Այս աղետը դարձավ Հայաստանի 1992-95 թթ սարսափելի էներգետիկ ճգնաժամի նախաբան

26 ապրիլի, 1986 թ., Չեռնոբիլի ատոմակայան, Ուկրաինա`տեղի ունեցավ 20-րդ դարի ամենամեծ տեխնածին աղետը, որի վնասներն ու հետևանքները աննախադեպ էին:

Ռադիոակտիվ արտանետումները, տարածվելով միլիոնավոր կիլոմետրեր, ազդեցին միլիոնավոր մարդկանց կյանքի վրա: Հայաստանը նույնպես անմասն չմնաց այս ողբերգությունից: Ավելի քան 3000 հայ լիկվիդատորներ մեկնեցին Չեռնոբիլ՝ պայքարելու աղետի հետևանքների դեմ: Ցավոք, նրանցից ավելի քան 1000-ը դարձան հաշմանդամ, իսկ 800-ից ավելին կորցրին իրենց կյանքը:
Հայաստանի համար Չեռնոբիլի աղետը ոչ միայն մարդկային ողբերգություն էր, այլև էներգետիկ ճգնաժամի սկիզբ: 1970-ականներին կառուցված Հայկական ատոմակայանը (Մեծամոր), որը ժամանակակից էր Չեռնոբիլի ատոմակայանին, համարվեց անվտանգության սպառնալիք: 1988 թվականին, Սպիտակի երկրաշարժից հետո, որոշում կայացվեց փակել այն: Սակայն այս որոշումը, զուգակցված պատերազմի և շրջափակման հետ, Հայաստանը մղեց էներգետիկ աննախադեպ ճգնաժամի: Երկիրը մնաց առանց էլեկտրաէներգիայի, ինչը խորացրեց տնտեսական և սոցիալական ճգնաժամը:
1995 թվականին, ճգնաժամը հաղթահարելու համար, Մեծամորի ատոմակայանի ռեակտորներից մեկը վերագործարկվեց: Այսօր այն ապահովում է Հայաստանի էներգիայի մոտ 40%-ը՝ դառնալով երկրի կենսական զարկերակը: Չեռնոբիլի դասերը, հայ լիկվիդատորների զոհողությունները և Հայաստանի դիմակայությունը վկայում են ազգի աննկուն ոգու և վճռականության մասին:

СИМВОЛ КРИЗИСА И СТОЙКОСТИ: ЧЕРНОБЫЛЬСКАЯ КАТАСТРОФА И ВЫЗОВЫ АРМЕНИИ
26 апреля 1986 года, Чернобыльская АЭС, Украина
В этот день на Чернобыльской АЭС произошла крупнейшая техногенная катастрофа ХХ века, последствия которой затронули миллионы жизней. Радиоактивные выбросы распространились на огромные территории, а борьба с последствиями потребовала невероятных усилий. Армения внесла свой вклад в эту борьбу: более 3000 ликвидаторов из республики отправились в зону бедствия. Более 1000 из них получили инвалидность, а свыше 800 — ушли из жизни.
Для Армении Чернобыль стал не только человеческой трагедией, но и началом энергетического кризиса. Армянская АЭС (Мецамор), построенная в 1970-х годах одновременно с Чернобыльской, была признана потенциально опасной. После Спитакского землетрясения 1988 года было принято решение о ее закрытии. Это решение, на фоне войны и блокады, погрузило молодую независимую Армению в беспрецедентный энергетический кризис. Страна оказалась без света и тепла, что усугубило экономические и социальные трудности.
В 1995 году, чтобы преодолеть кризис, один из реакторов Мецаморской АЭС был перезапущен. Сегодня он обеспечивает около 40% энергопотребления Армении, став жизненно важным ресурсом для страны. Уроки Чернобыля, жертвы армянских ликвидаторов и стойкость нации в условиях кризиса — это история мужества и решимости.

A SYMBOL OF CRISIS AND RESILIENCE: THE CHERNOBYL DISASTER AND ARMENIA’S TRIUMPH
April 26, 1986, Chernobyl Nuclear Power Plant, Ukraine
On this day, the Chernobyl Nuclear Power Plant became the site of the 20th century’s most devastating man-made disaster, with damages and consequences unparalleled in scale. Radioactive fallout spread across millions of kilometers, affecting countless lives. Armenia was not spared from this tragedy: over 3,000 Armenian liquidators were deployed to combat the disaster’s aftermath. Tragically, more than 1,000 of them became disabled, and over 800 lost their lives.
For Armenia, Chernobyl was not only a human tragedy but also the catalyst for an energy crisis. The Armenian Nuclear Power Plant (Metsamor), built in the 1970s around the same time as Chernobyl, was deemed a safety risk. Following the 1988 Spitak earthquake, a decision was made to shut it down. However, this closure, coupled with war and a blockade, plunged the newly independent Armenia into an unprecedented energy crisis. The country was left without electricity, exacerbating economic and social hardships.
In 1995, to overcome the crisis, one of Metsamor’s reactors was restarted. Today, it generates approximately 40% of Armenia’s energy, serving as a critical lifeline for the nation. The lessons of Chernobyl, the sacrifices of Armenian liquidators, and the country’s resilience in the face of adversity stand as a testament to the unbreakable spirit and determination of the Armenian people.