Գևորգ Ալեքսանդրի Աշուղյան ծնվել է 1911 թվականի հունվարի 18-ին Թիֆլիսում (այժմ՝ Թբիլիսի)՝ հայ դերասան, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1967), ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիր (1952), ով իր ամբողջ կյանքը նվիրել է հայկական թատրոնին և կինոյին՝ դառնալով Սունդուկյանի անվան թատրոնի լեգենդար դեմքերից մեկը։ Մահացել է 2006 թվականի մարտի 21-ին Երևանում։

1927–1929 թվականներին սովորել է Թիֆլիսի հայկական թատրոնին կից ստուդիայում, 1935–1937 թվականներին՝ Մոսկվայի հայկական դրամատիկական ստուդիաներում։ 1927–1939 թվականներին (ընդհատումներով) եղել է Թիֆլիսի հայկական թատրոնի դերասան, 1939 թվականից՝ Երևանի Սունդուկյանի անվան թատրոնի դերասան։

Թատրոնում հիշարժան դերեր է խաղացել՝

• Նեզնամով («Անմեղ մեղավորներ», Օստրովսկի),
• Քարամյան («Խիզախում», Օվչիննիկով, որի համար արժանացել է ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի 1952 թվականին),
• Սերոբ («Հարսնացու հյուսիսից», Ժորա Հարությունյան),
• Ալեքսանդր («Կույր երաժիշտը», Մ. Քոչարյան) և շատ ուրիշներ։

Նրա դերասանական ոճին բնորոշ էին խորքային հոգեբանական մոտեցումը, կերպարների նուրբ ու ճշգրիտ վերլուծությունը և բեմական խարիզման։

Գևորգ Ալեքսանդրի Աշուղյանը մնաց Թիֆլիսից Երևան տանող հայկական թատրոնի կամուրջը՝ իր խորքային դերերով, նվիրումով և անսահման սիրով ոգեշնչելով սերունդներին հայկական բեմարվեստի խորքերով և հավերժականությամբ։

Русский

легенда Театра Сундукяна

Геворг Александрович Ашугян родился 18 января 1911 года в Тифлисе (ныне Тбилиси) — армянский актёр, народный артист Армянской ССР (1967), лауреат Государственной премии СССР (1952), посвятивший всю жизнь армянскому театру и кино, ставший одной из легендарных фигур Театра им. Сундукяна. Умер 21 марта 2006 года в Ереване.

В 1927–1929 годах учился в студии при армянском театре в Тифлисе, в 1935–1937 годах — в московской армянской драматической студии. В 1927–1939 годах (с перерывами) был актёром Тифлисского армянского театра, с 1939 года — актёром Театра им. Сундукяна в Ереване.

Запоминающиеся роли в театре:

• Незнамов («Без вины виноватые», Островский),
• Карамян («Хищники», Овчинников, за которую получил Государственную премию СССР в 1952 году),
• Сероб («Невеста с севера», Жора Арутюнян),
• Александр («Слепой музыкант», М. Кочарян) и многие другие.

Геворг Александрович Ашугян остался мостом армянского театра от Тифлиса до Еревана — своими глубокими ролями, преданностью и бесконечной любовью, вдохновляя поколения глубинами армянского сценического искусства и вечностью.

English

Legend of the Sundukyan Theater

Gevorg Alexandrovich Ashughyan was born on January 18, 1911, in Tiflis (now Tbilisi) — Armenian actor, People’s Artist of the Armenian SSR (1967), laureate of the State Prize of the USSR (1952), who dedicated his entire life to Armenian theater and cinema, becoming one of the legendary figures of the Sundukyan Theater. Died on March 21, 2006, in Yerevan.

In 1927–1929 studied at the studio attached to the Armenian Theater in Tiflis, in 1935–1937 — at the Moscow Armenian Dramatic Studio. In 1927–1939 (with interruptions) was an actor at the Tiflis Armenian Theater, since 1939 — actor at the Sundukyan Theater in Yerevan.

Memorable roles in theater:

• Neznamov (“Guilty Without Guilt”, Ostrovsky),
• Karamyan (“Predators”, Ovchinnikov, for which he received the State Prize of the USSR in 1952),
• Serob (“Bride from the North”, Zhora Harutyunyan),
• Alexander (“Blind Musician”, M. Kocharyan) and many others.

Gevorg Alexandrovich Ashughyan remained the bridge of Armenian theater from Tiflis to Yerevan — with his profound roles, dedication, and boundless love, inspiring generations with the depths of Armenian stage art and eternity.

1. Գևորգ Ալեքսանդրի Աշուղյան՝ հայ դերասան և ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիր / Геворг Александрович Ашугян — армянский актёр и лауреат Государственной премии СССР / Gevorg Alexandrovich Ashughyan — Armenian Actor and Laureate of the State Prize of the USSR
2. Գևորգ Ալեքսանդրի Աշուղյան՝ Սունդուկյանի թատրոնի լեգենդ / Геворг Александрович Ашугян — легенда Театра Сундукяна / Gevorg Alexandrovich Ashughyan — Legend of the Sundukyan Theater
3. Գևորգ Ալեքսանդրի Աշուղյան՝ Թիֆլիսից Երևան / Геворг Александрович Ашугян — от Тифлиса до Еревана / Gevorg Alexandrovich Ashughyan — From Tiflis to Yerevan
4. Գևորգ Ալեքսանդրի Աշուղյան՝ ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ և դերասան / Геворг Александрович Ашугян — народный артист АрмССР и актёр / Gevorg Alexandrovich Ashughyan — People’s Artist of the Armenian SSR and Actor
5. Գևորգ Ալեքսանդրի Աշուղյան՝ հայկական բեմի խորքային վարպետ / Геворг Александрович Ашугян — глубокий мастер армянской сцены / Gevorg Alexandrovich Ashughyan — Profound Master of the Armenian Stage

Զառա Ֆելիքսի Արամյան մահացել է 2026 թվականի հունվարի 17-ին Երևանում՝ 55 տարեկան հասակում, թողնելով հայկական հեռուստատեսության, ռադիոյի և թատրոնի պատմության մեջ անմոռանալի հետք։ Ծնվել է 1970 թվականի հուլիսի 1-ին Երևանում։

Ավարտել է Երևանի թիվ 30 միջնակարգ դպրոցը։ 1981–1985 թվականներին հաճախել է Հ․ Ֆուչիկի անվան պատանի լրագրողների դպրոցը։ 1988–1995 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի ռուսաց լեզվի և գրականության ֆակուլտետի ժուռնալիստիկայի բաժնում՝ ստանալով ռուսաց լեզվի մանկավարժի և լրագրողի որակավորում։

Ուսմանը զուգահեռ՝ 1988–1995 թվականներին եղել է «Պետական համալսարան» ուսանողական թերթի խմբագիրը։ 1989-ից տպագրվել է «Կոմսոմոլեց», «Էպոխա», «Հայելի» պարբերականներում։ 1991–1993 թվականներին մասնակցել է ՀՀ ակադեմիկոս Լևոն Մկրտչյանի գիտական գրքերի խմբագրմանը։ 1991-ին Շահեն Թաթիկյանի «Հայաստանի երիտասարդ հեղինակներ» ժողովածուում լույս են տեսել նրա 7 էսսեները՝ նվիրված Հայաստանին։

1993–1996 թվականներին աշխատել է Հայաստանի ազգային ռադիոյի «Հայաստանի ձայն» խմբադրությունում՝ որպես ռուսալեզու բաժնի ղեկավար։ 1996–2002 թվականներին եղել է գլխավոր խմբագրի տեղակալը։ Հեղինակել է «Հյուր Զառայի մոտ» ռադիոհաղորդումը (1996-ից տեղափոխվել է հեռուստատեսություն և անվանվել «Համով զրույց», որը վարել է մինչև վերջին օրերը)։ 2003–2018 թվականներին աշխատել է Հայկական Երկրորդ հեռուստաալիքում։

