Միխայիլ (Նշան) Սերգեյի Գալուստյանը ծնվել է 1979 թվականի հոկտեմբերի 25-ին Սոչիում, Կրասնոդարի երկրամաս, ՌԽՖՍՀWC, ԽՍՀՄ: Ռուսաստանցի շոումեն է, հումորիստ, դերասան, սցենարիստ, պրոդյուսեր, ՈՒՀԱ-ի նախկին մասնակից, «Comedy Club» շոուի հրավիրված ռեզիդենտ:

Սկզբում սովորել է Սոչիի № 2 դպրոցում: 3-ից 5-րդ դասարաններում սովորել է նաև երաժշտական դպրոցի՝ դաշնամուրի բաժնում: Աշխատել է տիկնիկային թատրոնում որպես ձյուդոյի տիկնիկի խաղավար: Հինգերորդ դասարանը ավարտելուց հետո ծնողները նրան տեղափոխել են № 8 գիմնազիա, որտեղ առաջին անգամ բեմ է դուրս եկել՝ Վինի Թուխի կերպարում: Տասներորդ դասարանում մասնակցել է հումորային նախագծին՝ ՈՒՀԱ-ին (КВН) և դասընկերների օգնությամբ հաղթել տասնմեկերորդ դասարանցիներին: Դարձել է թիմի ավագը և հաղթել բոլորին, բացի ՍԳՈՒ-ից: 1996 թվականին ավարտել է դպրոցը և ընդունվել բժշկական համալսարան՝ որպես ֆելդշեր: Այդ ժամանակ խաղացել է «Այրված արև» թիմում: 1998 թվականին համալսարանային թիմը ընդունվել է Վորոնեժում կայանալիք ՈՒՀԱ-ի մրցույթին և հասել եզրափակիչ: Հրավեր է ստացել Ալեքսանդր Մասլյակովից՝ մասնակցելու ՈՒՀԱ-ի բարձր լիգային: 2002 թվականին դարձել է «Այրվող արև» թիմի ավագը: Թիմը դարձել է ՈՒՀԱ-ի բարձր լիգայի հաղթող (2003) և երեք անգամ՝ ամառային գավաթի հաղթող (2004, 2005, 2009): 2006-2012 թվականներին մասնակցել է ՏՆՏ-ի «Наша Russia» հումորային սկետչկոմին: Նկարահանվել է «ChocoPie» և «Բասկին Ռոբինս» գովազդներում: 2011 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի պետական իրավաբանական ակադեմիա: 2012 թվականին մտել է «NG Production»՝ որպես կրեատիվ պրոդյուսեր: Հայրը՝ Սերգեյ Նշանի Գալուստյան՝ խոհարար: Մայրը՝ Սուսաննա Արդաշի Գալուստյան (ծն. 1948 թվականի դեկտեմբերի 31-ին): Եղբայրը՝ Դավիդ Գալուստյան (ծն. 1986 թվականի մարտի 20-ին)՝ հումորիստ: Տատիկը՝ Վալենտինա Մարկովի Գալուստյան՝ թոշակառու: Կինը (2007 թվականի հուլիսի 7-ից)՝ Վիկտորիա Գալուստյան (ծն. 1986 թվականին)՝ ավարտել է Կուբանի պետական համալսարանի հաշվապահական ֆակուլտետը: Աղջիկները՝ Էստելլա (ծն. 2010 թվականի օգոստոսի 25-ին), Էլինա (ծն. 2012 թվականի փետրվարի 16-ին):



