Ռուզաննա Շահենի Եսայանը ծնվել է 1968 թվականի նոյեմբերի 17-ին Էջմիածնում՝ ազատամարտիկ, բուժքույր, արցախյան պատերազմի մասնակից, ով իր կյանքը նվիրել է հայրենիքի պաշտպանությանը՝ գրելով բանաստեղծություններ և փրկելով վիրավորներին Հադրութի ճակատում, դառնալով հայ կնոջ հերոսության խորհրդանիշը։

1987 թվականին ավարտել է Լենինգրադի բժշկական ուսումնարանը, աշխատել Էջմիածնի շրջանային կենտրոնական հիվանդանոցում։ 1989–1992 թվականներին Էջմիածնի կամավորական ջոկատի կազմում մասնակցել է ԼՂՀ Հադրութի շրջանի ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ 

Զոհվել է 1992 թվականի դեկտեմբերի 12-ին Ուխտաձորում՝ ծանր վիրավոր ազատամարտիկներին Հադրութի հիվանդանոց տեղափոխելիս։ Թաղված է Էջմիածնում։ Հետմահու պարգևատրվել է Հայաստանի Հանրապետության 2-րդ աստիճանի «Մարտական խաչ» շքանշանով։ Էջմիածնում նրա անունով կոչվել է փողոց և հարազատ դպրոցի երիտասարդական միություն։ 

Ռուզաննա Եսայանը մնաց Էջմիածնից Հադրութ տանող հերոսական կամուրջը՝ իր բուժքրոջ ձեռքերով, բանաստեղծություններով և անսահման նվիրումով ոգեշնչելով սերունդներին Արցախի ազատության և հայ կնոջ ուժի խորքերով։

—

### Русский
Героиня-медсестра из Эчмиадзина, участница освободительной борьбы**

Рузанна Шахени Есаян родилась 17 ноября 1968 года в Эчмиадзине — боец освободительного движения, медсестра, участница Арцахской войны, посвятившая жизнь защите родины, писавшая стихи и спасавшая раненых на фронте в Гадрутском районе, став символом героизма армянской женщины. В 1987 окончила Ленинградское медицинское училище, работала в Центральной районной больнице Эчмиадзина. В 1989–1992 годах в составе добровольческого отряда Эчмиадзина участвовала в оборонительных и освободительных боях Гадрутского района НКР.

Погибла 12 декабря 1992 года в Ухтадзоре, перевозя тяжелораненых бойцов в больницу Гадрута. Похоронена в Эчмиадзине. Посмертно награждена орденом «Боевой крест» 2-й степени Республики Армения. В Эчмиадзине названа улица и молодежный союз родной школы её именем.

Рузанна Есаян осталась героическим мостом от Эчмиадзина до Гадрута — своими руками медсестры, стихами и безграничной преданностью, вдохновляя поколения глубинами свободы Арцаха и силой армянской женщины.

—

### English
Heroic Nurse from Ejmiatsin, Freedom Fighter**

Ruzanna Shaheni Yesayan was born on November 17, 1968, in Ejmiatsin — freedom fighter, nurse, participant in the Artsakh War, who devoted her life to defending the homeland, writing poems and saving the wounded on the Hadrut front, becoming a symbol of Armenian woman’s heroism. Graduated from Leningrad Medical School in 1987, worked at Ejmiatsin Central District Hospital. From 1989–1992, in the Ejmiatsin volunteer detachment, participated in self-defense and liberation battles in the Hadrut region of NKR.

Died on December 12, 1992, in Ukhtadzor while transporting severely wounded fighters to Hadrut hospital. Buried in Ejmiatsin. Posthumously awarded the Republic of Armenia’s 2nd Degree “Combat Cross” Order. A street in Ejmiatsin and the youth union of her native school named after her.

Ruzanna Yesayan remained the heroic bridge from Ejmiatsin to Hadrut — with her nurse’s hands, poems, and boundless dedication, inspiring generations with the depths of Artsakh’s freedom and the strength of Armenian women.

—