Ունեցել է հարուստ դերասանական փորձ՝ նկարահանվել է 300-ից ավելի հեռուստանախագծերում, այդ թվում՝ «Մեր բակը» (1996, 1998), «Իրական պատմություններ» (2008), «Կատաղածները» (2011), «Կադրերի բաժին» (2012-ից) և «Բարի լույս» ֆիլմում (2016, գլխավոր դեր)։

Պարգևատրվել է ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործչի կոչմամբ (2014), ՀՀ ԱԺ նախագահի պատվոգրով (2015), «Հայուհի 2015» կոչմամբ (2015), «Ոսկե Ծիրան» մրցանակով (2017) և այլն։

Զառա Ֆելիքսի Արամյանը մնաց Երևանից մինչև հայկական հեռուստատեսության և թատրոնի սիրված դեմքը՝ իր «Համով զրույց»-ով, դերերով և անսահման ջերմությամբ ոգեշնչելով սերունդներին հայկական մշակույթի և լրագրության խորքերով։

Русский

лицо «Вкусной беседы» и любимая ведущая армянского телевидения

Зара Феликсовна Арамян скончалась 17 января 2026 года в Ереване в возрасте 55 лет — армянская телерадиоведущая, актриса, заслуженный деятель культуры Республики Армения (2014), член правления Союза журналистов Армении (с 1994). Родилась 1 июля 1970 года в Ереване.

Окончила среднюю школу № 30 в Ереване. В 1981–1985 годах училась в школе юных журналистов им. Ю. Фучика. В 1988–1995 годах училась на факультете журналистики Ереванского государственного университета (отделение русского языка и литературы), получив квалификацию педагога русского языка и журналиста.

Параллельно учёбе в 1988–1995 годах была редактором студенческой газеты «Государственный университет». С 1989 года публиковалась в газетах «Комсомолец», «Эпоха», «Айгел». В 1991–1993 годах входила в редакционный совет ряда научных книг академика Левона Мкртчяна. В 1991 году в сборнике «Молодые авторы Армении» Шахена Татикяна были опубликованы 7 эссе молодой Зары Арамян, посвящённых Армении.

В 1993–1996 годах работала в редакции «Голос Армении» Национального радио Армении — руководитель русскоязычного отдела. В 1996–2002 годах — заместитель главного редактора той же редакции. Автор радиопередачи «В гостях у Зары» (с 1996 года перенесена на телевидение под названием «Вкусная беседа», которую вела до последних дней). В 2003–2018 годах работала на Втором армянском телеканале.

Имеет богатый актёрский опыт, снялась более чем в 300 телепроектах, в том числе в сериалах «Наш двор» (1996, 1998), «Реальные истории» (2008), «Бешеные» (2011), «Отдел кадров» (с 2012) и в главной роли в фильме «Доброе утро» (2016).

Награждена званием заслуженного деятеля культуры РА (2014), почётной грамотой председателя НС РА (2015), титулом «Армянка 2015» (2015), премией «Золотой абрикос» (2017) и др.

Зара Феликсовна Арамян осталась любимым лицом армянского телевидения и театра от Еревана — своей передачей «Вкусная беседа», ролями и безграничной теплотой, вдохновляя поколения глубинами армянской культуры и журналистики.

English

Face of Tasty Conversation and Beloved Host of Armenian Television

Zara Felixovna Aramyan died on January 17, 2026, in Yerevan at the age of 55 — Armenian television and radio host, actress, Honored Worker of Culture of the Republic of Armenia (2014), member of the Board of the Union of Journalists of Armenia (since 1994). Born on July 1, 1970, in Yerevan.

Graduated from secondary school No. 30 in Yerevan. In 1981–1985 attended the Young Journalists School named after Yu. Fucik. In 1988–1995 studied at the Journalism Department of the Faculty of Russian Language and Literature at Yerevan State University, receiving qualifications as a teacher of Russian language and journalist.

In 1988–1995, parallel to studies, was editor of the student newspaper “State University”. Since 1989 published in newspapers “Komsomolets”, “Epokha”, “Hayeli”. In 1991–1993 was part of the editorial board of several scientific books by Academician Levon Mkrtchyan. In 1991, 7 essays by the young Zara Aramyan dedicated to Armenia were published in the collection “Young Authors of Armenia” by Shahan Tatikyan.

In 1993–1996 worked in the “Voice of Armenia” editorial office of National Radio of Armenia — head of the Russian-language department. In 1996–2002 — deputy chief editor of the same editorial office. Author of the radio program “Guest at Zara’s” (transferred to television in 1996 under the name “Tasty Conversation”, which she hosted until her last days). In 2003–2018 worked at the Second Armenian Television Channel.

Has extensive acting experience, appeared in over 300 television projects, including series “Our Yard” (1996, 1998), “Real Stories” (2008), “The Furious” (2011), “Personnel Department” (since 2012) and in the lead role in the film “Good Morning” (2016).

Awarded the title of Honored Worker of Culture of RA (2014), honorary certificate from the Chairman of the National Assembly of RA (2015), title “Armenian Woman 2015” (2015), “Golden Apricot” award (2017), and others.

Zara Felixovna Aramyan remained the beloved face of Armenian television and theater from Yerevan — with her program “Tasty Conversation”, roles and boundless warmth, inspiring generations with the depths of Armenian culture and journalism.

1. Զառա Ֆելիքսի Արամյան՝ «Համով զրույց»-ի և հայկական հեռուստատեսության սիրված դեմքը / Зара Феликсовна Арамян — лицо «Вкусной беседы» и любимая ведущая армянского телевидения / Zara Felixovna Aramyan — Face of Tasty Conversation and Beloved Host of Armenian Television
2. Զառա Ֆելիքսի Արամյան՝ ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ և դերասան / Зара Феликсовна Арамян — заслуженный деятель культуры РА и актриса / Zara Felixovna Aramyan — Honored Worker of Culture of RA and Actress
3. Զառա Ֆելիքսի Արամյան՝ Երևանից մինչև հայկական էկրանի սիրտը / Зара Феликсовна Арамян — от Еревана до сердца армянского экрана / Zara Felixovna Aramyan — From Yerevan to the Heart of the Armenian Screen
4. Զառա Ֆելիքսի Արամյան՝ հայկական լրագրության և թատրոնի նվիրյալ / Зара Феликсовна Арамян — преданная армянской журналистике и театру / Zara Felixovna Aramyan — Devoted to Armenian Journalism and Theater
5. Զառա Ֆելիքսի Արամյան՝ հայ մշակույթի և հեռուստատեսության խորհրդանիշ / Зара Феликсовна Арамян — символ армянской культуры и телевидения / Zara Felixovna Aramyan — Symbol of Armenian Culture and Television

Շահում Արամի Ղազարյան մահացել է 2007 թվականի հունվարի 9-ին Երևանում՝ 74 տարեկան հասակում, թողնելով հետևում հայկական թատրոնի և կինոյի ոսկե դարաշրջանի անմոռանալի դերեր և մանկավարժական ժառանգություն։ Ծնվել է 1932 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Ախալցխայում։

1955 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստաթատերական ինստիտուտը։ 1955–1993 թվականներին եղել է Երևանի Սունդուկյանի անվան թատրոնի դերասան, 1993-ից՝ Համազգային թատրոնի դերասան։ 1997 թվականից դասավանդել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտում, 2005-ից՝ պրոֆեսոր։ Հանդես է եկել նաև ասմունքով։

Դերերին բնորոշ են հոգեբանական խորությունը, տիպային գծերի մեղմ ու ճշգրիտ վերարտադրումը։ Լավագույն դերերից են՝

