Տիգրան Մեծի մասին օպերաների ցանկ

Մեծ Հայքի թագավորության արքա Տիգրան Մեծին անդրադարձել են՝ ըստ տարբեր կարծիքների, 32-ից 40 օպերաներում, Տիգրան Մեծի աներոջ՝ Միհրդատ VI Եվպատորի մասին գրված 17 օպերաներում Տիգրանը գլխավոր դերակատարություն ունի։26 օպերա անմիջականորեն վերաբերում են Տիգրան Մեծի կերպարին, դրանցից 23-ի հեղինակները հայտնի են։ Շատ օպերաներում Տիգրան Մեծը հանդես է գալիս որպես մասնակից, կարևոր կերպար։ Որոշ օպերաների հեղինակներ հայտնի չեն և պահպանվել են կամ նոտաներն ու լիբրետոները կամ միայն օպերայի անունը, մի մասն էլ գրվել են համահեղինակությամբ՝ «պաստիչո» ժանրի օպերաներ են

Список опер о Тигране Великом

Тигран Великий, царь царства Великой Армении, упоминается, по разным мнениям, в 32–40 операх, Тигран играет ведущую роль в 17 операх, написанных о тесте Тиграна Великого, Мирдате VI Евпаторе. 26 опер напрямую ссылаются на образ Тиграна Великого, из которых известны авторы 23. Во многих операх Тигран Великий появляется как участник, важный персонаж Авторы некоторых опер неизвестны, и сохранились либо ноты и либретто[5], либо только название оперы, а некоторые были написаны соавторами, это оперы жанра «пастишо».

List of operas about Tigran the Great

Tigran the Great, king of the Kingdom of Great Armenia, has been mentioned in, according to various opinions, 32 to 40 operas, Tigran has a leading role in 17 operas written about Tigran the Great’s father-in-law, Mihrdat VI Eupator. 26 operas directly refer to the character of Tigran the Great, of which the authors of 23 are known. In many operas, Tigran the Great appears as a participant, an important character. The authors of some operas are unknown and either the notes and librettos[5] or only the name of the opera have been preserved, while some were written by co-authors, they are operas of the “pasticho” genre.

