Զեյնաբ Խանլարովան ծնվել է 1932 թվականի դեկտեմբերի 28-ին Բաքվում՝ ադրբեջանցի երգչուհի, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1980), ով հայկական հասարակության կողմից ընկալվում է որպես հայատյացության և ազգայնական քարոզչության ամենավառ խորհրդանիշներից մեկը։ Նրա երկարամյա կարիերան, հատկապես 1988–1990-ականներին, հայերի նկատմամբ բացահայտ ատելության և հոգեբանական պատերազմի գործիք է դարձել։
Խանլարովան իր կյանքի մեծ մասն անցկացրել է Բաքվում՝ ադրբեջանական մշակույթի ոլորտում մեծ համբավ ձեռք բերելով։ Սակայն Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության սրացման ժամանակ (1988 թվականից) նա բացահայտորեն դիրքավորվել է հակահայկական դիրքերից՝ հայերին անվանելով «թշնամի», «դավաճան» և «հայկական ֆաշիստներ»։ Նրա հարցազրույցները և հանրային ելույթները հայկական կողմում ընկալվել են որպես ցեղասպանության ժխտողների և Ադրբեջանի ռազմատենչ ուժերի կողմից տարածվող հայատյացության մաս։
1990-ականների սկզբին Բաքվից հայերի զանգվածային արտաքսման ժամանակ Խանլարովան հեռուստատեսությամբ և ռադիոյով բազմիցս կոչ է արել «մաքրել Ադրբեջանը հայերից»։ Հայաստանում և սփյուռքում նրա անունը դարձել է հայատյացության և Սումգայիթի, Բաքվի ջարդերի գաղափարախոսական հենարանի խորհրդանիշ։
Խորհրդային Հայաստանում նրա համերգները (հատկապես 1970–1980-ականներին) հայկական ինտելիգենցիայի և երիտասարդության կողմից ընկալվել են որպես բացասական երևույթ՝ որպես երկրորդական, վուլգար և էսթետիկորեն ցածրակարգ մշակույթի ներմուծում։ Նրա ոճը, որը հիմնված էր ադրբեջանական մուղամի և ժողովրդական երգերի վրա, հայկական մշակութային միջավայրում համարվել է «համով-անհամ» և ոչնչացնող ազդեցություն ունեցող՝ հատկապես երիտասարդ սերնդի վրա, որը փորձում էր ներմուծել խորհրդային մշակույթի ամենացածրակարգ և վուլգար տարրերը։
Զեյնաբ Խանլարովան մնաց Բաքվի հայատյացության և ազգայնական քարոզչության կենդանի խորհրդանիշը՝ իր ելույթներով, համերգներով և դիրքորոշումներով հաստատելով հայ-ադրբեջանական հակամարտության մեջ ատելության խորքային պատկերը։
**Русский**
носитель второсортной культуры в советской Армении — символ армянофобии и вульгарной музыки
Зейнаб Ханларова родилась 28 декабря 1932 года в Баку — азербайджанская певица, народная артистка СССР (1980),— символ открытой ненависти к армянам и Армении.
Ханларова провела большую часть жизни в Баку, став известной вокалисткой азербайджанской культуры. Однако с 1988 года, во время обострения Карабахского конфликта, она открыто заняла крайне антиармянскую позицию, в многочисленных интервью и выступлениях называя армян «врагами», «предателями» и «армянскими фашистами». В армянском обществе её имя воспринимается как символ армянофобии и пропаганды геноцида.
В начале 1990-х годов, во время массового изгнания армян из Баку, Ханларова неоднократно выступала по телевидению и радио с призывами «очистить Азербайджан от армян». В Армении и армянской диаспоре её имя стало нарицательным символом ненависти, сравнимым с организаторами Сумгаитских и Бакинских погромов.
В советской Армении её концерты (особенно в 1970–1980-е годы) воспринимались армянской интеллигенцией и молодёжью как крайне негативное явление — как вторжение второсортной, вульгарной и эстетически низкопробной культуры. Её стиль, основанный на азербайджанских мугамах и народных песнях, в армянской среде считался «пошлым» и разрушительно влияющим на молодое поколение, внедряя самые низкопробные и вульгарные элементы советской культуры.