—

### Русский

Король Юмора из Сочи

Михаил (Ншан)  Сергеевич Галустян  родился 25 октября 1979 года в Сочи, Краснодарский край, РСФСР, СССР. Российский шоумен, юморист, актёр, сценарист, продюсер, бывший участник КВН, приглашённый резидент шоу «Comedy Club». Сначала учился в школе № 2 Сочи. С 3 по 5 класс посещал музыкальную школу по классу фортепиано. Работал в кукольном театре ведущим куклы дзюдоиста. После пятого класса родители перевели его в гимназию № 8, где он впервые вышел на сцену в образе Винни-Пуха. В десятом классе участвовал в юмористическом проекте КВН и с помощью одноклассников победил одиннадцатиклассников. Стал капитаном команды и победил всех, кроме СГУ. В 1996 году окончил школу и поступил в медицинский университет на фельдшера. Тогда же играл в команде «Сгоревшие на солнце». В 1998 году университетская команда прошла в конкурс КВН в Воронеже и дошла до финала. После выступления команды Михаил получил приглашение от Александра Маслякова участвовать в Высшей лиге КВН. В 2002 году стал капитаном команды «Сгоревшие на солнце». Команда стала чемпионом Высшей лиги КВН (2003) и трижды выиграла Летний кубок КВН (2004, 2005, 2009). С 2006 по 2012 год участвовал в юмористическом скетчкоме «Наша Russia» на ТНТ. Снимался в рекламе бисквита «ChocoPie» и мороженого «Баскин Роббинс». В 2011 году поступил в Московскую государственную юридическую академию. В 2012 году вошёл в состав «NG Production» как креативный продюсер. Отец — Сергей Ншанович Галустян, повар. Мать — Сусанна Ардашевна Галустян (род. 31 декабря 1948). Брат — Давид Галустян (род. 20 марта 1986), также юморист. Бабушка — Валентина Марковна Галустян, пенсионерка. Жена (с 7 июля 2007) — Виктория Галустян (род. 1986), окончила Кубанский государственный университет по специальности бухгалтер. Дочери — Эстелла (род. 25 августа 2010), Элина (род. 16 февраля 2012).



—

### English

King of Humor from Sochi

Mikhail (Nshan) Sergeyevich Galustyan  was born on October 25, 1979, in Sochi, Krasnodar Krai, RSFSR, USSR. He is a Russian showman, comedian, actor, screenwriter, producer, former KVN participant, and invited resident of the “Comedy Club” show. He initially studied at Sochi School No. 2. From grades 3 to 5, he attended music school in the piano department. He worked at a puppet theater as a judo puppet operator. After fifth grade, his parents transferred him to Gymnasium No. 8, where he first appeared on stage as Winnie the Pooh. In tenth grade, he participated in the humorous KVN project and, with classmates’ help, defeated the eleventh-graders. He became team captain and won against all except SGU. In 1996, he graduated from school and entered medical university as a paramedic. At that time, he played for the “Burnt by the Sun” team. In 1998, his university team qualified for the KVN contest in Voronezh and reached the final. After the performance, Mikhail received an invitation from Alexander Maslyakov to join the KVN Major League. In 2002, he became captain of “Burnt by the Sun.” The team won the KVN Major League (2003) and the Summer Cup three times (2004, 2005, 2009). From 2006 to 2012, he participated in the humorous sketch comedy “Nasha Russia” on TNT. He appeared in advertisements for ChocoPie biscuits and Baskin Robbins ice cream. In 2011, he enrolled at the Moscow State Law Academy. In 2012, he joined “NG Production” as a creative producer. Father — Sergei Nshanovich Galustyan, cook. Mother — Susanna Ardashevna Galustyan (born December 31, 1948). Brother — David Galustyan (born March 20, 1986), also a comedian. Grandmother — Valentina Markovna Galustyan, retiree. Wife (since July 7, 2007) — Victoria Galustyan (born 1986), graduated from Kuban State University in accounting. Daughters — Estella (born August 25, 2010), Elina (born February 16, 2012).

Արմեն Աշոտի Պետրոսյանը, առավել հայտնի որպես **Մենչ**, ծնվել է 1975 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Երևանում։ Հայ դերասան, պրոդյուսեր և հաղորդավար է, ով մեծ ճանաչում է ձեռք բերել «Ֆուլ Հաուս» սիթքոմում Սերգեյի դերով։

