-1261) ∞ Mamkan (Princess of Syunik)
(after the famous Hasan-Jalal, the Nerkin-Khachen dynasty is called Hasan-Jalalyan)
Atabak Ivane I (1261-1287) Jalal B (1287-about 1318) Atabak Ivan B (†1361) Jalal G (†1431) Garbage (mid 15th century) Saitun Velichan (until the beginning of the 16th century) Mehrab ∞ Shahum Jalal D, King of Khachen (before early 17th century) Mehrab B Velichan G (†1686) Mulki Bek (†1716) Melik-Grigor B Melik-Alaverdi A Melik Beck Melik Daniel Beck (†1797) Melik-Alaverdi B(†1827) After the death of Melik Alaverdu, Khachen’s rule ends.
A trilingual document listed in June 1921, declared Karabakh as the territory of Armenia by the Socialist Parliament of Azerbaijan. Document issued by the Azerbaijan Socialist Parliament on June 12, 1921 in three languages, confirming that Karabakh belongs to Armenia Three-language document dated 12 June 1921 declaring Karabagh as Armenian territory by the Azerbaijani Socialist Parliament
Հայդուկային շարժում – Движение Гайдука -Hayduka movement
Հայ հայդուկային շարժումը կամ ինչպես ընդունված է ասել ֆեդայական շարժումը ձևավորվել է XIX դարի 80-ական թվականների կեսին: Ֆեդայական շարժումը թուրքական բռնատիրական համկարգի դեմ զինված ազգային-ազատագրական պայքարի ձև է: Սկզբնական շրջանում հստակ քաղաղաքական նպատակներ չուներ: Խնդիրն էր պաշտպանել հայ բնակչությանը թուրք հարստահարիչների ոտնձգություններից, վրեժխնդիր լինել նրանց կամայականություններին ու չարագործություններին զոհ դարձող արևմտահայ աշխատավորի համար: Հայդուկների գործողությունները տարերային էին ու ցրված: Հայերի կյանքը, ունեցվածքն ու արժանապատվությունը պաշտպանելիս ֆեդայիները միշտ ստացել են ժողովրդի օգնությունը: Ֆեդայական առաջին խմբերը ստեղծվել են Տարոնում, Վասպուրականում, Կեսարիայում, Արևմտյան Հայաստանի այլ վայրերում։ Այս ժամանակներում առավել հայտնի ֆեդայապետներ էին Մարգար Ամիրյանը (Մարգար Վարժապետ), Ստեփանոս Մխիթարյանը (Արաբո), Ռուբեն Շիշմանյանը (Դերսիմի քեռի), Գալուստ Արխանյանը (Մնձուրի Առյուծ), Գրիգոր Կարապետյանը (Արամ Աչըքպաշյան), Հովհաննես Մինասյան (Մինաս օղլի), Մեծ (Թորոս Ծառուկյան) և Փոքր «Չելլոները» և ուրիշներ:
Այս շրջանում հայդուկների որոշ ղեկավարներ (Արամ Աչըքպաշյան և ուրիշներ) փորձեր են արել համաձայնեցնել կամ նույնիսկ միավորել անջատ-անջատ ֆիդայական խմբերի գործողությունները։ Բայց աշխատանքներն այդ ուղղությամբ հետևողական չէին և էական արդյունք չեն տվել: 1880 ական թվականների կեսերին որոշ հայ ֆեդայապետներ մտադրություն ունեին համագործակցություն ապահովել հայ ֆեդայական շարժման և Օսմանյան կայսրությունում ոչ թուրք ժողովուրդների՝ հատկապես քրդական ազատագրական պայքարի միջև, սակայն այս մտադրությունները հաջողություն չի ունենում և չի իրագործվում: Հայդուկները որոշակի աշխատանք են կատարել՝ ամրապնդելու կապերը հայ ժողովրդի երկու հատվածների՝ արևելահայության և արևմտահայության միջև, նրանցից շատերը այցելել են Թիֆլիս, տեսակցել արևելահայ նշանավոր գործիչների հետ, նրանց օգնությամբ զենք ու զինամթերք ձեռք բերել, կամավորներ հավաքագրել Արևմտյան Հայաստան ուղարկելու համար։ 1880-90-ական թվականներին Ռուսաբնակ հայերի և Կովկասահայերի շրջանում մեծանում է հետաքրքրությունը արևմտահայերի ազատագրական պայքարի հանդեպ, ինչի արդյունքում հետզհետե ծավալվում է օգնության շարժում: Այս ընդացքում շատ հայ երիտասարդներ՝ հիմնականում ուսանողներ խմբեր են կազմում թուրքիո սահմանամերձ շրջաններում և զինվելով փորձում հատել սահմանը գնալ Արևմտյան Հայաստան՝ օգնության հասնելու իրենց ազգակիցներին: Այս գործողություններում առավել հայտնի դեմքեր են Վարդան Գոլոշյանը և Սարգիս Կուկունյանը: Այս նույն ընթացքում կազմակերպվել են նաև զինատար խմբեր, որոնք մեծ քանակությամբ զենք են տեղափոխում Պարսկաստանից, Ռուսաստանից և Անդրկովկասից:
Հայդուկային շարժում – Движение Гайдука -Hayduka movement
