Կիլիկիա-ի և Փոքր Հայքի Դրոշնր – Флаги Малой Армении и Киликии – Flags of Lesser Armenia and Kilikia (Cilicia)

Կիլիկիա-ի և Փոքր Հայքի Դրոշներ – Флаги Малой Армении и Киликии – Flags of Lesser Armenia and Kilikia (Cilicia)

Ալեքսանդր Մակեդոնացի – Алекса́ндр Македо́нский – Alexander the Great

Ալեքսանդր Մակեդոնացի (հին հունարեն՝ Ἀλέξανδρος Γ’ ὁ Μέγας; ենթադրաբար՝ հուլիսի 20/23 կամ հոկտեմբերի 6/10, մ.թ.ա. 356, Պելլա – հունիսի 10 կամ 13, մ.թ.ա. 323, Բաբելոն) – Մակեդոնիայի թագավոր Արգեադների դինաստիայից (մ.թ.ա. 336 թվականից), ականավոր զորավար, համաշխարհային տերության ստեղծող, որը քայքայվեց նրա մահից հետո: Հոր՝ Ֆիլիպ II-ի մահից հետո, Ալեքսանդրը 20 տարեկան հասակում հռչակվեց թագավոր: Նա ճնշեց թրակիացիների ապստամբությունը և կրկին ենթարկեց Հունաստանին, որտեղ ոչնչացվեց ապստամբ Թեբեը: Մ.թ.ա. 334 թվականին Ալեքսանդրը անցավ Փոքր Ասիա՝ այդպիսով սկսելով պատերազմ Պարսկական կայսրության հետ: Գրանիկոսի մոտ նա հաղթեց սատրապներին, իսկ Իսոսի մոտ (մ.թ.ա. 333) նա հաղթեց Դարեհ III թագավորին, որից հետո նվաճեց Սիրիան, Պաղեստինը և Եգիպտոսը: Մ.թ.ա. 331 թվականին Միջագետքի Գավգամելայում Ալեքսանդրը վճռական հաղթանակ տարավ։ Դարեհը հետագայում սպանվեց։ Ալեքսանդրը, Պարսկաստանի ներքին շրջանները գրավելուց հետո, ստանձնեց «Ասիայի թագավոր» տիտղոսը, շրջապատեց իրեն արևելյան ազնվականության ներկայացուցիչներով և սկսեց մտածել աշխարհը նվաճելու մասին։ Երեք տարի (մ.թ.ա. 329-326) նա նվաճեց Կենտրոնական Ասիան, ապա ներխուժեց Հնդկաստան, բայց հոգնած բանակը հրաժարվեց առաջ շարժվել։ Ալեքսանդրը հետ քաշվեց և մ.թ. 324 թվականին հասավ Բաբելոն, որը դարձավ նրա մայրաքաղաքը։ Հաջորդ տարի, Արաբիայում արշավանքի նախապատրաստվելիս, Ալեքսանդրը մահացավ երեսուներկու տարեկան հասակում։

Նվաճումների ընթացքում ստեղծված պետությունը շուտով քանդվեց՝ բաժանվելով թագավորի զորավարների՝ դիադոքների միջև։ Այնուամենայնիվ, Ալեքսանդրի արշավանքների շնորհիվ հունական մշակույթը սկսեց տարածվել Արևելքում, ինչը հիմք դրեց հելլենիզմին։

Նույնիսկ հին ժամանակներում Ալեքսանդրը ճանաչվում էր որպես պատմության մեծագույն զորավարներից մեկը։ Նրա անունը ակտիվորեն օգտագործվում էր քաղաքական քարոզչության մեջ։ Միջնադարում Եվրոպայում և Ասիայի ու Աֆրիկայի որոշ շրջաններում ամենատարածված գրքերից մեկը «Ալեքսանդրյան սիրավեպն» էր, որը գլխավոր հերոսի կենսագրությունը լցնում էր հորինված դրվագներով. մուսուլմանական ավանդույթում Ալեքսանդրը սկսեց նույնացվել Զուլ-Քարնեյնի հետ: Բարոկկոյի դարաշրջանում մակեդոնացի թագավորը դարձավ թատրոնի և գեղանկարչության հայտնի կերպար։

