Վլադիկ Ռուբենի Խաչատրյան ծնվել է 1961 թվականի հունվարի 21-ին Դամխլու գյուղում (Լեռնային Ղարաբաղ)՝ պաշտպանության բանակի գեներալ-մայոր (2004), Արցախյան ազատամարտի մասնակից, ով իր կյանքը նվիրել է հայրենիքի պաշտպանությանը և զինված ուժերի զարգացմանը։

1988–1992 թվականներին եղել է Ձայլու գյուղի կամավորական ջոկատի ազատամարտիկ։ 1992–1993 թվականներին՝ Մարտակերտի Պաշտպանության շտաբի հրետանային դիվիզիոնի հրամանատար, ապա՝ հրետանու պետ։ 1994–1996 թվականներին՝ Պաշտպանության բանակի հրետանու շտաբի պետ, 1996–1997 թվականներին՝ Մարտակերտի Պաշտպանության շտաբի հրետանու պետ, 1997–1999 թվականներին՝ Պաշտպանության բանակի լեռնահրաձգային դիվիզիայի խառը հրետանային գնդի հրամանատար, 2000 թվականից՝ Պաշտպանության բանակի հրամանատարի տեղակալ։

Ավարտել է Ստեփանակերտի մանկավարժական ինստիտուտը (1982)։ Նրա ռազմական կարիերան սկսվել է Արցախյան առաջին պատերազմի առաջին օրերից և շարունակվել է մինչև բարձրաստիճան պաշտոններ։

Վլադիկ Ռուբենի Խաչատրյանը մնաց Դամխլուից մինչև Արցախի պաշտպանության բանակի բարձունքներ տանող կամուրջը՝ իր անձնվեր ծառայությամբ, հրետանային գիտելիքներով և հայրենասիրությամբ ոգեշնչելով սերունդներին հայրենիքի պաշտպանության և զինվորական արվեստի խորքերով։

Русский

патриот-артиллерист и генерал

Владик Рубенович Хачатрян родился 21 января 1961 года в селе Дамхлу (Нагорный Карабах) — генерал-майор Армии обороны Нагорного Карабаха (2004), участник Карабахской освободительной войны, посвятивший свою жизнь защите Родины и развитию вооружённых сил.

В 1988–1992 годах был бойцом добровольческого отряда села Дзайлу. В 1992–1993 годах — командир артиллерийского дивизиона штаба обороны Мартакерта, затем — начальник артиллерии. В 1994–1996 годах — начальник штаба артиллерии Армии обороны, в 1996–1997 годах — начальник артиллерии штаба обороны Мартакерта, в 1997–1999 годах — командир смешанного артиллерийского полка горно-стрелковой дивизии Армии обороны, с 2000 года — заместитель командующего Армией обороны.

Окончил Степанакертский педагогический институт (1982). Его военная карьера началась с первых дней Карабахской войны и продолжилась до высоких командных должностей.

Владик Рубенович Хачатрян остался мостом от Дамхлу до вершин Армии обороны Арцаха — своей самоотверженной службой, артиллерийскими знаниями и патриотизмом, вдохновляя поколения глубинами защиты Родины и военного искусства.

English

Patriot Artilleryman and General

Vladik Rubenovich Khachatryan was born on January 21, 1961, in the village of Damkhlu (Nagorno-Karabakh) — Major General of the Nagorno-Karabakh Defense Army (2004), participant in the Karabakh Liberation War, who dedicated his life to defending the homeland and developing the armed forces.

In 1988–1992 he was a freedom fighter in the volunteer detachment of the village of Dzaylu. In 1992–1993 — commander of the artillery division of the Martakert Defense Headquarters, then — chief of artillery. In 1994–1996 — chief of the artillery headquarters of the Defense Army, in 1996–1997 — chief of artillery of the Martakert Defense Headquarters, in 1997–1999 — commander of the mixed artillery regiment of the mountain rifle division of the Defense Army, since 2000 — deputy commander of the Defense Army.

Graduated from Stepanakert Pedagogical Institute (1982). His military career began from the first days of the Karabakh war and continued to high command positions.

Vladik Rubenovich Khachatryan remained the bridge from Damkhlu to the heights of the Artsakh Defense Army — with his selfless service, artillery knowledge and patriotism, inspiring generations with the depths of homeland defense and military art.

1. Վլադիկ Ռուբենի Խաչատրյան՝ Արցախի պաշտպանության բանակի գեներալ-մայոր / Владик Рубенович Хачатрян — генерал-майор Армии обороны Арцаха / Vladik Rubenovich Khachatryan — Major General of the Artsakh Defense Army
2. Վլադիկ Ռուբենի Խաչատրյան՝ Ձայլու կամավորական ջոկատից մինչև հրամանատարի տեղակալ / Владик Рубенович Хачатрян — от добровольческого отряда Дзайлу до заместителя командующего / Vladik Rubenovich Khachatryan — From Volunteer Detachment of Dzaylu to Deputy Commander
3. Վլադիկ Ռուբենի Խաչատրյան՝ Դամխլուից մինչև Արցախի պաշտպանություն / Владик Рубенович Хачатрян — от Дамхлу до защиты Арцаха / Vladik Rubenovich Khachatryan — From Damkhlu to Defense of Artsakh
4. Վլադիկ Ռուբենի Խաչատրյան՝ հայրենասեր հրետանավոր և գեներալ / Владик Рубенович Хачатрян — патриот-артиллерист и генерал / Vladik Rubenovich Khachatryan — Patriot Artilleryman and General
5. Վլադիկ Ռուբենի Խաչատրյան՝ Արցախյան ազատամարտի և զինուժի նվիրյալ / Владик Рубенович Хачатрян — преданный освободительной войне Арцаха и вооружённым силам / Vladik Rubenovich Khachatryan — Devoted to the Liberation War of Artsakh and Armed Forces

Գևորգ Աշոտի Եղիազարյան ծնվել է 1932 թվականի հունվարի 21-ին Դոնի Ռոստովում՝ հայ տնտեսագետ, տնտեսագիտության դոկտոր (1970), պրոֆեսոր (1971), ՌՍՖՍՌ գիտության վաստակավոր գործիչ (1980), ով իր գիտական և կազմակերպչական գործունեությամբ մեծ ներդրում ունեցավ խորհրդային և հետխորհրդային տնտեսագիտության զարգացման գործում։ Մահացել է 1995 թվականի հունվարի 13-ին Մոսկվայում։

1954 թվականին ավարտել է Մոսկվայի ավիացիայի ինստիտուտը։ 1972–1995 թվականներին եղել է Մոսկվայի պետական համալսարանի արդյունաբերության տնտեսագիտության ամբիոնի վարիչը։ 1976–1990 թվականներին՝ Հաշվապահական հաշվառման կենտրոնի ղեկավարը, 1990–1995 թվականներին՝ Մոսկվայի փոքր բիզնեսի զարգացման միջազգային կենտրոնի տնօրենը։ 1993 թվականից մասնակցել է պետական հակաճգնաժամային կառավարման ծրագրերի մշակմանը։ Եղել է Մոսկովյան ազգային բանկի ղեկավարներից, ղեկավարել է «Պրեսս» հրատարակչությունը։

Մոսկվայի պետական համալսարանում դասավանդել է սոցիալիստական արդյունաբերության տնտեսություն և արդյունաբերության հիմունքներ առարկաները։ Ավելի քան 120 գիտական աշխատանքների հեղինակ է։

Հիմնական աշխատություններից են՝

• «Материальное стимулирование за новую технику» (1964),
• «Коллективный материальный интерес в социалистической экономике» (1968),
• «Эффективность квалифицированного труда» (1968),
• «Экономика социалистической промышленности» (учебник, 1977)։

Գևորգ Աշոտի Եղիազարյանը մնաց Դոնի Ռոստովից Մոսկվա տանող հայ տնտեսագիտության կամուրջը՝ իր գիտական նվաճումներով, դասախոսական նվիրումով և անսահման սիրով ոգեշնչելով սերունդներին տնտեսագիտության խորքերով և պրոֆեսիոնալիզմով։

Русский

армянский экономист и заведующий кафедрой МГУ

Геворг Ашотович Егиазарян родился 21 января 1932 года в Ростове-на-Дону — армянский экономист, доктор экономических наук (1970), профессор (1971), заслуженный деятель науки РСФСР (1980), который внёс значительный вклад в развитие советской и постсоветской экономической науки. Умер 13 января 1995 года в Москве.

