Վլադիկ Ռուբենի Խաչատրյան ծնվել է 1961 թվականի հունվարի 21-ին Դամխլու գյուղում (Լեռնային Ղարաբաղ)՝ պաշտպանության բանակի գեներալ-մայոր (2004), Արցախյան ազատամարտի մասնակից, ով իր կյանքը նվիրել է հայրենիքի պաշտպանությանը և զինված ուժերի զարգացմանը։

1988–1992 թվականներին եղել է Ձայլու գյուղի կամավորական ջոկատի ազատամարտիկ։ 1992–1993 թվականներին՝ Մարտակերտի Պաշտպանության շտաբի հրետանային դիվիզիոնի հրամանատար, ապա՝ հրետանու պետ։ 1994–1996 թվականներին՝ Պաշտպանության բանակի հրետանու շտաբի պետ, 1996–1997 թվականներին՝ Մարտակերտի Պաշտպանության շտաբի հրետանու պետ, 1997–1999 թվականներին՝ Պաշտպանության բանակի լեռնահրաձգային դիվիզիայի խառը հրետանային գնդի հրամանատար, 2000 թվականից՝ Պաշտպանության բանակի հրամանատարի տեղակալ։

Ավարտել է Ստեփանակերտի մանկավարժական ինստիտուտը (1982)։ Նրա ռազմական կարիերան սկսվել է Արցախյան առաջին պատերազմի առաջին օրերից և շարունակվել է մինչև բարձրաստիճան պաշտոններ։

Վլադիկ Ռուբենի Խաչատրյանը մնաց Դամխլուից մինչև Արցախի պաշտպանության բանակի բարձունքներ տանող կամուրջը՝ իր անձնվեր ծառայությամբ, հրետանային գիտելիքներով և հայրենասիրությամբ ոգեշնչելով սերունդներին հայրենիքի պաշտպանության և զինվորական արվեստի խորքերով։

Русский

патриот-артиллерист и генерал

Владик Рубенович Хачатрян родился 21 января 1961 года в селе Дамхлу (Нагорный Карабах) — генерал-майор Армии обороны Нагорного Карабаха (2004), участник Карабахской освободительной войны, посвятивший свою жизнь защите Родины и развитию вооружённых сил.

В 1988–1992 годах был бойцом добровольческого отряда села Дзайлу. В 1992–1993 годах — командир артиллерийского дивизиона штаба обороны Мартакерта, затем — начальник артиллерии. В 1994–1996 годах — начальник штаба артиллерии Армии обороны, в 1996–1997 годах — начальник артиллерии штаба обороны Мартакерта, в 1997–1999 годах — командир смешанного артиллерийского полка горно-стрелковой дивизии Армии обороны, с 2000 года — заместитель командующего Армией обороны.

Окончил Степанакертский педагогический институт (1982). Его военная карьера началась с первых дней Карабахской войны и продолжилась до высоких командных должностей.

Владик Рубенович Хачатрян остался мостом от Дамхлу до вершин Армии обороны Арцаха — своей самоотверженной службой, артиллерийскими знаниями и патриотизмом, вдохновляя поколения глубинами защиты Родины и военного искусства.

English

Patriot Artilleryman and General

Vladik Rubenovich Khachatryan was born on January 21, 1961, in the village of Damkhlu (Nagorno-Karabakh) — Major General of the Nagorno-Karabakh Defense Army (2004), participant in the Karabakh Liberation War, who dedicated his life to defending the homeland and developing the armed forces.

In 1988–1992 he was a freedom fighter in the volunteer detachment of the village of Dzaylu. In 1992–1993 — commander of the artillery division of the Martakert Defense Headquarters, then — chief of artillery. In 1994–1996 — chief of the artillery headquarters of the Defense Army, in 1996–1997 — chief of artillery of the Martakert Defense Headquarters, in 1997–1999 — commander of the mixed artillery regiment of the mountain rifle division of the Defense Army, since 2000 — deputy commander of the Defense Army.

Graduated from Stepanakert Pedagogical Institute (1982). His military career began from the first days of the Karabakh war and continued to high command positions.

Vladik Rubenovich Khachatryan remained the bridge from Damkhlu to the heights of the Artsakh Defense Army — with his selfless service, artillery knowledge and patriotism, inspiring generations with the depths of homeland defense and military art.

1. Վլադիկ Ռուբենի Խաչատրյան՝ Արցախի պաշտպանության բանակի գեներալ-մայոր / Владик Рубенович Хачатрян — генерал-майор Армии обороны Арцаха / Vladik Rubenovich Khachatryan — Major General of the Artsakh Defense Army
2. Վլադիկ Ռուբենի Խաչատրյան՝ Ձայլու կամավորական ջոկատից մինչև հրամանատարի տեղակալ / Владик Рубенович Хачатрян — от добровольческого отряда Дзайлу до заместителя командующего / Vladik Rubenovich Khachatryan — From Volunteer Detachment of Dzaylu to Deputy Commander
3. Վլադիկ Ռուբենի Խաչատրյան՝ Դամխլուից մինչև Արցախի պաշտպանություն / Владик Рубенович Хачатрян — от Дамхлу до защиты Арцаха / Vladik Rubenovich Khachatryan — From Damkhlu to Defense of Artsakh
4. Վլադիկ Ռուբենի Խաչատրյան՝ հայրենասեր հրետանավոր և գեներալ / Владик Рубенович Хачатрян — патриот-артиллерист и генерал / Vladik Rubenovich Khachatryan — Patriot Artilleryman and General
5. Վլադիկ Ռուբենի Խաչատրյան՝ Արցախյան ազատամարտի և զինուժի նվիրյալ / Владик Рубенович Хачатрян — преданный освободительной войне Арцаха и вооружённым силам / Vladik Rubenovich Khachatryan — Devoted to the Liberation War of Artsakh and Armed Forces

Օնիկ Գասպարյանը ծնվել է 1970 թվականի հունվարի 6-ին Իջևանում՝ Հայաստանի ռազմական գործիչ, գեներալ-գնդապետ, Հայաստանի զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետ (2020 թվականից)։

Վերապատրաստվել է Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիայում և ՌԴ ԶՈՒ Գլխավոր շտաբի ռազմական ակադեմիայում։

1988–1990 թվականներին ծառայել է Խորհրդային բանակում։ 1990 թվականից մասնակցել է մարտական գործողություններին Իջևանի ջոկատի կազմում, որտեղ ծանր վիրավորվել է ոտքի շրջանում՝ հակահետևակային ականի պայթյունից։