Արևմտյան պատմագրության մեջ թագավորը հայտնի է որպես Ալեքսանդր Մակեդոնացի։

Алекса́ндр Македо́нский (Александр III Великий, др.-греч. Ἀλέξανδρος Γ’ ὁ Μέγας; предположительно 20/23 июля или 6/10 октября 356 года до н. э., Пелла — 10 или 13 июня 323 года до н. э., Вавилон) — царь Македонии из династии Аргеадов (с 336 года до н. э.), выдающийся полководец, создатель мировой державы, распавшейся после его смерти.
После гибели своего отца Филиппа II Александр в возрасте 20 лет был объявлен царём. Он подавил восстание фракийцев и заново подчинил Грецию, где были разрушены мятежные Фивы. В 334 году до н. э. Александр переправился в Малую Азию, начав таким образом войну с Персидской державой. При Гранике он разгромил сатрапов, а при Иссе (333 год до н. э.) — самого царя Дария III, после чего подчинил Сирию, Палестину и Египет. В 331 году до н. э. при Гавгамелах в Месопотамии Александр одержал решающую победу. Дарий позже был убит; Александр, заняв внутренние районы Персии, принял титул «царь Азии», окружил себя представителями восточной знати и начал думать о завоевании мира. За три года (329—326 годы до н. э.) он завоевал Среднюю Азию, а потом вторгся в Индию, но утомлённое войско отказалось идти дальше. Александр повернул назад и в 324 году до н. э. прибыл в Вавилон, ставший его столицей. В следующем году, во время подготовки к походу в Аравию, Александр умер в возрасте тридцати двух лет.
Созданная в ходе завоеваний держава вскоре распалась, разделённая между полководцами царя — диадохами. Тем не менее благодаря походам Александра началось распространение греческой культуры на Востоке, заложившее основу эллинизма.
Александр ещё в античную эпоху был признан одним из величайших полководцев в истории. Его имя активно использовалось в политической пропаганде. В Средние века одной из самых популярных книг в Европе и ряде регионов Азии и Африки стал «Роман об Александре», наполнивший биографию заглавного героя вымышленными эпизодами; в мусульманской традиции Александра начали отождествлять с Зу-ль-Карнайном. В эпоху барокко македонский царь стал популярным персонажем театра и живописи.
В западной историографии царь известен как Алекса́ндр Вели́кий.

Alexander the Great (Alexander III the Great, ancient Greek: Ἀλέξανδρος Γ’ ὁ Μέγας; presumably July 20/23 or October 6/10, 356 BC, Pella – June 10 or 13, 323 BC, Babylon) – King of Macedonia from the Argead dynasty (from 336 BC), an outstanding military leader, the creator of a world power that disintegrated after his death. After the death of his father Philip II, Alexander was declared king at the age of 20. He suppressed the rebellion of the Thracians and again subjugated Greece, where the rebellious Thebes was destroyed. In 334 BC. e. Alexander crossed into Asia Minor, thereby beginning a war with the Persian Empire. At Granicus he defeated the satraps, and at Issus (333 BC) he defeated King Darius III himself, after which he conquered Syria, Palestine and Egypt. In 331 BC, at Gaugamela in Mesopotamia, Alexander won a decisive victory. Darius was subsequently killed; Alexander, having occupied the inner regions of Persia, assumed the title of “King of Asia”, surrounded himself with representatives of the eastern nobility and began to think about conquering the world. For three years (329-326 BC) he conquered Central Asia, and then invaded India, but the tired army refused to go further. Alexander turned back and in 324 AD came to Babylon, which became his capital. The following year, while preparing for a campaign in Arabia, Alexander died at the age of thirty-two.

The state created during the conquests soon fell apart, divided between the king’s generals – the Diadochi. Nevertheless, thanks to Alexander’s campaigns, Greek culture began to spread in the East, which laid the foundation for Hellenism.

Even in ancient times, Alexander was recognized as one of the greatest military leaders in history. His name was actively used in political propaganda. In the Middle Ages, one of the most popular books in Europe and some regions of Asia and Africa was the “Alexander Romance”, which filled the biography of the main character with fictional episodes; in the Muslim tradition, Alexander began to be identified with Dhul-Qarnayn. In the Baroque era, the Macedonian king became a popular character in theater and painting.

In Western historiography, the king is known as Alexander the Great.

