Петрос Абраамович Дурян

Любовная лирика которого не имеет себе равных и восходит к средневековой армянской лирике

20 мая 1851 года в Константинополе- родился Петрос Абраамович Дурян (наст. фамилия Змбаян)- Великий армянский поэт.

Дурян отверг классицизм, вдохнув в поэзию глубину чувств и сложных психологических переживаний.
Несмотря на свою короткую в 21 год и тяжелую жизнь, оставил богатое литературное наследие. Его исторические пьесы являются первыми образцами романтической драмы в армянской литературе и выражают глубоко демократические настроения.
Череп Петроса Дуряна от тела был отделен в 1959 году и сейчас хранится в музее литературы и культуры имени Егише Чаренца.

Գուժ Մանուկյան (իսկական անունը՝ Գուրգեն Ալեքսանդրի Արաքսմանյան) – Гуж Манукян (настоящее имя Гурген Александрович Араксманян) – Guzh Manukyan (real name Gurgen Alexandrovich Araksmanian)

Վաստակավոր Դերասանի Փայլուն Ուղին

6 մայիսի, 1937, Գյումրի – Գուժ Մանուկյան (իսկական անունը՝ Գուրգեն Ալեքսանդրի Արաքսմանյան)՝ խորհրդային և հայ դերասան, թատրոնի և կինոյի աստղ:

Նրա կյանքը լի էր ստեղծագործական նվաճումներով և նվիրվածությամբ հայկական մշակույթին: 1958-1960 թվականներին նա աշխատել է Ֆեոդոսիայի դրամատիկական թատրոնում, որտեղ առաջին անգամ բացահայտվեց նրա տաղանդը: 1960-1967 թվականներին ծառայել է Երևանի պատանի հանդիսատեսի թատրոնում՝ գերելով հանդիսատեսին իր խարիզմայով: 1967 թվականից մինչև կյանքի վերջ Գուժը եղել է Երևանի դրամատիկական թատրոնի հիմնադիրներից մեկը և նրա առաջատար դերասանը: Նա նաև ակտիվորեն մասնակցել է քաղաքական կյանքին՝ լինելով «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության անդամ: Գուժ Մանուկյանի ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել սերունդներին:

6 мая 1937, Гюмри – Гуж Манукян (настоящее имя Гурген Александрович Араксманян) — советский и армянский актёр театра и кино, чья жизнь стала символом преданности искусству. В 1958–1960 годах он работал в Феодосийском драматическом театре, где начал раскрываться его талант. С 1960 по 1967 год служил в Ереванском театре юного зрителя, завоевывая сердца зрителей своим обаянием. С 1967 года и до конца жизни Гуж был одним из основателей и ведущих актёров Ереванского драматическогоAlternative response: театра. Помимо сцены, он активно участвовал в политической жизни, состоя в партии «Процветающая Армения». Наследие Гужа Манукяна продолжает вдохновлять поколения.

May 6, 1937, Gyumri – Guzh Manukyan (real name Gurgen Alexandrovich Araksmanian) — a Soviet and Armenian actor of theater and film, whose life was a testament to his dedication to art. From 1958 to 1960, he worked at the Feodosia Dramatic Theater, where his talent first shone. Between 1960 and 1967, he performed at the Yerevan Theater for Young Audiences, captivating audiences with his charisma. From 1967 until his final days, Guzh was a founding member and leading actor of the Yerevan Dramatic Theater. Beyond the stage, he was engaged in politics as a member of the Prosperous Armenia party. Guzh Manukyan’s legacy continues to inspire generations.

Յաննա Գաբրիելյան – Яна Габриелян – Yanna Gabrielyan

Լի կրքով և արվեստով դերասանուհին

1985 մայիսի 6-ին Երևանում ծնվել է Յաննա Գաբրիելյանը, հայ դերասանուհի և բեմադրիչ: Երևանի սրտում ծնված Յաննան մանկուց գերում էր շրջապատին իր խարիզմայով և անսպառ երևակայությամբ:

Դերասանական արվեստի հանդեպ նրա կիրքը բացահայտվեց վաղ տարիքում, երբ նա բեմադրում էր փոքրիկ ներկայացումներ ընտանիքի և ընկերների համար: Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտում սովորելու ընթացքում Յաննան արագորեն առանձնացավ իր անկրկնելի տաղանդով: Նրա դերերը հայկական թատրոնում և կինոյում անմոռանալի են՝ լի էմոցիաներով և խորությամբ: Որպես բեմադրիչ՝ Յաննան ստեղծում է նորարարական ներկայացումներ, որոնք միավորում են հայկական ավանդույթները և ժամանակակից արվեստը: Նրա աշխատանքները ճանաչում են ձեռք բերել ոչ միայն Հայաստանում, այլև միջազգային բեմահարթակներում: Յաննան ոգեշնչում է երիտասարդ արվեստագետներին՝ ապացուցելով, որ կիրքն ու նվիրվածությունը կարող են լեռներ շարժել:

6 мая 1985 года родилась Яна Габриелян, армянская актриса и режиссёр. Родившись в сердце Еревана, Яна с детства очаровывала окружающих своим обаянием и безграничной фантазией. Страсть к актёрскому мастерству проявилась рано: она устраивала мини-спектакли для семьи и друзей. Во время учёбы в Ереванском государственном институте театра и кино Яна быстро выделилась своим уникальным талантом. Её роли в армянском театре и кино незабываемы, полны эмоций и глубины. Как режиссёр, Яна создаёт новаторские постановки, соединяющие армянские традиции с современным искусством. Её работы получили признание не только в Армении, но и на международной сцене. Яна вдохновляет молодых артистов, доказывая, что страсть и преданность способны свернуть горы.

On May 6, 1985, Yanna Gabrielyan, an Armenian actress and director, was born. Hailing from the heart of Yerevan, Yanna captivated those around her from childhood with her charisma and boundless imagination. Her passion for acting emerged early, as she staged small performances for family and friends. While studying at the Yerevan State Institute of Theatre and Cinematography, Yanna quickly stood out for her exceptional talent. Her roles in Armenian theater and film are unforgettable, brimming with emotion and depth. As a director, Yanna crafts innovative productions that blend Armenian traditions with contemporary art. Her work has earned acclaim not only in Armenia but also on international stages. Yanna inspires young artists, proving that passion and dedication can move mountains.

Ալեքսանդր Սպենդիարյան – Александр Спендиарян – Alexander Spendiaryan

Վառ Կյանք՝ Հայկական Երաժշտության Հոգին

7 մայիսի, 1928 թ., Երևան — Այդ օրը կյանքից հեռացավ Ալեքսանդր Սպենդիարյանը՝ մեծ հայ կոմպոզիտոր, ում անունը կրում է Երևանի օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոնը։ Հայկական ՍՍՀ ժողովրդական արտիստ, նա իր ստեղծագործություններով անջնջելի հետք թողեց հայ երաժշտության պատմության մեջ։

Ալեքսանդր Սպենդիարյանը ծնվել է 1871 թվականի նոյեմբերի 1-ին Ռուսաստանի Կախովկա քաղաքում (այժմ՝ Ուկրաինա)։ Նրա ընտանիքը հայկական արմատներ ուներ, և մանկուց նա շրջապատված էր երաժշտությամբ ու արվեստով։ Վաղ տարիքից նա սովորել է դաշնամուր նվագել, իսկ հետագայում ընդունվել է Մոսկվայի կոնսերվատորիա, որտեղ նրա ուսուցիչներից էր Նիկոլայ Ռիմսկի-Կորսակովը՝ ռուսական երաժշտության մեծագույն վարպետներից մեկը։ Այս ուսուցումը ձևավորեց Սպենդիարյանի երաժշտական ոճը, որը համատեղում էր հայկական ժողովրդական մեղեդիների ջերմությունն ու խորությունը եվրոպական դասական երաժշտության նրբագեղությամբ։
Սպենդիարյանի ամենանշանակալի ստեղծագործություններից է «Ալմաստ» օպերան, որը հիմնված է Հովհաննես Թումանյանի «Թմկաբերդի առումը» պոեմի վրա։ Այս օպերան, թեև ավարտին չհասցրեց կոմպոզիտորը, դարձավ հայկական օպերային արվեստի գլուխգործոց։ Նրա այլ կարևոր աշխատանքներից են «Երեք արմավենի» սիմֆոնիկ նկարը և «Էսքիզներ հայկական մեղեդիների վրա»։ Նրա երաժշտությունը լի էր հայրենասիրությամբ, խոր զգացմունքներով և ժողովրդական մոտիվներով, որոնք արձագանքում էին հայ ժողովրդի հոգուն։
Բացի կոմպոզիտորական գործունեությունից, Սպենդիարյանը մեծ ներդրում ունեցավ հայ երաժշտական մշակույթի զարգացման գործում։ Նա հիմնադրեց երաժշտական դպրոցներ, կազմակերպեց համերգներ և խրախուսեց երիտասարդ երաժիշտներին։ Նրա կյանքի վերջին տարիներին նա ապրում էր Երևանում, որտեղ նրա ներկայությունը ոգեշնչում էր հայ մտավորականներին և արվեստագետներին։
Ալեքսանդր Սպենդիարյանի ժառանգությունը շարունակում է ապրել։ Նրա անունը կրող օպերային թատրոնը Երևանի մշակութային կյանքի սիրտն է, և նրա երաժշտությունը դեռևս հնչում է համերգային դահլիճներում՝ հիշեցնելով նրա անգնահատելի ներդրումը հայ արվեստում։

