Հայ Նկարիչ, Տառաստեղծ՝ Հայ Գրքարվեստի Հայր

Կարապետ Թադևոսի Տիրատուրյանը ծնվել է 1911 թվականի նոյեմբերի 28-ին Ալեքսանդրապոլում (այժմ՝ Գյումրի)՝ հայ նկարիչ, տառաստեղծ, ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ (1967), ով իր կյանքը նվիրել է հայ գրքարվեստի վերածննդին՝ դառնալով հայկական տառի, գրքի ձևավորման և նկարազարդման անգերազանցելի վարպետ։

Մահացել է 1975 թվականի հունվարի 26-ին Երևանում՝ կյանքի 63-րդ տարում։ 1931 թվականին ավարտել է Լենինականի նկարչական դպրոցը, աշակերտել Հակոբ Կոջոյանին։ 

Նկարազարդել և ձևավորել է ավելի քան 1000 գիրք՝ Մովսես Խորենացու, Խաչատուր Աբովյանի, Դանիել Վարուժանի, Գեղամ Սարյանի, Օմար Խայամի և այլոց։ Ստեղծել է դիմանկարների շարք (1965–1975)՝ Կոմիտաս, Խաչատուր Աբովյան, Հակոբ Կոջոյան, Պարույր Սևակ, Պարսամ Սիմոնյան, «Տղամարդու դիմանկար» և այլն։ Գրել և ձևավորել է «Հայոց գիրը» (1963) գիրք-ալբոմը՝ շուրջ 400 տառատեսակով, տառանմուշներով, գրքի ձևավորումներով և նկարազարդումներով։ Ստեղծագործել է նաև հաստոցային գրաֆիկայի, թատերական ձևավորումների և պլակատների բնագավառներում։ 

Կարապետ Տիրատուրյանը մնաց Ալեքսանդրապոլից Երևան տանող գրքարվեստի կամուրջը՝ իր տառերով, նկարազարդումներով և անսահման նվիրումով ոգեշնչելով սերունդներին հայ գրքի գեղեցկությամբ և հայկական տառի անմահությամբ։

—

### Русский
Отец армянского книжного искусства

Карапет Тадевосович Тиратурян родился 28 ноября 1911 года в Александрополе (ныне Гюмри) — армянский художник, типограф, народный художник АрмССР (1967), посвятивший жизнь возрождению армянского книжного искусства, став непревзойдённым мастером армянской буквы, книжного оформления и иллюстрации. Умер 26 января 1975 года в Ереване на 64-м году жизни. В 1931 окончил Ленинаканскую художественную школу, учился у Акопа Коджояна.

Иллюстрировал и оформил более 1000 книг — Мовсеса Хоренаци, Хачатура Абовяна, Даниэла Варужана, Гегама Сарьяна, Омара Хайяма и др. Создал серию портретов (1965–1975) — Комитас, Хачатур Абовян, Акоп Коджоян, Паруйр Севак, Парсам Симонян, «Портрет мужчины» и др. Автор и оформитель книги-альбома «Армянская письменность» (1963) с около 400 шрифтами, образцами букв, книжными оформлениями и иллюстрациями. Работал также в станковой графике, театральном оформлении и плакате.

Карапет Тиратурян остался книжным мостом от Александрополя до Еревана — своими буквами, иллюстрациями и безграничной преданностью, вдохновляя поколения красотой армянской книги и бессмертием армянской буквы.

—

### English
Father of Armenian Book Art

Karapet Tadevosovich Tiraturyan was born on November 28, 1911, in Alexandropol (now Gyumri) — Armenian painter, typographer, People’s Artist of the Armenian SSR (1967), who devoted his life to the rebirth of Armenian book art, becoming an unparalleled master of Armenian letter, book design, and illustration. Died on January 26, 1975, in Yerevan at the age of 63. Graduated from Leninakan Art School in 1931, studied under Hakob Kojoyan.

Illustrated and designed over 1000 books — Movses Khorenatsi, Khachatur Abovyan, Daniel Varuzhan, Gegham Saryan, Omar Khayyam, and others. Created a portrait series (1965–1975) — Komitas, Khachatur Abovyan, Hakob Kojoyan, Paruyr Sevak, Parsam Simonyan, *Man’s Portrait*, etc. Author and designer of the book-album *Armenian Script* (1963) with about 400 typefaces, letter samples, book designs, and illustrations. Worked in easel graphics, theater design, and posters.

Karapet Tiraturyan remained the book art bridge from Alexandropol to Yerevan — with his letters, illustrations, and boundless dedication, inspiring generations with the beauty of the Armenian book and the immortality of the Armenian letter.

—