Վառ Ճակատագրի Դերասան

Հունիսի 12, 1881, Իզմիր, Օսմանյան կայսրություն –ծնվել է  Մաքս Մաքսուդյանը – ֆրանսահայ դերասան։

Նրա կյանքի ուղին սկսվել է դժվարին ժամանակներում, սակայն նրա տաղանդն ու կամքի ուժը նրան տարան դեպի համաշխարհային ճանաչում։ 12 տարեկանում նա ծնողների հետ արտագաղթեց Ֆրանսիա, որտեղ սկսվեց նրա արվեստի ճանապարհը։ 1904 թվականին նա ավարտեց Փարիզի կոնսերվատորիայի դրամատիկական բաժինը՝ աշակերտելով «Կոմեդի Ֆրանսեզ»-ի նշանավոր դերասան Սիլվենին։ Նրա կատարումը Վիկտոր Հյուգոյի «Արքայն զբոսնու» Տրիպուլեի մենախոսությունում նրան բերեց ողբերգության առաջին մրցանակը։
Մաքսի խաղաոճը բնորոշվում էր խոր ողբերգականությամբ, ներքին կրքով, հստակ առոգանությամբ և շարժումների ներդաշնակությամբ։ Նրա անկեղծ կատարումները գրավեցին Փարիզի «Օդեոն» ազգային թատրոնի ուշադրությունը, որտեղ նա հանդես եկավ Մոլիերի «Ագահ» և «Տարտյուֆ» պիեսներում։ Նա նաև խաղաց Սառա Բեռնարի խմբում՝ կատարելով գլխավոր դերեր և շրջագայելով Եվրոպայում ու Ամերիկայում 1911 թվականին։
1912-1949 թվականներին Մաքս Մաքսուդյանը նկարահանվեց տասնյակ կինոնկարներում, որոնք ընդգրկում էին տարբեր ժանրեր։ Նրա նշանավոր աշխատանքներից են «Ադրիենա Լեկուվրյոր», «Երկաթե մարդը» (1914), «Անիվ» (1923), «Նապոլեոն» (1927), «Կանաչ թութակ» (1928), «Վենեցիական գիշերներ» (1931), «Երեք վալս» (1938) և «Հիշողությունները ենթակա չեն վաճառքի» (1948)։ Նրա դերերը միշտ աչքի էին ընկնում խորությամբ և հուզականությամբ։
Մաքս Մաքսուդյանի կյանքն ավարտվեց 1976 թվականի հուլիսի 20-ին Բուլոն Բիյանկուրում, սակայն նրա ժառանգությունը՝ որպես ֆրանսահայ դերասանի, շարունակում է ոգեշնչել սերունդներին։

12 июня 1881, Измир, Османская империя – родился Макс Максудян- франкоармянский актер.
Его жизнь началась в сложные времена, но талант и сила воли привели его к мировой известности. В возрасте 12 лет он вместе с родителями эмигрировал во Францию, где начался его путь в искусстве. В 1904 году Макс окончил драматический факультет Парижской консерватории, обучаясь у знаменитого актера «Комеди Франсез» Сильвена. Его исполнение монолога Трипулье из пьесы Виктора Гюго «Король забавляется» принесло ему первую премию в жанре трагедии.
Игра Макса отличалась глубокой трагичностью, внутренней страстью, четкой дикцией и гармонией движений. Его искренние выступления привлекли внимание Национального театра «Одеон» в Париже, где он исполнял роли в пьесах Мольера, таких как «Скряга» и «Тартюф». Макс также играл в труппе Сары Бернар, исполняя главные роли и гастролируя по Европе и Америке в 1911 году.
С 1912 по 1949 год Макс Максудян снялся в десятках фильмов, охватывающих разные жанры. Среди его заметных работ – «Адриана Лекуврёр», «Железный человек» (1914), «Колесо» (1923), «Наполеон» (1927), «Зеленый попугай» (1928), «Венецианские ночи» (1931), «Три вальса» (1938) и «Воспоминания не продаются» (1948). Его роли всегда отличались глубиной и эмоциональностью.
Макс Максудян ушел из жизни 20 июля 1976 года в Булонь-Бийанкур, но его наследие как франко-армянского актера продолжает вдохновлять поколения.
Français

Max Maxoudian est né le 12 juin 1881 à Izmir, dans l’Empire ottoman. Sa vie commence dans une période tumultueuse, mais son talent et sa détermination l’ont conduit à une reconnaissance mondiale. À l’âge de 12 ans, il émigre avec ses parents en France, où débute son parcours artistique. En 1904, il obtient son diplôme du Conservatoire de Paris, où il a étudié sous la direction du célèbre acteur de la Comédie-Française, Sylvain. Son interprétation du monologue de Tripule dans Le Roi s’amuse de Victor Hugo lui vaut le premier prix de tragédie.
Le style de Max se caractérisait par une intensité tragique, une passion intérieure, une diction claire et une harmonie dans les mouvements. Ses performances sincères attirent l’attention du Théâtre national de l’Odéon à Paris, où il joue dans L’Avare et Tartuffe de Molière. Il intègre également la troupe de Sarah Bernhardt, tenant des rôles principaux et se produisant en tournée en Europe et en Amérique en 1911.
Entre 1912 et 1949, Max Maxoudian apparaît dans des dizaines de films, couvrant divers genres. Parmi ses œuvres marquantes figurent Adriana Lecouvreur, L’Homme de fer (1914), La Roue (1923), Napoléon (1927), Le Perroquet vert (1928), Nuits de Venise (1931), Trois valses (1938) et Les Souvenirs ne sont pas à vendre (1948). Ses rôles étaient toujours empreints de profondeur et d’émotion.
Max Maxoudian s’éteint le 20 juillet 1976 à Boulogne-Billancourt, mais son héritage en tant qu’acteur franco-arménien continue d’inspirer les générations.

Max Maxoudian was born on June 12, 1881, in Izmir, in the Ottoman Empire. His life began in challenging times, but his talent and determination propelled him to global recognition. At the age of 12, he immigrated with his parents to France, where his artistic journey took root. In 1904, he graduated from the Paris Conservatory’s drama department, studying under the renowned Comédie-Française actor Sylvain. His performance of Tripule’s monologue from Victor Hugo’s The King Amuses Himself earned him the first prize in tragedy.
Max’s acting style was marked by profound tragedy, inner passion, clear diction, and harmonious movement. His sincere performances caught the attention of Paris’s National Odéon Theatre, where he appeared in Molière’s The Miser and Tartuffe. He also performed with Sarah Bernhardt’s troupe, taking on leading roles and touring Europe and America in 1911.
From 1912 to 1949, Max Maxoudian starred in dozens of films across various genres. His notable works include Adriana Lecouvreur, The Iron Man (1914), The Wheel (1923), Napoleon (1927), The Green Parrot (1928), Venetian Nights (1931), Three Waltzes (1938), and Memories Are Not for Sale (1948). His roles were always imbued with depth and emotion.
Max Maxoudian passed away on July 20, 1976, in Boulogne-Billancourt, but his legacy as a Franco-Armenian actor continues to inspire generations.
Sources: Jung, Uli & Schatzberg, Walter. Beyond Caligari: The Films of Robert Wiene. Berghahn Books, 1999.