1993–2010 թվականներին անցել է Իջևանի գնդի հրամանատարի տեղակալից մինչև գնդի հրամանատարի պաշտոններ։ 2010–2012 թվականներին եղել է 3-րդ բանակային կորպուսի շտաբի պետ։ 2012 թվականի ապրիլի 11-ին նշանակվել է 3-րդ բանակային կորպուսի հրամանատար (պայմանագրով 5 տարի ժամկետով)։ 2016 թվականի հուլիսի 7-ին դարձել է ՀՀ ԶՈՒ գլխավոր շտաբի պետի տեղակալ, 2017 թվականի հունիսի 15-ին՝ առաջին տեղակալ։ 2020 թվականի հունիսի 8-ին՝ ՀՀ զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետ։

Պարգևատրվել է գեներալ-մայոր (2015), գեներալ-լեյտենանտ (2019), գեներալ-գնդապետ (2020) կոչումներով, «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալով (2014), Արիության մեդալով (2011), Հայաստանի վարչապետի հուշամեդալով (2013) և այլ գերատեսչական պարգևներով։

Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։

Օնիկ Գասպարյանը մնաց Իջևանից մինչև Հայաստանի զինված ուժերի գլխավոր շտաբ տանող ռազմական կամուրջը՝ իր մարտական ուղով, վիրավորումներով և առաջնորդությամբ ոգեշնչելով սերունդներին հայկական բանակի անկոտրում ոգով և պաշտպանության պատրաստակամությամբ։


**Русский** 

руководитель армянской армией во время 44-дневной войны
Оник Гаспарян родился 6 января 1970 года в Иджеване — армянский военный деятель, генерал-полковник, начальник Генерального штаба Вооружённых сил Армении (с 2020 года).

Прошёл переподготовку в Военной академии им. Фрунзе и Военной академии Генерального штаба ВС РФ.

В 1988–1990 годах служил в Советской армии. С 1990 года участвовал в боевых действиях в составе иджаванского отряда, где получил тяжёлое ранение ноги от взрыва противопехотной мины.

В 1993–2010 годах прошёл путь от заместителя командира батальона иджаванского полка до командира полка. В 2010–2012 годах — начальник штаба 3-го армейского корпуса. 11 апреля 2012 года назначен командиром 3-го армейского корпуса (контракт на 5 лет). 7 июля 2016 года стал заместителем начальника Генштаба ВС РА, 15 июня 2017 года — первым заместителем. 8 июня 2020 года назначен начальником Генерального штаба ВС РА.

Награждён званиями генерал-майор (2015), генерал-лейтенант (2019), генерал-полковник (2020), медалью «За заслуги перед Родиной» 1-й степени (2014), медалью «За отвагу» (2011), памятной медалью премьер-министра Армении (2013) и другими ведомственными наградами.

Женат, имеет двоих детей.

Оник Гаспарян остался военным мостом от Иджевана до Генерального штаба Армении — своим боевым путём, ранениями и руководством вдохновляя поколения несгибаемым духом армянской армии и готовностью к защите.



**English** 

Leader of the 44-Day War and the Army 
Onik Gasparyan  was born on January 6, 1970, in Ijevan — Armenian military figure, Colonel General, Chief of the General Staff of the Armed Forces of Armenia (since 2020).

Underwent retraining at the Frunze Military Academy and the Military Academy of the General Staff of the Russian Armed Forces.

In 1988–1990 served in the Soviet Army. Since 1990 participated in combat operations as part of the Ijevan detachment, where he was seriously wounded in the leg by an anti-personnel mine explosion.

In 1993–2010 progressed from deputy battalion commander of the Ijevan regiment to regimental commander. In 2010–2012 — Chief of Staff of the 3rd Army Corps. On April 11, 2012, appointed commander of the 3rd Army Corps (5-year contract). On July 7, 2016, became Deputy Chief of the General Staff of the RA Armed Forces, on June 15, 2017 — First Deputy. On June 8, 2020, appointed Chief of the General Staff of the RA Armed Forces.

Awarded ranks of Major General (2015), Lieutenant General (2019), Colonel General (2020), Medal “For Services to the Fatherland” 1st degree (2014), Medal “For Courage” (2011), commemorative medal of the Prime Minister of Armenia (2013), and other departmental awards.

Married, has two children.

Onik Gasparyan remained the military bridge from Ijevan to the General Staff of Armenia — with his combat path, wounds, and leadership inspiring generations with the indomitable spirit of the Armenian army and readiness for defense.

Ստեփան Հակոբի Խանամիրյանը ծնվել է 1926 թվականի նոյեմբերի 26-ին Լենինականում (այժմ՝ Գյումրի)՝ սովետական ռազմական առաջնորդ, գեներալ-մայոր, ով իր կյանքը նվիրել է խորհրդային բանակի ծառայությանը՝ դառնալով Թամանյան հայկական դիվիզիայի, Հյուսիսային խմբի զորքերի, Անդրկովկասյան և Մերձկարպատյան օկրուգների հրամանատար։ Մահացել է 1975 թվականի փետրվարի 22-ին Խմելնիցկիում՝ թաղված Երևանում։

1946 թվականին ավարտել է Բաքվի հետևակային ուսումնարանը, 1961 թվականին՝ Մ. Վ. Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիան, 1969 թվականին՝ դրան կից բարձրագույն ակադեմիական դասընթացները։ 1946 թվականից ծառայել է Թամանյան հայկական հրաձգային դիվիզիայում՝ որպես գնդացրային դասակի հրամանատար, 1961-1969 թվականներին՝ զորքերի Հյուսիսային խմբում, 1969-1971 թվականներին՝ Անդրկովկասյան կարմրադրոշ օկրուգում, 1971 թվականից՝ Մերձկարպատյան զինվորական օկրուգում։ Եղել է գնդի և դիվիզիայի հրամանատար, կայազորի պետ։ 

Ստեփան Խանամիրյանը մնաց Գյումրիից Խմելնիցկի տանող ռազմական կամուրջը՝ իր հրամանատարությամբ, կարգապահությամբ և անսահման նվիրումով ոգեշնչելով սերունդներին խորհրդային բանակի և հայկական ռազմական ավանդույթների խորքերով։

—

### Русский
Командир легендарной 89-ой армянской  Таманской дивизии

Степан Акопович Ханамирян родился 26 ноября 1926 года в Ленинакане (ныне Гюмри) — советский военачальник, генерал-майор, посвятивший жизнь службе в советской армии, став командиром Таманской армянской дивизии, Северной группы войск, Закавказского и Прикарпатского военных округов. Умер 22 февраля 1975 года в Хмельницком, похоронен в Ереване. В 1946 окончил Бакинское пехотное училище, в 1961 — Военную академию им. М. В. Фрунзе, в 1969 — высшие академические курсы при ней. С 1946 служил в Таманской армянской стрелковой дивизии командиром пулемётного взвода, в 1961–1969 — в Северной группе войск, в 1969–1971 — в Закавказском Краснознамённом военном округе, с 1971 — в Прикарпатском военном округе. Был командиром полка и дивизии, начальником гарнизона.