Մինչև 9-րդ դասարանը սովորել է Անտոն Չեխովի անվան թիվ 55 դպրոցում, 1992 թվականին ավարտել է Րաֆֆու անվան թիվ 36 դպրոցը, իսկ 1998 թվականին՝ Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանը։ Նրա կարիերան սկսվել է 1994 թվականին՝ ՈւՀԱ-ի «Նոր հայեր» թիմի հիմնադիր անդամ լինելով, որը 1994 թվականին դարձել է Հայաստանի չեմպիոն, 1997 թվականին՝ Բարձրագույն լիգայի հաղթող, 1998 թվականին՝ Ամառային սուպերգավաթի չեմպիոն։ 2002-2005 թվականներին եղել է Հայ TV հեռուստաընկերության գլխավոր պրոդյուսեր։ Հեղինակել և վարել է «Երեկոյան կոկտեյլ» (2003-2005), «Բլեֆ» (2005-2008), «7,5» (2006-2009) հաղորդումները։ Պրոդյուսերել է «Սուպեր դուետ» (2006), «Yere1» (2009-2014), «Եռաչափ սեր» (2012), «Տնից-տուն» (2013), «Արի պայմանավորվենք» (2014-2015), «Ֆուլ Հաուս» (2014-2019), «Հարս չկա» (2020), «Սիրո հասակ» (2022) նախագծերը։ Դերակատար է եղել «Ալպինիստներ» ֆիլմում (2014) և «Չամադան» ներկայացման մեջ (2021)։ 2009 թվականին մասնակցել է «Ֆորտ Բոյար» միջազգային հեռուստախաղին։ 2016-2019 թվականներին եղել է «Ռադիո Ջան»-ի տնօրեն։ Երաժշտական պրոդյուսեր է եղել Միհրան Ծառուկյանի, Արփի Գաբրիելյանի, Քրիստինա Եղոյանի, Գոռ Հակոբյանի և Աղաս Մանուկյանի համար։ «Yere1» հաղորդման ընթացքում արձակել է «Ես մենակ եմ, տխուր եմ» հումորային երգը, որը դարձել է ժողովրդական։ 2002 թվականին ամուսնացել է Քրիստինա Սմսարյանի հետ, ով նախկինում եղել է մոդել։ Նրանք ունեն երեք երեխա՝ Էլինա (2003) և երկվորյակներ Աշոտն ու Մարիան (2008)։ Մենչի բազմակողմանի գործունեությունը նշանակալի ներդրում է ունեցել հայկական հեռուստատեսության, հումորի և երաժշտության զարգացման մեջ։

### Русский

Видная фигура армянского телевидения

Армен Ашотович Петросян, более известный как **Менч**, родился 26 сентября 1975 года в Ереване. Армянский актёр, продюсер и телеведущий, прославившийся ролью Сергея в ситкоме «Полный дом». Учился в школе №55 имени Антона Чехова до 9-го класса, окончил школу №36 имени Раффи в 1992 году и Государственный экономический университет Армении в 1998 году. Карьера началась в 1994 году как сооснователя команды КВН «Новые армяне» (чемпион Армении 1994, победитель Высшей лиги 1997, чемпион Суперкубка лета 1998). В 2002–2005 годах был главным продюсером телеканала Hay TV. Создал и вёл шоу «Вечерний коктейль» (2003–2005), «Блеф» (2005–2008), «7,5» (2006–2009). Продюсировал проекты «Супер дуэт» (2006), «Yere1» (2009–2014), «Трёхмерная любовь» (2012), «Из дома в дом» (2013), «Давай договоримся» (2014–2015), «Полный дом» (2014–2019), «Нет невесты» (2020), «Возраст любви» (2022). Снимался в фильме «Альпинисты» (2014) и спектакле «Чемодан» (2021). В 2009 году участвовал в телешоу «Форт Боярд». В 2016–2019 годах был директором «Радио Джан». Продюсировал таких артистов, как Мигра Царукян, Арпи Габриэлян, Кристина Егоян, Гор Акопян и Агас Манукян. В рамках шоу «Yere1» исполнил юмористическую песню «Я одинок, мне грустно», ставшую народной. В 2002 году женился на Кристине Смсарян, бывшей модели. У них трое детей: Элина (2003) и близнецы Ашот и Мария (2008). Многогранная деятельность Менча внесла значительный вклад в развитие армянского телевидения, юмора и музыки.