Яркая Жизнь — Душа Армянской Музыки
7 мая 1928 года, Ереван — В этот день ушёл из жизни Александр Спендиарян — великий армянский композитор, чьё имя носит Ереванский государственный академический театр оперы и балета. Народный артист Армянской ССР, он оставил неизгладимый след в истории армянской музыки.
Александр Спендиарян родился 1 ноября 1871 года в городе Каховка (ныне Украина) в семье с армянскими корнями. С детства окружённый музыкой и искусством, он рано начал обучаться игре на фортепиано. Позже он поступил в Московскую консерваторию, где его наставником стал выдающийся русский композитор Николай Римский-Корсаков. Это обучение сформировало уникальный стиль Спендиаряна, в котором гармонично сочетались тепло и глубина армянских народных мелодий с изысканностью европейской классической музыки.
Одним из главных творений Спендиаряна стала опера «Алмаст», основанная на поэме Ованеса Туманяна «Взятие Тмкаберда». Хотя композитор не успел завершить эту работу, опера стала шедевром армянского оперного искусства. Среди других значимых произведений — симфоническая картина «Три пальмы» и «Эскизы на армянские темы». Его музыка пронизана патриотизмом, глубокими эмоциями и народными мотивами, которые находили отклик в сердцах армянского народа.
Помимо композиторской деятельности, Спендиарян внёс огромный вклад в развитие армянской музыкальной культуры. Он основывал музыкальные школы, организовывал концерты и поддерживал молодых музыкантов. В последние годы жизни он жил в Ереване, где его присутствие вдохновляло армянскую интеллигенцию и деятелей искусства.
Наследие Александра Спендиаряна продолжает жить. Театр оперы и балета, носящий его имя, остаётся сердцем культурной жизни Еревана, а его музыка звучит в концертных залах, напоминая о неоценимом вкладе композитора в армянское искусство.

A Vibrant Legacy — The Soul of Armenian Music
May 7, 1928, Yerevan — On this day, Alexander Spendiaryan, the great Armenian composer whose name graces the Yerevan State Academic Opera and Ballet Theatre, passed away. Honored as a People’s Artist of the Armenian SSR, he left an indelible mark on the history of Armenian music.
Born on November 1, 1871, in Kakhovka, Russia (now Ukraine), Alexander Spendiaryan grew up in a family with deep Armenian roots. Surrounded by music and art from an early age, he began studying piano as a child. Later, he enrolled in the Moscow Conservatory, where he was mentored by the renowned Russian композитор Nikolai Rimsky-Korsakov. This education shaped Spendiaryan’s distinctive style, blending the warmth and depth of Armenian folk melodies with the sophistication of European classical music.
Among Spendiaryan’s most significant works is the opera Almast, based on Hovhannes Tumanyan’s poem The Capture of Tmkaberd. Though he did not complete the opera, it remains a masterpiece of Armenian operatic art. Other notable compositions include the symphonic picture Three Palms and Sketches on Armenian Themes. His music, infused with patriotism, profound emotion, and folk motifs, resonated deeply with the Armenian people.
Beyond his work as a composer, Spendiaryan played a pivotal role in advancing Armenian musical culture. He founded music schools, organized concerts, and nurtured young musicians. In his final years, he lived in Yerevan, where his presence inspired the Armenian intelligentsia and artists.
Alexander Spendiaryan’s legacy endures. The opera and ballet theatre named after him remains the heart of Yerevan’s cultural life, and his music continues to echo in concert halls, a testament to his invaluable contribution to Armenian art.

Եղիշե Թադևոսի Շեկ-Հովսեփյան – Егише Тадевосович Шек – Овсепян – Yeghishe Tadevos Shek-Hovsepyan

Դատական Բժշկության Ռահվիրանը

Եղիշե Թադևոսի Շեկ-Հովսեփյանը ծնվել է 1893 թվականի մայիսի 7-ին Կարսում, Ռուսական կայսրություն: Նա դարձավ հայ խորհրդային դատաբժշկության հիմնադիրներից մեկը, բժշկական գիտությունների թեկնածու (1936) և պրոֆեսոր (1936):

