Պատմական Սյունիք

Պատմական Սյունիք

Ստորև ներկայացնում եմ Շաղաթ տեղանվան ամբողջական կառուցվածքային բացատրությունը՝

լեզվաբանական, աշխարհագրական, հնագիտական և գաղափարական շերտերով։

Լեզվաբանական արմատ

Շաղաթ = Շաղ + Աթ

Շաղ

Հին հայերենում՝

շաղել, շաղախ, շաղ տալ, ցանել, տարածել

Իմաստային դաշտ․

սփռում

տարածում

հոսք

պտղաբերություն

կյանքի փոխանցում

Աթ / Ատ

Հնագույն հայերենում և նախահայկական շերտերում՝

Արմատ Իմաստ

Ատ / Աթ հող, հիմք, տարածք

Ատյան ժողով, կենտրոն

Ատոմ հիմնական միավոր

Ատյանք նստավայր

Աթ = տարածք / հող / հիմք

Միասին

Շաղ + Աթ → «Կյանք տարածող հող», «սփռման տարածք», «բերրի հողային գոտի»

. Բնագրական–աշխարհագրական կոդ

Շաղաթ անունը երբեք չի տրվում պատահական վայրի։

Այն բնորոշ է՝

ջրառատ հողերին

բերրի հովիտներին

գետերի մոտակայքին

սփռվող հարթություններին

Այսպիսի վայրերը հին Հայաստանում ընկալվում էին որպես

կենսական էներգիայի հանգույցներ։

Միթոլոգիական շերտ

Հին հայոց աշխարհընկալման մեջ

շաղել = աստվածային պարգև տարածել

Աստվածները «շաղում էին» անձրև, սերմ, կյանք։

Ուստի Շաղաթ-ը եղել է՝

բերրիության, նոր կյանքի, վերածննդի կենտրոն։

Քաղաքակրթական գործառույթ

Շաղաթ տիպի բնակավայրերը սովորաբար ծառայել են որպես՝

գյուղատնտեսական կենտրոն

սերմի տարածման հանգույց

ճանապարհային հանգույց

բնակչության վերարտադրության օջախ