### English

A Prominent Figure in Armenian Television

Armen Ashotovich Petrosyan, better known as **Mench**, was born on September 26, 1975, in Yerevan. An Armenian actor, producer, and TV host, he gained fame for his role as Sergey in the sitcom *Full House*. He studied at School No. 55 named after Anton Chekhov until the 9th grade, graduated from School No. 36 named after Raffi in 1992, and the State University of Economics of Armenia in 1998. His career began in 1994 as a co-founder of the KVN team “New Armenians” (Armenian champion 1994, Higher League winner 1997, Summer Supercup champion 1998). From 2002 to 2005, he was the chief producer of Hay TV. He created and hosted *Evening Cocktail* (2003–2005), *Bluff* (2005–2008), and *7.5* (2006–2009). He produced projects like *Super Duet* (2006), *Yere1* (2009–2014), *Three-Dimensional Love* (2012), *From House to House* (2013), *Let’s Make a Deal* (2014–2015), *Full House* (2014–2019), *No Bride* (2020), and *Age of Love* (2022). He acted in the film *Alpinists* (2014) and the play *Suitcase* (2021). In 2009, he participated in the TV show *Fort Boyard*. From 2016 to 2019, he was the director of *Radio Jan*. He produced artists such as Migran Tsarukyan, Arpi Gabrielyan, Kristina Yeghoyan, Gor Hakobyan, and Agas Manukyan. During the *Yere1* show, he performed the humorous song “I’m Alone, I’m Sad,” which became widely popular. In 2002, he married Kristina Smsaryan, a former model. They have three children: Elina (2003) and twins Ashot and Maria (2008). Mench’s multifaceted work has significantly contributed to the development of Armenian television, humor, and music.

### Վերնագրերի տարբերակներ (Հայերեն)
1. Մենչ՝ Հայկական Հեռուստատեսության Երևելի Դեմք 
2. Արմեն Պետրոսյան՝ Ֆուլ Հաուսի Սերգեյ և Պրոդյուսեր 
3. Մենչ՝ Հայ Հումորի և Երաժշտության Վարպետ 
4. Մենչի Ուղին՝ ՈւՀԱ-ից Դեպի Հեռուստատեսություն 
5. Արմեն Պետրոսյան՝ Դերասան, Պրոդյուսեր, Հաղորդավար 

### Заголовки (Русский)
1. Менч: Видная фигура армянского телевидения 
2. Армен Петросян: Сергей из «Полного дома» и продюсер 
3. Менч: Мастер армянского юмора и музыки 
4. Путь Менча: От КВН до телевидения 
5. Армен Петросян: Актёр, продюсер, ведущий 

### Headlines (English)
1. Mench: A Prominent Figure in Armenian Television 
2. Armen Petrosyan: Sergey from *Full House* and Producer 
3. Mench: Master of Armenian Humor and Music 
4. Mench’s Journey: From KVN to Television 
5. Armen Petrosyan: Actor, Producer, and Host

Կարեն Գարեգինի Ավանեսյանը ծնվել է 1957 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Բաքվում, Ադրբեջանական ԽՍՀ։ Խորհրդային և ռուսական էստրադային արտիստ է, կինոդերասան, համերգավար, ծաղրերգու, հումորիստ, Ռուսաստանի վաստակավոր արտիստ (2009)։

Մանկությունից ցուցաբերել է տաղանդ, լավ նկարելով, և հայրը նրան տեսել է որպես լուրջ նկարիչ։ Ուսումնասիրել է երեխաների թատրոնի ստուդիայում, դպրոցում ծաղրել է ուսուցիչներին և տնօրենին՝ զվարճացնելով հասակակիցներին։ 1985 թվականին ավարտել է Բաքվի արվեստի ինստիտուտի ռեժիսուրայի բաժինը։ 1978-1988 թվականներին աշխատել է Ազկոնցերտում որպես արտիստ։ Ուսանելու ընթացքում մասնակցել է «Աստղերի շքերթ» ծրագրին։ 1986 թվականին Մոսկվայում ելույթ է ունեցել «Ծաղրերգուների շքերթ» ծրագրում՝ ցուցադրելով ծաղրերգություններ՝ ճշգրիտ կերպով փոխանցելով ձայներն ու վարքագիծը։ 1987 թվականին արժանացել է Էստրադային արտիստների VIII համամիութենական մրցույթի դիպլոմի։ 1990-1998 թվականներին աշխատել է Մաշա Ռասպուտինայի կոլեկտիվում։ 1991-1998 թվականներին ելույթներ է վարել Ֆիլիպ Կիրկորովի, Մաշա Ռասպուտինայի, Վալերի Լեոնտևի, Ալեքսեյ Գլիզինի, Իրինա Պոնարովսկայայի մենահամերգներին։ Եղել է Մոսկվայի «Ծուռ հայելի» հումորի թատրոնի դերասան՝ Եվգենի Պետրոսյանի ղեկավարությամբ, հումորային բազմաթիվ հեռուստահաղորդումների մշտական մասնակից։ 2021 թվականին եղել է «Ռոսիա 1» հեռուստաալիքի «Հումորի շքերթ» հաղորդման հաղորդավար՝ Ելենա Ստեպանենկոյի հետ։