Տիգրան Մեծին անմիջական վերաբերող օպերաներ

	Օպերայի վերնագիր	Երաժշտության հեղինակ	Լիբրետոյի հեղինակ	Թվական	Առաջնախաղ և լիբրետո
1	«Տիգրան արքա Հայաստանի»	Տոմազո Ալբինոնի	Կորադի Ջուլիո Ցեզարե	1697	Առաջնախաղը կայացել է Վենետիկի Սան Կասիանո թատրոնում (իտալ.՝ Teatro San Cassiano) 1697 թվականին։ Ալբիոնիի պարտիտուրաները հիմնականում հավաքված են եղել Դրեզդենում և ոչնչացվել են 1944 թվականի Դրեզդենի ռմբակոծության ժամանակ[11][12][13]։
2	«Տիգրան` արքա Հայաստանի»	Անտոնիո Մ․ Բոնոնչինի	Բերնարդոնի Պիետրո Անտոնիո	1710	Առաջնախաղը կայացել է 1710 թվականի հուլիսի 25-ին Վիեննայի Ֆավորիտի թատրոնում (իտալ.՝ Teatro della Favorita)[11]։
3	«Տիգրան»	Ֆրանչեսկո Գասպարինի, Անտոնիո Վիվալդիի, Ֆրանչեսկո Կոնտիի Ջուզեպե Օրլանդինիի (համահեղինակներ)	Դոմենիկո Լալի	1719	Առաջնախաղը կայացել է 1719 թվականի մայիսի 5-ին Համբուրգի Գյունսեմարկտ օպերայի թատրոնում (գերմ.՝ Gänsemarkt)[14]։
4	«Տիգրան կամ սեր և հավատարմություն» (իտալ.՝ Il Tigrane ovvero L’egual impegno d’amore e di fede)	Ալեսանդրո Սկարլատի	Դոմենիկո Լալի	1715	Առաջնախաղը կայացել է Նեապոլի Սան Բարտոլոմեո (գերմ.՝ Teatro San Bartolomeo) թատրոնում 1715 թվականի փետրվարի 16-ին (երեք գործողությամբ օպերա)[15]։
5	«Տիգրան»[Ն 1]	Անտոնիո Վիվալդի, Ֆրանչեսկո Կոնտի, Ջուզեպե Օրլանդինի (համահեղինակներ)	Սիլվիանի Ֆրանչեսկո	1724	Բեմադրվել է 1724 թվականին Հռոմում։ Երևանում 2001 թվականին Հայաստանում քրիստոնեության պետական կրոն հռչակման 1700-ամյակի առթիվ։ Օպերայի պարտիտուրան 1989 թվականին հայտնաբերել է իտալահայ մեներգչուհի Մարիցա Սանոսյանը՝ Վենետիկում։ Ըստ լիբրետտոյի, օպերայի առաջին գործողությունն ունեցել է 13 պատկեր, երկրորդը՝ 14, իսկ երրորդը՝ 9։ Վիվալդիի օպերայի հիմքում Տիգրան Մեծի և Պոնտոսի պետության թագավոր Միհրդատ Եվպատորի դստեր՝ Կլեոպատրայի սիրո պատմությունն է։ Կլեոպատրայի սերը շահելու համար Տիգրանը Ֆառնասի անունով ծպտված մտնում է Միհրդատի բանակը[16]։
6	«Տիգրան Մեծ»[1][17]	Յոհան Ադոլֆ Հասսե	Սիլվիանո Ֆրանչեսկո	1723	Առաջնախաղը կայացել է Նեապոլի Սան Բարտոլոմեո (գերմ.՝ Teatro San Bartolomeo) թատրոնում 1723 թվականի նոյեմբերի 4-ին[18]։
7	«Տիգրան»	Ջեմինիանո Ջակոմելլի	անհայտ	1733	Առաջնախաղը կայացել է 1733 թվականի ապրիլին Պյաչենցայ Դուկալե թատրոնում (իտալ.՝ teatro Ducale)[19]։
8	«Տիգրան»	Ջուզեպե Պագանելլի	Սիլվանի Ֆրանչեսկո	1733	Առաջնախաղը կայացել է 1733 թվականի փետրվարի 10-ին ն Վենետիկի Սան Անջելո թատրոնում (իտալ.՝ Teatro San Angelo)[20]։