• Կելին («Սրբություն սրբոց», Դրուցե),
• Վասիլկով («Կատաղի փողեր», Օստրովսկի),
• Աբիսողոմ աղա («Մեծապատիվ մուրացկաններ», Պարոնյան),
• Դենի («Մի գավաթ բարություն», Սարոյան),
• Մուշեղ Գալշոյանի «Մամփրե արքան» և Արտաշես Քալանթարյանի «Մովսես ապեր» (հեռուստաթատրոն)։

Կինոյում հիշարժան է նրա խաղը «Կյանքի լավագույն կեսը» (Հայկ, 1979), «Հին օրերի երգը» (Մուշեղ, 1982), «Սայաթ-Նովա» (Շալիկո), «Քաոս», «Համագյուղացիներ», «Օգոստոս», «Խոշոր շահում» (Սերժիկ) ֆիլմերում։

Պարգևատրվել է ՀԽՍՀ Պետական մրցանակով (1981), Մովսես Խորենացու մեդալով (1999)։

Շահում Արամի Ղազարյանը մնաց Ախալցխայից Երևան տանող հայկական բեմի կամուրջը՝ իր խորքային դերերով, մանկավարժական նվիրումով և անսահման սիրով ոգեշնչելով սերունդներին հայկական թատրոնի և կինոյի խորքերով ու հավերժականությամբ։

Русский

глубокий актёр армянской сцены и экрана

Шагум Арамович Казарян скончался 9 января 2007 года в Ереване в возрасте 74 лет — армянский актёр, заслуженный артист Армянской ССР (1978), всю жизнь посвятивший армянскому театру и кино, ставший одной из самых ярких фигур Театра им. Сундукяна и Театра Гамазгайн. Родился 22 сентября 1932 года в Ахалцихе.

В 1955 году окончил Ереванский художественно-театральный институт. В 1955–1993 годах был актёром Театра им. Сундукяна в Ереване, с 1993 года — актёром Театра Гамазгайн. С 1997 года преподавал в Ереванском государственном институте театра и кино, с 2005 года — профессор. Выступал также с декламацией.

Его ролям свойственны психологическая глубина, мягкое и точное воспроизведение типических черт. Лучшие роли:

• Келин («Святая святых», Друце),
• Васильков («Бешеные деньги», Островский),
• Абисогом-ага («Мецапатива мурацканнер», Паронян),
• Дени («Чашка доброты», Сароян),
• Мушет Галшоян «Мампре аркан» и Арташес Калантарян «Мовсес Апер» (телетеатр).

В кино запомнились роли в фильмах «Лучшая половина жизни» (Айк, 1979), «Песня старых дней» (Мушет, 1982), «Саят-Нова» (Шалико), «Хаос», «Односельчане», «Август», «Крупный выигрыш» (Сержик).

Награждён Государственной премией АрмССР (1981), медалью Мовсеса Хоренаци (1999).

Шагум Арамович Казарян остался мостом армянской сцены от Ахалцихе до Еревана — своими глубокими ролями, педагогической преданностью и бесконечной любовью, вдохновляя поколения глубинами армянского театра и кино и вечностью.

English

Profound Actor of the Armenian Stage and Screen

Shagum Aramovich Ghazaryan died on January 9, 2007, in Yerevan at the age of 74 — Armenian actor, Honored Artist of the Armenian SSR (1978), who dedicated his entire life to Armenian theater and cinema, becoming one of the brightest figures of the Sundukyan Theater and the Hamazgayin Theater. Born on September 22, 1932, in Akhaltsikhe.

In 1955 graduated from the Yerevan Art and Theater Institute. In 1955–1993 was an actor at the Sundukyan Theater in Yerevan, since 1993 — actor at the Hamazgayin Theater. Since 1997 taught at the Yerevan State Institute of Theater and Cinema, since 2005 — professor. Also performed declamation.

His roles are characterized by psychological depth, soft and precise reproduction of typical features. Best roles:

• Kelin (“Holy of Holies”, Drutse),
• Vasilkov (“Mad Money”, Ostrovsky),
• Abisoghom-aga (“Metsapativa Muratskanner”, Paronyan),
• Deni (“A Cup of Kindness”, Saroyan),
• Mushet Galshoyan “Mampre Arkan” and Artashes Kalantaryan “Movses Aper” (television theater).

In cinema remembered for roles in films “The Best Half of Life” (Hayk, 1979), “Song of Old Days” (Mushet, 1982), “Sayat-Nova” (Shaliko), “Chaos”, “Fellow Villagers”, “August”, “Big Win” (Serzhik).

Awarded the State Prize of the Armenian SSR (1981), Medal of Movses Khorenatsi (1999).

Shagum Aramovich Ghazaryan remained the bridge of the Armenian stage from Akhaltsikhe to Yerevan — with his profound roles, pedagogical dedication, and boundless love, inspiring generations with the depths of Armenian theater and cinema and eternity.

1. Շահում Արամի Ղազարյան՝ հայ դերասան և վաստակավոր արտիստ / Шагум Арамович Казарян — армянский актёр и заслуженный артист / Shagum Aramovich Ghazaryan — Armenian Actor and Honored Artist
2. Շահում Արամի Ղազարյան՝ Սունդուկյանի թատրոնի և կինոյի լեգենդ / Шагум Арамович Казарян — легенда Театра Сундукяна и кино / Shagum Aramovich Ghazaryan — Legend of Sundukyan Theater and Cinema
3. Շահում Արամի Ղազարյան՝ Ախալցխայից Երևան / Шагум Арамович Казарян — от Ахалцихе до Еревана / Shagum Aramovich Ghazaryan — From Akhaltsikhe to Yerevan
4. Շահում Արամի Ղազարյան՝ ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ և պրոֆեսոր / Шагум Арамович Казарян — заслуженный артист АрмССР и профессор / Shagum Aramovich Ghazaryan — Honored Artist of the Armenian SSR and Professor
5. Շահում Արամի Ղազարյան՝ հայկական բեմի և էկրանի խորքային դերասան / Шагум Арамович Казарян — глубокий актёр армянской сцены и экрана / Shagum Aramovich Ghazaryan — Profound Actor of the Armenian Stage and Screen

Նարբե Ռոբերտի Պողոսյան  ծնվել է 1985 թվականի հունվարի 6-ին Թեհրանում՝ հայ դերասան, ռեժիսոր և պրոդյուսեր, ով իր կարիերան սկսել է Երևանում և դարձել հայկական հեռուստատեսության և կինոյի վառ դեմքերից մեկը։ Ամուսնացած է դերասանուհի Աստղիկ Ալավերդյանի հետ։

Սովորել է Թեհրանի Նվարդ Գյուլբենկյան և Գոհար հայկական դպրոցներում։ 17 տարեկանում տեղափոխվել է Երևան։ Ընդունվել է «Գալիք» համալսարանի իրավաբանական բաժին, հետո՝ Ճարտարապետության և շինարարարության Հայաստանի ազգային համալսարանի համակարգչային ծրագրավորման բաժին, սակայն երկուսն էլ կիսատ թողնելով՝ 2002–2007 թվականներին սովորել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտում։

Կարիերան սկսել է հեռուստատեսությունից՝ 
– 2005 թվականի դեկտեմբերի 25-ից մինչև 2006 թվականի ապրիլի 20-ը «Կենտրոն» հեռուստաընկերության «Տարբերակ» հաղորդման հեղինակ, 
– 2006–2007 թվականներին «TV5»-ի «Ընտանեկան իրավիճակներ» հաղորդաշարի պրոդյուսեր, դերասան և ռեժիսոր, 
– 2007 թվականի մայիսի 22-ից մինչև 2008 թվականի հունվարի 2-ը Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերության «Երջանկության մեխանիկա» նախագծերի պրոդյուսեր, դերասան և ռեժիսոր։ 

2008 թվականի մարտի 10-ից մինչև դեկտեմբերի 31-ը նկարահանել է Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերության «Այսպես էլ ապրում ենք» հեռուստասերիալը (121 սերիա)։ 2010 թվականի հուլիսից մինչև 2014 թվականի ապրիլի 14-ը՝ «Ընտանեկան պատմություններ» հաղորդաշարի պրոդյուսեր, դերասան և ռեժիսոր։ 2013 թվականի դեկտեմբերի 1-ից մինչև 2014 թվականի հունվարի 5-ը աշխատել է «ATV»-ում։ Նաև «Անցնենք գործի» հաղորդաշարի ռեժիսոր և պրոդյուսեր է, ինչպես նաև «Հեռախոսագրքույկ» գովազդային ամսագրի հեղինակ։

Նարբե Պողոսյանը մնաց Թեհրանից Երևան տանող ստեղծագործական կամուրջը՝ իր դերերով, ռեժիսորական և պրոդյուսերական աշխատանքով ոգեշնչելով սերունդներին հայկական հեռուստատեսության և կինոյի խորքերով և հումորով։



**Русский** 

многогранный мастер армянского телевидения 
Нарбе Aльбертович Погосян родился 6 января 1985 года в Тегеране — армянский актёр, режиссёр и продюсер, большую часть карьеры посвятивший армянскому телевидению и кино. Женат на актрисе Астгик Алавердян.

