հայ արձակագիր և բարձրակարգ թարգմանիչ

Գրիգոր Գրիգորի Արեյանը մահացել է 1973 թվականի հունվարի 3-ին Երևանում՝ 74 տարեկան հասակում, թողնելով հետևում հայ գրականության և թարգմանչական արվեստի զգալի ժառանգություն։ Ծնվել է 1899 թվականի հունվարի 1-ին Վլադիկավկազում։

Գրիգոր Արեյանը բժշկական կրթություն է ստացել՝ 1927 թվականին ավարտելով Խարկովի բժշկական ինստիտուտը։ 1927–1947 թվականներին աշխատել է տարբեր բժշկական հաստատություններում։ 1951 թվականից բնակվել է Երևանում՝ աշխատելով ՀԽՍՀ ԳԱ հրատարակչությունում որպես սրբագրիչ, իսկ հետագայում՝ ՀԽՍՀ կուլտուրայի մինիստրության պոլիգրաֆիական արդյունաբերության և հրատարակչությունների գլխավոր խմբագրությունում՝ որպես ավագ խմբագիր։

Նրա գրական գործունեությունը սկսվել է ավելի ուշ՝ 1950-ականների վերջերին։ 1956 թվականից անդամակցել է ԽՍՀՄ գրողների միությանը։ Հայտնի է «Ապրելու իրավունքը» (1969) վեպով, որը արտացոլում է մարդկային կյանքի, բարոյականության և պայքարի խորքային թեմաները։

Սակայն Արեյանի ամենամեծ նվաճումը եղել է թարգմանչական արվեստը։ Նա բարձրակարգ թարգմանել է ռուսերենից և լատիներենից՝ հայերենի ներկայացնելով համաշխարհային գրականության գոհարներ՝ 
– Շանդոր Պետեֆիի բանաստեղծություններ, 
– Անտիկ գրականության քրեստոմատիա (համահեղինակ), 
– Անատոլ Ֆրանսի «Սպիտակ քարի վրա», «Աստվածները ծարավի են», «Հրեշտակների ապստամբություն», «Կրենքըբիլ», «Սիլվեստր Բոննարի ոճիրը», 
– Գյուստավ Ֆլոբերի «Սալամբո», 
– Լուկրեցիոսի «Իրերի բնության մասին», 
– Ալեն Ռենե Լըսաժի «Կաղ սատանան», 
– Ֆրանսիս Կարսակի «Տիեզերքի Ռոբինզոնները», 
– Կիրիլ Անդրեևի «Արկած որոնողները», 
– Լուի Բոսենարի «Կապիտան թոկից փախածը» և այլ գործեր։ 

Գրիգոր Արեյանը մնաց Վլադիկավկազից Երևան տանող գրականության կամուրջը՝ իր վեպով, բարձրակարգ թարգմանություններով և անսահման նվիրումով ոգեշնչելով սերունդներին համաշխարհային գրականության խորքերով և հայերենի գեղեցկությամբ։



**Русский** 

армянский прозаик и выдающийся переводчик
Григор Ареян скончался 3 января 1973 года в Ереване в возрасте 74 лет — армянский прозаик и выдающийся переводчик, член Союза писателей СССР (с 1956). Родился 1 января 1899 года во Владикавказе.

Григор Ареян получил медицинское образование, окончив в 1927 году Харьковский медицинский институт. С 1927 по 1947 год работал в различных медицинских учреждениях. С 1951 года жил в Ереване, работал корректором в издательстве Академии наук АрмССР, а затем старшим редактором в Главном управлении полиграфической промышленности и издательств Министерства культуры АрмССР.

Его литературная деятельность началась в конце 1950-х. Известен романом «Право на жизнь» (1969), отражающим глубокие темы человеческой жизни, морали и борьбы.

Главное достижение Ареяна — переводческое искусство. Он мастерски переводил с русского и латыни, представляя армянскому читателю шедевры мировой литературы: 
– стихи Шандора Петефи, 
– античную хрестоматию (соавтор), 
– Анатоля Франса («Белый камень», «Боги жаждут», «Восстание ангелов», «Кренкебиль», «Преступление Сильвестра Боннара»), 
– Гюстава Флобера («Саламбо»), 
– Лукреция («О природе вещей»), 
– Алена Рене Лесажа («Хромой бес»), 
– Франсиса Карсака («Робинзоны космоса»), 
– Кирилла Андреева («Искатели приключений»), 
– Луи Буссенара («Капитан Сорви-голова») и другие.

Григор Ареян остался мостом от Владикавказа до Еревана — своим романом, высокохудожественными переводами и безграничной преданностью, вдохновляя поколения глубинами мировой литературы и красотой армянского языка.



**English** 

Armenian Prose Writer and Outstanding Translator
Grigor Areyan passed away on January 3, 1973, in Yerevan at the age of 74 — Armenian prose writer and outstanding translator, member of the USSR Writers’ Union (since 1956). Born on January 1, 1899, in Vladikavkaz.

Grigor Areyan received a medical education, graduating from Kharkov Medical Institute in 1927. From 1927 to 1947 he worked in various medical institutions. From 1951 he lived in Yerevan, working as a proofreader at the Publishing House of the Academy of Sciences of the Armenian SSR, and later as senior editor in the Main Directorate of Printing Industry and Publishing Houses of the Ministry of Culture of the Armenian SSR.

His literary activity began in the late 1950s. He is known for the novel *The Right to Live* (1969), reflecting deep themes of human life, morality, and struggle.

Areyan’s greatest achievement was his translation art. He masterfully translated from Russian and Latin, introducing Armenian readers to world literature masterpieces: 
– poems by Sándor Petőfi, 
– anthology of ancient literature (co-author), 
– Anatole France (*On the White Stone*, *The Gods Are Athirst*, *The Revolt of the Angels*, *Krenkebil*, *The Crime of Sylvestre Bonnard*), 
– Gustave Flaubert (*Salammbô*), 
– Lucretius (*On the Nature of Things*), 
– Alain-René Lesage (*The Lame Devil*), 
– Francis Carsac (*The Robinsons of the Cosmos*), 
– Kirill Andreyev (*Adventurers*), 
– Louis Boussenard (*Captain Rip-Head*) and others.

Grigor Areyan remained the bridge from Vladikavkaz to Yerevan — with his novel, high-artistic translations, and boundless dedication, inspiring generations with the depths of world literature and the beauty of the Armenian language.