9	«Տիգրան»	Սանտո Լապիս	Սիլվանի Ֆրանչեսկո	1738/9	Առաջնախաղը կայացել է Պրահայի Սպորկս թատրոնում (Sporck’s Theatre), 1738 թվականին։
10	«Տիգրան»	Ջուզեպե Արենա	Սիլվանի Ֆրանչեսկո	1741	Առաջնախաղը կայացել է Վենետիկի Սան Գիո Գռիսոստոմո թատրոնում (իտալ.՝ Teatro San Gio Grisostomo) 1741 թվականի դեկտեմբերի 18-ին[11]։
11	«Տիգրան»	Քրիստոֆ Վիլիբալդ Գլյուկ	Կարլո Գոլդոնի [Ն 2]	1743	Առաջնախաղը կայացել է Կրեմայի[Ն 3][21] Պուբլիկո թատրոնում (իտալ.՝ Teatro Pubblico) 1743 թվականի սեպտեմբերի 9-ին[Ն 4][21][22][23]։
12	«Տիգրան»	Դանիել Դալ Բարբա	անհայտ	1744	Առաջնախաղը կայացել է 1744 թվականին։
13	«Տիգրան»	Անտոնիո Պալելլա	Սիլվանի Ֆրանչեսկո	1745	Առաջնախաղը կայացել է Նեապոլի Սան Կարլո թատրոնում 1745 թվականի նոյեմբերի 4-ին[24]։
14	«Տիգրան»	Ջովանի Լամպունիանի	Սիլվանի Ֆրանչեսկո	1747	Առաջնախաղը կայացել է Վենետիկի Սան Անջելո թատրոնում 1747 թվականի մայիսի 10-ին[11][25]։
15	«Տիգրան»	Ջուզեպե Կարկանի	Սիլվանի Ֆրանչեսկո	1750	Առաջնախաղը կայացել է Միլանի Դուկալե թատրոնում 1750 թվականի փետրվարին[26]։
16	«Տիգրան»	Իգնացիո Սելոնիատ	Սիլվանի Ֆրանչեսկո	1757	Առաջնախաղը կայացել է Պեսարոյում Դել Սոլե թատրոնում 1757 թվականին։
17	«Տիգրան»	Նիկոլո Պիչինի	Սիլվանի Ֆրանչեսկո	1761	Առաջնախաղը կայացել է Թուրինի Ռեջիո թատրոնում (իտալ.՝ Teatro Regio) 1761 թվականին[27]։
18	«Տիգրան»	Անտոնիո Տոցցի	Կարլո Գոլդոնի	1762	Առաջնախաղը կայացել է Վենետիկի Սան Անջելո թատրոնում (իտալ.՝ Teatro San Angelo) 1762 թվականի մայիսի 19-ին[11][28]։
19	«Տիգրան»	Ջուզեպե Կոլլա	Սիլվանի Ֆրանչեսկո	1767	Առաջնախաղը կայացել է Առաջնախաղը կայացել է Վենետիկի Սան Անջելո թատրոնում (իտալ.՝ Teatro San Angelo) 1767թվականի մայիսի 19-ին[29]։
20	«Տիգրան»	Պիետրո Ալեսանդրո Գուլիելմի	Սիլվանի Ֆրանչեսկո	1767	Առաջնախաղը կայացել է Լոնդոնի Հայ Մարկեթում (անգլ.՝ Hay Market) 1767 թվականի հոկտեմբերի 27-ին[30]։
21	«Տիգրան»	անհայտ	Սիլվանի Ֆրանչեսկո	1771	Առաջնախաղը կայացել է Ֆլորենցիայի Պերգոլա թատրոնում (իտալ.՝ Teatro della Pergola), 1771 թվականի դեկտեմբերկ 26-ին[31]։
22	«Տիգրան»	Վինչենցո Ռիգինի	Ֆիլիստրի	1799	Առաջնախաղը կայացել է 1799 թվականի հունվարի 20-ին Բեռլինի Արքայական ազգային թատրոնում (գերմ.՝ Königliches Nationaltheater)[11]։
23	«Պոմպեոսը Հայաստանում»	Ջուզեպե Սարտի	անհայտ	1752	Առաջնախաղը կայացել է Բոլոնիայում 1752 թվականին[