1916-ին ավարտելով Օդեսայի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը՝ նա իր կարիերան սկսեց Հայկական Կարմիր բանակում՝ ղեկավարելով զորա-սանիտարական վարչության կազմակերպչական բաժինը (1916-1922): Հետագայում աշխատել է Երևանի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետում՝ դասավանդելով անատոմիա, տեղագրական անատոմիա և օպերատիվ վիրաբուժություն, իսկ 1929-1939 թվականներին՝ դատական բժշկություն: 1938-ից նաև ղեկավարել է ախտաբանական անատոմիայի ամբիոնը և եղել Երևանի բժշկական ինստիտուտի ռեկտոր:
Շեկ-Հովսեփյանի ջանքերով Երևանի բժշկական ինստիտուտում ստեղծվեց դատական բժշկության թանգարան և իրեղեն ապացույցների լաբորատորիա (1929): Նրա գիտական հետազոտությունները, թեև հաճախ անտիպ, նորարարական էին՝ ներառյալ տարիքի որոշման, մատնահետքերի հայտնաբերման և պոկված թղթի նույնականացման մեթոդներ: Նա եղել է Հայկական ԽՍՀ առողջապահության commissariat-ի գլխավոր դատաբժշկական փորձագետ՝ թողնելով անջնջելի հետք հայկական բժշկության և քրեագիտության պատմության մեջ:

Пионер Судебной Медицины
Егише Тадевосович Шек-Овсепян родился 7 мая 1893 года в Карсе, Российская империя. Он стал одним из основоположников советской судебной медицины в Армении, кандидат медицинских наук (1936) и профессор (1936). Окончив в 1916 году медицинский факультет Одесского университета, он начал карьеру в Армянской Красной армии, возглавляя организационный отдел военно-санитарного управления (1916-1922). Позже работал в Ереванском университете, преподавая анатомию, топографическую анатомию и оперативную хирургию, а с 1929 по 1939 годы — судебную медицину. С 1938 года он также руководил кафедрой патологической анатомии и был ректором Ереванского медицинского института.
По инициативе Шек-Овсепяна в Ереванском медицинском институте был создан музей судебной медицины и лаборатория вещественных доказательств (1929). Его научные труды, часто неопубликованные, касались новаторских методов определения возраста, выявления невидимых отпечатков пальцев и идентификации разорванной бумаги. Будучи главным судебно-медицинским экспертом Наркомздрава Армянской ССР, он оставил неизгладимый след в истории армянской медицины и криминалистики.

Pioneer of Forensic Medicine
Yeghishe Tadevos Shek-Hovsepyan was born on May 7, 1893, in Kars, Russian Empire. A trailblazer in Soviet Armenian forensic medicine, he earned a Candidate of Medical Sciences degree (1936) and became a professor (1936). After graduating from the medical faculty of Odessa University in 1916, he began his career in the Armenian Red Army, leading the organizational division of the military-sanitary administration (1916-1922). He later taught anatomy, topographic anatomy, and operative surgery at Yerevan University, and from 1929 to 1939, forensic medicine. From 1938, he also headed the pathological anatomy department and served as rector of the Yerevan Medical Institute.
Shek-Hovsepyan’s efforts led to the establishment of a forensic medicine museum and a laboratory for physical evidence at the Yerevan Medical Institute (1929). His scientific work, often unpublished, included innovative methods for age determination, detecting invisible fingerprints, and identifying torn paper. As the chief forensic medical expert of the Armenian SSR’s Health Commissariat, he left an enduring legacy in Armenian medicine and criminology.

Սուրբ Գրիգոր Նարեկացի – Святой Григори Нарекаци – Saint Gregory of Narek

Նրա թողած ժառանգությունը անսպառ է հազարամյակ անց

951 թվականի մայիսի 7-ին, Նարեկում, Ռշտունիք, Վասպուրականի թագավորություն, ծնվել է Սուրբ Գրիգոր Նարեկացին՝ հայ միջնադարյան մտքի և հոգևորության ամենավառ դեմքերից մեկը:

Նրա հայրը՝ Խոսրով Անձևացին, եղել է նշանավոր աստվածաբան և եկեղեցական գործիչ, իսկ մայրը՝ Անանիա Նարեկացու դուստրը, նույնպես ծագում էր գիտության և հավատի ավանդույթներով հարուստ ընտանիքից: Վաղ տարիքում կորցնելով մորը՝ Գրիգորը դաստիարակվել է Նարեկավանքում, որտեղ նրա հայրը ղեկավարում էր վանական համալիրը:
Նարեկավանքը դարձավ Գրիգորի հոգևոր և մտավոր ձևավորման օրրանը: Նա խորապես ուսումնասիրել է աստվածաբանությունը, փիլիսոփայությունը, գրականությունը և երաժշտությունը, ինչը նրան դարձրեց բազմակողմանի մտավորական: Նրա գլխավոր ստեղծագործությունը՝ «Մատեան Ողբերգութեան», համարվում է հայ գրականության գոհարներից մեկը: Այս պոետիկ-միստիկական աղոթագիրքը, որը բաղկացած է 95 գլուխներից, արտացոլում է մարդու հոգու խորքային զգացմունքները, նրա պայքարը մեղքի դեմ և ձգտումը դեպի աստվածային լույս: Գրիգորի բանաստեղծությունները, հիմնված աստվածաշնչյան պատկերների վրա, միաժամանակ խորապես անձնական են և համամարդկային:
Գրիգորը ոչ միայն գրող էր, այլև երաժիշտ, մանկավարժ և աստվածաբան: Նա Նարեկավանքում դասավանդել է, ոգեշնչելով իր աշակերտներին սիրով դեպի գիտելիք և հավատ: Նրա աշխատությունները, ներառյալ մեկնությունները և երաժշտական ստեղծագործությունները, ազդեցություն են ունեցել հայ եկեղեցու և մշակույթի վրա: Չնայած նրա կյանքը անցել է վանական խստապահանջության մեջ, Գրիգորը մնացել է խորապես մարդկային՝ իր ստեղծագործություններում արտահայտելով սեր, կարեկցանք և հույս:
Սուրբ Գրիգոր Նարեկացին վախճանվել է 1003 թվականին Նարեկում: 2015 թվականին Հայ Առաքելական Եկեղեցին նրան հռչակել է «Տիեզերական Եկեղեցու Վարդապետ»: Նրա ժառանգությունը՝ լինի դա նրա գրական ստեղծագործությունները, թե հոգևոր ուսմունքները, շարունակում է ոգեշնչել միլիոնավոր մարդկանց ամբողջ աշխարհում:

Наследие и Биография Святого Григора Нарекаци
7 мая 951 года в Нареке, Рштуник, царство Васпуракан, родился Святой Григор Нарекаци — одна из самых ярких фигур армянской средневековой культуры и духовности. Его отец, Хосров Андзеваци, был выдающимся богословом и церковным деятелем, а мать, дочь Анании Нарекаци, происходила из семьи, богатой традициями веры и учености. Потеряв мать в раннем возрасте, Григор воспитывался в Нарекаванке, где его отец руководил монастырским комплексом.
Нарекаванк стал колыбелью духовного и интеллектуального становления Григора. Он глубоко изучал богословие, философию, литературу и музыку, что сделало его разносторонним мыслителем. Главное творение Григора — «Книга скорбных песнопений» («Матян Охбергутюн») — считается жемчужиной армянской литературы. Эта поэтико-мистическая молитвенная книга, состоящая из 95 глав, отражает глубинные переживания человеческой души, борьбу с грехом и стремление к божественному свету. Стихи Григора, основанные на библейских образах, одновременно глубоко личные и универсальные.
Григор был не только поэтом, но и музыкантом, педагогом и богословом. Он преподавал в Нарекаванке, вдохновляя учеников любовью к знаниям и вере. Его труды, включая комментарии к священным текстам и музыкальные произведения, оказали огромное влияние на армянскую церковь и культуру. Несмотря на аскетичную монашескую жизнь, Григор оставался глубоко человечным, выражая в своих работах любовь, сострадание и надежду.
Святой Григор Нарекаци скончался в 1003 году в Нареке. В 2015 году Армянская Апостольская Церковь провозгласила его «Учителем Вселенской Церкви». Его наследие — будь то литературные труды или духовные наставления — продолжает вдохновлять миллионы людей по всему миру.

Legacy and Biography of Saint Gregory of Narek
On May 7, 951, in Narek, Rshtunik, Kingdom of Vaspurakan, Saint Gregory of Narek was born — one of the most luminous figures of Armenian medieval thought and spirituality. His father, Khosrov Andzevatsi, was a distinguished theologian and church leader, while his mother, a daughter of Anania of Narek, hailed from a family steeped in faith and scholarship. Losing his mother at a young age, Gregory was raised in the Narekavank monastery, where his father served as the head of the monastic complex.
Narekavank became the cradle of Gregory’s spiritual and intellectual formation. He delved deeply into theology, philosophy, literature, and music, emerging as a multifaceted scholar. His magnum opus, the Book of Lamentations (Matyan Oghbergutyun), is regarded as a cornerstone of Armenian literature. This poetic-mystical prayer book, composed of 95 chapters, captures the profound emotions of the human soul, its struggle against sin, and its yearning for divine light. Rooted in biblical imagery, Gregory’s verses are both intensely personal and universally resonant.
Beyond his role as a poet, Gregory was a musician, educator, and theologian. He taught at Narekavank, inspiring his students with a passion for knowledge and faith. His works, including scriptural commentaries and musical compositions, profoundly influenced Armenian church and culture. Though he lived a life of monastic austerity, Gregory remained deeply human, weaving themes of love, compassion, and hope into his creations.
Saint Gregory of Narek passed away in 1003 in Narek. In 2015, the Armenian Apostolic Church declared him a “Doctor of the Universal Church.” His legacy, encompassing his literary masterpieces and spiritual teachings, continues to inspire millions worldwide.