Учился в тегеранских армянских школах Нвард Гюльбенкян и Гоар. В 17 лет переехал в Ереван. Поступил на юридический факультет университета «Галик», затем на факультет компьютерного программирования Национального университета архитектуры и строительства Армении, но оба направления оставил незаконченными. В 2002–2007 годах окончил Ереванский государственный институт театра и кино.

Карьеру начал на телевидении: 
– с 25 декабря 2005 по 20 апреля 2006 — автор программы «Тарберак» на телеканале «Центр», 
– 2006–2007 — продюсер, актёр и режиссёр программы «Семейные ситуации» на TV5, 
– с 22 мая 2007 по 2 января 2008 — продюсер, актёр и режиссёр проекта «Механика счастья» на Общественном телевидении Армении. 

С 10 марта по 31 декабря 2008 снял телесериал «Так и живём» (121 серия) на Общественном телевидении. С июля 2010 по 14 апреля 2014 — продюсер, актёр и режиссёр программы «Семейные истории». С 1 декабря 2013 по 5 января 2014 работал на ATV. Также режиссёр и продюсер программы «Давайте к делу», автор рекламного журнала «Телефонная книжечка».

Нарбе Погосян остался творческим мостом от Тегерана до Еревана — своими ролями, режиссурой и продюсерской работой вдохновляя поколения глубинами армянского телевидения и кино.


**English** 

Versatile Master of Armenian Television

Narbe Albert Poghosyan was born on January 6, 1985, in Tehran — Armenian actor, director, and producer who dedicated most of his career to Armenian television and cinema. Married to actress Astghik Alaverdyan.

Studied at Tehran Armenian schools Nvard Gyulbenkian and Goar. At 17 moved to Yerevan. Enrolled in the law faculty of Galik University, then in computer programming at the National University of Architecture and Construction of Armenia, but left both unfinished. In 2002–2007 graduated from the Yerevan State Institute of Theater and Cinema.

Career began on television: 
– from December 25, 2005 to April 20, 2006 — author of the program “Variant” on Kentron TV, 
– 2006–2007 — producer, actor, and director of “Family Situations” on TV5, 
– from May 22, 2007 to January 2, 2008 — producer, actor, and director of the project “Mechanics of Happiness” on Public Television of Armenia. 

From March 10 to December 31, 2008 filmed the TV series “That’s How We Live” (121 episodes) for Public Television. From July 2010 to April 14, 2014 — producer, actor, and director of “Family Stories”. From December 1, 2013 to January 5, 2014 worked at ATV. Also director and producer of “Let’s Get to Work”, author of the advertising magazine “Telephone Booklet”.

Narbe Poghosyan remained the creative bridge from Tehran to Yerevan — with his roles, directing, and producing inspiring generations with the depths of Armenian television and cinema.

Տիգրան Նիկիտայի Այվազյանը ծնվել է 1893 թվականի հունվարի 6-ին՝ հայ խորհրդային դերասան, ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1935), ով իր կյանքը նվիրել է հայկական թատրոնի և կինոյի զարգացմանը՝ դառնալով Սունդուկյանի անվան թատրոնի առաջին սերնդի ականավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ Մահացել է 1956 թվականի նոյեմբերի 21-ին Երևանում։

Բեմական կարիերան սկսել է 1922 թվականից՝ Երևանի Սունդուկյանի անվան թատրոնում, որտեղ երկար տարիներ խաղացել է բազմաթիվ դերեր՝ դառնալով հայկական թատերական արվեստի կայունության և ավանդույթների կրողը։ 1926 թվականից սկսել է նկարահանվել կինոյում՝ մասնակցելով հայկական և խորհրդային կինոյի առաջին շրջանի ֆիլմերին։

Նրա կինոգրաֆիայում հիշարժան են՝ 
– «Հարսնատես» (1954)՝ հյուրի դեր, 
– «Դավիթ Բեկ» (1943)՝ ծերունի Տիգրանի դեր, 
– «Քրդեր-եզդիներ» (1932)՝ շեյխի դեր, 
– «Միշտ պատրաստ» (1930)՝ կարդինալի դեր, 
– «Հաշիմ» (1929), 
– «Տունը հրաբխի վրա» (1928)՝ նավթարդյունաբերող Ղուկասովի դեր, 
– «Խասփուշ» (1927)՝ Ահմեդի դեր։ 

Տիգրան Այվազյանը մնաց հայկական թատրոնի և կինոյի առաջամարտիկներից մեկը՝ իր դերերով, նվիրումով և անսահման սիրով ոգեշնչելով սերունդներին հայկական արվեստի խորքերով և հավերժականությամբ։


**Русский** 

пионер армянского театра и кино 
Тигран Айвазян  родился 6 января 1893 года — армянский советский актёр, заслуженный артист АрмССР (1935), один из пионеров армянского театра и кино. Умер 21 ноября 1956 года в Ереване.

Сценическую карьеру начал в 1922 году в Ереванском театре им. Сундукяна, где долгие годы играл множество ролей, став одной из опор армянского театрального искусства. С 1926 года начал сниматься в кино, участвуя в первых армянских и советских фильмах.

В его фильмографии запоминающиеся роли: 
– гость в «Свадьба» (1954), 
– старик Тигран в «Давид-беке» (1943), 
– шейх в «Курды-езиды» (1932), 
– кардинал в «Всегда готов» (1930), 
– в «Хашим» (1929), 
– нефтепромышленник Гукасов в «Дом на вулкане» (1928), 
– Ахмед в «Хаспуш» (1927).

Тигран Айвазян остался одним из пионеров армянского театра и кино — своими ролями, преданностью и бесконечной любовью вдохновляя поколения глубинами армянского искусства и вечностью.

**Варианты заголовков** 
1. Тигран Айвазян — пионер армянского театра и кино 
2. Тигран Айвазян — заслуженный артист АрмССР в театре Сундукяна 
3. Тигран Айвазян — актёр «Давид-бека» и «Свадьбы» 
4. Тигран Айвазян — первый поколение армянского кино и заслуженный артист 
5. Тигран Айвазян — легенда армянской сцены и экрана 

**English** 

Pioneer of Armenian Theater and Cinema
Tigran Ayvazyan was born on January 6, 1893 — Armenian Soviet actor, Honored Artist of the Armenian SSR (1935), one of the pioneers of Armenian theater and cinema. Died on November 21, 1956, in Yerevan.

He began his stage career in 1922 at the Sundukyan Theater in Yerevan, where he played numerous roles for many years, becoming one of the pillars of Armenian theatrical art. From 1926 he started acting in films, participating in the first Armenian and Soviet movies.