Оперы, напрямую связанные с Тиграном Великим

[ править | редактировать код ]

	Название оперы	Композитор музыки	Автор либретто	Цифровой	Пролог и либретто
1	«Тигран, царь Армении»	Томмазо Альбинони	Корради Джулио Чезаре	1697	Премьера состоялась в театре Сан-Кассиано в Венеции в 1697 году . Партитуры Альбиони в основном были собраны в Дрездене и были уничтожены во время бомбардировки Дрездена в 1944 году. [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ]
2	«Тигран, царь Армении»	Антонио М. Бонончини	Пьетро Антонио Бернардони	1710	Премьера состоялась 25 июля 1710 года в венском театре «Театро делла Фаворита» . [ 11 ]
3	“Тигран”	Франческо Гаспарини, Антонио Вивальди, Франческо Конти , Джузеппе Орландини (соавторы)	Доменико Лалли	1719	Премьера состоялась 5 мая 1719 года в оперном театре Генземаркт в Гамбурге . [ 14 ]
4	«Тигран, или Любовь и верность» ( итальянский: Il Tigrane ovvero L’egual impegno d’amore e di fede )	Алессандро Скарлатти	Доменико Лалли	1715	Премьера состоялась в театре Сан-Бартоломео в Неаполе 16 февраля 1715 года (опера в трёх действиях ) [ 15 ] .
5	“Тигран” [ N 1 ]	Антонио Вивальди , Франческо Конти, Джузеппе Орландини (соавторы)	Сильвиани Франческо	1724	Постановка состоялась в Риме в 1724 году . В Ереване в 2001 году , по случаю 1700-летия провозглашения христианства государственной религией в Армении . Партитура оперы была обнаружена в 1989 году в Венеции солисткой итальянского происхождения армянского происхождения Марицей Саносян. Согласно либретто, в первом акте оперы было 13 сцен, во втором — 14, а в третьем — 9. В основе оперы Вивальди — история любви Клеопатры, дочери Тиграна Великого, и Митридата Евпатора, царя Понтийского государства. Чтобы завоевать любовь Клеопатры, Тигран переоделся Фарнасием и присоединился к армии Михрдатиды . [ 16 ]
6	«Тигран Великий» [ 1 ] [ 17 ]	Иоганн Адольф Хассе	Сильвиано Франческо	1723	Премьера состоялась в театре Сан-Бартоломео в Неаполе 4 ноября 1723 года. [ 18 ]
7	“Тигран”	Джеминьяно Джакомелли	неизвестный	1733	Премьера состоялась в апреле 1733 года в Театре Дукале в Пьяченце . [ 19 ]
8	“Тигран”	Джузеппе Паганелли	Сильвани Франческо	1733	Премьера состоялась 10 февраля 1733 года в театре Сан- Анджело в Венеции . [ 20 ]
9	“Тигран”	Санто Ляпис	Сильвани Франческо	1738/9​	Премьера состоялась в Театре Шпорка в Праге в 1738 году.
10	“Тигран”	Джузеппе Арена	Сильвани Франческо	1741	Премьера состоялась в театре Сан Джо Гризостомо в Венеции 18 декабря 1741 года [ 11 ] .
11	“Тигран”	Кристоф Виллибальд Глюк	Карло Гольдони [ N 2 ]	1743	Премьера состоялась в Театро Пубблико в Креме [ N 3 ] [ 21 ] 9 сентября 1743 года [ N 4 ] [ 21 ] [ 22 ] [ 23 ] .
12	“Тигран”	Дэниел Даль Барба	неизвестный	1744	Первая игра состоялась в 1744 году.
13	“Тигран”	Антонио Палелла	Сильвани Франческо	1745	Премьера состоялась в театре Сан-Карло в Неаполе 4 ноября 1745 года [ 24 ] .
14	“Тигран”	Джованни Лампуниани	Сильвани Франческо	1747	Премьера состоялась в театре Сан- Анджело в Венеции 10 мая 1747 года. [ 11 ] [ 25 ]
15	“Тигран”	Джузеппе Каркани	Сильвани Франческо	1750	Премьера состоялась в миланском театре «Дукале» в феврале 1750 года. [ 26 ]
16	“Тигран”	Игнацио Селониат	Сильвани Франческо	1757	Премьера состоялась в Театре дель Соле в Пезаро в 1757 году.
17	“Тигран”	Николо Пиччини	Сильвани Франческо	1761	Премьера состоялась в Театро Реджио в Турине в 1761 году. [ 27 ]
18	“Тигран”	Антонио Тоцци	Карло Гольдони	1762	Премьера состоялась в театре Сан-Анджело в Венеции 19 мая 1762 года. [ 11 ] [ 28 ]
19	“Тигран”	Джузеппе Колла	Сильвани Франческо	1767	Премьера состоялась в театре Сан-Анджело в Венеции 19 мая 1767 года [ 29 ] .
20	“Тигран”	Пьетро Алессандро Гульельми	Сильвани Франческо	1767	Первое представление состоялось на Хей -Маркете в Лондоне 27 октября 1767 года. [ 30 ]
21	“Тигран”	неизвестный	Сильвани Франческо	1771	Премьера состоялась в театре Пергола ( итал. Teatro della Pergola ) во Флоренции 26 декабря 1771 года. [ 31 ]
22	“Тигран”	Винченцо Риджини	Филистимлянин	1799	Премьера состоялась 20 января 1799 года в Королевском национальном театре ( Königliches Nationaltheater ) в Берлине . [ 11 ]
23	«Помпей в Армении»	Джузеппе Сарти	неизвестный	1752	Первое представление состоялось в Болонье в 1752 году. [ 32 ] [ 33 ] [ 34 ] [ 35 ]