В 1954 году окончил Московский авиационный институт. В 1972–1995 годах был заведующим кафедрой экономики промышленности Московского государственного университета. В 1976–1990 годах — руководитель Центра бухгалтерского учёта, в 1990–1995 годах — директор Международного центра развития малого бизнеса в Москве. С 1993 года участвовал в разработке государственных антикризисных программ управления. Был одним из руководителей Московского национального банка, возглавлял издательство «Пресс».

В Московском государственном университете преподавал экономику социалистической промышленности и основы промышленности. Автор более 120 научных работ.

Основные работы:

• «Материальное стимулирование за новую технику» (1964),
• «Коллективный материальный интерес в социалистической экономике» (1968),
• «Эффективность квалифицированного труда» (1968),
• «Экономика социалистической промышленности» (учебник, 1977).

Геворг Ашотович Егиазарян остался мостом армянской экономической мысли от Ростова-на-Дону до Москвы — своими научными достижениями, преподавательской преданностью и бесконечной любовью, вдохновляя поколения глубинами экономической науки и профессионализмом.

English

Armenian Economist and Head of Department at Moscow State University

Gevorg Ashotovich Yegiazaryan was born on January 21, 1932, in Rostov-on-Don — Armenian economist, Doctor of Economics (1970), Professor (1971), Honored Scientist of the RSFSR (1980), who made a significant contribution to the development of Soviet and post-Soviet economic science. Died on January 13, 1995, in Moscow.

In 1954 graduated from the Moscow Aviation Institute. In 1972–1995 headed the Department of Industrial Economics at Moscow State University. In 1976–1990 — head of the Accounting Center, in 1990–1995 — director of the International Center for Small Business Development in Moscow. Since 1993 participated in the development of state anti-crisis management programs. Was one of the leaders of the Moscow National Bank, headed the “Press” publishing house.

At Moscow State University taught economics of socialist industry and fundamentals of industry. Author of more than 120 scientific works.

Main works:

• “Material Incentives for New Technology” (1964),
• “Collective Material Interest in the Socialist Economy” (1968),
• “Efficiency of Qualified Labor” (1968),
• “Economics of Socialist Industry” (textbook, 1977).

Gevorg Ashotovich Yegiazaryan remained the bridge of Armenian economic thought from Rostov-on-Don to Moscow — with his scientific achievements, teaching dedication and boundless love, inspiring generations with the depths of economic science and professionalism.

1. Գևորգ Աշոտի Եղիազարյան՝ հայ տնտեսագետ և Մոսկվայի պետական համալսարանի ամբիոնի վարիչ / Геворг Ашотович Егиазарян — армянский экономист и заведующий кафедрой МГУ / Gevorg Ashotovich Yegiazaryan — Armenian Economist and Head of Department at Moscow State University
2. Գևորգ Աշոտի Եղիազարյան՝ տնտեսագիտության դոկտոր և պրոֆեսոր / Геворг Ашотович Егиазарян — доктор экономических наук и профессор / Gevorg Ashotovich Yegiazaryan — Doctor of Economics and Professor
3. Գևորգ Աշոտի Եղիազարյան՝ Դոնի Ռոստովից Մոսկվա՝ հայ տնտեսագիտության կամուրջ / Геворг Ашотович Егиазарян — от Ростова-на-Дону до Москвы: мост армянской экономики / Gevorg Ashotovich Yegiazaryan — From Rostov-on-Don to Moscow: Bridge of Armenian Economics
4. Գևորգ Աշոտի Եղիազարյան՝ ՌՍՖՍՌ գիտության վաստակավոր գործիչ / Геворг Ашотович Егиазарян — заслуженный деятель науки РСФСР / Gevorg Ashotovich Yegiazaryan — Honored Scientist of the RSFSR
5. Գևորգ Աշոտի Եղիազարյան՝ հայկական տնտեսագիտության և արդյունաբերության նվիրյալ / Геворг Ашотович Егиазарян — преданный армянской экономике и промышленности / Gevorg Ashotovich Yegiazaryan — Devoted to Armenian Economics and Industry

Ֆելիքս Դանիելի Դանիելյան ծնվել է 1938 թվականի հունվարի 21-ին Երևանում՝ հայ կենդանաբան, կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1989), պրոֆեսոր (2002), Երևանի պետական համալսարանի կենդանաբանության ամբիոնի վարիչ (2004-ից)։ Մահացել է 2021 թվականի օգոստոսի 31-ին։

1962 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1960 թվականից աշխատել է նույն համալսարանում՝ որպես կենդանաբանության ամբիոնի լաբորանտ, 1962–1969 թվականներին՝ ավագ լաբորանտ, 1969–1971 թվականներին՝ ասիստենտ, 1971–1979 թվականներին՝ ավագ դասախոս, 1979–1990 թվականներին՝ դոցենտ, 1990–2004 թվականներին՝ պրոֆեսոր, իսկ 2004 թվականից՝ ամբիոնի վարիչ։

Նրա գիտական հետազոտությունները նվիրված են սողունների կուսածնության (պարտենոգենեզ), կարգաբանության, բնապահպանական կենսաքիմիայի, իմունաբանության, կենդանիների պաշտպանության և պոպուլյացիոն գենետիկայի հարցերին։

Հեղինակ է բազմաթիվ գիտական աշխատությունների, համահեղինակել է ավագ դպրոցի կենսաբանության դասագրքերը և ուսուցչի ձեռնարկները (10-12-րդ դասարաններ)։

Ֆելիքս Դանիելի Դանիելյանը մնաց Երևանից մինչև հայկական կենդանաբանության բարձունքներ տանող կամուրջը՝ իր գիտական նվաճումներով, դասախոսական նվիրումով և անսահման սիրով ոգեշնչելով սերունդներին կենսաբանության խորքերով և բնության պահպանության գաղափարով։

Русский

преданный армянской зоологии и охране природы

Феликс Даниелович Даниелян родился 21 января 1938 года в Ереване — армянский зоолог, доктор биологических наук (1989), профессор (2002), заведующий кафедрой зоологии Ереванского государственного университета (с 2004). Умер 31 августа 2021 года.

В 1962 году окончил Ереванский государственный университет. С 1960 года работал на той же кафедре зоологии — лаборантом, старшим лаборантом (1962–1969), ассистентом (1969–1971), старшим преподавателем (1971–1979), доцентом (1979–1990), профессором (1990–2004), с 2004 года — заведующим кафедрой.

Его научные исследования посвящены партеногенезу у пресмыкающихся, систематике, экологической биохимии, иммунологии, охране животных и популяционной генетике.

Автор многочисленных научных работ, соавтор учебников и методических пособий по биологии для старших классов (10–12 классы).

Феликс Даниелович Даниелян остался мостом от Еревана до вершин армянской зоологии — своими научными достижениями, преподавательской преданностью и бесконечной любовью, вдохновляя поколения глубинами биологии и идеей сохранения природы.

English

Devoted to Armenian Zoology and Nature Conservation

Felix Danielovich Danielyan was born on January 21, 1938, in Yerevan — Armenian zoologist, Doctor of Biological Sciences (1989), Professor (2002), head of the Department of Zoology at Yerevan State University (since 2004). Died on August 31, 2021.

In 1962 graduated from Yerevan State University. Since 1960 worked at the same Department of Zoology — laboratory assistant, senior laboratory assistant (1962–1969), assistant (1969–1971), senior lecturer (1971–1979), associate professor (1979–1990), professor (1990–2004), since 2004 — head of the department.

His scientific research is devoted to parthenogenesis in reptiles, systematics, environmental biochemistry, immunology, animal protection and population genetics.

Author of numerous scientific papers, co-author of biology textbooks and teacher’s guides for senior classes (grades 10–12).

Felix Danielovich Danielyan remained the bridge from Yerevan to the heights of Armenian zoology — with his scientific achievements, teaching dedication and boundless love, inspiring generations with the depths of biology and the idea of nature conservation.