Հայասատան – Армения -Armenia

Տիգրան II Մեծ – Тигран II Великий – Tigran II Great

Tigran II

Բերձոր – Бердзор – Berdzor

Բերձոր, քաղաք Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Հանդիսանում է ռազմավարական կարևորագույն հանգույց Հայաստանի Սյունիքի մարզի և Արցախի Հանրապետության ենթակառուցվածքների միացման համար:Ըստ Արցախի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանման՝ այն հանդիսանում է Քաշաթաղի շրջանի վարչական կենտրոնը:

2020 թվականի 44-օրյա պատերազմից հետո՝ եռակողմ համաձայնագրով անցել է Արցախի Հանրապետությունում տեղակայված Ռուսաստանի Դաշնության զինված ուժերի խաղաղապահ զորամիավորման վերահսկողության ներքո:

Անուն

Քաղաքի հայկական անունը Բերձոր է:Առկա են տեղեկություններ, որ այն նախկինում ունեցել է հայկական Սարալանջ անունը:

Մինչև 1800-ական թվականների վերջերը Բերձորի տարածքում և հարակից մոտակա վայրերում եղել են մի շարք հայկական բնակավայրեր, որոնց սկզբնական անունները գրեթե չեն պահպանվել։

Աշխարհագրություն

Բերձոր քաղաքը գտնվում է Արցախի Հանրապետության արևմտյան մասում։ Ունի լեռնային տարածք և տարածվում է Հակարի գետի միջին հոսանքի ձախափնյա բլրալանջին։ Արևմուտքում սահմանակից է Քաշաթաղի շրջանի Սուս, Ներքին Սուս, հյուսիսում՝ Քարեգահ, հարավ-արևմուտքում՝ Աղանուս, հարավում՝ Ապարան, Աղավնո, հյուսիս-արևմուտքում՝ Շուշիի շրջանի Մեծ Շեն, Հին Շեն գյուղերին։

Ունի 1670,4 հա տարածք, որից 351,95 հա-ը անտառային նշանակության հողեր են:

Պատմություն

Հին դարեր

Բերձորը Արցախի Հանրապետության հնագույն բնակավայրերից մեկն է։ Այդ մասին են վկայում քաղաքի տարածքում պահպանված հայկական պատմամշակութային շերտի հետքերը։ Շրջակայքում գտնվող քարանձավներից հայտնաբերված սեպագիր արձանագրությունները վկայում են, որ այն եղել է Վանի թագավորության ժամանակաշրջանի՝ մ․թ․ա․ 9-ից 6-րդ դարերի բնակատեղի-բնակավայր:

Ուրարտուի քարտեզը Карта Урарту Urartu map

Մեծ Հայքի ժամանակաշրջանում՝ մ․թ․ա․ 4-րդ դարից մինչև մ․թ․ 5-րդ դարը, Բերձորի տարածքը ընդգրկված է եղել Արցախ նահանգի Բերդաձոր գավառի մեջ։

15-ից 17-րդ դարերում Բերձորի տարածքը եղել է Սեֆյան Պարսկաստանի ենթակա կիսանկախ Քաշաթաղի մելիքության կազմում։ Մելիքությունը տարածված էր Հագարի գետի երկայնքով, որի մելիքանիստ կենտրոնը ներկայիս Սյունիքի մարզի Խնածախ գյուղն էր։ Քաշաթաղի մելիքությունը հիմնադրել է հայկական Պռոշյան իշխանական տոհմի ամենաերիտասարդ ճյուղի՝ Մելիք-Հայկազյանների ներկայացուցիչ Հայկազ 1-ինը:

Կրթություն

Բերձորի կրթական համակարգը զարգացած էր։ Գործում էր երկու միջնակարգ դպրոց, ինչպես նաև մասնագիտական ուղղվածության դպրոցական հաստատություններ[2][1][48]։

Քաղաքում 1-ին անգամ ուսումնական տարին սկսվել է 1994 թվականին, երբ նորաստեղծ թիվ 1 միջնակարգ դպրոցում սեպտեմբերին դասի գնացին 35 աշակերտ, որոնց դասավանդում էին 12 ուսուցիչ։ 2009 թվականին այն անվանակոչվել է հայ բանաստեղծ Վահան Թեքեյանի անունով։ 2015-2016 թվականների ուսումնական տարում Վահան Թեքեյանի անվան թիվ 1 միջնակարգ դպրոցում սովորում էին 197 աշակերտ, որոնց դասավանդում էին 27 ուսուցիչներ։ Տարբեր տարիներին դպրոցի աշակերտները Հայաստանի Հանրապետության, Արցախի Հանրապետության ինտելեկտուալ, մշակութային, մարզական օլիմպիադաներում, մրցույթներում բազմիցս արժանացել են մրցանակների[1]։ Դպրոցի տնօրեններ են եղել Անդրանիկ Երվանդյանը, Ալբերտ Մխիթարյանը, Դավիթ Դավթյանը, Արմեն Շահինյանը, Անահիտ Քոսակյանը[1]։