Նրա ծաղրերգությունները ներառում են Հարություն Հակոբյանին, Լեոնիդ Բրեժնևին, Վլադիմիր Վիսոցկուն, Միխայիլ Գորբաչովին, Արմեն Ջիգարխանյանին, Միխայիլ Զադորնովին, Ալեքսանդր Իվանովին, Ռոման Կարցևին, Վախթանգ Կիկաբիձեին, Ֆիլիպ Կիրկորովին, Սավելի Կրամարովին, Եվգենի Լեոնովին, Վասիլի Լիվանովին, Կոտե Մախարաձեին, Գեորգի Միլյարին, Սպարտակ Միշուլինին, Ֆրունզիկ Մկրտչյանին, Յուրի Նիկուլինին, Նիկոլայ Օզերովին, Անատոլի Պապանովին, Զուրաբ Սոտկիլավային, Վլադիմիր Էտուշին։ Կինոյում խաղացել է բազմաթիվ ֆիլմերում, այդ թվում՝ «Գողացել են փեսային» (1985, վարսահարդար Աշոտ), «Սրիկա» (1986, արհմիությունների կոմիտեի քարտուղար), «Նոր Օդեոն» (1992), «Իմպոտենտ» (1996), «Ինքնակոչերը» (1998, սերիալ), «Վերջնագիր» (1999), «Առողջարանային սիրավեպ» (2001), «Օպերատիվ կեղծանուն» (2003), «Դետեկտիվ ռուսերեն լեզվով» (2003), «Միայնակ երկինք» (2004), «Կյանքը որսի դաշտ է» (2005), «Յոթ անգամ չափիր» (2006), «Երալաշ» (2010, 2016), «Սարդոստայն-5» (2011), «Ալադինի նոր արկածները» (2011), «Խարդախ» (2013), «Ծով։ Լեռները. Կերամզիտ» (2013), «Կազակական հեքիաթ» (2015)։

Ամուսնացած է Նոննա Ավանեսյանի հետ, ունի որդի՝ Սամվել, և թոռ՝ Մարսել։ Կարեն Ավանեսյանի տաղանդն ու հումորի զգացումը մեծ ազդեցություն են ունեցել ռուսական էստրադայի վրա։

### Русский

Пародист эстрады и кино

Карен Гарегиныч Аванесян родился 18 сентября 1957 года в Баку, Азербайджанская ССР. Советский и российский эстрадный артист, киноактёр, конферансье, пародист, юморист, заслуженный артист России (2009).

С детства проявил талант, хорошо рисовал, и отец видел в нём серьёзного художника. Учился в детской театральной студии, в школе развлекал одноклассников пародиями на учителей и директора. В 1985 году окончил режиссёрский факультет Бакинского института искусств. В 1978–1988 годах работал артистом Азконцерта. Ещё во время учёбы участвовал в шоу-программе «Парад звёзд». В 1986 году выступил в Москве в программе «Парад пародистов», демонстрируя пародии, точно передавая голоса и манеры с комическим оттенком. В 1987 году получил диплом VIII Всесоюзного конкурса артистов эстрады. В 1990–1998 годах работал в коллективе Маши Распутиной. В 1991–1998 годах вёл концерты Филиппа Киркорова, Маши Распутиной, Валерия Леонтьева, Алексея Глызина, Ирины Понаровской. Был актёром Театра юмора «Кривое зеркало» в Москве под руководством Евгения Петросяна, постоянным участником множества юмористических телепрограмм. В 2021 году вёл программу «Парад юмора» на телеканале «Россия 1» вместе с Еленой Степаненко.