Memorable roles in his filmography: 
– guest in *Wedding* (1954), 
– old Tigran in *David Bek* (1943), 
– sheikh in *Kurds-Yezidis* (1932), 
– cardinal in *Always Ready* (1930), 
– in *Hashim* (1929), 
– oil industrialist Gukasov in *House on the Volcano* (1928), 
– Ahmed in *Khaspush* (1927).

Tigran Ayvazyan remained one of the pioneers of Armenian theater and cinema — with his roles, dedication, and boundless love inspiring generations with the depths of Armenian art and eternity.

Սոս Սոսյանը մահացել է 2008 թվականի հունվարի 2-ին Թբիլիսիում՝ 79 տարեկան հասակում, թողնելով հետևում հայկական թատրոնի և կինոյի ոսկե դարաշրջանի անմոռանալի կերպարների ժառանգությունը։ Ծնվել է 1928 թվականի հունվարի 27-ին Թիֆլիսում։

Սոս Սոսյանը իր ողջ ստեղծագործական կյանքն անցկացրել է Թբիլիսիի Պետրոս Ադամյանի անվան հայկական պետական դրամատիկական թատրոնում՝ դառնալով այդ թատրոնի պատմության ամենավառ անուններից մեկը և Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ։ Նրա խաղը առանձնանում էր խոր հուզականությամբ, հզոր էներգիայով և բնականությամբ։

Թատրոնում նա ստեղծել է անմոռանալի կերպարներ՝ 
– Պեպո՝ Գաբրիել Սունդուկյանի «Պեպո»-ում, 
– Արա Գեղեցիկ՝ «Արա Գեղեցիկ»-ում, 
– Արշակ II՝ «Արշակ II»-ում, 
– Գլխավոր դերեր՝ «Ծառերը կանգնած են մեռնում» և «Շուշանիկի չարչարանքները» ներկայացումներում։ 

Կինոյում նա հիշվում է Արտաշես Մալյանի կերպարով «Ուրվականները հեռանում են լեռներից» (1955) և Ռուբենի դերով «Հասցեատիրոջ որոնումները» (1955) ֆիլմերում։

Սոս Սոսյանը մնաց Թիֆլիսի հայկական թատրոնի ոսկե դարաշրջանի կամուրջը՝ իր խաղով, խորությամբ և անսահման նվիրումով ոգեշնչելով սերունդներին հայկական թատերական արվեստի խորքերով և հավերժականությամբ։



**Русский** 

незабываемый Пепо и Ара Прекрасный 
Сос Сосоян скончался 2 января 2008 года в Тбилиси в возрасте 79 лет — выдающийся армянский актёр театра и кино, народный артист Грузинской ССР, символ золотого века армянского театра в Тбилиси. Родился 27 января 1928 года в Тифлисе.

Всю свою творческую жизнь Сос Сосоян посвятил Тбилисскому армянскому государственному драматическому театру им. Петроса Адамяна, став одной из самых ярких фигур в его истории. Его игра отличалась глубокой эмоциональностью, мощной энергетикой и естественностью.

На сцене он создал незабываемые образы: 
– Пепо в «Пепо» Габриэла Сундукяна, 
– Ара Прекрасный в «Ара Прекрасный», 
– Аршак II в «Аршак II», 
– главные роли в спектаклях «Деревья стоят умирают» и «Мучения Шушаник».

В кино он запомнился ролями Арташеса Маляна в фильме «Призраки уходят в горы» (1955) и Рубена в «Поисках адресата» (1955).

Сос Сосоян остался живым мостом золотого века армянского театра Тифлиса — своей игрой, глубиной и безграничной преданностью, вдохновляя поколения глубинами армянского театрального искусства и вечностью.


**English** 

Unforgettable Pepo and Ara the Beautiful 
Sos Sosoyan passed away on January 2, 2008, in Tbilisi at the age of 79 — outstanding Armenian theater and film actor, People’s Artist of the Georgian SSR, symbol of the golden age of Armenian theater in Tbilisi. Born on January 27, 1928, in Tiflis.

Sos Sosoyan dedicated his entire creative life to the Tbilisi Armenian State Dramatic Theater named after Petros Adamyan, becoming one of its brightest figures. His acting was distinguished by deep emotion, powerful energy, and naturalness.

On stage he created unforgettable images: 
– Pepo in «Pepo» by Gabriel Sundukyan, 
– Ara the Beautiful in «Ara the Beautiful», 
– Arshak II in «Arshak II», 
– leading roles in the plays «Trees Stand Dying» and «The Torments of Shushanik».

In cinema he is remembered for the role of Artashes Malyan in the film «Ghosts Leave for the Mountains» (1955) and Ruben in «In Search of an Addressee» (1955).

Sos Sosoyan remained the living bridge of the golden age of Armenian theater in Tbilisi — with his performance, depth, and boundless dedication, inspiring generations with the depths of Armenian theatrical art and eternity.

Դեկտեմբերի  31-ին Մոսկվայում ծնվեց Գուրգեն Շահնազարի Գենը (Շահնազարով)՝ խորհրդային շրջանի հայ դերասան, որի տաղանդը փայլեց ինչպես թատրոնի բեմում, այնպես էլ կինոէկրանին՝ դառնալով ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1954) և թողնելով անջնջելի հետք մինչև իր մահը 1980 թվականի մարտի 18-ին Երևանում:

Այս բազմակողմանի արտիստը սկսեց բեմական գործունեությունը 1927 թվականին Բաքվում՝ խաղալով նաև Սվերդլովսկի, Կրասնոդարի, Թիֆլիսի և այլ քաղաքների ռուսական թատրոններում, իսկ 1937 թվականից դարձավ Երևանի Կ. Ստանիսլավսկու անվան ռուսական դրամատիկական թատրոնի դերասան՝ հմայելով հանդիսատեսին իր խարիզմայով և խորունկ կերպարներով: Լավագույն բեմական դերերից էին Տրուֆալդինոն Գոլդոնիի «Երկու տիրոջ ծառան»-ում, Շվանդյան և Պիկալովը Տրենյովի «Լյուբով Յարովայա»-ում, Պրոխորը և Ծերուկը Գորկու «Վասսա Ժելեզնովա»-ում և «Ծերուկ»-ում, Վուրմը Շիլլերի «Սեր և խարդավանք»-ում, Սաղաթելը, Մինթոևը և Ոսկանը Շիրվանզադեի «Պատվի համար», «Մորգանի խնամին» և «Չար ոգի» պիեսներում, Սերդյուկը Արբուզովի «Իրկուտսկյան պատմություն»-ում: Կինոյում նրա դերերը նույնպես անմոռաց էին՝ Մաթոսը «Արարատյան դաշտի աղջիկը» (1949), գյուտարարը «Հասցեատիրոջ որոնումները» (1955), շրջիկ գործակատարը «Անձամբ ճանաչում եմ (Կամո)» (1957), առևտրականը «Առաջին սիրո երգը» (1958), Գուրգեն Շահնազարյանը «Նրա երևակայությունը» (1959), Գուրգեն Գրիգորևիչը «Մեր թաղի ձայները» (1960), Թարյանը «Ճանապարհ դեպի կրկես» (1963), հացթուխ-վանականը «Կարինե» (1967), չինովնիկը «Պայթյուն կեսգիշերից հետո» (1969), դրվագային դերեր «Քաոս» (1973), «Երկունք» (1976) և «Զինվորն ու փիղը» (1977) ֆիլմերում: 1975 թվականին արժանացել է ՀԽՍՀ պետական մրցանակի: Գուրգեն Գենը մնաց որպես դերասան, որի խաղը լցված էր կենդանությամբ, հումորով և խորունկ մարդկային ջերմությամբ՝ հավերժացնելով հայկական արվեստի փայլուն էջերը:

#### Русская версия

Армянская душа русского театра — от Труффальдино до Камо

31 декабря 1906 года в Москве родился Гурген Шахназарович Ген (Шахназаров) — советский армянский актёр, чей талант сиял на театральной сцене и киноэкране, став Народным артистом АрмССР (1954) и оставив неизгладимый след до своей смерти 18 марта 1980 года в Ереване. Этот многогранный артист начал сценическую деятельность в 1927 году в Баку, играл также в русских театрах Свердловска, Краснодара, Тбилиси и других городов, а с 1937 года стал актёром Ереванского русского драматического театра имени К. Станиславского, покоряя зрителей харизмой и глубокими образами. Лучшие театральные роли: Труффальдино в «Слуге двух господ» Гольдони, Швандя и Пикалов в «Любовь Яровая» Тренёва, Прохор и Старик в «Васса Железнова» и «Старик» Горького, Вурм в «Любовь и интрига» Шиллера, Сагател, Минтоев и Оскан в «Ради чести», «Намус» и «Злой дух» Ширянзаде, Сердюк в «Иркутская история» Арбузова. В кино его роли также незабываемы: Матос в «Девушка Араратской долины» (1949), изобретатель в «В поисках адресата» (1955), коммивояжёр в «Лично известен (Камо)» (1957), торговец в «Песня первой любви» (1958), Гурген Шахназарян в «Её фантазия» (1959), Гурген Григорьевич в «Голоса нашего квартала» (1960), Тарян в «Дорога к цирку» (1963), пекарь-монах в «Каринэ» (1967), чиновник в «Взрыв после полуночи» (1969), эпизодические роли в «Хаос» (1973), «Роды» (1976) и «Солдат и слон» (1977). В 1975 году удостоен Государственной премии АрмССР. Гурген Ген остался как актёр, чья игра была полна жизни, юмора и глубокой человеческой теплоты, увековечив яркие страницы армянского искусства.

#### English Version

The Armenian Soul of Russian Theater — From Truffaldino to Kamo

On December 31, 1906, in Moscow, Gurgen Shahnazarovich Gen (Shahnazarov) was born — a Soviet Armenian actor whose talent shone on theater stages and cinema screens, becoming People’s Artist of the ArmSSR (1954) and leaving an indelible mark until his death on March 18, 1980, in Yerevan. This versatile artist began his stage career in 1927 in Baku, performing also in Russian theaters in Sverdlovsk, Krasnodar, Tiflis, and other cities, and from 1937 became an actor at the K. Stanislavsky Russian Dramatic Theater in Yerevan, captivating audiences with his charisma and profound characters. Best theater roles: Truffaldino in Goldoni’s “Servant of Two Masters,” Shvandya and Pikalov in Trenyov’s “Lyubov Yarovaya,” Prokhor and the Old Man in Gorky’s “Vassa Zheleznova” and “The Old Man,” Wurm in Schiller’s “Love and Intrigue,” Sagatel, Mintoev, and Oskan in Shirvanzade’s “For Honor,” “Morgan’s In-Law,” and “Evil Spirit,” Serdyuk in Arbuzov’s “Irkutsk Story.” In cinema, his roles were equally unforgettable: Matos in “The Girl of Ararat Valley” (1949), inventor in “In Search of the Addressee” (1955), traveling agent in “Personally Known (Kamo)” (1957), merchant in “Song of First Love” (1958), Gurgen Shahnazaryan in “Her Fantasy” (1959), Gurgen Grigoryevich in “Voices of Our Quarter” (1960), Taryan in “Road to the Circus” (1963), baker-monk in “Karine” (1967), official in “Explosion After Midnight” (1969), episodic roles in “Chaos” (1973), “Birth” (1976), and “Soldier and Elephant” (1977). In 1975, he was awarded the State Prize of the ArmSSR. Gurgen Gen remained as an actor whose performances were filled with vitality, humor, and deep human warmth, eternalizing brilliant pages of Armenian art.

Բրիջիթ Բարդոն մահացել է 2025 թվականի դեկտեմբերի 28-ին Սեն-Տրոպեզում՝ 91 տարեկան հասակում, թողնելով հետևում ոչ միայն կինոյի լեգենդի կերպարը, այլև հայ ժողովրդի նկատմամբ անկեղծ համակրանքի և աջակցության վառ օրինակը։ Ծնվել է 1934 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Փարիզում։

Բրիջիթ Բարդոն դարձավ 1950-1960-ականների ֆրանսիական կինոյի ամենավառ աստղերից մեկը՝ «Եվ Աստված ստեղծեց կնոջը», «Բաբետը գնում է պատերազմ», «Վիվա Մարիա» և այլ ֆիլմերով։ 1970-ականներից նա ամբողջովին նվիրվեց կենդանիների իրավունքների պաշտպանությանը՝ հիմնելով Fondation Brigitte Bardot կազմակերպությունը։

Հայաստանի և հայ ժողովրդի նկատմամբ Բարդոյի համակրանքը դրսևորվել է բազմաթիվ ձևերով։ Նա բազմիցս բարձրաձայնել է 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանության ճանաչման անհրաժեշտության մասին, դատապարտել է Թուրքիայի ժխտողական քաղաքականությունը և աջակցել հայ ժողովրդի արդար պայքարին։ 1988 թվականի Սպիտակի երկրաշարժից հետո նա ակտիվորեն մասնակցել է օգնության ծրագրերին և բազմիցս այցելել Հայաստան՝ անձամբ ծանոթանալու երկրի և ժողովրդի հետ։

Նրա հայտնի արտահայտություններից մեկը՝ «Հայերը արժանի են իրենց պատմության ճանաչմանը և հարգանքին», դարձել է հայկական համայնքում լայն տարածում գտած խոսք։ Բրիջիթ Բարդոն մնաց այն քիչ արևմտյան աստղերից մեկը, ով ոչ միայն խոսել է հայ ժողովրդի մասին, այլև գործով աջակցել է նրանց։

Բրիջիթ Բարդոն մնաց Փարիզից Սեն-Տրոպեզ տանող գեղեցկության և համակրանքի կամուրջը՝ իր ֆիլմերով, պայքարով և հայ ժողովրդի հանդեպ անկեղծ սիրով ոգեշնչելով սերունդներին։



**Русский** 

Брижит Бардо — Армения и армяне в её сердце 

Скончалась 28 декабря 2025 года в Сен-Тропе в возрасте 91 года — французская киноактриса, секс-символ 1950–1960-х, а с армянской точки зрения — искренний друг армянского народа и последовательный сторонник признания Геноцида армян. Родилась 28 сентября 1934 года в Париже.

Брижит Бардо стала всемирно известной благодаря фильмам «И Бог создал женщину», «Бабет идёт на войну», «Вива Мария!» и многим другим. С 1970-х годов она полностью посвятила себя защите прав животных, основав фонд Fondation Brigitte Bardot.

Отношение Бардо к Армении и армянам всегда было тёплым и искренним. Она неоднократно публично заявляла о необходимости признания Геноцида армян 1915 года, осуждала турецкий официальный отрицанизм и поддерживала справедливую борьбу армянского народа. После Спитакского землетрясения 1988 года она активно участвовала в программах помощи и несколько раз посещала Армению лично.

Одна из её известных фраз — «Армяне заслуживают признания и уважения своей истории» — стала широко известной в армянской среде. Брижит Бардо осталась одной из немногих западных звёзд, которая не просто говорила об армянах, но и реально помогала им.

Брижит Бардо стала мостом от Парижа до Сен-Тропе — своей красотой, борьбой и искренней любовью к армянскому народу, вдохновляя поколения.



**English** 

Brigitte Bardot — Armenia and Armenians in her heart 

Passed away on December 28, 2025, in Saint-Tropez at the age of 91 — French film actress, sex symbol of the 1950s–1960s, and from the Armenian perspective — a sincere friend of the Armenian people and consistent supporter of the recognition of the Armenian Genocide. Born on September 28, 1934, in Paris.

Brigitte Bardot became world-famous through films such as *And God Created Woman*, *Babette Goes to War*, *Viva Maria!* and many others. From the 1970s onward she devoted herself entirely to animal rights, founding the Brigitte Bardot Foundation.