Степан Ханамирян остался военным мостом от Гюмри до Хмельницкого — своим командованием, дисциплиной и безграничной преданностью, вдохновляя поколения глубинами советской армии и армянскими воинскими традициями.

—

### English
Commander of Taman Division

Stepan Akopovich Khanamiryan was born on November 26, 1926, in Leninakan (now Gyumri) — Soviet military leader, Major General, who devoted his life to service in the Soviet Army, becoming commander of the Taman Armenian Division, Northern Group of Forces, Transcaucasian and Carpathian Military Districts. Died on February 22, 1975, in Khmelnytskyi, buried in Yerevan. Graduated from Baku Infantry School in 1946, Frunze Military Academy in 1961, and its higher academic courses in 1969. From 1946 served in the Taman Armenian Rifle Division as machine-gun platoon commander, in 1961–1969 — in the Northern Group of Forces, in 1969–1971 — in the Transcaucasian Red Banner Military District, from 1971 — in the Carpathian Military District. Served as regiment and division commander, garrison chief.

Stepan Khanamiryan remained the military bridge from Gyumri to Khmelnytskyi — with his command, discipline, and boundless dedication, inspiring generations with the depths of the Soviet Army and Armenian military traditions.

—

Բորիս Դավթի Սուպյանը մահացել է 1967 թվականի նոյեմբերի 18-ին Կազանում՝ կյանքի 63-րդ տարում, թողնելով հետևում խորհրդային տանկային զորքերի անմար ժառանգություն՝ որպես գեներալ-մայոր (1945), ԽՄԿԿ անդամ (1928), Ստալինգրադի ճակատամարտի մասնակից, Կարմիր դրոշի երեք, Կուտուզովի II աստիճանի երկու շքանշանների ասպետ։

Ծնվել է 1904 թվականի հուլիսի 10-ին Բոգոլշեսկոյե ավանում (այժմ՝ Բելառուսի Վիտեբսկի մարզ)։ 1930–1932 թվականներին սովորել է Լենինգրադի Գերցենի անվան մանկավարժական ինստիտուտում, 1946 թվականին ավարտել զրահատանկային ակադեմիայի դասընթացները։ 1939–1940 թվականներին՝ Խորհրդա-ֆիննական պատերազմի մասնակից, 1941-ից՝ Հայրենական մեծ պատերազմի ճակատներում՝ Բերդիչև, Նովոգրադ-Վոլինսկի, Կորոստեն, Ստալինգրադ, Բելգորոդ-Խարկով, Կորսուն-Շեվչենկովսկի, Յասսի-Քիշնև, Ռումինիա, Հունգարիա, Չեխոսլովակիա, Մանջուրիա։ 

Պատերազմից հետո՝ Կազանի անասնաբուժական ինստիտուտի զինվորական ամբիոնի վարիչ, 1956 թվականին զորացրվել։ 

Բորիս Սուպյանը մնաց Վիտեբսկից Ստալինգրադ և Մանջուրիա տանող տանկային կամուրջը՝ իր հրամանատարությամբ, քաջությամբ և անսահման նվիրումով ոգեշնչելով սերունդներին հայկական արյան և խորհրդային զենքի հզորությամբ։

—

### Русский
Армянин-генерал танковых войск, герой Сталинграда

Борис Давыдович Супян скончался 18 ноября 1967 года в Казани на 64-м году жизни, оставив немеркнущее наследие советских танковых войск как генерал-майор (1945), член ВКП(б) (1928), участник Сталинградской битвы, кавалер трёх орденов Красного Знамени и двух орденов Кутузова II степени. Родился 10 июля 1904 года в местечке Богольшеское (ныне Витебская область Беларуси). В 1930–1932 учился в Ленинградском педагогическом институте им. Герцена, в 1946 окончил курсы при Военной академии бронетанковых войск. В 1939–1940 участвовал в советско-финской войне, с 1941 — на фронтах Великой Отечественной: Бердичев, Новоград-Волынский, Коростень, Сталинград, Белгород-Харьков, Корсунь-Шевченковский, Яссы-Кишинёв, Румыния, Венгрия, Чехословакия, Маньчжурия.

После войны — начальник военной кафедры Казанского ветеринарного института, уволен в запас в 1956 году.

Борис Супян остался танковым мостом от Витебска до Сталинграда и Маньчжурии — своим командованием, храбростью и безграничной преданностью, вдохновляя поколения силой армянской крови и советского оружия.

—

### English
Armenian General of Tank Forces, Hero of Stalingrad

Boris Davydovich Supyan passed away on November 18, 1967, in Kazan at the age of 63, leaving an undying legacy of Soviet tank forces as Major General (1945), VKP(b) member (1928), participant of the Battle of Stalingrad, holder of three Orders of the Red Banner and two Orders of Kutuzov II degree. Born on July 10, 1904, in Bogolsheskoye (now Vitebsk Region, Belarus). Studied at Leningrad Herzen Pedagogical Institute (1930–1932), graduated from advanced courses at the Armored Forces Military Academy (1946). Participated in the Soviet-Finnish War (1939–1940), from 1941 — on the fronts of the Great Patriotic War: Berdichev, Novograd-Volynsky, Korosten, Stalingrad, Belgorod-Kharkov, Korsun-Shevchenkovsky, Iasi-Kishinev, Romania, Hungary, Czechoslovakia, Manchuria.

After the war — head of the military department at Kazan Veterinary Institute, retired in 1956.

Boris Supyan remained the tank bridge from Vitebsk to Stalingrad and Manchuria — with his command, courage, and boundless dedication, inspiring generations with the power of Armenian blood and Soviet steel.