1. Ֆելիքս Դանիելի Դանիելյան՝ հայ կենդանաբան և ԵՊՀ կենդանաբանության ամբիոնի վարիչ / Феликс Даниелович Даниелян — армянский зоолог и заведующий кафедрой зоологии ЕГУ / Felix Danielovich Danielyan — Armenian Zoologist and Head of the Department of Zoology at YSU
2. Ֆելիքս Դանիելի Դանիելյան՝ սողունների կուսածնության հետազոտող / Феликс Даниелович Даниелян — исследователь партеногенеза у пресмыкающихся / Felix Danielovich Danielyan — Researcher of Parthenogenesis in Reptiles
3. Ֆելիքս Դանիելի Դանիելյան՝ Երևանից մինչև հայկական կենսաբանության գագաթներ / Феликс Даниелович Даниелян — от Еревана до вершин армянской биологии / Felix Danielovich Danielyan — From Yerevan to the Heights of Armenian Biology
4. Ֆելիքս Դանիելի Դանիելյան՝ կենսաբանական գիտությունների դոկտոր և պրոֆեսոր / Феликс Даниелович Даниелян — доктор биологических наук и профессор / Felix Danielovich Danielyan — Doctor of Biological Sciences and Professor
5. Ֆելիքս Դանիելի Դանիելյան՝ հայկական կենդանաբանության և բնապահպանության նվիրյալ / Феликс Даниелович Даниелян — преданный армянской зоологии и охране природы / Felix Danielovich Danielyan — Devoted to Armenian Zoology and Nature Conservation

Հակոբ Ս. Անտոնյան ծնվել է 1887 թվականի հունվարի 21-ին Կոստանդնուպոլսում՝ հայ բանաստեղծ, հրապարակախոս, թարգմանիչ, որի ստեղծագործական կյանքը դարձել է արևմտահայ գրականության կարևոր էջերից մեկը։ Մահացել է 1967 թվականի դեկտեմբերի 4-ին Նյու Յորքում։

Ուսումը ստացել է Ռոբերտ քոլեջում, 1906-ին ավարտել է այն և զբաղվել մանկավարժական աշխատանքով, ապա պաշտոնավարել Կոստանդնուպոլսի ամերիկյան դեսպանատանը։ 1916-ին, որպես ամերիկյան դեսպան Հենրի Մորգենթաուի անձնական քարտուղար, մեկնել է ԱՄՆ, շարունակել ուսումը Նյու Յորքի համալսարանում։

Բանաստեղծություններով և հոդվածներով աշխատակցել է հայկական մամուլին՝ «Շանթ», «Հայաստանի կոչնակ», «Հայ կին», «Անահիտ», «Նոր գիր» և այլ պարբերականներում։ 1920-ին Կոստանդնուպոլսում լույս է տեսել նրա բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն՝ «Բյուրեղներ»։ Զբաղվել է նաև թարգմանությամբ՝ Շառլ Բոդլերից, Հենրի Լոնգֆելլոյից, Շեքսպիրից, Վիկտոր Հյուգոյից և ուրիշներից։ Շելլիի «Պրոմեթեոս արձակած» երկը նրա չափածո թարգմանությամբ տպագրվել է Արշակ Չոպանյանի «Անահիտ» հանդեսում։

Օգտագործել է Ա., Ասուրհակոբ Անտոնբալ, Յ. Ա., Յ. Ս. Ա. ծածկանունները։

Հակոբ Ս. Անտոնյանը մնաց Կոստանդնուպոլսից Նյու Յորք տանող արևմտահայ գրականության կամուրջը՝ իր բանաստեղծություններով, հրապարակախոսությամբ և թարգմանություններով ոգեշնչելով սերունդներին հայ գրականության խորքերով և սփյուռքի հայերի հոգևոր կյանքի պահպանման գաղափարով։

Русский

армянский переводчик Бодлера, Шекспира и Шелли

Акоп С. Антонян родился 21 января 1887 года в Константинополе — армянский поэт, публицист, переводчик, чья творческая жизнь стала одной из важных страниц западноармянской литературы. Умер 4 декабря 1967 года в Нью-Йорке.

Образование получил в Роберт-колледже, который окончил в 1906 году, занимался педагогической работой, затем служил в американском посольстве в Константинополе. В 1916 году в качестве личного секретаря американского посла Генри Моргентау уехал в США, продолжил учёбу в Нью-Йоркском университете.

Стихи и статьи публиковал в армянской периодике — «Шант», «Голос Армении», «Армянская женщина», «Анахит», «Нор кир» и других изданиях. В 1920 году в Константинополе вышел его первый сборник стихов «Хрустали». Занимался также переводами — с Шарля Бодлера, Генри Лонгфелло, Шекспира, Виктора Гюго и других. Перевод «Освобождённого Прометея» Шелли в его стихотворном варианте был опубликован в журнале Аршака Чопаняна «Анахит».

Использовал псевдонимы А., Асурхакоб Антонбал, Я. А., Я. С. А.

Акоп С. Антонян остался мостом западноармянской литературы от Константинополя до Нью-Йорка — своими стихами, публицистикой и переводами, вдохновляя поколения глубинами армянской литературы и идеей сохранения духовной жизни армян диаспоры.

English

Armenian Translator of Baudelaire, Shakespeare and Shelley

Hakob S. Antonyan was born on January 21, 1887, in Constantinople — Armenian poet, publicist, translator, whose creative life became one of the important pages of Western Armenian literature. Died on December 4, 1967, in New York.

Received education at Robert College, which he graduated in 1906, engaged in teaching work, then served in the American embassy in Constantinople. In 1916, as personal secretary to American ambassador Henry Morgenthau, he went to the USA and continued studies at New York University.

Published poems and articles in Armenian periodicals — “Shant”, “Voice of Armenia”, “Armenian Woman”, “Anahit”, “Nor Kir” and others. In 1920 in Constantinople his first collection of poems “Crystals” was published. Also engaged in translations — from Charles Baudelaire, Henry Longfellow, Shakespeare, Victor Hugo and others. His verse translation of Shelley’s “Prometheus Unbound” was published in Arshak Chopanyan’s magazine “Anahit”.

Used pseudonyms A., Asurhakob Antonbal, Ya. A., Ya. S. A.

Hakob S. Antonyan remained the bridge of Western Armenian literature from Constantinople to New York — with his poems, publicism and translations, inspiring generations with the depths of Armenian literature and the idea of preserving the spiritual life of diaspora Armenians.

1. Հակոբ Ս. Անտոնյան՝ արևմտահայ բանաստեղծ և «Բյուրեղներ»-ի հեղինակ / Акоп С. Антонян — западноармянский поэт и автор «Хрустали» / Hakob S. Antonyan — Western Armenian Poet and Author of Crystals
2. Հակոբ Ս. Անտոնյան՝ Կոստանդնուպոլսից Նյու Յորք՝ հայ գրականության կամուրջ / Акоп С. Антонян — от Константинополя до Нью-Йорка: мост армянской литературы / Hakob S. Antonyan — From Constantinople to New York: Bridge of Armenian Literature
3. Հակոբ Ս. Անտոնյան՝ Բոդլերի, Շեքսպիրի և Շելլիի հայ թարգմանիչ / Акоп С. Антонян — армянский переводчик Бодлера, Шекспира и Шелли / Hakob S. Antonyan — Armenian Translator of Baudelaire, Shakespeare and Shelley
4. Հակոբ Ս. Անտոնյան՝ սփյուռքահայ գրականության և հրապարակախոսության դեմք / Акоп С. Антонян — лицо литературы и публицистики армянской диаспоры / Hakob S. Antonyan — Figure of Literature and Publicism in the Armenian Diaspora
5. Հակոբ Ս. Անտոնյան՝ հայ գրականության անմոռանալի ձայնը / Акоп С. Антонян — незабываемый голос армянской литературы / Hakob S. Antonyan — Unforgettable Voice of Armenian Literature

Գևորգ Ալեքսանդրի Աշուղյան ծնվել է 1911 թվականի հունվարի 18-ին Թիֆլիսում (այժմ՝ Թբիլիսի)՝ հայ դերասան, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1967), ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիր (1952), ով իր ամբողջ կյանքը նվիրել է հայկական թատրոնին և կինոյին՝ դառնալով Սունդուկյանի անվան թատրոնի լեգենդար դեմքերից մեկը։ Մահացել է 2006 թվականի մարտի 21-ին Երևանում։

1927–1929 թվականներին սովորել է Թիֆլիսի հայկական թատրոնին կից ստուդիայում, 1935–1937 թվականներին՝ Մոսկվայի հայկական դրամատիկական ստուդիաներում։ 1927–1939 թվականներին (ընդհատումներով) եղել է Թիֆլիսի հայկական թատրոնի դերասան, 1939 թվականից՝ Երևանի Սունդուկյանի անվան թատրոնի դերասան։

