1925 թվականի հոկտեմբերի 4-ին Խորհրդային Հայաստանի կառավարության որոշմամբ Երևանում  հիմնադրվեց Նոր Մալաթիա-Սեբաստիայի շրջանը՝ համանուն  հայկական  պատմական մարզի ցեղասպանությունից փրկված  հայերի համար  որպես  բնակելի և վարչական տարածք:

Այս շրջանը, որը գտնվում է  Երևանի հարավ-արևմտյան մասում՝ Ջրպետ և Էրեբունիի մոտ, ստացավ իր անունը պատմական հայկական Մալաթիայի (Մալաթիա) և Սեբաստիայի (Սիվաս) պատվին՝ այդ քաղաքներում ցեղասպանության ժամանակ կոտորված հայերի հիշատակին: Հիմնադրումը խորհրդանշում էր հայկական պետականության վերածնունդը և բեռնված հայրենիքի վերաբնակեցման ջանքերը Խորհրդային շրջանում: Շրջանը սկսվեց կառուցվել որպես բնակելի թաղամաս՝ նախատեսված գյուղացիական բնակչության և փախստականների համար, և այն դարձավ Երևանի արագ աճող վարչական միավորներից մեկը:

**Նախապատմություն** 
1915 թվականի Ցեղասպանության հետևանքով հարյուր հազարավոր հայեր տեղահանվեցին դեպի Ռուսաստան, Պարսկաստան և այլ տարածքներ: 1920 թվականին Հայաստանի խորհրդայնացումից հետո կառավարությունը սկսեց վերաբնակեցնել հայկական հողերը: Երևանը, որպես մայրաքաղաք, արագ աճում էր, և 1920-ական թվականներին սկսվեցին նոր շրջանների կառուցումները՝ Ալեքսանդր Թամանյանի գլխավոր պլանի շրջանակներում: Մալաթիա-Սեբաստիան ստեղծվեց հատուկ փախստականների համար, ովքեր վերադառնում էին հայրենիք՝ հիմնվելով 1924-1925 թվականների որոշումների վրա: Շրջանը նախատեսված էր որպես գյուղատնտեսական և արդյունաբերական կենտրոն՝ Երևանի հարավում, որտեղ կառուցվեցին բնակելի տներ, դպրոցներ և գործարաններ:

**Հիմնադրումը և կառուցումը** 
Հոկտեմբերի 4-ի որոշմամբ ստեղծվեց Մալաթիա-Սեբաստիայի վարչական միավորը, որը ընդգրկում էր Երևանի հարավ-արևմտյան հատվածը: Այն կառուցվեց հայկական ավանդական ճարտարապետության տարրերով՝ Թամանյանի պլանի շրջանակներում, որտեղ նախատեսվում էր բազմաբնակարան շենքեր, փողոցներ և այգիներ: 1920-ական թվականներին շրջանը բնակեցվեց գյուղացիներով և փախստականներով, ովքեր աշխատում էին տեղական գործարաններում: Այն դարձավ Երևանի արդյունաբերական կենտրոններից մեկը՝ զարգացնելով տեքստիլ, սննդի արտադրություն և կառուցարարություն: Շրջանը կարևոր դեր խաղաց Երևանի աճի մեջ, դառնալով բնակչության կենտրոնացման վայր:

**Հետևանքները** 
Մալաթիա-Սեբաստիան աստիճանաբար դարձավ Երևանի ամենախոշոր շրջաններից մեկը, որտեղ բնակչությունը հասավ տասնյակ հազարավորներին: Այն խորհրդանշում էր հայկական վերածնունդը Ցեղասպանությունից հետո, սակայն 1930-ական թվականներին ստալինյան ճնշումները ազդեցին նրա զարգացման վրա: Այսօր շրջանը մնում է Երևանի կենտրոնական մասը՝ պահպանելով իր պատմական անունը և դառնալով հայկական ինքնորոշման խորհրդանիշ:

### Русская версия

Историческое Основание Района Еревана”