—

Հմայակ Նիկողոսի Հախնազարյանը ծնվել է 1898 թվականի նոյեմբերի 13-ին Նախիջևանում, Երևանի նահանգ, Ռուսական կայսրություն: Ինժեներական զորքերի գեներալ-մայոր (1944):

Ավարտել է Լենինգրադի Ֆ. Ձերժինսկու անվ. ռազմատեխնիկական ակադեմիան (1930): 1918 թվականին կամավոր կռվել է հայ-թուրքական ռազմաճակատում (Իգդիր, Սարդարապատ): 1931-1938 թվականներին աշխատել է կարմիր բանակի հրետանային գլխավոր վարչությունում: 1939 թվականին եղել է ԳՀԻ գլխավոր կոնստրուկտորի տեղակալ: 1944 թվականի փետրվարից՝ գլխավոր կոնստրուկտոր: Հետպատերազմյան տարիներին (մինչև 1954 թվականը) շարունակել է աշխատանքը ռազմական տեխնիկայի կատարելագործման բնագավառում: Զորացրվել է 1954-ին: Պարգևատրվել է Լենինի, Կարմիր դրոշի 2, ՀՍՍՀ Աշխատանքային կարմիր դրոշի, Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշաններով: Մահացել է 1987 թվականի հունիսի 7-ին Մոսկվայում, ԽՍՀՄ:



—

### Русский

От Добровольца Сардарапата до Генерал-Конструктора

Хмайак Никогосович Хахназарян родился 13 ноября 1898 года в Нахичевани, Ереванская губерния, Российская империя: Генерал-майор инженерных войск (1944). Окончил Ленинградскую военно-техническую академию им. Ф. Дзержинского (1930). В 1918 году добровольцем сражался на армяно-турецком фронте (Игдир, Сардарапат). В 1931–1938 годах работал в Главном артиллерийском управлении Красной армии. В 1939 году — заместитель главного конструктора ГКИ. С февраля 1944 года — главный конструктор. В послевоенные годы (до 1954 года) продолжал работу по совершенствованию военной техники. Уволен в запас в 1954 году. Награждён орденами Ленина, Красного Знамени (2), Трудового Красного Знамени АрмССР, Трудового Красного Знамени. Умер 7 июня 1987 года в Москве, СССР.



—

### English

From Sardarapat Volunteer to General Designer

Hmayak Nikoghosovich Khakhnazaryan was born on November 13, 1898, in Nakhichevan, Yerevan Governorate, Russian Empire: Major General of Engineering Troops (1944). Graduated from the F. Dzerzhinsky Military Technical Academy in Leningrad (1930). In 1918, volunteered on the Armenian-Turkish front (Igdir, Sardarapat). From 1931 to 1938, worked in the Main Artillery Directorate of the Red Army. In 1939, deputy chief designer of the State Committee for Inventions. From February 1944, chief designer. In the postwar years (until 1954), continued work on improving military equipment. Retired in 1954. Awarded the Order of Lenin, Red Banner (2), Labor Red Banner of the ArmSSR, and Labor Red Banner. Passed away on June 7, 1987, in Moscow, USSR.

1922 թ-ի հոկտեմբերի 14-ին Ադրբեջանի Շեմախիի ջրջանի  Սահյան գյուղում ծնվել է Վաչագան Հրաչյայի Վլասովը, խորհրդային բանակի գեներալ-մայոր, հայ ծագմամբ ռազմական գործիչ, ով իր կարիերայով նշանակալի ներդրում է ունեցել ԽՍՀՄ զինված ուժերում։ 

Վաչագան Վլասովը ծնվել է 1922 թվականի հոկտեմբերի 14-ին Ադրբեջանական ԽՍՀ-ի Սահյան գյուղում։ Նա ավարտել է Բաքվի Ս. Օրջոնիկիձեի անվան հետևակային ուսումնարանը 1942 թվականին, Մ. Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիան 1959 թվականին և բարձրագույն ակադեմիական կուրսեր 1968 թվականին։ 1942 թվականի փետրվարին զորակոչվել է Կարմիր բանակ, որտեղ սեպտեմբեր-դեկտեմբեր ամիսներին ծառայել է Անդրկովկասյան ռազմաճակատի 45-րդ բանակի առանձին հրաձգային բրիգադում՝ որպես գնդացրային դասակի հրամանատար։ 1943 թվականի մարտից մինչև 1945 թվականի հունիսը եղել է 261-րդ հրաձգային դիվիզիայի 978-րդ գնդի գնդացրային վաշտի հրամանատար։ 1945-1956 թվականներին ծառայությունը շարունակել է Անդրկովկասյան ռազմական օկրուգում՝ որպես գումարտակի հրամանատարի տեղակալ, հրամանատար և գնդի դպրոցի պետ։ 1959 թվականին տեղափոխվել է Թուրքեստանյան ռազմական օկրուգ՝ զբաղեցնելով գնդի հրամանատարի և ստորաբաժանման հրամանատարի տեղակալի պաշտոնները։ 1970 թվականի հունվարից եղել է հրամանատարական բարձրագույն ուսումնարանի պետ։ 1978 թվականին զորացրվելուց հետո նշանակվել է Ղազախական ԽՍՀ ԴՕՍԱԱՖ-ի Կենտկոմի նախագահի տեղակալ։ 

Վլասովի ծառայությունները գնահատվել են բազմաթիվ պարգևներով, այդ թվում՝ «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալ, Կարմիր Աստղի շքանշան, «ԽՍՀՄ զինված ուժերում Հայրենիքին ծառայելու համար» 3-րդ աստիճանի շքանշան, «Մարտական ծառայությունների» մեդալ և Հայրենական պատերազմի II աստիճանի շքանշան։ 

Վաչագան Վլասովի հիշատակը հավերժացվել է Ալմաթիի Դոտիսկ պողոտայի թիվ 42 տանը, որտեղ նա ապրել է ավելի քան 30 տարի։ 2010 թվականի սեպտեմբերին այնտեղ տեղադրվել է հուշատախտակ։ Նրա ռազմական ծառայությունն ու նվիրվածությունը հայ ժողովրդի համար մնում են ոգեշնչման օրինակ։ 



—


14 октября 1922 года в селе Сахян Шемахинского уезда Азербайджана родился Вачаган Грачья оглы Власов — генерал-майор Советской Армии, военный деятель армянского происхождения. За свою карьеру он внёс значительный вклад в развитие Вооружённых Сил СССР.

Вачаган Власов родился 14 октября 1922 года в селе Сахьян, Азербайджанская ССР. Он окончил Бакинское пехотное училище имени С. Орджоникидзе в 1942 году, Военную академию имени М. Фрунзе в 1959 году и высшие академические курсы в 1968 году. В феврале 1942 года был призван в Красную армию, где с сентября по декабрь служил командиром пулемётного взвода отдельной стрелковой бригады 45-й армии Закавказского фронта. С марта 1943 года по июнь 1945 года командовал пулемётной ротой 978-го полка 261-й стрелковой дивизии. В 1945–1956 годах продолжил службу в Закавказском военном округе в качестве заместителя командира батальона, командира батальона и начальника полковой школы. В 1959 году был переведён в Туркестанский военный округ, где занимал должности командира полка и заместителя командира дивизии. С января 1970 года возглавлял высшее командное училище. После увольнения в запас в октябре 1978 года стал заместителем председателя Центрального комитета ДОСААФ Казахской ССР. 