Թատրոնում հիշարժան դերեր է խաղացել՝

• Նեզնամով («Անմեղ մեղավորներ», Օստրովսկի),
• Քարամյան («Խիզախում», Օվչիննիկով, որի համար արժանացել է ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի 1952 թվականին),
• Սերոբ («Հարսնացու հյուսիսից», Ժորա Հարությունյան),
• Ալեքսանդր («Կույր երաժիշտը», Մ. Քոչարյան) և շատ ուրիշներ։

Նրա դերասանական ոճին բնորոշ էին խորքային հոգեբանական մոտեցումը, կերպարների նուրբ ու ճշգրիտ վերլուծությունը և բեմական խարիզման։

Գևորգ Ալեքսանդրի Աշուղյանը մնաց Թիֆլիսից Երևան տանող հայկական թատրոնի կամուրջը՝ իր խորքային դերերով, նվիրումով և անսահման սիրով ոգեշնչելով սերունդներին հայկական բեմարվեստի խորքերով և հավերժականությամբ։

Русский

легенда Театра Сундукяна

Геворг Александрович Ашугян родился 18 января 1911 года в Тифлисе (ныне Тбилиси) — армянский актёр, народный артист Армянской ССР (1967), лауреат Государственной премии СССР (1952), посвятивший всю жизнь армянскому театру и кино, ставший одной из легендарных фигур Театра им. Сундукяна. Умер 21 марта 2006 года в Ереване.

В 1927–1929 годах учился в студии при армянском театре в Тифлисе, в 1935–1937 годах — в московской армянской драматической студии. В 1927–1939 годах (с перерывами) был актёром Тифлисского армянского театра, с 1939 года — актёром Театра им. Сундукяна в Ереване.

Запоминающиеся роли в театре:

• Незнамов («Без вины виноватые», Островский),
• Карамян («Хищники», Овчинников, за которую получил Государственную премию СССР в 1952 году),
• Сероб («Невеста с севера», Жора Арутюнян),
• Александр («Слепой музыкант», М. Кочарян) и многие другие.

Геворг Александрович Ашугян остался мостом армянского театра от Тифлиса до Еревана — своими глубокими ролями, преданностью и бесконечной любовью, вдохновляя поколения глубинами армянского сценического искусства и вечностью.

English

Legend of the Sundukyan Theater

Gevorg Alexandrovich Ashughyan was born on January 18, 1911, in Tiflis (now Tbilisi) — Armenian actor, People’s Artist of the Armenian SSR (1967), laureate of the State Prize of the USSR (1952), who dedicated his entire life to Armenian theater and cinema, becoming one of the legendary figures of the Sundukyan Theater. Died on March 21, 2006, in Yerevan.

In 1927–1929 studied at the studio attached to the Armenian Theater in Tiflis, in 1935–1937 — at the Moscow Armenian Dramatic Studio. In 1927–1939 (with interruptions) was an actor at the Tiflis Armenian Theater, since 1939 — actor at the Sundukyan Theater in Yerevan.

Memorable roles in theater:

• Neznamov (“Guilty Without Guilt”, Ostrovsky),
• Karamyan (“Predators”, Ovchinnikov, for which he received the State Prize of the USSR in 1952),
• Serob (“Bride from the North”, Zhora Harutyunyan),
• Alexander (“Blind Musician”, M. Kocharyan) and many others.

Gevorg Alexandrovich Ashughyan remained the bridge of Armenian theater from Tiflis to Yerevan — with his profound roles, dedication, and boundless love, inspiring generations with the depths of Armenian stage art and eternity.

1. Գևորգ Ալեքսանդրի Աշուղյան՝ հայ դերասան և ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիր / Геворг Александрович Ашугян — армянский актёр и лауреат Государственной премии СССР / Gevorg Alexandrovich Ashughyan — Armenian Actor and Laureate of the State Prize of the USSR
2. Գևորգ Ալեքսանդրի Աշուղյան՝ Սունդուկյանի թատրոնի լեգենդ / Геворг Александрович Ашугян — легенда Театра Сундукяна / Gevorg Alexandrovich Ashughyan — Legend of the Sundukyan Theater
3. Գևորգ Ալեքսանդրի Աշուղյան՝ Թիֆլիսից Երևան / Геворг Александрович Ашугян — от Тифлиса до Еревана / Gevorg Alexandrovich Ashughyan — From Tiflis to Yerevan
4. Գևորգ Ալեքսանդրի Աշուղյան՝ ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ և դերասան / Геворг Александрович Ашугян — народный артист АрмССР и актёр / Gevorg Alexandrovich Ashughyan — People’s Artist of the Armenian SSR and Actor
5. Գևորգ Ալեքսանդրի Աշուղյան՝ հայկական բեմի խորքային վարպետ / Геворг Александрович Ашугян — глубокий мастер армянской сцены / Gevorg Alexandrovich Ashughyan — Profound Master of the Armenian Stage

Վահրամ Վահանի Թերզիբաշյան ծնվել է 1899 թվականի հունվարի 18-ին Վանում (Վանի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն)՝ հայ թատերագետ, գրականագետ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1962), պրոֆեսոր, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1939-ից), ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1961)։ Մահացել է 1964 թվականի մայիսի 16-ին Երևանում։

Նախնական կրթությունն ստացել է Վանի Երամյան վարժարանում։ 1916 թվականին ավարտել է Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցը։ 1916–1918 թվականներին աշխատել է որպես գյուղական ուսուցիչ։ 1927–1930 թվականներին աշխատել է «Մարտակոչ», «Պրոլետար» (Թիֆլիս) թերթերի և «Նոր ուղի» (Երևան) հանդեսի խմբագրություններում։ 1946–1949 թվականներին դասախոսել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում։

1945 թվականին «Շեքսպիրը հայերեն» թեմայով պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն, իսկ 1963-ին՝ «Հայ դրամատուրգիայի պատմություն» թեմայով դոկտորական ատենախոսություն։ Կատարել է թարգմանություններ ֆրանսերենից, անգլերենից, ռուսերենից։ Կյանքի վերջին տարիներին աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ արվեստի ինստիտուտում։

Հիմնական աշխատություններից են՝

• «Գիր ու արվեստ» (1926),
• «Պուշկին և Արևելք» (1937),
• «Շեքսպիրը հայերեն» (1956),
• «Հայ դրամատուրգիայի պատմություն» (գիրք 1՝ 1959, գիրք 2՝ 1964) և այլն։

Վահրամ Վահանի Թերզիբաշյանը մնաց Վանից Երևան տանող հայ թատերագիտության և գրականագիտության կամուրջը՝ իր հետազոտություններով, թարգմանություններով և անսահման նվիրումով ոգեշնչելով սերունդներին հայ արվեստի և դրամատուրգիայի խորքերով։

Русский

один из основоположников армянского театроведения и литературоведения

Ваграм Ваганович Терзибашян родился 18 января 1899 года в Ване (Ванский вилайет, Османская империя) — армянский театровед, литературовед, доктор филологических наук (1962), профессор, член Союза писателей СССР (с 1939), заслуженный деятель искусств Армянской ССР (1961). Умер 16 мая 1964 года в Ереване.

Начальное образование получил в Ерамянской школе Вана. В 1916 году окончил Нерсисяновскую школу в Тифлисе. В 1916–1918 годах работал сельским учителем. В 1927–1930 годах работал в редакциях газет «Мартакоч», «Пролетарий» (Тифлис) и журнала «Нор уги» (Ереван). В 1946–1949 годах преподавал в Ереванском художественно-театральном институте.

В 1945 году защитил кандидатскую диссертацию на тему «Шекспир по-армянски», в 1963 году — докторскую на тему «История армянской драматургии». Выполнил переводы с французского, английского, русского языков. В последние годы жизни работал в Институте искусств АН АрмССР.

Основные работы:

• «Письмо и искусство» (1926),
• «Пушкин и Восток» (1937),
• «Шекспир по-армянски» (1956),
• «История армянской драматургии» (книга 1 — 1959, книга 2 — 1964) и др.

Ваграм Ваганович Терзибашян остался мостом армянской театроведческой и литературоведческой мысли от Вана до Еревана — своими исследованиями, переводами и безграничной преданностью, вдохновляя поколения глубинами армянского искусства и драматургии.