Его пародии включают Арутюна  Акобяна, Леонида Брежнева, Владимира Высоцкого, Михаила Горбачёва, Армена Джигарханяна, Михаила Задорнова, Александра Иванова, Романа Карцева, Вахтанга Кикабидзе, Филиппа Киркорова, Савелия Крамарова, Евгения Леонова, Василия Ливанова, Коте Махарадзе, Георгия Милляра, Спартака Мишулина, Фрунзика Мкртчяна, Юрия Никулина, Николая Озерова, Анатолия Папанова, Зураба Соткилава, Владимира Этуша. В кино снимался в фильмах: «Говорят, украли жениха» (1985, парикмахер Ашот), «Срика» (1986, секретарь профкома), «Новый Одеон» (1992), «Импотент» (1996), «Самозванцы» (1998, сериал), «Ультиматум» (1999), «Курортный роман» (2001), «Оперативный псевдоним» (2003), «Детектив по-русски» (2003), «Одинокое небо» (2004), «Жизнь — поле для охоты» (2005), «Семь раз отмерь» (2006), «Ералаш» (2010, 2016), «Сардостейн-5» (2011), «Новые приключения Аладдина» (2011), «Хардкор» (2013), «Море. Горы. Керамзит» (2013), «Казачья сказка» (2015).

Женат на Нонне Аванесян, сын Самвел, внук Марсель. Талант и чувство юмора Карена Аванесяна оказали значительное влияние на российскую эстраду.

### English

Parodist of Variety and Cinema

Karen Gareginovich Avanesyan was born on September 18, 1957, in Baku, Azerbaijan SSR. He is a Soviet and Russian variety artist, film actor, master of ceremonies, parodist, and humorist, Honored Artist of Russia (2009).

From childhood, he showed talent, drawing well, and his father envisioned him as a serious artist. He studied at a children’s theater studio, entertaining classmates with parodies of teachers and the principal. In 1985, he graduated from the directing department of the Baku Institute of Arts. From 1978 to 1988, he worked as an artist at Azconcert. During his studies, he participated in the “Parade of Stars” show. In 1986, he performed in Moscow’s “Parade of Parodists,” showcasing parodies with precise voice imitation and comic flair. In 1987, he received a diploma at the VIII All-Union Variety Artists Competition. From 1990 to 1998, he worked with Masha Rasputina’s collective. From 1991 to 1998, he hosted concerts for Philip Kirkorov, Masha Rasputina, Valery Leontiev, Alexey Glyzin, and Irina Ponarovskaya. He was an actor at Moscow’s “Crooked Mirror” Theater of Humor under Evgeny Petrosyan’s direction and a regular participant in numerous humorous TV programs. In 2021, he co-hosted the “Humor Parade” on Russia 1 with Elena Stepanenko.

His parodies include Harutyun Hakobyan, Leonid Brezhnev, Vladimir Vysotsky, Mikhail Gorbachev, Armen Jigarkhanyan, Mikhail Zadornov, Alexander Ivanov, Roman Kartsev, Vakhtang Kikabidze, Philip Kirkorov, Savely Kramarov, Evgeny Leonov, Vasily Livanov, Kote Makharadze, Georgy Millyar, Spartak Mishulin, Frunzik Mkrtchyan, Yuri Nikulin, Nikolai Ozerov, Anatoly Papanov, Zurab Sotkilava, and Vladimir Etush. He appeared in films such as *They Say, the Groom Was Stolen* (1985, hairdresser Ashot), *Srika* (1986, union committee secretary), *New Odeon* (1992), *Impotent* (1996), *Impostors* (1998, series), *Ultimatum* (1999), *Sanatorium Love Story* (2001), *Operational Alias* (2003), *Detective in Russian* (2003), *Lonely Sky* (2004), *Life is a Hunting Ground* (2005), *Measure Seven Times* (2006), *Yeralash* (2010, 2016), *Sardostain-5* (2011), *New Adventures of Aladdin* (2011), *Hardcore* (2013), *Sea. Mountains. Keramzit* (2013), and *Cossack Tale* (2015).

