Գրականության Հայ-Հրեական Ձայն, Հումորի և Կենցաղի Վարպետ

Սերգեյ Դոնատովիչ Դովլաթովը (Դովլաթյան) ծնվել է 1941 թվականի սեպտեմբերի 3-ին Ուֆայում, Բաշկիրիայի ԽՍՀ։ Հայ-հրեական ծագումով ռուս գրող, 20-րդ դարի վերջի ռուսալեզու գրականության ամենաճանաչված և ընթերցվող հեղինակներից մեկը։

Նրա ստեղծագործությունները թարգմանվել են աշխարհի ավելի քան 30 լեզուներով։ Հայրը՝ Դոնատ Մեչիկը, հրեա թատերական ռեժիսոր էր, մայրը՝ Նորա Դովլաթյանը, հայ գրականության սրբագրիչ։ Ընտանիքը Ուֆա էր տարհանվել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկզբին։ 1944 թվականից Դովլաթովն ապրել է Լենինգրադում։ 1959 թվականին ընդունվել է Լենինգրադի Ժդանովի անվան համալսարանի լեզվաբանական ֆակուլտետ, սակայն 2,5 տարի անց հեռացվել է վատ առաջադիմության պատճառով։ Ծառայել է բանակում՝ Կոմիի Հանրապետությունում գտնվող ուղղիչ գաղութի պահակազորում։ Իոսիֆ Բրոդսկին նշել է, որ Դովլաթովը բանակից վերադարձել է պատմությունների փաթեթով։ Հետագայում ընդունվել է Լենինգրադի համալսարանի ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետ, աշխատել «За кадры верфям» պարբերականում և միացել «Горожане» գրական խմբին։ Եղել է գրող Վերա Պանովայի գրական քարտուղար։ 1972–1975 թվականներին ապրել է Էստոնիայում, աշխատել «Советская Эстония» և «Моряк Эстонии» թերթերում։ Նրա «Փոխզիջում» գիրքը պատմում է Էստոնիայում լրագրողական աշխատանքի մասին։ 1978 թվականին ԽՍՀՄ իշխանությունների հետապնդումների պատճառով արտագաղթել է ԱՄՆ, բնակվել Նյու Յորքում և դարձել «Новый американец» թերթի գլխավոր խմբագիր։ Նրա արձակը մեծ ճանաչում է գտել, հրատարակվել է «The New Yorker» և «Партизан Ревью» պարբերականներում։ Տարագրության 12 տարիներին ԱՄՆ-ում և Եվրոպայում հրատարակել է մեկ գիրք։ ԽՍՀՄ-ում հայտնի էր ոչ օրինական հրատարակությունների և «Ազատություն» ռադիոկայանի միջոցով։ Մահացել է 1990 թվականի օգոստոսի 24-ին սրտի նոպայից, Նյու Յորքում։ Թաղված է Քվինսի Մաունթ Հեբրոն գերեզմանատան հայկական հատվածում։ 2014 թվականին Նյու Յորքում նրա պատվին անվանակոչվել է փողոց։ Դովլաթովի ստեղծագործությունները, որոնք առանձնանում են հումորով, խորաթափանցությամբ և կենցաղային իրականության նուրբ պատկերմամբ, մնում են ռուս գրականության կարևոր մաս։

Русский

Армяно-еврейский голос русской литературы Литературный герой эмиграции и самиздата

Сергей Донатович Довлатов (Довлатян)  родился 3 сентября 1941 года в Уфе, Башкирская ССР. Русский писатель армянско-еврейского происхождения, один из самых читаемых и публикуемых русскоязычных авторов конца XX века. Его произведения переведены более чем на 30 языков. Отец, Донат Мечик, был еврейским театральным режиссёром, мать, Нора Довлатян, армянкой, работала корректором. Семья была эвакуирована в Уфу в начале Великой Отечественной войны. С 1944 года Довлатов жил в Ленинграде. В 1959 году поступил на филологический факультет Ленинградского университета им. Жданова, но через 2,5 года был отчислен за неуспеваемость. Служил в армии в исправительной колонии в Коми. Иосиф Бродский отмечал, что Довлатов вернулся из армии с пачкой рассказов. Позже поступил на факультет журналистики ЛГУ, работал в газете «За кадры верфям» и присоединился к литературной группе «Горожане». Был литературным секретарём писательницы Веры Пановой. В 1972–1975 годах жил в Эстонии, работал в газетах «Советская Эстония» и «Моряк Эстонии». В книге «Компромисс» описал свою журналистскую работу в Эстонии. В 1978 году из-за преследований властей эмигрировал в США, поселился в Нью-Йорке и стал главным редактором газеты «Новый американец». Его проза получила широкое признание, публиковалась в журналах «The New Yorker» и «Партизан Ревью». За 12 лет эмиграции издал одну книгу в США и Европе. В СССР был известен благодаря самиздату и передачам радио «Свобода». Умер 24 августа 1990 года от сердечного приступа в Нью-Йорке. Похоронен в армянской части кладбища Маунт-Хеброн в Квинсе. В 2014 году в Нью-Йорке в его честь названа улица. Произведения Довлатова, отличающиеся юмором, проницательностью и тонким изображением бытовой реальности, остаются важной частью русской литературы.

English

Armenian-Jewish Voice of  Literature, Master of Humor and Everyday Life

Sergey Donatovich Dovlatov (Dovlatyan) was born on September 3, 1941, in Ufa, Bashkir ASSR. A Russian writer of Armenian-Jewish descent, he is one of the most widely read and published Russian-language authors of the late 20th century. His works have been translated into over 30 languages. His father, Donat Mechik, was a Jewish theater director, and his mother, Nora Dovlatyan, an Armenian literary proofreader. The family was evacuated to Ufa during the early years of World War II. From 1944, Dovlatov lived in Leningrad. In 1959, he enrolled in the philology faculty of Leningrad’s Zhdanov University but was expelled after 2.5 years for poor academic performance. He served in the army as a guard in a correctional colony in the Komi Republic. Joseph Brodsky noted that Dovlatov returned from the army with a collection of stories. He later studied journalism at Leningrad University, worked for the newspaper Za Kadry Verfyam, and joined the literary group Grazhdane (Citizens). He served as literary secretary to writer Vera Panova. From 1972 to 1975, he lived in Estonia, working for the newspapers Sovetskaya Estoniya and Moryak Estonii. His book Compromise describes his journalistic work in Estonia. In 1978, due to persecution by Soviet authorities, he emigrated to the USA, settling in New York and becoming editor-in-chief of the émigré newspaper Novy Amerikanets. His prose gained widespread acclaim, appearing in The New Yorker and Partisan Review. Over 12 years in exile, he published one book in the USA and Europe. In the USSR, he was known through samizdat and Radio Liberty broadcasts. Dovlatov died of a heart attack on August 24, 1990, in New York and was buried in the Armenian section of Mount Hebron Cemetery in Queens. In 2014, a street in New York was named Sergei Dovlatov Way in his honor. His works, marked by humor, insight, and a keen depiction of everyday life, remain a significant part of Russian literature.