English

One of the Founders of Armenian Theater Studies and Literary Criticism

Vagram Vaganovich Terzibashyan was born on January 18, 1899, in Van (Van vilayet, Ottoman Empire) — Armenian theater scholar, literary critic, Doctor of Philological Sciences (1962), Professor, member of the USSR Writers’ Union (since 1939), Honored Artist of the Armenian SSR (1961). Died on May 16, 1964, in Yerevan.

Received primary education at the Eramyan School in Van. In 1916 graduated from the Nersisyan School in Tiflis. In 1916–1918 worked as a rural teacher. In 1927–1930 worked in the editorial offices of newspapers “Martakoch”, “Proletary” (Tiflis) and magazine “Nor Ugi” (Yerevan). In 1946–1949 taught at the Yerevan Art-Theater Institute.

In 1945 defended a candidate dissertation on “Shakespeare in Armenian”, in 1963 — a doctoral dissertation on “History of Armenian Dramaturgy”. Performed translations from French, English, and Russian. In the last years of his life worked at the Institute of Arts of the Academy of Sciences of the Armenian SSR.

Main works:

• “Letter and Art” (1926),
• “Pushkin and the East” (1937),
• “Shakespeare in Armenian” (1956),
• “History of Armenian Dramaturgy” (Book 1 — 1959, Book 2 — 1964) and others.

Vagram Vaganovich Terzibashyan remained the bridge of Armenian theater studies and literary criticism from Van to Yerevan — with his research, translations, and boundless dedication, inspiring generations with the depths of Armenian art and dramaturgy.

1. Վահրամ Վահանի Թերզիբաշյան՝ հայ թատերագիտության և գրականագիտության հիմնադիր դեմքերից մեկը / Ваграм Ваганович Терзибашян — один из основоположников армянского театроведения и литературоведения / Vagram Vaganovich Terzibashyan — One of the Founders of Armenian Theater Studies and Literary Criticism
2. Վահրամ Վահանի Թերզիբաշյան՝ «Հայ դրամատուրգիայի պատմություն»-ի հեղինակ / Ваграм Ваганович Терзибашян — автор «Истории армянской драматургии» / Vagram Vaganovich Terzibashyan — Author of History of Armenian Dramaturgy
3. Վահրամ Վահանի Թերզիբաշյան՝ Վանից Երևան՝ հայ արվեստի նվիրյալ / Ваграм Ваганович Терзибашян — от Вана до Еревана: преданный армянскому искусству / Vagram Vaganovich Terzibashyan — From Van to Yerevan: Devoted to Armenian Art
4. Վահրամ Վահանի Թերզիբաշյան՝ ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ և դոկտոր / Ваграм Ваганович Терзибашян — заслуженный деятель искусств АрмССР и доктор наук / Vagram Vaganovich Terzibashyan — Honored Artist of the Armenian SSR and Doctor of Sciences
5. Վահրամ Վահանի Թերզիբաշյան՝ հայ թատրոնի և գրականության պատմաբան / Ваграм Ваганович Терзибашян — историк армянского театра и литературы / Vagram Vaganovich Terzibashyan — Historian of Armenian Theater and Literature

Զառա Ֆելիքսի Արամյան մահացել է 2026 թվականի հունվարի 17-ին Երևանում՝ 55 տարեկան հասակում, թողնելով հայկական հեռուստատեսության, ռադիոյի և թատրոնի պատմության մեջ անմոռանալի հետք։ Ծնվել է 1970 թվականի հուլիսի 1-ին Երևանում։

Ավարտել է Երևանի թիվ 30 միջնակարգ դպրոցը։ 1981–1985 թվականներին հաճախել է Հ․ Ֆուչիկի անվան պատանի լրագրողների դպրոցը։ 1988–1995 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի ռուսաց լեզվի և գրականության ֆակուլտետի ժուռնալիստիկայի բաժնում՝ ստանալով ռուսաց լեզվի մանկավարժի և լրագրողի որակավորում։

Ուսմանը զուգահեռ՝ 1988–1995 թվականներին եղել է «Պետական համալսարան» ուսանողական թերթի խմբագիրը։ 1989-ից տպագրվել է «Կոմսոմոլեց», «Էպոխա», «Հայելի» պարբերականներում։ 1991–1993 թվականներին մասնակցել է ՀՀ ակադեմիկոս Լևոն Մկրտչյանի գիտական գրքերի խմբագրմանը։ 1991-ին Շահեն Թաթիկյանի «Հայաստանի երիտասարդ հեղինակներ» ժողովածուում լույս են տեսել նրա 7 էսսեները՝ նվիրված Հայաստանին։

1993–1996 թվականներին աշխատել է Հայաստանի ազգային ռադիոյի «Հայաստանի ձայն» խմբադրությունում՝ որպես ռուսալեզու բաժնի ղեկավար։ 1996–2002 թվականներին եղել է գլխավոր խմբագրի տեղակալը։ Հեղինակել է «Հյուր Զառայի մոտ» ռադիոհաղորդումը (1996-ից տեղափոխվել է հեռուստատեսություն և անվանվել «Համով զրույց», որը վարել է մինչև վերջին օրերը)։ 2003–2018 թվականներին աշխատել է Հայկական Երկրորդ հեռուստաալիքում։

Ունեցել է հարուստ դերասանական փորձ՝ նկարահանվել է 300-ից ավելի հեռուստանախագծերում, այդ թվում՝ «Մեր բակը» (1996, 1998), «Իրական պատմություններ» (2008), «Կատաղածները» (2011), «Կադրերի բաժին» (2012-ից) և «Բարի լույս» ֆիլմում (2016, գլխավոր դեր)։

Պարգևատրվել է ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործչի կոչմամբ (2014), ՀՀ ԱԺ նախագահի պատվոգրով (2015), «Հայուհի 2015» կոչմամբ (2015), «Ոսկե Ծիրան» մրցանակով (2017) և այլն։

Զառա Ֆելիքսի Արամյանը մնաց Երևանից մինչև հայկական հեռուստատեսության և թատրոնի սիրված դեմքը՝ իր «Համով զրույց»-ով, դերերով և անսահման ջերմությամբ ոգեշնչելով սերունդներին հայկական մշակույթի և լրագրության խորքերով։

Русский

лицо «Вкусной беседы» и любимая ведущая армянского телевидения

Зара Феликсовна Арамян скончалась 17 января 2026 года в Ереване в возрасте 55 лет — армянская телерадиоведущая, актриса, заслуженный деятель культуры Республики Армения (2014), член правления Союза журналистов Армении (с 1994). Родилась 1 июля 1970 года в Ереване.

Окончила среднюю школу № 30 в Ереване. В 1981–1985 годах училась в школе юных журналистов им. Ю. Фучика. В 1988–1995 годах училась на факультете журналистики Ереванского государственного университета (отделение русского языка и литературы), получив квалификацию педагога русского языка и журналиста.

Параллельно учёбе в 1988–1995 годах была редактором студенческой газеты «Государственный университет». С 1989 года публиковалась в газетах «Комсомолец», «Эпоха», «Айгел». В 1991–1993 годах входила в редакционный совет ряда научных книг академика Левона Мкртчяна. В 1991 году в сборнике «Молодые авторы Армении» Шахена Татикяна были опубликованы 7 эссе молодой Зары Арамян, посвящённых Армении.

В 1993–1996 годах работала в редакции «Голос Армении» Национального радио Армении — руководитель русскоязычного отдела. В 1996–2002 годах — заместитель главного редактора той же редакции. Автор радиопередачи «В гостях у Зары» (с 1996 года перенесена на телевидение под названием «Вкусная беседа», которую вела до последних дней). В 2003–2018 годах работала на Втором армянском телеканале.

Имеет богатый актёрский опыт, снялась более чем в 300 телепроектах, в том числе в сериалах «Наш двор» (1996, 1998), «Реальные истории» (2008), «Бешеные» (2011), «Отдел кадров» (с 2012) и в главной роли в фильме «Доброе утро» (2016).

Награждена званием заслуженного деятеля культуры РА (2014), почётной грамотой председателя НС РА (2015), титулом «Армянка 2015» (2015), премией «Золотой абрикос» (2017) и др.

Зара Феликсовна Арамян осталась любимым лицом армянского телевидения и театра от Еревана — своей передачей «Вкусная беседа», ролями и безграничной теплотой, вдохновляя поколения глубинами армянской культуры и журналистики.