За свою службу Власов был удостоен множества наград, включая медаль «За победу над Германией в Великой Отечественной войне 1941–1945 гг.», орден Красной Звезды, орден «За службу Родине в Вооружённых силах СССР» 3-й степени, медаль «За боевые заслуги» и орден Отечественной войны II степени. 

Память о Вачагане Власове увековечена в Алматы, где на доме №42 по проспекту Достык, в котором он прожил более 30 лет, в сентябре 2010 года была установлена мемориальная доска. Его военная служба и преданность остаются примером вдохновения для армянского народа. 

—


On October 14, 1922, in the village of Sahyan, Shemakhi Province, Azerbaijan, Vachagan Hrachya Vlasov, a major general of the Soviet Army, a military figure of Armenian origin, was born. He made a significant contribution to the USSR Armed Forces during his career.

Vachagan Vlasov was born on October 14, 1922, in the village of Sahyan, Azerbaijan SSR. He graduated from the Baku Infantry School named after S. Ordzhonikidze in 1942, the M. Frunze Military Academy in 1959, and higher academic courses in 1968. In February 1942, he was drafted into the Red Army, serving from September to December as a machine-gun platoon commander in a separate rifle brigade of the 45th Army of the Transcaucasian Front. From March 1943 to June 1945, he commanded a machine-gun company in the 978th Regiment of the 261st Rifle Division. From 1945 to 1956, he continued his service in the Transcaucasian Military District as a deputy battalion commander, battalion commander, and head of a regimental school. In 1959, he was transferred to the Turkestan Military District, serving as a regiment commander and deputy division commander. From January 1970, he headed a higher command school. After retiring in October 1978, he served as deputy chairman of the Central Committee of DOSAAF in the Kazakh SSR. 

Vlasov was awarded numerous honors, including the Medal “For Victory over Germany in the Great Patriotic War 1941–1945,” the Order of the Red Star, the Order “For Service to the Homeland in the Armed Forces of the USSR” 3rd Degree, the Medal “For Combat Merits,” and the Order of the Patriotic War II Degree. 

Vachagan Vlasov’s legacy is commemorated in Almaty, where a memorial plaque was installed in September 2010 on the house at 42 Dostyk Avenue, where he lived for over 30 years. His military service and dedication remain an inspiring example for the Armenian people.

Վահագն Ֆելիքսի Ասատրյանը զոհվել է 2020 թվականի հոկտեմբերի 12-ին Հադրութում, Արցախի Հանրապետություն, 43 տարեկանում, հայ-ադրբեջանական պատերազմի ընթացքում ադրբեջանական հրթիռային հարվածից։

Հայ ռազմական գործիչ, Հայաստանի զինված ուժերի գնդապետ, հայ-ադրբեջանական պատերազմի մասնակից, «Հայաստանի ազգային հերոս» (հետմահու, 2020)։ Ծնվել է 1977 թվականի հունվարի 14-ին Քասախ գյուղում, Նաիրիի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ, բուժաշխատողներ Ֆելիքս Ասատրյանի և Սիմա Պետրոսյանի ընտանիքում, որպես երկու որդիներից կրտսերը։ Վաղ հասակում կորցրել է հորը։ 1983-1994 թվականներին սովորել է Քասախի միջնակարգ դպրոցում, 1985-1991 թվականներին՝ Քասախի երաժշտական դպրոցի ջութակի բաժնում։ 1994 թվականին ընդունվել է Հայաստանի պաշտպանության նախարարության Մոնթե Մելքոնյանի անվան ռազմական ուսումնարան, որն ավարտել է 1997 թվականին՝ ստանալով լեյտենանտի կոչում և հետախուզական դասակի հրամանատարի մասնագիտություն։ Ընդհանուր առմամբ ավարտել է ռազմական հինգ բուհ, ընտրելով որպես հերոսի կերպար Արցախյան առաջին պատերազմի (1991-1994) հրամանատար, Հայաստանի և Արցախի հերոս Մոնթե Մելքոնյանը, առաջնորդվելով սեփական սկզբունքներով, որ հրամանատարը պետք է լինի գրագետ, իսկ սպան՝ կարդացած։ 1997 թվականին ծառայությունը շարունակել է Վազգեն Սարգսյանի անվան ռազմական համալսարանում՝ որպես դասակի հրամանատար, ապա դարձել է ՀՀ ԶՈՒ հատուկ նշանակության զորամասի հրամանատար, լեյտենանտից հասնելով գնդապետի կոչման։ 2020 թվականի պատերազմում իր ղեկավարած ստորաբաժանմամբ մասնակցել է Շահումյանի և Հադրութի մարտերին։ Պատերազմի առաջին օրը՝ սեպտեմբերի 27-ին, մեկնել է Սյունիք, ապա Շահումյան, որտեղ հոկտեմբերի սկզբին իր մշակած ռազմագործողությամբ վերագրավել է «Շղթաներ» դիրքը՝ կորցնելով մեկ զինվոր՝ Խաչատուր Խաչատրյանին, և դիրքն անվանել նրա պատվին։ Շահումյանից տեղափոխվել է Հադրութի Ջրական, որտեղ ընկել է շրջափակման մեջ, սակայն ճեղքել է այն՝ կորցնելով Հենզել անունով զինվորը։ Ադրբեջանական հրամանները նշում էին, որ նրան պետք է ոչնչացնել «Սմերչ» համակարգով, եթե հայտնաբերվի։ Հադրութի պաշտպանության ժամանակ զոհվել է ադրբեջանական հրթիռի հարվածից։ Հուղարկավորությունը տեղի է ունեցել 2020 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Երևանի Եռաբլուր զինվորական պանթեոնում, 1991-1994 թվականների Արցախյան պատերազմի զոհվածների հատվածում։ 2014 թվականին պարգևատրվել է «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալով, իսկ 2020 թվականին հետմահու արժանացել է «Հայաստանի ազգային հերոս» կոչման՝ հայրենիքի պաշտպանության, անվտանգության ապահովման և մարտերում ցուցաբերած անձնուրացության համար։ Ամուսնացած էր, ունի երկու որդի։ Վահագն Ասատրյանի սխրանքը նշանակալի է Արցախյան պատերազմի պատմության մեջ, նրա հիշատակը հավերժացվել է որպես հայրենիքի պաշտպանության խորհրդանիշ։