1996 թվականին Բերձորում սկսում է գործել թիվ 2 միջնակարգ դպրոցը, որն անվանվեց «Մալաթիա» կամավորական ջոկատի հրամանատար Վահան Զատիկյանի պատվին[1][6][25][31]։ Առաջին ուսումնական տարում դպրոցում սովորում էր 52 աշակերտ, որոնց դասավանդում էին 18 ուսուցիչ։ 2015-2016 թվականների ուսումնական տարում դպրոց էին հաճախում 182 աշակերտ, որոնց դասավանդում էին 26 ուսուցիչներ[1]։ Դպրոցի տնօրեններ են եղել Ժ․Հակոբյանը, Հ․Հակոբյանը, Հ․Արզանյանը[1]։

2015 թվականի դրությամբ քաղաքում գործում էին նաև Քաշաթաղի շրջանային Բերձորի երաժշտական դպրոցը, Բերձորի արվեստի և սպորտի դպրոցը, գիշերօթիկ դպրոցը

Առողջապահություն

Մինչև 2020 թվականի հայ-ադրբեջանական պատերազմը Բերձոր քաղաքի առողջապահական ոլորտը զարգացած էր․ գործում էր շրջանային հիվանդանոցը, բազմաթիվ մասնագիտացված բուժհաստատություններ։

2019 թվականին վերակառուցման էր հանձնվել Բերձորի շրջանային հիվանդանոցի նոր շենքը, որը կրում էր հաստատության հիմնադիր բժիշկ Արցախ Բունիաթյանի անունը

//////////////////////////////

Бердзор

Бердзор, город в Кашатагском районе Республики Арцах. Это стратегически важный узел для соединения инфраструктур Сюникской области Армении и Республики Арцах.По административно-территориальному устройству Республики Арцах является административным центром Кашатагского района.

После 44-дневной войны в 2020 году по трехстороннему соглашению перешел под управление миротворческой части Вооруженных Сил Российской Федерации, дислоцированной в Республике Арцах.

Название

Армянское название города Бердзор, есть сведения, что раньше он носил армянское название Сараландж.

До конца 1800-х годов в районе Бердзора и близлежащих местах существовал ряд армянских поселений, первоначальные названия которых почти не сохранились.

География

Город Бердзор расположен в западной части Республики Арцах. Он имеет гористую местность и простирается до левобережного склона среднего течения реки Хакари. Граничит с Сус, Неркин Сус Кашатагского района на западе, Карегах на севере, Аганус на юго-западе, Апаран, Агавно на юге, села Мец Шен, Хин Шен Шушинского района на северо-западе.

Имеет площадь 1670,4 га, из которых 351,95 га составляют лесные угодья.

История

Древние века

Бердзор – одно из древних поселений Республики Арцах. Об этом свидетельствуют сохранившиеся в городе следы армянского историко-культурного слоя. Клинописные надписи, найденные в близлежащих пещерах, указывают на то, что это относится к периоду царства Ван до нашей эры. Городище-поселение 9-6 вв.

В Великую Армянию эпоху до н.э. С 4 века до нашей эры В V веке территория Бердзора была включена в состав Бердазорского уезда Арцахской области.

С 15 по 17 века территория Бердзора входила в состав полунезависимого Кашатагского эмирата Сафьянской Персии. Меликиты были распространены по реке Хагари, меликанистским центром которой было село Хнацах в нынешнем Сюникском районе. Кашатагский меликат был основан Айказом 1, представителем младшей ветви армяно-прусской династии меликов-айказцев.

Образование

Образовательная система Бердзора была развита. Были две средние школы, а также профессионально-технические училища.

Учебный год в городе впервые начался в 1994 году, когда 35 учеников под руководством 12 учителей в сентябре пошли на занятия во вновь созданную среднюю школу №1. В 2009 году ему было присвоено имя армянского поэта Ваана Текеяна[27][1]. В 2015-2016 учебном году обучалось 197 студентов, которых обучали 27 преподавателей]. В разные годы учащиеся школы завоевали множество призов на интеллектуальных, культурных, спортивных олимпиадах и конкурсах Республики Армения и Республики Арцах . Директорами школы были Андраник Ервандян, Альберт Мхитарян, Давид Давтян, Армен Шагинян, Анаит Косакян.