English

Face of Tasty Conversation and Beloved Host of Armenian Television

Zara Felixovna Aramyan died on January 17, 2026, in Yerevan at the age of 55 — Armenian television and radio host, actress, Honored Worker of Culture of the Republic of Armenia (2014), member of the Board of the Union of Journalists of Armenia (since 1994). Born on July 1, 1970, in Yerevan.

Graduated from secondary school No. 30 in Yerevan. In 1981–1985 attended the Young Journalists School named after Yu. Fucik. In 1988–1995 studied at the Journalism Department of the Faculty of Russian Language and Literature at Yerevan State University, receiving qualifications as a teacher of Russian language and journalist.

In 1988–1995, parallel to studies, was editor of the student newspaper “State University”. Since 1989 published in newspapers “Komsomolets”, “Epokha”, “Hayeli”. In 1991–1993 was part of the editorial board of several scientific books by Academician Levon Mkrtchyan. In 1991, 7 essays by the young Zara Aramyan dedicated to Armenia were published in the collection “Young Authors of Armenia” by Shahan Tatikyan.

In 1993–1996 worked in the “Voice of Armenia” editorial office of National Radio of Armenia — head of the Russian-language department. In 1996–2002 — deputy chief editor of the same editorial office. Author of the radio program “Guest at Zara’s” (transferred to television in 1996 under the name “Tasty Conversation”, which she hosted until her last days). In 2003–2018 worked at the Second Armenian Television Channel.

Has extensive acting experience, appeared in over 300 television projects, including series “Our Yard” (1996, 1998), “Real Stories” (2008), “The Furious” (2011), “Personnel Department” (since 2012) and in the lead role in the film “Good Morning” (2016).

Awarded the title of Honored Worker of Culture of RA (2014), honorary certificate from the Chairman of the National Assembly of RA (2015), title “Armenian Woman 2015” (2015), “Golden Apricot” award (2017), and others.

Zara Felixovna Aramyan remained the beloved face of Armenian television and theater from Yerevan — with her program “Tasty Conversation”, roles and boundless warmth, inspiring generations with the depths of Armenian culture and journalism.

1. Զառա Ֆելիքսի Արամյան՝ «Համով զրույց»-ի և հայկական հեռուստատեսության սիրված դեմքը / Зара Феликсовна Арамян — лицо «Вкусной беседы» и любимая ведущая армянского телевидения / Zara Felixovna Aramyan — Face of Tasty Conversation and Beloved Host of Armenian Television
2. Զառա Ֆելիքսի Արամյան՝ ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ և դերասան / Зара Феликсовна Арамян — заслуженный деятель культуры РА и актриса / Zara Felixovna Aramyan — Honored Worker of Culture of RA and Actress
3. Զառա Ֆելիքսի Արամյան՝ Երևանից մինչև հայկական էկրանի սիրտը / Зара Феликсовна Арамян — от Еревана до сердца армянского экрана / Zara Felixovna Aramyan — From Yerevan to the Heart of the Armenian Screen
4. Զառա Ֆելիքսի Արամյան՝ հայկական լրագրության և թատրոնի նվիրյալ / Зара Феликсовна Арамян — преданная армянской журналистике и театру / Zara Felixovna Aramyan — Devoted to Armenian Journalism and Theater
5. Զառա Ֆելիքսի Արամյան՝ հայ մշակույթի և հեռուստատեսության խորհրդանիշ / Зара Феликсовна Арамян — символ армянской культуры и телевидения / Zara Felixovna Aramyan — Symbol of Armenian Culture and Television

Դալիդան (իսկական անունը՝ Իոլանդա Քրիստինա Ջիլոտտի) ծնվել է 1933 թվականի հունվարի 17-ին Կահիրեում (Եգիպտոս)՝ իտալացի հայրիկի և ֆրանսիացի մոր ընտանիքում։ Նա դարձավ ֆրանսիական շանսոնի լեգենդը, սակայն իր սիրտը միշտ մնաց հայկական։

Դալիդան մեծացավ Եգիպտոսում, որտեղ սկսեց իր առաջին քայլերը որպես երգչուհի և պարուհի։ 1950-ականներին տեղափոխվեց Փարիզ, որտեղ շատ շուտ դարձավ ֆրանսիական երաժշտական ասպարեզի ամենավառ աստղերից մեկը։ Նրա երգերը՝ «Paroles, Paroles», «Gigi l’amoroso», «Il venait d’avoir 18 ans», «J’attendrai» և շատ ուրիշներ, դարձան համաշխարհային հիթեր։

Դալիդան հաճախ էր խոսում հայկական արմատների մասին և բազմիցս այցելել է Հայաստան։ Նա աջակցել է հայկական մշակութային միջոցառումներին, հանդիպել հայ արտիստների հետ և արտահայտել իր սերը հայ ժողովրդի հանդեպ։ Նրա ձայնը և ոճը խորապես ազդել են ֆրանսահայ սերնդի վրա։

Դալիդան մնաց հայ-ֆրանսիական մշակութային կամուրջը՝ իր երգերով, սրտով և անկեղծ համակրանքով ոգեշնչելով սերունդներին հայկական ինքնության և համաշխարհային արվեստի միաձուլման գաղափարով։

Русский
Далида — мировая звезда с армянским сердцем

Далида (настоящее имя — Иоланда Кристина Джилотти) родилась 17 января 1933 года в Каире (Египет) в семье итальянского отца и французской матери. Она стала легендой французского шансона, но её сердце всегда оставалось армянским.

Далида выросла в Египте, где начала первые шаги как певица и танцовщица. В 1950-х годах переехала в Париж, где очень быстро стала одной из самых ярких звёзд французской музыкальной сцены. Её песни — «Paroles, Paroles», «Gigi l’amoroso», «Il venait d’avoir 18 ans», «J’attendrai» и многие другие — стали мировыми хитами.

Далида часто говорила о своих армянских корнях и неоднократно посещала Армению. Она поддерживала армянские культурные мероприятия, встречалась с армянскими артистами и выражала свою любовь к армянскому народу. Её голос и стиль оказали глубокое влияние на франко-армянское поколение.

Далида осталась мостом между армянской и французской культурой — своими песнями, сердцем и искренней симпатией, вдохновляя поколения идеей единства армянской идентичности и мирового искусства.

English
Dalida — world star with an Armenian heart

Dalida (real name — Iolanda Cristina Gigliotti) was born on January 17, 1933, in Cairo (Egypt) to an Italian father and French mother. She became a legend of French chanson, yet her heart always remained Armenian.

Dalida grew up in Egypt, where she began her first steps as a singer and dancer. In the 1950s she moved to Paris, where she very quickly became one of the brightest stars of the French music scene. Her songs — “Paroles, Paroles”, “Gigi l’amoroso”, “Il venait d’avoir 18 ans”, “J’attendrai” and many others — became worldwide hits.

Dalida often spoke about her Armenian roots and visited Armenia several times. She supported Armenian cultural events, met with Armenian artists, and expressed her love for the Armenian people. Her voice and style deeply influenced the French-Armenian generation.

Dalida remained a bridge between Armenian and French culture — with her songs, her heart, and sincere sympathy, inspiring generations with the idea of unity between Armenian identity and world art.

Français
Dalida — étoile mondiale au cœur arménien

Dalida (de son vrai nom — Iolanda Cristina Gigliotti) est née le 17 janvier 1933 au Caire (Égypte) d’un père italien et d’une mère française. Elle est devenue une légende de la chanson française, mais son cœur est toujours resté arménien.

Dalida a grandi en Égypte, où elle a commencé ses premiers pas en tant que chanteuse et danseuse. Dans les années 1950, elle s’installe à Paris, où elle devient très rapidement l’une des étoiles les plus brillantes de la scène musicale française. Ses chansons — « Paroles, Paroles », « Gigi l’amoroso », « Il venait d’avoir 18 ans », « J’attendrai » et bien d’autres — sont devenues des tubes mondiaux.

Dalida parlait souvent de ses racines arméniennes et a visité l’Arménie à plusieurs reprises. Elle a soutenu des événements culturels arméniens, rencontré des artistes arméniens et exprimé son amour pour le peuple arménien. Sa voix et son style ont profondément influencé la génération franco-arménienne.

Dalida est restée un pont entre la culture arménienne et française — par ses chansons, son cœur et sa sympathie sincère, inspirant des générations avec l’idée d’unité entre l’identité arménienne et l’art mondial.