Движение Гайдука Армянское движение Гайдук, или, как принято говорить, движение Феда, образовалось в середине 80-х годов 19 века. Движение Федайя — это форма вооруженной национально-освободительной борьбы против турецкой диктаторской системы. Вначале у него не было четких политических целей. Задача заключалась в том, чтобы защитить армянское население от посягательств турецких угнетателей, отомстить западноармянскому рабочему, ставшему жертвой их произвола и злодеяний. Действия Гайдуков были стихийными и разрозненными. Защищая жизнь, имущество и достоинство армян, федаи всегда получали помощь народа. Первые федаистские группы были созданы в Тароне, Васпуракане, Кесарии и других местах Западной Армении. Самыми известными федаяпетами в это время были Маргар Амирян (Маргар Варжапет), Степанос Мхитарян (Арабо), Рубен Шишманян (дядя Дерсима), Галуст Арханян (Мндзури Лев), Григор Карапетян (Арам Ачкпашян), Оганес Минасян (Минас Оглы), Мец (Торос. Царукян) и Малые «Виолончели» и другие.
В этот период некоторые лидеры Гайдуков (Арам Ачкпашян и другие) пытались скоординировать или даже объединить деятельность отдельных групп фидайя. Но работа в этом направлении не была последовательной и не дала существенных результатов. В середине 1880-х годов у некоторых лидеров армянских федаев было намерение обеспечить сотрудничество между армянским движением федаев и нетурецкими народами Османской империи, особенно курдскую освободительную борьбу, но эти намерения не увенчались успехом и не были реализованы. Гайдуки проделали определенную работу по укреплению связей между двумя частями армянского народа, восточными армянами и западными армянами, многие из них посетили Тифлис, встретились с видными деятелями восточного армянства, закупили с их помощью оружие и боеприпасы, а также набирали добровольцев для отправки в Западную Армению. В 1880-1890-х годах интерес к освободительной борьбе западных армян возрос среди русских армян и армян Кавказа, в результате чего постепенно развилось движение помощи. В этой ситуации многие молодые армяне, в основном студенты, формируют группы в приграничных районах Турции, вооружаются и пытаются пересечь границу, чтобы отправиться в Западную Армению, чтобы помочь своим родственникам. Вардан Голошян и Саргис Кукунян – самые известные фигуры в этих акциях. В этот же период были организованы и вооруженные группы, переправлявшие большое количество оружия из Персии, России и Закавказья.
Hayduka movement
The Armenian Hayduk movement, or as it is customary to say, the Feda movement, was formed in the middle of the 80s of the 19th century. The Fedaya movement is a form of armed national liberation struggle against the Turkish dictatorial system. At the beginning, he did not have clear political goals. The problem was to protect the Armenian population from the encroachments of the Turkish oppressors, to take revenge for the Western Armenian worker who was a victim of their arbitrariness and misdeeds. The actions of the Hayduks were elemental and scattered. In protecting the life, property and dignity of Armenians, the Fedai always received the help of the people. The first Fedaic groups were created in Taron, Vaspurakan, Caesarea, and other places in Western Armenia. During these times, the most famous fedayapets were Margar Amiryan (Margar Varzhapet), Stepanos Mkhitaryan (Arabo), Ruben Shishmanyan (Dersim’s uncle), Galust Arkhanyan (Mndzuri Lion), Grigor Karapetyan (Aram Achkpashyan), Hovhannes Minasyan (Minas Oghli), Mets (Toros). Tsarukyan) and Small “Cellos” and others.