В 1996 году в Бердзоре начала действовать средняя школа № 2, названная в честь Ваана Затикяна, командира добровольческого отряда «Малатия». В первый учебный год обучалось 52 студента, которых обучали 18 преподавателей. В 2015-2016 учебном году школу посещали 182 ученика, преподавали 26 учителей. Директорами школы были Ж.Акопян, О.Акопян, О.Арзанян.

По состоянию на 2015 год в городе также действовали Бердзорская музыкальная школа Кашатагского района, Бердзорская художественная и спортивная школа, школа-интернат.

Здравоохранение

До армяно-азербайджанской войны 2020 года сфера здравоохранения города Бердзор была развита. функционировали районная больница, многие специализированные лечебные учреждения.

В 2019 году новое здание Бердзорской районной больницы, носящей имя основателя учреждения доктора Арцаха Буниатяна, было передано на реконструкцию.

Berdzor

Berdzor, a city in the Kashatagh region of the Republic of Artsakh. It is a strategically important junction for connecting the infrastructures of the Syunik region of Armenia and the Republic of Artsakh. According to the administrative territorial division of the Republic of Artsakh, it is the administrative center of the Kashatagh region.

After the 44-day war in 2020, it came under the control of the peacekeeping unit of the Armed Forces of the Russian Federation stationed in the Republic of Artsakh by a tripartite agreement

Name

The Armenian name of the city is Berdzor. There are reports that it used to have the Armenian name of Saralanj.

Until the end of the 1800s, there were a number of Armenian settlements in the territory of Berdzor and nearby places, whose original names were almost not preserved.

Geography

The city of Berdzor is located in the western part of the Republic of Artsakh. It has a mountainous area and extends to the left bank slope of the middle stream of Hakari River. It borders Sus, Nerkin Sus of Kashatagh region in the west, Karegah in the north, Aghanus in the southwest, Aparan, Aghavno in the south, Mets Shen, Hin Shen villages of Shushi region in the northwest.

It has an area of 1670.4 ha, of which 351.95 ha are forest lands.

History

Ancient centuries

Berdzor is one of the ancient settlements of Artsakh Republic. This is evidenced by the traces of the Armenian historical and cultural layer preserved in the city. Cuneiform inscriptions found in nearby caves indicate that it was from the Van Kingdom period, BC. Settlement-settlement of the 9th to 6th centuries.

During the Great Armenian era, BC From the 4th century to AD In the 5th century, the territory of Berdzor was included in Berdazor province of Artsakh province.

From the 15th to the 17th centuries, the territory of Berdzor was part of the semi-independent Kashatagh emirate under Safyan Persia. Melikity was spread along the Hagari River, the Melikanist center of which was the village of Khnatsakh in the current Syunik region. The Melikate of Kashatagh was founded by Haykaz 1, the representative of the youngest branch of the Armenian Prussian dynasty, the Melik-Haykazians.

Education

The educational system of Berdzor was developed. There were two secondary schools, as well as vocational schools.

The school year started in the city for the first time in 1994, when 35 students, taught by 12 teachers, went to class in September at the newly established secondary school No. 1. In 2009, it was named after the Armenian poet Vahan Tekeyan. In the academic year of 2015-2016, there were 197 students who were taught by 27 teachers. In different years, the students of the school won many prizes in the intellectual, cultural, sports Olympiads and competitions of the Republic of Armenia, Artsakh Republic. The principals of the school were Andranik Yervandyan, Albert Mkhitaryan, Davit Davtyan, Armen Shahinyan, Anahit Kosakyan[1].

In 1996, secondary school No. 2 started operating in Berdzor, which was named in honor of Vahan Zatikyan, the commander of the “Malatia” volunteer squad. In the first academic year, there were 52 students who were taught by 18 teachers. In the academic year of 2015-2016, 182 students attended school, taught by 26 teachers. The directors of the school were Zh. Hakobyan, H. Hakobyan, H. Arzanyan [1].

As of 2015, Kashatagh district Berdzor music school, Berdzor art and sports school, boarding school also operated in the city.

Healthcare

Before the Armenian-Azerbaijani war of 2020, the healthcare sector of Berdzor city was developed. the district hospital, many specialized medical institutions were functioning.

In 2019, the new building of Berdzor District Hospital, named after the founder of the institution, Dr. Artsakh Buniatyan, was handed over for reconstruction.