العربية
داليدا — نجمة عالمية بقلب أرمني

ولدت داليدا (اسمها الحقيقي يولاندا كريستينا جيليوتي) في 17 يناير 1933 في القاهرة (مصر) لأب إيطالي وأم فرنسية. أصبحت أسطورة الشانسون الفرنسي، لكن قلبها ظل دائمًا أرمنيًا.

نشأت داليدا في مصر، حيث بدأت خطواتها الأولى كمغنية وراقصة. في الخمسينيات انتقلت إلى باريس، حيث أصبحت بسرعة واحدة من ألمع نجوم المشهد الموسيقي الفرنسي. أغانيها — «Paroles, Paroles»، «Gigi l’amoroso»، «Il venait d’avoir 18 ans»، «J’attendrai» وغيرها الكثير — أصبحت نجاحات عالمية.

كثيرًا ما تحدثت داليدا عن جذورها الأرمنية وزارة أرمينيا عدة مرات. دعمت الفعاليات الثقافية الأرمنية، والتقت بالفنانين الأرمن وعبرت عن حبها للشعب الأرمني. صوتها وأسلوبها أثرا بعمق في الجيل الفرنسي-الأرمني.

بقيت داليدا جسرًا بين الثقافة الأرمنية والفرنسية — بأغانيها، وقلبها، وتعاطفها الصادق، ملهمة الأجيال بفكرة الوحدة بين الهوية الأرمنية والفن العالمي.

1. Դալիդան՝ հայկական սրտով համաշխարհային աստղ / Далида — мировая звезда с армянским сердцем / Dalida — world star with an Armenian heart / Dalida — étoile mondiale au cœur arménien / داليدا — نجمة عالمية بقلب أرمني
2. Դալիդան և Հայաստանը՝ սիրո և համակրանքի կամուրջ / Далида и Армения — мост любви и симпатии / Dalida and Armenia — bridge of love and sympathy / Dalida et l’Arménie — pont d’amour et de sympathie / داليدا وأرمينيا — جسر الحب والتعاطف
3. Դալիդան՝ հայկական արմատներով ֆրանսիական լեգենդ / Далида — французская легенда с армянскими корнями / Dalida — French legend with Armenian roots / Dalida — légende française aux racines arméniennes / داليدا — أسطورة فرنسية بجذور أرمنية
4. Դալիդան՝ հայ-ֆրանսիական մշակութային կապի խորհրդանիշ / Далида — символ армяно-французской культурной связи / Dalida — symbol of Armenian-French cultural bond / Dalida — symbole du lien culturel arméno-français / داليدا — رمز الرابطة الثقافية الأرمنية-الفرنسية
5. Դալիդան՝ հայերի ձայնը ֆրանսիական շանսոնում / Далида — голос армян во французском шансоне / Dalida — voice of Armenians in French chanson / Dalida — voix des Arméniens dans la chanson française / داليدا — صوت الأرمن في الشانسون الفرنسي

Սեպուհ Ջհանգիրի Թումյանը ծնվել է 1921 թվականի հունվարի 17-ին Ղազվինում (Իրան)՝ հայ վնասվածքաբան-օրթոպեդ, բժշկական գիտությունների դոկտոր (1963), պրոֆեսոր (1973)

Երևանի բժշկական ինստիտուտի վնասվածքաբանության, օրթոպեդիայի և ռազմադաշտային վիրաբուժության ամբիոնի հիմնադիր-վարիչ (1971-1982), Մոսկվայի Նիկոլայ Բլոխինի անվան ուռուցքաբանական գիտական կենտրոնի ավագ գիտաշխատող, ՀՀ առողջապահության նախարարության գլխավոր վնասվածքաբան-օրթոպեդ (1965-1989), Երևանի գլխավոր վնասվածքաբան-օրթոպեդ (1989-1993)։ Մահացել է 1993 թվականին։

1939–1942 թվականներին սովորել է Թեհրանի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետում, 1946-ին ավարտել է Բեյրութի ֆրանսիական համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ 1960–1972 թվականներին՝ Երևանի վնասվածքաբանության և օրթոպեդիայի գիտահետազոտական ինստիտուտի բաժանմունքի վարիչ, 1971–1979 թվականներին՝ փոխտնօրեն։

Նրա աշխատանքները նվիրված են կոտրվածքների ժամանակ ոսկրաբեկորների համակցման, սերտաճման, ոսկրածուծի վերականգնողական հատկությունների ուսումնասիրությանը, ոսկրագոյացման գործընթացների վրա քլորոպրենով թունավորումների ազդեցությանը, ճանապարհատրանսպորտային վնասվածքի, դրա հետևանքների և կանխարգելման խնդիրներին։ Ուսումնասիրել է դրսածուռ ծնկի (Genu Valgum) կլինիկան և բուժումը։ Առաջինը Հայաստանում կատարել է բազկի, նախաբազկի, սրունքի, անրակի կոտրվածքների ներոսկրային համակցում՝ մետաղաձողերի միջոցով։

Սեպուհ Ջհանգիրի Թումյանը մնաց Ղազվինից Երևան տանող հայկական բժշկության կամուրջը՝ իր նորարարական մեթոդներով, գիտական նվաճումներով և անսահման նվիրումով ոգեշնչելով սերունդներին հայկական բժշկագիտության խորքերով և պրոֆեսիոնալիզմով։

Русский

символ армянской ортопедии и травматологии

Сепух Джангарович Тумян родился 17 января 1921 года в Казвине (Иран) — армянский травматолог-ортопед, доктор медицинских наук (1963), профессор (1973), основатель и заведующий кафедрой травматологии, ортопедии и военно-полевой хирургии Ереванского медицинского института (1971–1982), старший научный сотрудник Онкологического научного центра им. Николая Блохина в Москве, главный травматолог-ортопед Министерства здравоохранения Армении (1965–1989), главный травматолог-ортопед Еревана (1989–1993). Умер в 1993 году.

В 1939–1942 годах учился на медицинском факультете Тегеранского университета, в 1946 году окончил медицинский факультет Французского университета в Бейруте. В 1960–1972 годах — заведующий отделением Научно-исследовательского института травматологии и ортопедии в Ереване, в 1971–1979 годах — заместитель директора.

Его работы посвящены сращению костных отломков при переломах, регенеративным свойствам костного мозга, влиянию отравлений хлоропреном на процессы костеобразования, проблемам дорожно-транспортного травматизма, его последствий и профилактики. Изучал клинику и лечение genu valgum (вальгусной деформации колена). Первым в Армении провёл внутрикостный остеосинтез переломов плеча, предплечья, голени и бедра с помощью металлических стержней.

Сепух Джангарович Тумян остался мостом армянской медицины от Казвина до Еревана — своими инновационными методами, научными достижениями и безграничной преданностью, вдохновляя поколения глубинами армянской медицинской науки и профессионализмом.

English

Symbol of Armenian Orthopedics and Traumatology

Sepuh Jangir Tumoian was born on January 17, 1921, in Qazvin (Iran) — Armenian traumatologist-orthopedist, Doctor of Medical Sciences (1963), Professor (1973), founder and head of the Department of Traumatology, Orthopedics and Military Field Surgery at Yerevan Medical Institute (1971–1982), senior researcher at the Nikolai Blokhin National Medical Research Center for Oncology in Moscow, chief traumatologist-orthopedist of the Ministry of Health of Armenia (1965–1989), chief traumatologist-orthopedist of Yerevan (1989–1993). Died in 1993.

In 1939–1942 studied at the Medical Faculty of Tehran University, in 1946 graduated from the Medical Faculty of the French University in Beirut. In 1960–1972 — head of the department at the Research Institute of Traumatology and Orthopedics in Yerevan, in 1971–1979 — deputy director.

His works are devoted to the union of bone fragments in fractures, regenerative properties of bone marrow, the effect of chloroprene poisoning on bone formation processes, problems of road traffic injuries, their consequences and prevention. Studied the clinic and treatment of genu valgum (valgus deformity of the knee). First in Armenia performed intramedullary osteosynthesis of fractures of the humerus, forearm, tibia and femur using metal rods.

Sepuh Jangir Tumoian remained the bridge of Armenian medicine from Qazvin to Yerevan — with his innovative methods, scientific achievements and boundless dedication, inspiring generations with the depths of Armenian medical science and professionalism.