Bardot’s attitude toward Armenia and Armenians was always warm and sincere. She repeatedly publicly stated the need to recognize the Armenian Genocide of 1915, condemned Turkey’s official denialism and supported the just struggle of the Armenian people. After the 1988 Spitak earthquake she actively participated in relief programs and visited Armenia several times personally.

One of her famous statements — “Armenians deserve recognition and respect for their history” — has become widely known in Armenian circles. Brigitte Bardot remains one of the few Western stars who not only spoke about Armenians, but truly helped them.

Brigitte Bardot became a bridge from Paris to Saint-Tropez — with her beauty, struggle and genuine love for the Armenian people, inspiring generations.



**Français** 

Brigitte Bardot — L’Arménie et les Arméniens dans son cœur

Est décédée le 28 décembre 2025 à Saint-Tropez à l’âge de 91 ans — actrice française, sex-symbol des années 1950-1960, et du point de vue arménien — une amie sincère du peuple arménien et une partisane constante de la reconnaissance du Génocide arménien. Née le 28 septembre 1934 à Paris.

Brigitte Bardot est devenue mondialement célèbre grâce à des films tels que *Et Dieu… créa la femme*, *Babette s’en va-t-en guerre*, *Viva Maria !* et bien d’autres. À partir des années 1970, elle s’est entièrement consacrée à la défense des droits des animaux, fondant la Fondation Brigitte Bardot.

L’attitude de Bardot envers l’Arménie et les Arméniens a toujours été chaleureuse et sincère. Elle a publiquement affirmé à plusieurs reprises la nécessité de reconnaître le Génocide arménien de 1915, a condamné le négationnisme officiel turc et soutenu la juste lutte du peuple arménien. Après le tremblement de terre de Spitak en 1988, elle a activement participé aux programmes d’aide et s’est rendue plusieurs fois en Arménie personnellement.

L’une de ses phrases célèbres — « Les Arméniens méritent la reconnaissance et le respect de leur histoire » — est devenue largement connue dans les milieux arméniens. Brigitte Bardot reste l’une des rares stars occidentales qui non seulement a parlé des Arméniens, mais les a réellement aidés.

Brigitte Bardot est restée un pont de Paris à Saint-Tropez — par sa beauté, son combat et son amour sincère pour le peuple arménien, inspirant des générations.

Պյոտր Ստեպանովիչ Գալաջևը ծնվել է 1900 թվականի դեկտեմբերի 28-ին Հին Ղրիմ քաղաքում, Թավրիդայի նահանգ, Ռուսական կայսրություն՝ հայկական ծագմամբ խորհրդային կինոգործիչ՝ դերասան, նկարիչ-դեկորատոր, ռեժիսոր, ՌՍՖՍՀ վաստակավոր նկարիչ (1965), ԽՍՀՄ պետական մրցանակի դափնեկիր (1971՝ «Լճի մոտ» ֆիլմի համար): Մահացել է 1971 թվականի հոկտեմբերի 5-ին Մոսկվայում։

Ծնվել է հայկական ընտանիքում՝ 9 երեխաներից չորրորդը։ Հայրը՝ Ստեպան Մարիանովիչը՝ պաշտոնյա, մայրը՝ Ուլյանա Եֆրեմովնան՝ տնային տնտեսուհի։ Շուտով ընտանիքը տեղափոխվել է Մոսկվա։ Գեղարվեստական շնորհը դրսևորվել է վաղ տարիքից. 9 տարեկանում ընդունվել է Ստրոգանովի գեղարվեստարդյունաբերական ուսումնարան, իսկ 1915-ին՝ դեռ սովորելիս, աշխատանքի է անցել Ս. Ի. Զիմինի օպերայի արհեստանոցում՝ որպես դեկորատորի օգնական։ Այդ ժամանակ սկսվել է նրա կիրքը թատրոնի հանդեպ։

1918-ին շարունակել է ուսումը ՎԽՈՒՏԵՄԱՍ-ի գրաֆիկական ֆակուլտետում (ավարտել՝ 1920), զուգահեռ ընդունվել է Ֆ. Ֆ. Կոմիսարժևսկու ստուդիա։ 1919-ից երեք տարի խաղացել է Մոսկվայի Փորձարար-հերոսական թատրոնում՝ Կուլիբին («Ամպրոպ»), ստրուկ («Էդիպ թագավոր»), Պոդկոլեսին («Ամուսնություն»), Դոդոն թագավոր («Ոսկե աքաղաղ») և այլ դերերով։ Թատրոնը փակվել է ներքին հակասությունների պատճառով։

Արդեն դերասան լինելով՝ չի լքել գեղանկարչությունը. 1920-ին աշխատել է «Զրելիշչա» ամսագրում, մինչև 1936-ը՝ կարիկատուրիստ «Սովետական էկրան», «Կինո-շաբաթ» և «Կինոարվեստ» ամսագրերում։ 1921-ին հանդիպել է Լև Կուլեշովին, որի արհեստանոցում ավարտել է կինոտեխնիկումը (1925) և սկսել աշխատել կինոյում։

Գալաջևը կինոյում եղել է բազմակողմանի՝ դերասան (36 ֆիլմ), նկարիչ-դեկորատոր (ավելի քան 50 ֆիլմ), ռեժիսոր (3 ֆիլմ)։ 1940-ից մինչև կյանքի վերջը աշխատել է «Սոյուզդետֆիլմ» (հետագայում՝ Մ. Գորկու անվան) կինոստուդիայում։ Վերջին աշխատանքը՝ Սերգեյ Գերասիմովի «Սիրել մարդուն» ֆիլմը (թողարկվել է 1973-ին՝ նրա մահից հետո)։ 1970-ին ստեղծել է էսքիզներ և մակետներ, սակայն 1971-ի հուլիսին կոնֆլիկտի պատճառով հեռացել է նկարահանումներից։ Այդ վիրավորանքը ծանր է անդրադարձել առողջության վրա։ Հուղարկավորվել է Վվեդենսկոյե գերեզմանատանը։

Երկու անգամ ամուսնացած է եղել։ Առաջին ամուսնությունից՝ որդի Ալեքսանդր (1939–2018), երկրորդից՝ դուստր Նատալյա՝ կինագետ։

Գալաջևը մնաց Հին Ղրիմից մինչև Մոսկվա տանող կամուրջ՝ դերասանական, նկարչական և ռեժիսորական տաղանդով ոգեշնչելով սերունդներին կինոարվեստի, թատրոնի և գեղանկարչության սինթեզով։



**Русский** 

Актёр, художник, режиссёр и легенда кинематографа

Пётр Степанович Галаджев родился 28 декабря 1900 года в Старом Крыму Таврической губернии Российской империи — выдающийся советский кинематографист армянского происхождения: актёр, художник-постановщик, режиссёр, заслуженный художник РСФСР (1965), лауреат Государственной премии СССР (1971 за фильм «У озера»). Умер 5 октября 1971 года в Москве.

Родился в армянской семье. Отец — Степан Марианович Галаджев — служащий, мать — Ульяна Ефремовна — домохозяйка. В семье было девять детей, Пётр — четвёртый. Вскоре семья переехала в Москву. Художественный талант проявился очень рано: в девять лет принят в Московское Императорское Строгановское училище. В 1915 году, ещё учась, устроился помощником декоратора в мастерскую Оперы С. И. Зимина — так началось увлечение театром.

В 1918 году продолжил обучение на графическом факультете ВХУТЕМАСа (окончил в 1920). Параллельно поступил в студию Комиссаржевского. В 1919–1922 годах играл в Опытно-героическом театре Сафонова — Кулибин («Гроза»), раб («Царь Эдип»), Подколесин («Женитьба»), царь Додон («Золотой петушок») и др. Театр распался из-за конфликтов руководства.

