Տոնակատարության մեջ պահպանվել են հինավուրց՝ նախաքրիստոնեական մաքրագործական, հատկապես հրապաշտական ծեսեր

Փետրվարի 14-ին հայերը տոնում էն «Տրնդեզ» տոնը` մաղթելով տարվա առատություն, արգասավորություն «տեր ընդ ձեզ» (որից էլ՝ տոնի «Տրնդեզ» ժողովրդական անվանումը)։ Այդ օրը եկեղեցիների ու տների բակերում, տանիքներին, փողոցներում վառում են խարույկներ, երգելով ու աղոթելով պտտվում դրանց շուրջ, նորապսակները թռցնում են կրակի վրայով ( մաքրագործվելու և ծնունդը նվիրագործելու համար), ամուլ կանայք «սուրբ» կրակով այրում են իրենց զգեստի փեշերը ամոքվելու հույսով։ Խարույկների մոխիրը շաղ են տալիս տների ու գոմերի մեջ, ինչպես նաև տնամերձ հողերին՝ ։

14 февраля армяне отмечают «Трндез». В торжестве сохранились древние, дохристианские очистительные обряды, особенно идолопоклонство. В этот день во дворах церквей и домов, на крышах, на улицах зажигают костры, вокруг них кружат с песнями и молитвами, и через огонь перепрыгивают молодожены- (как бы для очищения и освящения рождения), бесплодные женщины сжигают полы своих платьев «святым» огнем в надежде избавиться от них. Пеплом костров посыпают в домах и амбарах, а также на землях возле домов, желая изобилия и плодородия года.

On February 14, Armenians celebrate “Trndez”. The celebration preserves ancient, pre-Christian purification rituals, especially idolatry. On this day, bonfires are lit in the courtyards of churches and houses, on roofs, in the streets, people circle around them with songs and prayers, and newlyweds jump over the fire (as if for purification and sanctification of birth), barren women burn the hems of their dresses with “holy” fire in the hope of getting rid of them. The ashes of the bonfires are sprinkled in houses and barns, as well as on the land near the houses, wishing abundance and fertility of the year.

Արամազդ – Арамазд – არამაზდი- Aramazd

Արամազդ (ճառագայթող լույս, համաշխարհային արև), Հայկական դիցաբանության գերագույն Աստված՝ երկնքի ու երկրի Արարիչը, բոլոր Աստվածների հայրը[2][3][4]։ Նա կոչվում էր «Մեծ և արի Արամազդ», որի գլխավոր սրբավայրը գտնվում էր Հին Հայաստանի պաշտամունքային կենտրոններից մեկում՝ Անի-Կամախում։ Այնտեղ էին գտնվում հայոց Արշակունի թագավորների տոհմական դամբարաններն ու գանձերը։

Նա նաև հանդիսանում էր բարձրագույն աստվածներից էր արևապաշտության ժամանակ Փոքր Հայքում, Վիրքում, Աղվանկայում, Կապադովկիայում, Հայկական Ատրպատականում, Պոնտոսում և Սլավոնների մոտ։Նաև Վիրքի մայրաքաղաք Արմազիկան նրա պատվին է կառուցված։

არამაზდი (გასხივოსნებული შუქი, უნივერსალური მზე), სომხური მითოლოგიის უზენაესი ღმერთი, ცისა და მიწის შემოქმედი, ყველა ღმერთის მამა[2][3][4]. მას “დიდ და ძლევამოსილ არამაზდს” უწოდებდნენ და მისი მთავარი საკურთხეველი მდებარეობდა ძველი სომხეთის ერთ-ერთ საკულტო ცენტრში ანი-კამახში. იქვე იყო სომეხი არშაკუნი მეფეების სამეფო სამარხები და განძი.

ის ასევე იყო ერთ-ერთი უზენაესი ღმერთი მზის თაყვანისცემის დროს მცირე სომხეთში, ვირკში, აგვანცაში, კაპადოკიაში, სომხურ ატრპატაკანში, პონტოში და სლავებს შორის მის პატივსაცემად აშენდა ვირკის დედაქალაქი არმაზიკა.

Арамазд (лучистый свет, вселенское солнце), верховный Бог армянской мифологии, Творец неба и земли, отец всех Богов. Его называли «Великий и Могучий Арамазд», а его главное святилище находилось в Ани-Камахе, одном из культовых центров Древней Армении. Здесь находились царские гробницы и сокровища армянских царей Аршакуни.

Он также был одним из верховных богов во время поклонения солнцу в Малой Армении, Вирке, Агванке, Каппадокии, Армянском Атрпатакане, Понте и у славян. Также в его честь была построена столица Вирка, Армазика.

Aramazd (radiant light, universal sun), the supreme god of Armenian mythology, the Creator of heaven and earth, the father of all gods.[2][3][4] He was called “Great and Mighty Aramazd”, whose main sanctuary was located in Ani-Kamakh, one of the cult centers of Ancient Armenia. The royal tombs and treasures of the Armenian Arshakuni kings were located there.

He was also one of the supreme gods during the sun worship in Armenia Minor, Virk, Aghvanka, Cappadocia, Armenian Atrpatakan, Pontus, and among the Slavs. The capital of Virk, Armazika, was also built in his honor.