Մելինե Հմայակի Համամջյան – Мелине Амаяковна Амамджян – Meline Hmayak Hamamjyan

Անմոռանալի Կերպարներ Հյուսած դերասանուհին

Մահացել է 1999 թվականի մայիսի 7-ին Երևանում — Մելինե Հմայակի Համամջյանը — Հայկական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ։ 1946 թվականին հայրենադարձվել է Հայաստան և նույն թվականից դերասանուհի է աշխատել Երևանի Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի թատրոնում։

Նրա դերասանական արվեստը ձևավորվել է Վարդան Աճեմյանի ղեկավարությամբ։ Համամջյանը խաղացել է բազմաթիվ հեռուստաներկայացումներում և նկարահանվել ֆիլմերում, այդ թվում՝ «Տերն ու ծառան» (Անթառամ՝ Մաթոսի կինը), «Ձախորդ Փանոս» (Փանոսի կինը), «Գիքոր» և այլն։ Նա ստեղծում էր գրոտեսկային, վառ, բայց միևնույն ժամանակ խորությամբ ու ճշմարտացիությամբ լի կերպարներ, որոնք անմոռանալի հետք են թողել հայ արվեստում։

Скончалась 7 мая 1999 года в Ереване — Мелине Амаяковна Амамджян — Народная артистка Армянской ССР. Репатриировалась в Армению в 1946 году и с того же года стала актрисой Театра музыкальной комедии имени Пароняна в Ереване. Её актёрское мастерство формировалось под руководством Вардана Ачемяна. Она играла в многочисленных телеспектаклях и снималась в кино, среди её ролей — Антарам, жена Матоса в фильме «Хозяин и слуга», жена Паноса в «Дзахорт Панос», а также роли в «Гикор» и других картинах. Мелине создавала яркие, гротескно выразительные, но при этом глубоко правдоподобные образы, раскрывая всю многогранность характера своих героев.

Passed away on May 7, 1999, in Yerevan — Meline Hmayak Hamamjyan — People’s Artist of the Armenian SSR. She repatriated to Armenia in 1946 and from that year began her career as an actress at the Paronyan Musical Comedy Theatre in Yerevan. Her acting craft was shaped under the guidance of Vardan Achemyan. Meline performed in numerous television plays and appeared in films, including roles such as Antarame, Matos’s wife in The Master and the Servant, Panos’s wife in Dzakhort Panos, and parts in Gikor and other productions. She brought to life vivid, grotesque, yet utterly believable characters, imbued with profound depth and authenticity.

Կարեն Սարգսի Գևորգյան – Карен Саркисович Геворгян – Карен Саркисович Геворгян

Կինոյի Արվեստի Հայկական Լեգենդ

Կարեն Սարգսի Գևորգյանը ծնվել է 1941 թվականի մայիսի 7-ին Երևանում: Նա խորհրդային, ռուսական և հայկական կինոռեժիսոր և սցենարիստ է, Հայաստանի կինեմատոգրաֆիստների միության անդամ:

1956 թվականին ավարտել է Երևանի երաժշտական դպրոցը, իսկ 1963 թվականին՝ Ռուսաստանի կինեմատոգրաֆիայի պետական ինստիտուտի (ВГИК) օպերատորական ֆակուլտետը Բորիս Վոլչեկի ղեկավարությամբ: 1967 թվականին Մոսկվայում ավարտել է բարձրագույն ռեժիսորական դասընթացները Լեոնիդ Տրաուբերգի արհեստանոցում:
Կարեն Գևորգյանի կարիերան ընդգրկում է աշխատանքներ այնպիսի հեղինակավոր ստուդիաներում, ինչպիսիք են «Հայֆիլմ», «Մոսֆիլմ», «Ցենտրնաուչֆիլմ» և Երևանի փաստա-վավերագրական ֆիլմերի ստուդիան: 1970-1981 թվականներին նա աշխատել է «Հայֆիլմ»-ում, սակայն վտարվել է այնտեղից «Հրաժեշտ սահմանագծից անդին» ֆիլմի արգելքից հետո: Հետագայում նա շարունակել է աշխատանքը «Լենտելեֆիլմ» և Դովժենկոյի անվան ստուդիայում (Կիև): 1993 թվականին Գևորգյանը հիմնել է «Նավիգատոր» ստուդիան՝ «Նոր հայկական տարեգրություն» նախագծի համար, նկարահանումներ իրականացնելով Արցախյան պատերազմի դաշտում: 2009 թվականից նա սկսել է Հայաստանի պատմության մասին վավերագրական ֆիլմերի շարքի նկարահանումները: Իր կարիերայի ընթացքում նա դասավանդել է Սանկտ Պետերբուրգի կինոյի և հեռուստատեսության պետական համալսարանում (СПбГУКиТ), ղեկավարելով խաղարկային կինոյի և հեռուստատեսության ռեժիսորների արհեստանոց:
Կարեն Գևորգյանի ստեղծագործությունները արժանացել են բարձր գնահատականի՝ արտացոլելով հայ ժողովրդի պատմությունն ու մշակույթը: Նրա աշխատանքները ոգեշնչում են երիտասարդ կինոգործիչներին՝ դառնալով հայկական կինոյի անբաժան մասը:

Карен Саркисович Геворгян родился 7 мая 1941 года в Ереване, Армянская ССР, СССР. Советский, российский и армянский кинорежиссёр и сценарист, член Союза кинематографистов Армении. В 1956 году окончил музыкальную школу в Ереване, а в 1963 году — операторский факультет ВГИКа (мастерская Бориса Волчека). В 1967 году в Москве завершил высшие режиссёрские курсы под руководством Леонида Трауберга.
Карьера Карена Геворгяна охватывает работу в таких престижных студиях, как «Арменфильм», «Мосфильм», «Центрнаучфильм» и Ереванская студия документальных фильмов. В 1970–1981 годах он работал на «Арменфильме», но был уволен после запрета фильма «Прощание за чертой». Позже он продолжил работу на «Лентелефильме» и в студии имени Довженко (Киев). В 1993 году Геворгян основал студию «Навигатор» для проекта «Новая армянская хроника», снимая кадры на полях Карабахской войны. С 2009 года он начал съёмки документального цикла об истории Армении. На протяжении своей карьеры он преподавал в Санкт-Петербургском государственном университете кино и телевидения (СПбГУКиТ), руководя мастерской режиссёров игрового кино и телевидения.
Творчество Карена Геворгяна высоко оценено за отражение истории и культуры армянского народа. Его работы вдохновляют молодых кинематографистов и остаются неотъемлемой частью армянского кинематографа.

Karen Sarkis Gevorgyan was born on May 7, 1941, in Yerevan, Armenian SSR, USSR. A Soviet, Russian, and Armenian film director and screenwriter, he is a member of the Armenian Union of Cinematographers. In 1956, he graduated from a music school in Yerevan, and in 1963, he completed the cinematography department at VGIK (Boris Volchek’s workshop). In 1967, he finished advanced directing courses in Moscow under Leonid Trauberg’s guidance.
Karen Gevorgyan’s career spans work at renowned studios such as Armenfilm, Mosfilm, Tsentrnauchfilm, and the Yerevan Documentary Film Studio. From 1970 to 1981, he worked at Armenfilm but was dismissed following the ban of his film Farewell Beyond the Line. He later continued his work at Lentelefilm and the Dovzhenko Film Studio (Kyiv). In 1993, Gevorgyan founded the Navigator Studio for the New Armenian Chronicle project, filming on the battlefields of the Karabakh War. Since 2009, he has been producing a documentary series on Armenian history. Throughout his career, he has taught at the Saint Petersburg State University of Film and Television (SPbGUKiT), leading a workshop for directors of feature films and television.
Karen Gevorgyan’s work has earned high acclaim for its portrayal of Armenian history and culture. His contributions continue to inspire young filmmakers and remain an integral part of Armenian cinema.

Մանվել Գամբուրյան – Манвел Гамбурян – Manvel Gamburyan

Մի երեկո նա ստիպել է երկու հակառակորդի միանգամից հանձնվել՝ առաջինին 17 վայրկյանում, երկրորդին 16

1981 թ-ի մայիսի 8-ին Լենինականում- ծնվել է Մանվել Գամբուրյանը- մենամարտիկ։ Հանդես է եկել մի շարք այնպիսի հաջողված մարտական ակումբներում, ինչպիսիք են «King of the Cage»-ը և «Ultimate Fighting Championship»-ը (UFC)։
Մենամարտիկ Կարո Փարիզյանի զարմիկն է։ նրան տվել է «Պիտբուլ» մականունը՝ հակառակորդից ամուր կառչելու ունակության համար։

Տասը տարեկան հասակում ծնողների հետ մշտական բնակության է տեղափոխվել ԱՄՆ, որտեղ սկսել է լրջորեն զբաղվել ձյուդոյով, բազմիցս դարձել պատանեկան տարբեր մրցումների հաղթող և մրցանակակիր, ստացել է սև գոտի և երկրորդ դան այդ մարզաձևում։ Տասնհինգ տարեկանից տիրապետել է նաև կիոկուսին կարատեի։ Վերապատրաստվել է Հյուսիսային Հոլիվուդի Hayastan MMAA Academy-ում մարզիչներ Գոքոր Չիվիչյանի և Ջին Լեբելի ղեկավարությամբ 17 տարեկանում՝ 1999 թվականի փետրվարին։ Մի երեկո նա ստիպել է երկու հակառակորդի միանգամից հանձնվել՝ առաջինին 17 վայրկյանում, երկրորդին 16 վայրկյանում։ Նա մարտնչել է փոքր ամերիկյան KageKombat և Reality Submission Fighting խթանիչներով ։ 2001 թվականի մարտին նա կրեց իր առաջին պարտությունը պրոֆեսիոնալ կարիերայում՝ միավորներով պարտվելով UFC-ի ապագա չեմպիոն Շոն Շերկին։
2003 թվականի օգոստոսին նա մասնակցել է King of the Cage մրցաշարին, որտեղ 21 վայրկյանում նոկաուտի է ենթարկել հայտնի բրազիլացի Խորխե Սանտյագոյին։