—

### Русский
Армянский военный деятель, герой Арцаха 

Ваагн Феликсович Асатрян погиб 12 октября 2020 года в Гадруте, Нагорно-Карабахская Республика, в возрасте 43 лет, в результате азербайджанского ракетного удара во время армяно-азербайджанской войны. Армянский военный деятель, полковник Вооружённых сил Армении, участник войны, Национальный герой Армении (посмертно, 2020). Родился 14 января 1977 года в селе Касах, Наирийский район, Армянская ССР, СССР, в семье медиков Феликса Асатряна и Симы Петросян, младший из двух сыновей. В раннем возрасте потерял отца. В 1983–1994 годах учился в средней школе села Касах, в 1985–1991 годах — в музыкальной школе Касаха по классу скрипки. В 1994 году поступил в Военную школу имени Монте Мелконяна при Министерстве обороны Армении, которую окончил в 1997 году, получив звание лейтенанта и специальность командира разведвзвода. Всего окончил пять военных вузов, выбрав в качестве героя и образца командира Монте Мелконяна, героя Карабахской войны 1991–1994 годов, Национального героя Армении и Арцаха, и руководствовался принципами, что командир должен быть грамотным, а офицер — начитанным. В 1997 году продолжил службу в Военном университете имени Вазгена Саргсяна как командир взвода, затем стал командиром спецподразделения Вооружённых сил Армении, поднявшись от лейтенанта до полковника. Участвовал в войне 2020 года с подразделением, которое вело бои в Шаумяне и Хадруте. В первый день войны, 27 сентября, выехал в Сюник, затем в Шаумян, где в начале октября по его плану отбили позицию «Цепи», потеряв одного бойца — Хачатура Хачатряна, в честь которого назвали позицию. Из Шаумяна переместился в Джрабер Хадрута, где попал в окружение, но прорвался, потеряв бойца по имени Хензел. Азербайджанские приказы предписывали уничтожить его с помощью «Смерча», если он будет обнаружен. Во время обороны Хадрута погиб от ракетного удара. Похороны прошли 15 октября 2020 года в военном пантеоне Ераблур в Ереване, в секции погибших в Карабахской войне 1991–1994 годов. В 2014 году награждён медалью «За заслуги перед Отечеством» 2-й степени, а в 2020 году посмертно удостоен звания Национального героя Армении за исключительные заслуги в защите Родины и проявленный героизм. Был женат, имеет двух сыновей. Подвиг Ваагна Асатряна значим для истории Арцахской войны, его память увековечена как символ защиты родины.

—

### English
Armenian Military Leader, Hero of Artsakh 

Vahagn Feliksovich Asatryan died on October 12, 2020, in Hadrut, Artsakh Republic, at the age of 43, from an Azerbaijani rocket strike during the Armenian-Azerbaijani war. An Armenian military leader, colonel in the Armed Forces of Armenia, war participant, and National Hero of Armenia (posthumously, 2020). Born on January 14, 1977, in Kasakh village, Nairi District, Armenian SSR, USSR, to medical workers Feliks Asatryan and Sima Petrosyan, he was the younger of two sons. He lost his father at an early age. From 1983 to 1994, he studied at Kasakh secondary school and from 1985 to 1991 at Kasakh music school in violin class. In 1994, he enrolled in the Monte Melkonian Military School under Armenia’s Ministry of Defense, graduating in 1997 with the rank of lieutenant and specializing as a reconnaissance platoon commander. He completed five military academies, choosing Monte Melkonian, hero of the First Karabakh War (1991–1994) and National Hero of Armenia and Artsakh, as his ideal, guided by principles that a commander must be literate and an officer well-read. In 1997, he continued service at the Vazgen Sargsyan Military University as a platoon commander, later becoming commander of a special forces unit, rising from lieutenant to colonel. He participated in the 2020 war with his unit, fighting in Shahumyan and Hadrut. On the first day, September 27, he moved to Syunik, then Shahumyan, where in early October, his plan recaptured the “Chains” position, losing one soldier, Khachatur Khachatryan, after whom it was named. From Shahumyan, he moved to Hadrut’s Jrakan, where his unit was surrounded but broke through, losing a soldier named Henzel. Azerbaijani orders demanded his immediate elimination with “Smerch” systems if found. He died in Hadrut’s defense from a rocket strike. His funeral was held on October 15, 2020, at Yerablur military pantheon in Yerevan, in the section for those killed in the 1991–1994 Karabakh War. In 2014, he received the Medal “For Services to the Homeland” 2nd Degree, and in 2020, he was posthumously awarded the National Hero of Armenia title for exceptional services in homeland defense and heroism. He was married with two sons. Vahagn Asatryan’s feat is significant in Artsakh War history, his memory immortalized as a symbol of homeland defense.

—

Լևոն Հենրիխի Մնացականյանը ծնվել է 1955 թվականի սեպտեմբերի 14-ին Ստեփանակերտում։ Նա Հայաստանի և Արցախի Հանրապետության նշանավոր ռազմական գործիչ է, ԼՂՀ պաշտպանության նախարար, գեներալ-լեյտենանտ (2014)։

Լևոնը կրթություն է ստացել Ստեփանակերտում, 1989 թվականին ավարտել է Կ. Մարքսի անվան Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը, իսկ 2005 թվականին՝ Ռուսաստանի Դաշնության Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի ռազմական ակադեմիան։ 1983-1985 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ զինված ուժերում։

1992-1994 թվականներին նա ակտիվորեն մասնակցել է Արցախյան ազատամարտի մարտական գործողություններին։ 1992-2005 թվականներին զբաղեցրել է տարբեր հրամանատարական պաշտոններ Արցախի Պաշտպանության բանակում, այդ թվում՝ հրետանային բրիգադի հրամանատար։ 2005 թվականին նշանակվել է Պաշտպանության բանակի հրամանատարի տեղակալ, իսկ 2007 թվականին՝ շտաբի պետ և հրամանատարի առաջին տեղակալ։ 2012 թվականի հոկտեմբերի 11-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ՀՀ Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետի տեղակալ։ 2015 թվականի հունիսի 15-ին ազատվել է այդ պաշտոնից և նույն օրը ԼՂՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ԼՂՀ պաշտպանության նախարար և Պաշտպանության բանակի հրամանատար։ 2018 թվականի դեկտեմբերի 14-ին ազատվել է այդ պաշտոնից և նշանակվել Արցախի Հանրապետության արտակարգ իրավիճակների պետական ծառայության տնօրեն։