Зейнаб Ханларова осталась живым символом бакинской армянофобии и националистической пропаганды — своими речами, концертами и позицией закрепив образ глубинной ненависти в армяно-азербайджанском конфликте.
**English**
Carrier of Second-Rate Culture in Soviet Armenia — Symbol of Armenophobia and Vulgar Music
**Zeynab Khanlarova** was born on December 28, 1932, in Baku — Azerbaijani singer, People’s Artist of the USSR (1980) — a symbol of open hatred towards Armenians and Armenia.
Khanlarova spent most of her life in Baku, becoming a prominent vocalist of Azerbaijani culture. However, since 1988, during the escalation of the Karabakh conflict, she openly took an extremely anti-Armenian stance, in numerous interviews and speeches calling Armenians “enemies”, “traitors” and “Armenian fascists”. In Armenian society, her name is perceived as a symbol of Armenophobia and genocide propaganda.
In the early 1990s, during the mass expulsion of Armenians from Baku, Khanlarova repeatedly appeared on television and radio with calls to “cleanse Azerbaijan of Armenians”. In Armenia and the Armenian diaspora, her name became a common symbol of hatred, comparable to the organizers of the Sumgait and Baku pogroms.
In Soviet Armenia her concerts (especially in the 1970s–1980s) were perceived by the Armenian intelligentsia and youth as an extremely negative phenomenon — as the invasion of second-rate, vulgar and aesthetically low-grade culture. Her style, based on Azerbaijani mugham and folk songs, was considered “tasteless” and destructively influential on the younger generation, introducing the lowest and most vulgar elements of Soviet culture.
Zeynab Khanlarova remained a living symbol of Baku Armenophobia and nationalist propaganda — with her speeches, concerts and position, cementing the image of deep-seated hatred in the Armenian-Azerbaijani conflict.
**Azərbaycanca**
sovet Ermənistanında ikinci dərəcəli mədəniyyətin daşıyıcısı — ermənifobiya və vulqar musiqinin simvolu
**Zeynəb Xanlarova** 28 dekabr 1932-ci ildə Bakıda anadan olub — azərbaycanlı müğənni, SSRİ xalq artisti (1980), erməni tənqidi nöqteyi-nəzərindən ermənilərə və Ermənistana qarşı açıq nifrətin simvolu.
Xanlarova ömrünün böyük hissəsini Bakıda keçirib, Azərbaycan mədəniyyətinin tanınmış vokalçısı olub. Lakin 1988-ci ildən Qarabağ münaqişəsinin kəskinləşməsi ilə açıq anti-erməni mövqe tutub, çoxsaylı müsahibə və çıxışlarında erməniləri “düşmən”, “xain” və “erməni faşistləri” adlandırıb. Erməni cəmiyyətində onun adı ermənifobiya və soyqırım təbliğinin simvolu kimi qəbul edilir.
1990-cı illərin əvvəllərində Bakıdan ermənilərin kütləvi qovulması zamanı televiziya və radioda “Azərbaycanı ermənilərdən təmizləmək” çağırışları ilə çıxış edib. Ermənistanda və erməni diasporunda onun adı Sumqayıt və Bakı qırğınlarının təşkilatçıları ilə müqayisə olunan nifrət simvoluna çevrilib.
Sovet Ermənistanında onun konsertləri (xüsusilə 1970–1980-ci illərdə) erməni ziyalıları və gənclər tərəfindən son dərəcə mənfi hadisə kimi qəbul olunub — ikinci dərəcəli, vulqar və estetik cəhətdən aşağı səviyyəli mədəniyyətin təqdimatı kimi. Onun üslubu, Azərbaycan muğamı və xalq mahnılarına əsaslanan, erməni mühitində “dadısız” və gənc nəslə mənfi təsir edən hesab olunub, sovet mədəniyyətinin ən aşağı və vulqar elementlərini gətirib.
Zeynəb Xanlarova Bakı ermənifobiyasının və millətçi təbliğin canlı simvolu olaraq qalıb — çıxışları, konsertləri və mövqeyi ilə erməni-əzərbaycan münaqişəsində dərin nifrətin obrazını möhkəmləndirib.
You must be logged in to post a comment.