Married to Nonna Avanesyan, he has a son, Samvel, and a grandson, Marcel. Karen Avanesyan’s talent and sense of humor have significantly influenced Russian variety.

Եվգենի Վահանի Պետրոսյանը (Պետրոսյանց) ծնվել է 1945 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Բաքվում։ Նա հայտնի հայ ստենդ-ափ երգիծաբան, հեռուստահաղորդավար, կատակերգու, գրող և դերասան է, ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (1991)։

Ծնվել է հայ մաթեմատիկոս Վահան Պետրոսյանցի (1903-1962) և հրեա Բելլա Գրիգորևնայի (1910-1967) ընտանիքում։ Դպրոցական տարիներից ելույթ է ունեցել Բաքվի ակումբներում և մշակութային կենտրոններում՝ կարդալով առակներ, բանաստեղծություններ, խաղալով ժողովրդական թատրոններում և վարելով համերգներ։

1961 թվականին ավարտել է Բաքվի միջնակարգ դպրոցը և տեղափոխվել Մոսկվա, որտեղ սովորել է Էստրադային արվեստի համառուսական ստեղծագործական կենտրոնում։ 1962 թվականից սկսել է ելույթ ունենալ պրոֆեսիոնալ բեմերում, սովորել է Մոսկվայի պետական դրամատիկական թատրոնում։ 1960-ականներից մուտք է գործել հեռուստատեսություն՝ վարելով «Կապույտ կրակներ», «Հումորի երեկոներ», «Արտլոտո», «Առավոտյան փոստ», «Անշլագ» և այլ հաղորդումներ։ 1970 թվականին ճանաչվել է ԽՍՀՄ էստրադային արտիստների 4-րդ մրցույթի հաղթող։

1979 թվականին հիմնել է «Մանրապատումներ» թատրոնը, որին կից գործում է «Էստրադային հումորի կենտրոն»՝ հավաքագրելով 19-20-րդ դարերի էստրադայի պատմության նյութեր։ Բեմադրել է բազմաթիվ ներկայացումներ, այդ թվում՝ «Բարի խոսքը կատվին էլ է հաճելի», «Ինչպե՞ս եք», «Մենք բոլորս հիմարներ ենք», «Բենեֆիս», «30 տարի բեմում», «Երբ գումարները երգում են ռոմանսներ»։ 1994 թվականից ռուսական առաջին ալիքով հեռարձակվում է նրա «Սմեխապանարամա» հաղորդումը, իսկ 1999 թվականին կայացել է «Ընտանեկան ուրախություններ» ներկայացման պրեմիերան։ Հեղինակ է «Ցանկանում են արտիստ դառնալ», «Եվգենի Պետրոսյանը անեկդոտների աշխարհում», «Մեծ խճանկար», «Ինչի վրա է ծիծաղում Պետրոսյանը» գրքերի։ 1963 թվականից բազմիցս ելույթ է ունեցել Հայաստանում։

Պարգևատրվել է ՌԴ պատվո շքանշանով (1995), ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստի (1985) և ժողովրդական արտիստի (1991) կոչումներով։ Անձնական կյանքում ամուսնացել է հինգ անգամ, ունի դուստր՝ Վիկտորինա Պետրոսյանց (արվեստաբան, պրոդյուսեր), երկու թոռ (Անդրեյ, Մարկ) և որդի՝ Վահան Պետրոսյան (2020)։ Եվգենի Պետրոսյանի ստեղծագործական ժառանգությունը մեծ ազդեցություն է ունեցել ռուսական և հայկական էստրադային հումորի զարգացման վրա։

### Русский

Король юмора на сцене и телевидении

Евгений Ваганович Петросян (Петросянц) родился 16 сентября 1945 года в Баку. Известный армянский и советский стендап-комик, телеведущий, юморист, писатель и актёр, народный артист РСФСР (1991). Родился в семье армянского математика Вагана Межлумовича Петросянца (1903–1962) и еврейки Беллы Григорьевны (1910–1967). С школьных лет по собственной инициативе выступал в бакинских клубах и домах культуры, читал басни, стихи, играл в сценках народных театров и вёл концерты.