2023 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Լևոն Մնացականյանը առևանգվել է Ադրբեջանի կողմից Արցախի տարածքից և այդ ժամանակից ի վեր պահվում է Բաքվում՝ գերու կարգավիճակով։ Նրա ծառայությունը նշանավորվել է բազմաթիվ պարգևներով, այդ թվում՝ «Վարդան Մամիկոնյան» շքանշան (2006), ՀՀ «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշան, «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալ, Արցախի «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշան, ՀՀ «Մարշալ Բաղրամյան» և «Անդրանիկ Օզանյան» մեդալներ։ 2003 թվականին նրան շնորհվել է գեներալ-մայորի կոչում, իսկ 2014 թվականի սեպտեմբերի 3-ին՝ գեներալ-լեյտենանտի կոչում։ Լևոն Մնացականյանի նվիրվածությունը հայրենիքի պաշտպանությանը և նրա դերը Արցախի ռազմական կառույցի ամրապնդման գործում անգնահատելի է։

### Русский

Генерал Арцаха в плену
Левон Генрихович Мнацаканян родился 14 сентября 1955 года в Степанакерте, Азербайджанская ССР. Он — выдающийся военный деятель Армении и Республики Арцах, министр обороны НКР, генерал-лейтенант (2014). Левон получил образование в Степанакерте, в 1989 году окончил Ереванский политехнический институт имени К. Маркса, а в 2005 году — Военную академию Генерального штаба Вооружённых сил РФ. В 1983–1985 годах служил в Вооружённых силах СССР.

В 1992–1994 годах активно участвовал в боевых действиях Карабахской войны. С 1992 по 2005 год занимал различные командные должности в Армии обороны Арцаха, включая командира артиллерийской бригады. В 2005 году назначен заместителем командующего Армией обороны НКР, а в 2007 году — начальником штаба и первым заместителем командующего. 11 октября 2012 года указом Президента Армении назначен заместителем начальника Генерального штаба Вооружённых сил РА. 15 июня 2015 года освобождён от этой должности и в тот же день указом Президента НКР назначен министром обороны НКР и командующим Армией обороны. 14 декабря 2018 года освобождён от должности и назначен директором Государственной службы по чрезвычайным ситуациям Республики Арцах.

29 сентября 2023 года Левон Мнацаканян был похищен Азербайджаном на территории Арцаха и с тех пор содержится в Баку в статусе военнопленного. Его служба отмечена множеством наград, включая орден «Вардан Мамиконян» (2006), орден «Боевой крест» 2-й степени РА, медаль «За заслуги перед Родиной» 2-й степени, орден «Боевой крест» 1-й степени Арцаха, медали «Маршал Баграмян» и «Андраник Озанян» РА. Звание генерал-майора присвоено в 2003 году, генерал-лейтенанта — 3 сентября 2014 года. Преданность Левона Мнацаканяна защите Родины и его роль в укреплении военной структуры Арцаха неоценимы.

### English

Artsakh’s General in Captivity

Levon Henrikovich Mnatsakanyan was born on September 14, 1955, in Stepanakert, Azerbaijan SSR. He is a prominent military figure of Armenia and the Republic of Artsakh, former Minister of Defense of the NKR, and Lieutenant General (2014). Levon received his education in Stepanakert, graduating from the Yerevan Polytechnic Institute named after K. Marx in 1989 and the Military Academy of the General Staff of the RF Armed Forces in 2005. From 1983 to 1985, he served in the USSR Armed Forces.

From 1992 to 1994, he actively participated in combat operations during the Artsakh War. Between 1992 and 2005, he held various command positions in the Artsakh Defense Army, including commander of an artillery brigade. In 2005, he was appointed Deputy Commander of the NKR Defense Army, and in 2007, he became Chief of Staff and First Deputy Commander. On October 11, 2012, he was appointed Deputy Chief of the General Staff of the RA Armed Forces by a presidential decree. On June 15, 2015, he was relieved of this position and appointed Minister of Defense of the NKR and Commander of the Defense Army on the same day. On December 14, 2018, he was relieved of this position and appointed Director of the State Service for Emergency Situations of the Republic of Artsakh.

On September 29, 2023, Levon Mnatsakanyan was abducted by Azerbaijan from Artsakh territory and has since been held captive in Baku. His service has been recognized with numerous awards, including the “Vardan Mamikonyan” Order (2006), RA “Combat Cross” 2nd Degree Order, “For Service to the Motherland” 2nd Degree Medal, Artsakh “Combat Cross” 1st Degree Order, and RA “Marshal Baghramyan” and “Andranik Ozanyan” Medals. He was promoted to Major General in 2003 and Lieutenant General on September 3, 2014. Levon Mnatsakanyan’s dedication to homeland defense and his role in strengthening Artsakh’s military structure are invaluable.

Վարազդատ Գուրգենի Դալիբալթայանը ծնվել է 1954 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Վաղարշապատում, Հայկական ԽՍՀ։ Նա Հայաստանի ազգային անվտանգության ծառայության գնդապետ էր՝ այդ կոչումը ստանալով 1994 թվականին։

Վարազդատը 1977 թվականին ավարտել է Կրասնոյարսկի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը Ռուսաստանում։ 1977-1981 թվականներին աշխատել է Հայկական ԽՍՀ Նախարարների խորհրդի գործերի կառավարչությունում, իսկ 1981-2000 թվականներին՝ Հայաստանի ազգային անվտանգության ծառայությունում։ 2001 թվականից նա Հայաստանի ներկայացուցիչն էր ԱՊՀ մասնակից պետությունների հակաահաբեկչական պայքարի կենտրոնում։ 1989-1994 թվականներին նա կատարել է Հայաստանի կառավարության մարտական հանձնարարությունները սահմանամերձ շրջաններում։ Նրա ծառայությունները գնահատվել են «Մարտական խաչ» շքանշանով։ Վարազդատ Դալիբալթայանի նվիրվածությունն ու խիզախությունը մեծ դեր են խաղացել Հայաստանի անվտանգության ապահովման գործում։

### Русский

Герой безопасности Армении

Вараздат Гургенович Далибалтаян родился 5 сентября 1954 года в Вагаршапате, Армянская ССР. Он был полковником Службы национальной безопасности Армении, получив это звание в 1994 году. Вараздат окончил Красноярский политехнический институт в России в 1977 году. С 1977 по 1981 год работал в управлении делами Совета Министров Армянской ССР, а с 1981 по 2000 год — в системе национальной безопасности Армении. С 2001 года он представлял Армению в Центре по борьбе с терроризмом стран-участниц СНГ. В период с 1989 по 1994 год он выполнял боевые задания правительства Армении в приграничных районах. За свои заслуги Вараздат был награждён орденом «Боевой крест». Преданность и мужество Вараздата Далибалтаяна сыграли важную роль в обеспечении безопасности Армении.