1. Սեպուհ Ջհանգիրի Թումյան՝ հայ վնասվածքաբան-օրթոպեդ և ամբիոնի հիմնադիր / Сепух Джангарович Тумян — армянский травматолог-ортопед и основатель кафедры / Sepuh Jangir Tumoian — Armenian Traumatologist-Orthopedist and Founder of the Department
2. Սեպուհ Ջհանգիրի Թումյան՝ ներոսկրային համակցման առաջամարտիկ Հայաստանում / Сепух Джангарович Тумян — пионер внутрикостного остеосинтеза в Армении / Sepuh Jangir Tumoian — Pioneer of Intramedullary Osteosynthesis in Armenia
3. Սեպուհ Ջհանգիրի Թումյան՝ Ղազվինից Երևան՝ բժշկության նվիրյալ / Сепух Джангарович Тумян — от Казвина до Еревана: преданный медицине / Sepuh Jangir Tumoian — From Qazvin to Yerevan: Devoted to Medicine
4. Սեպուհ Ջհանգիրի Թումյան՝ բժշկական գիտությունների դոկտոր և պրոֆեսոր / Сепух Джангарович Тумян — доктор медицинских наук и профессор / Sepuh Jangir Tumoian — Doctor of Medical Sciences and Professor
5. Սեպուհ Ջհանգիրի Թումյան՝ հայկական օրթոպեդիայի և վնասվածքաբանության խորհրդանիշ / Сепух Джангарович Тумян — символ армянской ортопедии и травматологии / Sepuh Jangir Tumoian — Symbol of Armenian Orthopedics and Traumatology

Իսահակ Սերգեյի Ալավերդյան ծնվել է 1917 թվականի հունվարի 17-ին Շուշիում՝ հայ արձակագիր, թատերագետ, թարգմանիչ, Ադրբեջանական ԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1980), ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1960-ից)։ Մահացել է 1992 թվականի սեպտեմբերի 29-ին։

Ծնվել է Շուշիում։ 1942 թվականին ավարտել է Ադրբեջանի Կիրովի անվան համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1935–1937 թվականներին ուսուցչություն է արել Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզի Ասկերանի շրջանի Շուշիքենդ և Նախջևանիկ գյուղերում։ 1937–1938 թվականներին որպես ուսմասվար և հայոց լեզվի ու գրականության ուսուցիչ աշխատել է Շուշիի հայկական միջնակարգ դպրոցում։ 1939–1977 թվականներին հայոց լեզու է դասավանդել Ստեփանակերտի թիվ 1, թիվ 2, թիվ 3 միջնակարգ դպրոցներում։ 1968 թվականից Ստեփանակերտի Մաքսիմ Գորկու անվան պետական հայկական դրամատիկական թատրոնի գրական բաժնի վարիչն է եղել։

Գրել է պիեսներ։ Ստեփանակերտի Մ. Գորկու անվան հայկական դրամատիկական թատրոնը բեմադրել է նրա «Սիրո ճանապարհին» (1954), «Հողի լեզուն» (1958), «Ախ, սեր» (1969) դրամաները։ Նրա պիեսները բեմադրվել են նաև հայկական այլ թատրոններում։

Հրատարակվել են նրա «Իմ սաները» (պատմվածքներ, 1964), «Թող խաղաղ մեծանա» (պատմվածքներ, 1969), «Անանուն մարդը» (պատմվածքներ, 1976), «Ծաղիկների երթը» (պատմվածքներ, գերկարճ նովելներ, մանրապատումներ, 1978), «Սիսակյանի օրագիրը» (վիպակ, 1984) գրքերը։

Իսահակ Սերգեյի Ալավերդյանը մնաց Շուշիից Ստեփանակերտ տանող հայ գրականության կամուրջը՝ իր արձակով, դրամատուրգիայով և անսահման նվիրումով ոգեշնչելով սերունդներին հայ գրականության խորքերով և հայրենի հողի սիրով։

Русский

голос армянской литературы и родной арцахской земли

Исаак Сергеевич Алавердян родился 17 января 1917 года в Шуши — армянский прозаик, театровед, переводчик, заслуженный деятель культуры Азербайджанской ССР (1980), член Союза писателей СССР (с 1960). Умер 29 сентября 1992 года.

Родился в Шуши. В 1942 году окончил филологический факультет Азербайджанского университета им. Кирова. В 1935–1937 годах учительствовал в сёлах Шушикенд и Нахиджеваник Аскеранского района Нагорно-Карабахской автономной области. В 1937–1938 годах работал завучем и учителем армянского языка и литературы в армянской средней школе Шуши. В 1939–1977 годах преподавал армянский язык в средних школах № 1, № 2, № 3 Степанакерта. С 1968 года — заведующий литературной частью Степанакертского государственного армянского драматического театра им. Максима Горького.

Писал пьесы. Степанакертский армянский драматический театр им. М. Горького поставил его драмы «На пути любви» (1954), «Язык земли» (1958), «Ах, любовь» (1969). Его пьесы ставились и в других армянских театрах.

Опубликованы книги: «Мои ученики» (рассказы, 1964), «Пусть мирно растёт» (рассказы, 1969), «Безымянный человек» (рассказы, 1976), «Шествие цветов» (рассказы, сверхкороткие новеллы, миниатюры, 1978), «Дневник Сисаакяна» (повесть, 1984).

Исаак Сергеевич Алавердян остался мостом армянской литературы от Шуши до Степанакерта — своей прозой, драматургией и безграничной преданностью, вдохновляя поколения глубинами армянской литературы и любовью к родной земле.

English

Voice of Armenian Literature and Native Land

Isaak Sergeevich Alaverdyan was born on January 17, 1917, in Shushi — Armenian prose writer, theater scholar, translator, Honored Worker of Culture of the Azerbaijan SSR (1980), member of the USSR Writers’ Union (since 1960). Died on September 29, 1992.

Born in Shushi. In 1942 graduated from the philological faculty of Azerbaijan University named after Kirov. In 1935–1937 taught in the villages of Shushikend and Nakhijevanik of the Askeran district of the Nagorno-Karabakh Autonomous Region. In 1937–1938 worked as head teacher and teacher of Armenian language and literature in the Armenian secondary school in Shushi. In 1939–1977 taught Armenian language in secondary schools No. 1, No. 2, No. 3 in Stepanakert. Since 1968 — head of the literary department of the Stepanakert State Armenian Dramatic Theater named after Maxim Gorky.

Wrote plays. The Stepanakert Armenian Dramatic Theater named after M. Gorky staged his dramas “On the Path of Love” (1954), “Language of the Land” (1958), “Ah, Love” (1969). His plays were also staged in other Armenian theaters.

Published books: “My Students” (stories, 1964), “Let It Grow Peacefully” (stories, 1969), “Nameless Man” (stories, 1976), “Procession of Flowers” (stories, ultra-short novels, miniatures, 1978), “Diary of Sisakyan” (novella, 1984).

Isaak Sergeevich Alaverdyan remained the bridge of Armenian literature from Shushi to Stepanakert — with his prose, dramaturgy and boundless dedication, inspiring generations with the depths of Armenian literature and love for the native land.

1. Իսահակ Սերգեյի Ալավերդյան՝ Շուշիի և հայ գրականության նվիրյալ / Исаак Сергеевич Алавердян — преданный Шуши и армянской литературы / Isaak Sergeevich Alaverdyan — Devoted to Shushi and Armenian Literature
2. Իսահակ Սերգեյի Ալավերդյան՝ «Սիրո ճանապարհին» և «Հողի լեզուն»-ի հեղինակ / Исаак Сергеевич Алавердян — автор «На пути любви» и «Язык земли» / Isaak Sergeevich Alaverdyan — Author of On the Path of Love and Language of the Land
3. Իսահակ Սերգեյի Ալավերդյան՝ Շուշիից Ստեփանակերտ / Исаак Сергеевич Алавердян — от Шуши до Степанакерта / Isaak Sergeevich Alaverdyan — From Shushi to Stepanakert
4. Իսահակ Սերգեյի Ալավերդյան՝ հայ արձակագիր և թատերագետ / Исаак Сергеевич Алавердян — армянский прозаик и театровед / Isaak Sergeevich Alaverdyan — Armenian Prose Writer and Theater Scholar
5. Իսահակ Սերգեյի Ալավերդյան՝ հայ գրականության և հայրենի հողի ձայնը / Исаак Сергеевич Алавердян — голос армянской литературы и родной земли / Isaak Sergeevich Alaverdyan — Voice of Armenian Literature and Native Land