В 1961 году окончил бакинскую среднюю школу и переехал в Москву, где учился во Всероссийском творческом центре эстрадного искусства. С 1962 года начал выступать на профессиональной сцене, учился в Московском государственном драматическом театре. В 1960-х годах вошёл в телевидение, вёл программы «Голубой огонёк», «Вечера юмора», «Артлото», «Утренняя почта», «Аншлаг» и другие. В 1970 году стал лауреатом 4-го Всесоюзного конкурса артистов эстрады.

В 1979 году основал Театр миниатюр, при котором действует Центр эстрадного юмора, где собраны уникальные материалы по истории эстрады XIX–XX веков: газеты, журналы, фотографии, афиши. Поставил множество спектаклей в Московском театре эстрады, включая «Доброе слово и кошке приятно», «Как дела?», «Мы все дураки», «Бенефис», «30 лет на сцене», «Когда финансы поют романсы». С 1994 года на Первом канале выходит его программа «Смехопанорама», представляющая мастеров разговорного жанра разных поколений. В 1999 году состоялась премьера спектакля «Семейные радости», который до сих пор идёт на сцене Театра эстрады. В 2000–2005 годах создал программу «Шутка за шуткой». Автор книг «Хочу быть артистом», «Евгений Петросян в мире анекдотов», «Большая хохмоса», «На что смеётся Петросян». С 1963 года неоднократно выступал в Армении.

Награждён орденом Почёта РФ (1995), званиями заслуженного артиста РСФСР (1985) и народного артиста РСФСР (1991). Был женат пять раз, имеет дочь Викторину Петросянц (искусствовед, продюсер), двух внуков (Андрей, Марк) и сына Вагана Петросяна (2020). Творческое наследие Евгения Петросяна оказало значительное влияние на развитие русского и армянского эстрадного юмора.

### English

Monarch of Stage and Screen Humor

Yevgeny Vaganovich Petrosyan (Petrosyants) was born on September 16, 1945, in Baku. He is a renowned Armenian and Soviet stand-up comedian, television host, humorist, writer, and actor, People’s Artist of the RSFSR (1991). Born to Armenian mathematician Vagan Mejlumovich Petrosyants (1903–1962) and Jewish Bella Grigoryevna (1910–1967), he began performing in Baku’s clubs and cultural centers during his school years, reciting fables, poems, acting in folk theater scenes, and hosting concerts.

In 1961, he graduated from a Baku secondary school and moved to Moscow, where he studied at the All-Russian Creative Center of Variety Art. From 1962, he performed on professional stages and studied at the Moscow State Drama Theater. In the 1960s, he entered television, hosting programs such as *Blue Light*, *Evenings of Humor*, *Artloto*, *Morning Mail*, and *Anshlag*. In 1970, he won the 4th All-Union Variety Artists Competition.

In 1979, he founded the Miniature Theater, which includes the Variety Humor Center, housing unique materials on 19th–20th-century variety art history: newspapers, magazines, photos, and posters. He staged numerous performances at the Moscow Variety Theater, including *Kind Words Please Even a Cat*, *How Are You?*, *We Are All Fools*, *Benefit*, *30 Years on Stage*, and *When Finances Sing Romances*. Since 1994, his show *Smekhopanorama* has aired on Russia’s Channel One, featuring masters of the spoken genre from various generations. In 1999, the performance *Family Joys* premiered and continues to be staged at the Variety Theater. From 2000 to 2005, he created the show *Joke After Joke*. He authored the books *I Want to Be an Artist*, *Yevgeny Petrosyan in the World of Jokes*, *Big Khokhmosa*, and *What Petrosyan Laughs At*. Since 1963, he has performed multiple times in Armenia.

He has been awarded the Order of Honor of the Russian Federation (1995), and the titles of Honored Artist of the RSFSR (1985) and People’s Artist of the RSFSR (1991). Petrosyan has been married five times, with a daughter, Viktorina Petrosyants (art historian, producer), two grandsons (Andrey, Mark), and a son, Vagan Petrosyan (2020). Yevgeny Petrosyan’s creative legacy has significantly influenced the development of Russian and Armenian variety humor.