Operas directly related to Tigran the Great

	Opera title	Music composer	Libretto author	Digital	Prologue and libretto
1	“Tigran King of Armenia”	Tommaso Albinoni	Corradi Giulio Cesare	1697	The premiere took place at the Teatro San Cassiano in Venice in 1697. Albioni’s scores were mainly collected in Dresden and were destroyed during the bombing of Dresden in 1944. [ 11 ] [ 12 ] [ 13 ]
2	“Tigran, King of Armenia”	Antonio M. Bononcini	Pietro Antonio of Bernardoni	1710	The premiere took place on 25 July 1710 at the Teatro della Favorita in Vienna . [ 11 ]
3	“Tigran”	Francesco Gasparini, Antonio Vivaldi, Francesco Conti , Giuseppe Orlandini (co-authors)	Domenico Lalli	1719	The premiere took place on 5 May 1719 at the Gänsemarkt Opera House in Hamburg . [ 14 ]
4	“Tigran or Love and Fidelity” ( Italian: Il Tigrane ovvero L’egual impegno d’amore e di fede )	Alessandro Scarlatti	Domenico Lalli	1715	The premiere took place at the Teatro San Bartolomeo in Naples on 16 February 1715 (an opera in three acts ) [ 15 ] .
5	“Tigran” [ N 1 ]	Antonio Vivaldi , Francesco Conti, Giuseppe Orlandini (co-authors)	Silviani Francesco	1724	It was staged in Rome in 1724. In Yerevan in 2001 , on the occasion of the 1700th anniversary of the proclamation of Christianity as the state religion of Armenia . The opera’s score was discovered in 1989 by Italian-Armenian soloist Maritsa Sanosyan in Venice. According to the libretto, the first act of the opera had 13 scenes, the second 14, and the third 9. Vivaldi’s opera is based on the love story of Cleopatra, the daughter of Tigran the Great and Mihrdat Eupator, king of the Pontic state. In order to win Cleopatra’s love, Tigran enters Mihrdat’s army under the name of Pharnasius . [ 16 ]
6	“Tigran the Great” [ 1 ] [ 17 ]	Johann Adolf Hasse	Silviano Francesco	1723	The premiere took place at the Teatro San Bartolomeo in Naples on 4 November 1723. [ 18 ]
7	“Tigran”	Gemignano Giacomelli	unknown	1733	The premiere took place in April 1733 at the Teatro Ducale in Piacenza . [ 19 ]
8	“Tigran”	Giuseppe Paganelli	Silvani Francesco	1733	The premiere took place on 10 February 1733 at the Teatro San Angelo in Venice . [ 20 ]
9	“Tigran”	Santo Lapis	Silvani Francesco	1738 /9	The premiere took place at Sporck’s Theatre in Prague in 1738.
10	“Tigran”	Giuseppe Arena	Silvani Francesco	1741	The premiere took place at the Teatro San Gio Grisostomo in Venice on 18 December 1741 [ 11 ] .
11	“Tigran”	Christoph Willibald Glück	Carlo Goldoni [ N 2 ]	1743	The premiere took place at the Teatro Pubblico in Crema [ N 3 ] [ 21 ] on 9 September 1743 [ N 4 ] [ 21 ] [ 22 ] [ 23 ] .
12	“Tigran”	Daniel Dal Barba	unknown	1744	The first game took place in 1744.
13	“Tigran”	Antonio Palella	Silvani Francesco	1745	The premiere took place at the Teatro San Carlo in Naples on 4 November 1745 [ 24 ] .
14	“Tigran”	Giovanni Lampuniani	Silvani Francesco	1747	The premiere took place at the Teatro San Angelo in Venice on 10 May 1747. [ 11 ] [ 25 ]
15	“Tigran”	Giuseppe Carcani	Silvani Francesco	1750	The premiere took place at the Teatro Ducale in Milan in February 1750. [ 26 ]
16	“Tigran”	Ignazio Seloniat	Silvani Francesco	1757	The premiere took place at the Teatro del Sole in Pesaro in 1757.
17	“Tigran”	Nicolo Piccini	Silvani Francesco	1761	The premiere took place at the Teatro Regio in Turin in 1761. [ 27 ]
18	“Tigran”	Antonio Tozzi	Carlo Goldoni	1762	The premiere took place at the Teatro San Angelo in Venice on 19 May 1762. [ 11 ] [ 28 ]
19	“Tigran”	Giuseppe Colla	Silvani Francesco	1767	The premiere took place at the Teatro San Angelo in Venice on 19 May 1767 [ 29 ] .
20	“Tigran”	Pietro Alessandro Guglielmi	Silvani Francesco	1767	The first performance took place in the Hay Market , London, on 27 October 1767. [ 30 ]
21	“Tigran”	unknown	Silvani Francesco	1771	The premiere took place at the Pergola Theatre ( Italian: Teatro della Pergola ) in Florence on 26 December 1771. [ 31 ]
22	“Tigran”	Vincenzo Rigini	Philistine	1799	The premiere took place on 20 January 1799 at the Royal National Theatre ( Königliches Nationaltheater ) in Berlin . [ 11 ]
23	“Pompey in Armenia”	Giuseppe Sarti	unknown	1752	The first performance took place in Bologna in 1752. [ 32 ] [ 33 ] [ 34 ] [ 35 ]