1829 թվականի հոկտեմբերի 9 – ին Խաչատուր Աբովյանը և Դորպատի համալսարանի պրոֆեսոր Ֆրիդրիխ Պարրոտը բարձրացան Արարատի գագաթը

«Վերևում մենք վեց հոգի էինք. բացի ինձնից՝ Խաչատուր Աբովյանը՝ էջմիածնեցի սարկավագը, Էրիվանի մերձակայքում գտնվող Քանաքեռցի ֆերմերի որդին, Ալեքսեյ Զդորովենկոն և Մատվեյ Չալպանովը՝ 41-րդ Յագեր գնդից, Հովհաննես Այվազյանը և. Մուրադ Պողոսյան – գյուղացիներ Արգուրի գյուղից։
Խաչատուր Աբովյանը վերևում սառույցի վրա փոս է փորել և դրա մեջ փայտե խաչ տեղադրել՝ ուղղված դեպի հյուսիս։  Նա նաև վերևից վերցրեց մի կտոր սառույց և  ջուրը շշով բերեց հովիտ՝ ջուրը սուրբ համարելով։  Մեկ ամիս անց նա  Աբովյանի բարձրացավ նաև  Փոքր Արարատ։
1845 թվականի հուլիսին Աբովյանը կրկին նվաճեց Արարատը, այս անգամ հարավ-արևելքով՝ ուղեկցելով գերմանացի հանքաբան Օտտո Վիլհելմ Հերման ֆոն Աբիչին։  Խաչատուրի երրորդ վերելքը Արարատ տեղի ունեցավ հաջորդ տարի բրիտանացի Հենրի Դենբի Սեյմորի հետ։

9 октября 1829  года – Хачатур Абовян и профессор Дерптского университета Фридрих Паррот поднялись на вершину Арарата.- Впервые после всемирного потопа, когда к «горам Араратским» причалил ковчег праотца Ноя, на макушке Масиса стояли люди. Паррот представляет своих спутников: «На вершине нас было шестеро: кроме меня – Хачатур Абовян, дьякон из Эчмиадзина, сын земледельца из Канакера у Эривана Алексей Здоровенко и Матвей Чалпанов из 41-го егерского полка Ованнес Айвазян и Мурад Погосян – крестьяне из села Аргури».
Хачатур Абовян вырыл на вершине во льду яму и установил в ней деревянный крест, обращенный на север. Он также взял с вершины кусок льда и принес его воду с собой в долину, в бутылке, считая воду священной. Через месяц Паррот и Абовян поднялись и на малый Арарат.
В июле 1845 года Абовян снова покорил Арарат, на этот раз через юго-восток, сопровождая германского минералога Отто Вильгельма Германа фон Абича. Третье восхождение Хачатура на Арарат прошло уже в следующем году британцем Генри Дэнби Сеймуром.

October 9, 1829 – Khachatur Abovyan and Friedrich Parrot, professor at the University of Dorpat, climbed to the top of Ararat. For the first time since the Great Flood, when the ark of Noah moored at the “mountains of Ararat,” people stood on the top of Masis. Parrot introduces his companions: “There were six of us at the top: besides me – Khachatur Abovyan, a deacon from Echmiadzin, the son of a farmer from Kanaker near Yerevan, Alexey Zdorovenko and Matvey Chalpanov from the 41st Jaeger Regiment, Hovhannes Ayvazyan and Murad Poghosyan – peasants from the village of Arguri.” Khachatur Abovyan dug a hole in the ice at the top and installed a wooden cross in it, facing north. He also took a piece of ice from the top and brought its water with him to the valley in a bottle, considering the water sacred.  A month later, Parrot and Abovyan climbed the smaller Ararat. In July 1845, Abovyan conquered Ararat again, this time through the southeast, accompanying the German mineralogist Otto Wilhelm Hermann von Abich. Khachatur’s third ascent of Ararat took place the following year, by the British Henry Danby Seymour.