Հայագիտության ոլորտում մի քանի գլուխգործոցների հեղինակն

1915 կամ 1916 թ-ի դեկտեմբերի 25-ին  Կոստանդնուպոլսում- մահացել է Նորայր Բյուզանդացին( Ստեփան Գազեզյան) հայագետ-բանասեր։Մխիթարյան միաբանության վանքում, աշակերտել է Ղևոնդ Ալիշանին։

1870-ականների սկզբներից հրաժարվել է հոգևորական կոչումից, Հետագայում ամուսնանալով մի շվեդուհու հետ, բնակություն է հաստատել Ստոկհոլմում։ Աշխատակցելով «Հանդէս ամսօրեայ», «Մշակ» և այլ պարբերականներին, դառել է  հեղինակավոր դեմքերից մեկը հայագիտության մեջ։ Նրա գլուխգործոց երկասիրությունը պետք է համարել Կորյունի ստեղծագործություններին նվիրված հմտալից հետազոտությունը, որը լույս է տեսել Թիֆլիսում 1900 թվականին, հետևյալ վերնագրով՝ «Կորիւն վարդապետ եւ նորին թարգմանութիւնք»։ 1900-1910-ականներին շարունակել է հայագիտական հանդեսներում տպագրել բանասիրական հոդվածներ, սակայն առողջական վիճակի վատթարացման հետևանքով հնարավորություն չի ունեցել լույս ընծայել այն մի քանի արժեքավոր երկերը, որոնց ձեռագրերը պահվել են Ստոկհոլմի համալսարանում։ Դրանցից ուշագրավ են հին հայերենի և միջին հայերենի բառարանները, որոնց վրա հեղինակը աշխատել է ավելի քան կես դար։ Նույնքան արժեքավոր է նրա մի այլ աշխատությունը՝ «Տեսութիւն քննական քերականութեան Հ. Արսենի Այտնեան» գիրքը, բաղկացած երեք հարյուր էջից։ Կյանքի վերջին տարիներին աշխատել է Նահապետ Քուչակի տաղերի գիտական հրատարակության վրա

25 декабря 1915 или 1916 года в Константинополе скончался Норайр Бюзантаци (Степан Газезян), армянский филолог. Он был учеником Гевонда Алишана в монастыре Мхитарян.  В начале 1870-х годов он отказался от своего церковного звания. Позже, женившись на шведке, поселился в Стокгольме.  Работая с «Хандес Амсорай», «Мшак» и другими периодическими изданиями, он стал одним из авторитетных деятелей в арменоведении.  Его шедевром амбивалентности следует считать искусное исследование, посвященное творчеству Корюна, вышедшее в Тифлисе в 1900 году под следующим названием: «Вордапет Корюн и его переводы».  В 1900-1910-е годы он продолжал публиковать филологические статьи в арменоведческих журналах, но из-за ухудшения здоровья не имел возможности опубликовать несколько ценных работ, рукописи которых хранятся в Стокгольмском университете.  Среди них заслуживают внимания словари древнеармянского и среднеармянского языков, над которыми автор работал более полувека.  Не менее ценна и другая его работа «Теория исследования грамматики Х.  Книга Арсения Айтняна, состоящая из трехсот страниц.  В последние годы жизни работал над научным изданием стихов Патриарха Кучака.

On December 25, 1915 or 1916, Norayr Byzantatsi (Stepan Gazezyan), an Armenian scholar and philologist, died in Constantinople. He studied with Ghevond Alishan in the Mkhitaryan Monastery.  At the beginning of the 1870s, he gave up his clerical title. Later, after marrying a Swedish woman, he settled in Stockholm.  Working with “Handes Amsoreai”, “Mshak” and other periodicals, he became one of the authoritative figures in Armenian studies.  His masterpiece of ambivalence should be considered the skillful study devoted to Koryun’s works, which was published in Tiflis in 1900, under the following title: “Vordapet Koryun and his translations”.  In the 1900s and 1910s, he continued to publish philological articles in Armenian studies journals, but due to the deterioration of his health, he did not have the opportunity to publish the several valuable works, the manuscripts of which are kept in Stockholm University.  Among them, the dictionaries of Old Armenian and Middle Armenian, on which the author worked for more than half a century, are noteworthy.  Equally valuable is another work of his, “Theory of Examining Grammar H.  Arseni Aytnian” book, consisting of three hundred pages.  In the last years of his life, he worked on the scientific edition of the poems of Patriarch Kuchak