Уже в актёрский период работал художником в журналах «Зрелища» (1920), затем до 1936 года — карикатуристом в «Советский экран», «Кинонеделя», «Искусство кино». В 1921 году встреча с Львом Кулешовым определила путь в кино. Окончил мастерскую Кулешова в Гос. техникуме кинематографии (1925). Снимался у Кулешова в небольших ролях.

Работал в кино как актёр (36 фильмов), художник-постановщик (свыше 50 фильмов), режиссёр (3 фильма). С 1940 года и до конца жизни — художник на студии «Союздетфильм» (позже им. Горького).

Последняя работа — участие в фильме Сергея Герасимова «Любить человека» (вышел в 1973 году после смерти художника). В 1970 году создал эскизы, но в июле 1971 года из-за конфликта с директором ушёл со съёмок. Заменил его Пётр Пашкевич. Эта обида тяжело сказалась на здоровье. Похоронен на Введенском кладбище (участок 29).

Дважды женат. От первого брака — сын Александр (1939–2018), от второго — дочь Наталья, киновед.

Пётр Степанович Галаджев остался мостом от Старого Крыма до Москвы — талантом актёра, художника и режиссёра, вдохновляя поколения синтезом живописи, театра и кино.



**English** 

Actor, Artist, Director and Cinema Legend

Pyotr Stepanovich Galadzhev was born on December 28, 1900, in Stary Krym, Taurida Governorate, Russian Empire — outstanding Soviet cinematographer of Armenian descent: actor, production designer, director, Honored Artist of the RSFSR (1965), laureate of the USSR State Prize (1971 for the film *To Love a Person*). Died on October 5, 1971, in Moscow.

Born into an Armenian family. Father — Stepan Marianovich Galadzhev — clerk, mother — Ulyana Efremovna — housewife. Nine children in the family, Pyotr the fourth. Family soon moved to Moscow. Artistic talent showed early: at nine accepted into the Imperial Stroganov School of Art and Industry. In 1915, while studying, worked as assistant decorator in S. I. Zimin’s Opera workshop — this began his passion for theater.

In 1918 continued at VKhUTEMAS graphic faculty (graduated 1920). In parallel joined Komissarzhevsky’s studio. In 1919–1922 acted in Safonov’s Experimental-Heroic Theater — Kulibin (*The Storm*), slave (*King Oedipus*), Podkolesin (*Marriage*), Tsar Dodon (*Golden Cockerel*) and others. Theater disbanded due to leadership conflicts.

During acting period worked in magazines *Zrelishcha* (1920), then until 1936 as caricaturist in *Soviet Screen*, *Kino-Nedelya*, *Art of Cinema*. In 1921 fateful meeting with Lev Kuleshov led to cinema. Graduated from Kuleshov’s workshop at State Technicum of Cinematography (1925). Already acted in small roles in Kuleshov’s films.

Worked in cinema as actor (36 films), production designer (over 50 films), director (3 films). From 1940 until death — production designer at Soyuzdetfilm (later Gorky Film Studio).

Last work — participation in Sergei Gerasimov’s *To Love a Person* (released 1973 after artist’s death). In 1970 created sketches, but in July 1971 left due to conflict with producer. Replaced by Pyotr Pashkevich. The offense deeply affected his health. Buried at Vvedenskoye Cemetery (plot 29).

Married twice. First marriage — son Alexander (1939–2018), second — daughter Natalia, film scholar.

Pyotr Stepanovich Galadzhev remained the bridge from Stary Krym to Moscow — with talent as actor, artist and director, inspiring generations with the synthesis of painting, theater and cinema.

Նվարդ Եփրեմի Աբալյանը մահացել է 1994 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Երևանում՝ կյանքի 74-րդ տարում, թողնելով հետևում հայ թատրոնի անմար ժառանգությունը՝ որպես ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստուհի (1956), Բաքվի հայկական թատրոնի ստուդիայի շրջանավարտ, Դիլիջանի, Արթիկի, Կիրովականի, Լենինականի (1947–1960) և Սունդուկյանի անվան ակադեմիական թատրոնի (1960–ից) դերասանուհի

Ջեմմա («Բոռ»), Օլիվիա («12-րդ գիշեր»), Լուիզա («Սեր և խարդավանք»), Վազգանուշ («Երկիր հայրենի»), Մարգո («Վերջին մեխակներ»), Սուսան («Նամուս»), Ռուզան («Ռուզան») և այլ կերպարների անմոռաց դերակատար։ Ծնվել է 1920 թվականի մայիսի 20-ին Բաքվում։ 

Սկզբնական կրթությունն ստացել Բաքվում, սովորել Բաքվի հայկական թատրոնի ստուդիայում։ 1937 թվականին խաղացել Հայաստանի շրջանային թատրոններում։ Նկարահանվել է «Զեփյուռ» (1970), «Խաթաբալա» (1971), «Հող և ոսկի» (1984), «Կապիտան Առաքել» (1985), «Վերջին կիրակին» (1985), «Օդապարուկի օրը» (1986), «Եվ կրկնվելու է ամեն ինչ…» (1989) ֆիլմերում։ 

Նվարդ Աբալյանը մնաց Բաքվից Երևան տանող բեմի նուրբ աստղը՝ իր դերերով, ձայնով և անսահման նվիրումով ոգեշնչելով սերունդներին հայ թատրոնի խորքերով և դասական կերպարների գեղեցկությամբ։


### Русский
Легенда театра Сундукяна 

Нвард Ефремовна Абальян скончалась 14 декабря 1994 года в Ереване на 75-м году жизни, оставив немеркнущее наследие армянского театра как заслуженная артистка АрмССР (1956), выпускница студии Бакинского армянского театра, актриса театров Дилижана, Артика, Кировакана, Ленинакана (1947–1960) и Академического театра им. Г. Сундукяна (с 1960), незабываемая Джемма («Бор»), Оливия («Двенадцатая ночь»), Луиза («Коварство и любовь»), Вазгануш («Родная земля»), Марго («Последние гвоздики»), Сусан («Честь»), Рузан («Рузан») и других образов. Родилась 20 мая 1920 года в Баку.

Начальное образование получила в Баку, училась в студии Бакинского армянского театра. С 1937 играла в районных театрах Армении. Снималась в фильмах «Зепюр» (1970), «Хатабала» (1971), «Земля и золото» (1984), «Капитан Аракел» (1985), «Последнее воскресенье» (1985), «День воздушного змея» (1986), «И всё повторится…» (1989).

Нвард Абальян осталась нежной звездой от Баку до Еревана — своими ролями, голосом и безграничной преданностью, вдохновляя поколения глубинами армянского театра и красотой классических образов.



### English
Legend of Sundukyan Theater

Nvard Yefremi Abalyan passed away on December 14, 1994, in Yerevan at the age of 74, leaving an undying legacy of Armenian theater as Honored Artist of the Armenian SSR (1956), graduate of the Baku Armenian Theater studio, actress of Dilijan, Artik, Kirovakan, Leninakan (1947–1960) and Sundukyan Academic Theater (from 1960), unforgettable as Gemma (*Storm*), Olivia (*Twelfth Night*), Luiza (*Intrigue and Love*), Vazganush (*Native Land*), Margo (*Last Carnations*), Susan (*Honor*), Ruzan (*Ruzan*), and other roles. Born on May 20, 1920, in Baku.

Received initial education in Baku, studied at the Baku Armenian Theater studio. From 1937 performed in regional theaters of Armenia. Appeared in films *Zepyur* (1970), *Khatabala* (1971), *Land and Gold* (1984), *Captain Arakel* (1985), *Last Sunday* (1985), *Kite Day* (1986), *And Everything Will Repeat…* (1989).

Nvard Abalyan remained the gentle star from Baku to Yerevan — with her roles, voice, and boundless dedication, inspiring generations with the depths of Armenian theater and the beauty of classical characters.