During this period, some leaders of the Hayduks (Aram Achkpashyan and others) tried to coordinate or even unite the activities of separate fidaya groups. But the work in that direction was not consistent and did not produce significant results. In the mid-1880s, some Armenian fedaya leaders had the intention to ensure cooperation between the Armenian fedaya movement and the non-Turkish peoples in the Ottoman Empire, especially the Kurdish liberation struggle, but these intentions did not succeed and were not realized. The Hayduks did some work to strengthen the ties between the two parts of the Armenian people, the Eastern Armenians and the Western Armenians, many of them visited Tiflis, met with prominent figures of the Eastern Armenians, bought weapons and ammunition with their help, and recruited volunteers to send to Western Armenia. In the 1880s and 1890s, the interest in the liberation struggle of the Western Armenians grew among the Russian-dwelling Armenians and the Armenians of the Caucasus, as a result of which a relief movement gradually developed. In this situation, many young Armenians, mostly students, form groups in the border areas of Turkey and arm themselves and try to cross the border to go to Western Armenia to help their relatives. Vardan Goloshyan and Sargis Kukunyan are the most famous figures in these actions. During this same period, armed groups were also organized, transporting a large amount of weapons from Persia, Russia and Transcaucasia.
Հայաստանի քարտեզագրական մշակույթը, որը թվագրվում է 7-րդ դարով՝ միջնադարյան հայ մեծ գիտնական Անանիա Շիրակացու «Աշխարհագրությամբ», Սուրեն Այվազյանին թույլ է տվել կազմել «Հայաստանի պատմական քարտեզները» ատլասը, որն ընդգրկում է 2107 թ. մ.թ.ա Այո, ըստ 428-ի, ըստ 18-րդ դարի հեղինակ Միքայելա Չամչյանի ժամանակագրության։ Ս. Այվազյանի ատլասը լավ պատկերազարդում է «Հայոց պատմության հայր» Մովսես Խորենացու (410-492) «Հայոց պատմության» համար։
Հայաստանի ակադեմիկոս A. N. S. T. Էրեմյան 25.01.1991թ
Հայաստանի վարչաաշխարհագրական բաժանումը
I. Մեծ Հայքի երկիր. Գավառներ (կենտրոնները փակագծերում):
Այրարատ (Արմավիր), 2. Վասպուրական (Վան), 3. Գուգարք (Արտագան), 4. Սյունիք (Բագաբերդ), 5. Տուրուբերան (Հայքաշեն), 6. Աղձնիկ (Տիգրանակերտ), 7. Տայք (Բոգաբերդ), 8. Մոկք (Ապարան), Կորճայք (Մախկերտ), 10. Արցախ (Շուշի), 11. Ուտիք (Ֆարնես), 12. Աղվանք (Կապագակ), 13. Փայտակարան (Բակուրակերտ), 14. Բարձր Հայաստան (Անի-Կատախ), 15 Չորրորդ. Հայաստան (Արշամաշատ), 16. Ատրպատական (Գանձակ).
Восходящая к VII веку – к “Географии” великого ученого армянского средневековья Анания Ширакаци картографическая культура Армении позволила Сурену Айвазяну составить Атлас “Исторические карты Армении”, охватывающий период с 2107 г. до н. э . по 428 г., согласно хронологии автора XVIII века Микаэла Чамчяна. Атлас С. Айвазяна является хорошей иллюстрацией “Истории Армении” “Отца армянской истории” Мовсеса Хоренаци (410-492 гг.)
Академик А. Н. Армении С. Т. Еремян 25 января 1991 г.
Административно-географическое деление Армении
I. Край Великая Армения. Провинции (в скобках – центры):
The cartographic culture of Armenia, dating back to the 7th century – to the “Geography” of the great medieval Armenian scientist Ananias Shirakatsa, allowed Suren Ayvazyan to compile the Atlas “Historical Maps of Armenia”, covering the period from 2107. BC Yes, according to 428, according to the chronology of the 18th century author Mikaela Chamchyan. The atlas of S. Ayvazyan is a good illustration for the “History of Armenia” by the “Father of Armenian History” Movses Khorenatsi (410-492).
Academician A. N. S. T. of Armenia Eremyan January 25, 1991
Administrative-geographical division of Armenia
I. Land of Greater Armenia. Provinces (centers in brackets).
You must be logged in to post a comment.