Հայկաբերդ ամրոցի ճշգրիտ պատկերման համար առանցքային են հետևյալ պատմա-աշխարհագրական տվյալները.
Տեղանքը
* Աշխարհագրական դիրք: Ամրոցը գտնվում է պատմական Հայաստանի Հայոց ձոր գավառում (այժմյան Թուրքիայի Վանի նահանգի Գյուրփընար շրջան): Այն կառուցված է Բոլ սարի արևմտյան վերջավորության վրա գտնվող երկու բլուրների վրա, որոնք իշխում են Վան-Գյուրփընար հարթավայրի վրա:
* Կառուցվածք: Բնակատեղին ունի գծային հատակագիծ և բաղկացած է երկու հիմնական մասից՝ Վերին բերդ (արևելյան բարձրադիր բլրի վրա) և Ստորին բերդ (արևմտյան ավելի ցածր բլրի վրա), որոնք միացված են իրար նեղ պարանոցով:
* Շրջակա միջավայր: Տարածքը հայտնի էր իր ոռոգման համակարգերով: Սարդուրի II-ի օրոք այստեղ կառուցվել են ջրանցքներ, որոնք ջուր էին մատակարարում քաղաքին և հարակից մշակովի հողատարածքներին:
Ժամանակաշրջանը
* Հիմնադրում: Սարդուրիխինիլին հիմնադրվել է Վանի թագավորության (Ուրարտու) հզորության գագաթնակետին՝ մ.թ.ա. 8-րդ դարում (մոտավորապես մ.թ.ա. 764–735 թթ.):
* Հիմնադիր արքա: Քաղաքը կառուցվել է Սարդուրի II թագավորի կողմից և անվանվել նրա պատվին («Սարդուրիի քաղաք»):
* Կործանում: Ամրոցը գոյատևել է մինչև մ.թ.ա. 7-րդ դարը, երբ ենթադրաբար կործանվել է սկյութների կամ մարերի հարձակումների հետևանքով:
Ճարտարապետական առանձնահատկություններ
* Տաճարներ: Քաղաքն ունեցել է երկու տաճար՝ մեկը նվիրված Խալդի աստծուն (Վերին բերդում), մյուսը՝ Իրմուշինի աստծուն (Ստորին բերդում):
* Շինանյութ: Պարիսպները կառուցված են եղել բազալտե հսկայական բլոկներից (կիկլոպյան շարվածք), իսկ վերնամասը՝ հում աղյուսից:
* Համալիրներ: Բացի տաճարներից, այստեղ եղել են թագավորական պալատ, գահասրահ, պահեստներ (որտեղ հայտնաբերվել են մոտ 100 կարասներ), արհեստանոցներ և ջրամբարներ:
Կցանկանա՞ք, որ ավելի մանրամասն ներկայացնեմ պալատական համալիրի կամ տաճարների ներքին հարդարանքի մասին տվյալները:
You must be logged in to post a comment.