### English

A Hero of Armenia’s Security

Varazdat Gurgenovich Dalibaltayan was born on September 5, 1954, in Vagharshapat, Armenian SSR. He was a colonel in Armenia’s National Security Service, attaining this rank in 1994. Varazdat graduated from the Krasnoyarsk Polytechnic Institute in Russia in 1977. From 1977 to 1981, he worked in the administration of the Council of Ministers of the Armenian SSR, and from 1981 to 2000, he served in Armenia’s National Security Service. Starting in 2001, he represented Armenia in the CIS Anti-Terrorism Center. Between 1989 and 1994, he carried out combat missions for the Armenian government in border regions. His service was recognized with the “Combat Cross” order. Varazdat Dalibaltayan’s dedication and bravery played a significant role in ensuring Armenia’s security.

Ալեքսեյ Ալեքսեևիչ Բրուսիլովը ծնվել է 1853 թվականի օգոստոսի 31-ին Թիֆլիսում, Ռուսական կայսրություն։ Ռուս և խորհրդային զորահրամանատար, ռազմական գործիչ, ընդհանուր հեծելազորի գեներալ, գեներալ-ադյուտանտ, Կարմիր բանակի հեծելազորի գլխավոր տեսուչ։

Ծնվել է ռուս գեներալ Ալեքսեյ Նիկոլաևիչ Բրուսիլովի ընտանիքում։ Մայրը՝ Մարիա-Լուիզա Անտոնովնան, լեհուհի էր։ 1867 թվականին ընդունվել է կորպուսի շարքեր։ 1872 թվականին ազատ է արձակել 16-րդ դրագունական Տվերական գունդը։ 1873-1878 թվականներին եղել է գնդի ադյուտանտ։ Մասնակցել է 1877-1878 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմին Կովկասյան ճակատում, աչքի ընկել Արդահանի և Կարսի գրավումներով, որի համար պարգևատրվել է Սուրբ Ստանիսլավի 3-րդ և 2-րդ աստիճանի, ինչպես նաև Սուրբ Աննայի 3-րդ աստիճանի մեդալներով։ 1879-1881 թվականներին եղել է էսկադրիլայի հրամանատար և գնդի պետ վերապատրաստման թիմում։ Զինվորական կարիերայի ընթացքում ստացել է բազմաթիվ կոչումներ՝ լեյտենանտ, կրտսեր կապիտան, կապիտան, փոխգնդապետ, գնդապետ, գեներալ-մայոր, գեներալ-լեյտենանտ, հեծելազորի գեներալ և գեներալ-ադյուտանտ։ Պարգևատրվել է նաև Սուրբ Աննայի 2-րդ աստիճանի, Սուրբ Վլադիմիրի 4-րդ և 3-րդ աստիճանի, ինչպես նաև Սուրբ Ստանիսլավի 1-ին աստիճանի մեդալներով։ Բրուսիլովը հայտնի է իր ռազմավարական նորարարություններով, մասնավորապես «Բրուսիլովյան ճեղքմամբ» Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, որը համարվում է ռուսական բանակի ամենահաջող գործողություններից մեկը։ 1923 թվականին նշանակվել է Կարմիր բանակի հեծելազորի գլխավոր տեսուչ։ Նրա ռազմական ժառանգությունը մնում է կարևոր ռուսական և խորհրդային ռազմական պատմության մեջ։ 

—

**Русский** 

Отличился при взятии Ардагана и Карса

Алексей Алексеевич Брусилов родился 31 августа 1853 года в Тифлисе, Российская империя. Русский и советский военачальник, военный деятель, генерал кавалерии, генерал-адъютант, главный инспектор кавалерии Красной армии. Родился в семье русского генерала Алексея Николаевича Брусилова. Его мать, Мария-Луиза Антоновна, была полькой. В 1867 году поступил в корпус. В 1872 году был зачислен в 16-й драгунский Тверской полк. В 1873–1878 годах служил адъютантом полка. Участник русско-турецкой войны 1877–1878 годов на Кавказском фронте, отличился при взятии Ардагана и Карса, за что был награждён орденами Святого Станислава 3-й и 2-й степени, а также Святой Анны 3-й степени. В 1879–1881 годах был командиром эскадрона и начальником полковой учебной команды. В ходе военной карьеры получил звания: поручик, младший капитан, капитан, подполковник, полковник, генерал-майор, генерал-лейтенант, генерал кавалерии и генерал-адъютант. Награждён орденами Святой Анны 2-й степени, Святого Владимира 4-й и 3-й степени, а также Святого Станислава 1-й степени. Брусилов прославился своими стратегическими нововведениями, в частности «Брусиловским прорывом» во время Первой мировой войны, который считается одной из самых успешных операций русской армии. В 1923 году назначен главным инспектором кавалерии Красной армии. Его военное наследие остаётся важной частью русской и советской военной истории. 

—

**English** 

Distinguishing himself in the captures of Ardahan and Kars

Aleksey Alekseyevich Brusilov was born on August 31, 1853, in Tiflis, Russian Empire. A Russian and Soviet military commander and figure, general of the cavalry, general-adjutant, and chief inspector of the Red Army’s cavalry. Born into the family of Russian general Aleksey Nikolaevich Brusilov, his mother, Maria-Luiza Antonovna, was Polish. In 1867, he joined the corps. In 1872, he was assigned to the 16th Tver Dragoon Regiment. From 1873 to 1878, he served as the regiment’s adjutant. He participated in the Russo-Turkish War of 1877–1878 on the Caucasian front, distinguishing himself in the captures of Ardahan and Kars, for which he received the Orders of Saint Stanislaus 3rd and 2nd degrees and Saint Anna 3rd degree. From 1879 to 1881, he commanded a squadron and led the regiment’s training team. Throughout his military career, he held ranks including lieutenant, junior captain, captain, lieutenant colonel, colonel, major general, lieutenant general, general of the cavalry, and general-adjutant. He was awarded the Orders of Saint Anna 2nd degree, Saint Vladimir 4th and 3rd degrees, and Saint Stanislaus 1st degree. Brusilov is renowned for his strategic innovations, particularly the “Brusilov Offensive” during World War I, considered one of the Russian army’s most successful operations. In 1923, he was appointed chief inspector of the Red Army’s cavalry. His military legacy remains significant in Russian and Soviet military history. 

—