4 октября 1925 года по решению правительства Советской Армении в Ереване был основан район Нор Малатия-Себастия как жилой и административный район для армян, переживших геноцид, из одноимённой исторической армянской провинции. Этот район, расположенный на юго-западе Еревана, недалеко от Джрпет и Эребуни, получил свое название в честь исторических армянских городов Малатья и Себастия (Сивас), где во время геноцида были уничтожены тысячи армян. Основание символизировало возрождение армянской государственности и усилия по переселению беженцев в Советский период. Район был создан как жилой массив для крестьян и беженцев, став одним из быстро растущих административных единиц Еревана.

**Предыстория** 
После Геноцида 1915 года сотни тысяч армян были депортированы в Россию, Персию и другие регионы. После советизации Армении в 1920 году правительство начало возвращать армян на родину. Ереван, как столица, быстро рос, и в 1920-х годах началось строительство новых районов в рамках генерального плана Александра Таманяна. Малатия-Себастия была создана специально для беженцев на основе решений 1924–1925 годов. Район предназначался для сельскохозяйственного и промышленного развития на юге Еревана, где строились жилые дома, школы и фабрики.

**Основание и строительство** 
Решением от 4 октября был создан административный район Малатия-Себастия, охватывающий юго-запад Еревана. Он строился с элементами армянской традиционной архитектуры по плану Таманяна, включая многоэтажные дома, улицы и сады. В 1920-х годах район заселялся крестьянами и беженцами, работавшими на местных фабриках. Он стал одним из промышленных центров Еревана, развивая текстиль, пищевую промышленность и строительство. Район сыграл ключевую роль в росте Еревана, став местом концентрации населения.

**Последствия** 
Малатия-Себастия постепенно стала одним из крупнейших районов Еревана с десятками тысяч жителей. Она символизировала армянское возрождение после Геноцида, но в 1930-х годах сталинские репрессии повлияли на ее развитие. Сегодня район остается центральной частью Еревана, сохраняя историческое название и служа символом армянской самоидентификации.

### English Version

The Historic Foundation of a Yerevan District”

On October 4, 1925, by the decision of the government of Soviet Armenia, the Nor Malatia-Sebastia district was established in Yerevan as a residential and administrative area for Armenians who survived the genocide from the historical Armenian province of the same name.Located in the southwest of Yerevan near Jrpet and Erebuni, the district was named after the historical Armenian cities of Malatya and Sebastia (Sivas), where thousands of Armenians were massacred during the genocide. The foundation symbolized the rebirth of Armenian statehood and efforts to resettle refugees in the Soviet era. The district was developed as a residential neighborhood for peasants and refugees, becoming one of Yerevan’s rapidly growing administrative units.

**Background** 
Following the 1915 Genocide, hundreds of thousands of Armenians were displaced to Russia, Persia, and other regions. After Armenia’s sovietization in 1920, the government began repatriating Armenians. Yerevan, as the capital, grew rapidly, and in the 1920s, new districts were constructed under Alexander Tamanyan’s master plan. Malatia-Sebastia was created specifically for refugees based on 1924–1925 decisions. Intended for agricultural and industrial development south of Yerevan, it featured residential houses, schools, and factories.

**Foundation and Construction** 
The October 4 decision established the Malatia-Sebastia administrative unit, covering Yerevan’s southwest. Built with elements of traditional Armenian architecture per Tamanyan’s plan, it included multi-story buildings, streets, and gardens. In the 1920s, the district was populated by peasants and refugees working in local factories. It became one of Yerevan’s industrial centers, fostering textile, food production, and construction. The district played a key role in Yerevan’s expansion, serving as a population hub.

**Consequences** 
Malatia-Sebastia grew into one of Yerevan’s largest districts with tens of thousands of residents. It symbolized Armenian revival after the Genocide, though Stalinist repressions in the 1930s impacted its growth. Today , the district remains a central part of Yerevan, preserving its historical name and serving as a symbol of Armenian self-identification.