Манвел Гамбурян, борец, родился 8 мая 1981 года в Ленинакане. Он выступал в ряде успешных бойцовских клубов, таких как King of the Cage и Ultimate Fighting Championship (UFC).
Он двоюродный брат борца Каро Парисяна. В десятилетнем возрасте вместе с родителями переехал на постоянное место жительства в США, где начал серьезно заниматься дзюдо, неоднократно становился победителем и призером различных юношеских соревнований, получил черный пояс и второй дан по этому виду спорта. С пятнадцати лет он также освоил каратэ Киокушин. В феврале 1999 года, в возрасте 17 лет, начал тренироваться в Академии ММАА «Айастан» в Северном Голливуде под руководством тренеров Гокора Чивичяна и Джина Лебеля. Однажды вечером он заставил сдаться сразу двух противников: первого за 17 секунд, второго за 16 секунд. Он выступал в небольших американских промоушенах KageKombat и Reality Submission Fighting. В марте 2001 года он потерпел первое поражение в профессиональной карьере, проиграв по очкам будущему чемпиону UFC Шону Шерку.
В августе 2003 года он принял участие в турнире «Король клетки», где нокаутировал знаменитого бразильца Хорхе Сантьяго за 21 секунду. Его двоюродный брат Каро Паризиан дал ему прозвище «Питбуль» за его способность крепко держаться за противника.

Manvel Gamburyan was born on May 8, 1981 in Leninakan, Armenia. He has competed in a number of successful fighting clubs, such as King of the Cage and Ultimate Fighting Championship (UFC). He is the cousin of Karo Parisyan, a fighter. At the age of ten, he moved to the United States with his parents, where he began to seriously engage in judo, repeatedly became a winner and prizewinner of various youth competitions, received a black belt and second dan in that sport. He also mastered Kyokushin karate at the age of fifteen. He trained at the Hayastan MMAA Academy in North Hollywood under the guidance of coaches Gokor Chivichyan and Gene Lebel at the age of 17, in February 1999. One evening, he forced two opponents to surrender at once: the first in 17 seconds, the second in 16 seconds. He fought in the small American promotions KageKombat and Reality Submission Fighting. In March 2001, he suffered his first professional defeat, losing on points to future UFC champion Sean Sherk. In August 2003, he participated in the King of the Cage tournament, where he knocked out the famous Brazilian Jorge Santiago in 21 seconds. His cousin Karo Parisian gave him the nickname “Pitbull” for his ability to hold onto his opponent tightly.

Վահրամ Ալազանը (Վահրամ Մարտիրոսի Գաբուզյան) – Ваграм Алазан (Ваграм Мартиросович Габузян) – Ваграм Алазан (Ваграм Мартиросович Габузян)

«Հոգու անդորրի ճանապարհորդ»

19 մայիսի 1903 թվական, Վան — ծնվել է Վահրամ Ալազանը (Վահրամ Մարտիրոսի Գաբուզյան), բանաստեղծ-արձակագիր, գրական և հասարակական գործիչ: Հայաստանի գրողների միության առաջին քարտուղար (1933–1936), «Գրական թերթ»-ի խմբագիր (1932–1936): Քաղաքական բռնաճնշումների զոհ:

Վահրամ Ալազանը 1935 թվականին մասնակցել է Փարիզում կայացած մշակույթի պաշտպանության առաջին միջազգային կոնգրեսին: 1936 թվականին, որպես «տրոցկիստ, ազգայնական, հակահեղափոխական» և Բերիայի դեմ մահափորձ կազմակերպող խմբի անդամ, անհիմն մեղադրանքներով դատապարտվել է 10 տարվա ազատազրկման: 1946 թվականին, Խորհրդային Միության բազմաթիվ բանտերում պատիժը կրելուց հետո, վերադարձել է հայրենիք: Սակայն, որպես նախկին քաղբանտարկյալ, նրան արգելվել է ապրել Երևանում և աքսորվել է Աշտարակ: Այնտեղ, չնայած ծանր պայմաններին, Ալազանը հիմնել է Պերճ Պռոշյանի տուն-թանգարանը: 1949 թվականին, նույն անհիմն մեղադրանքներով, նրան կրկին աքսորել են Սիբիր՝ այս անգամ ցմահ: 1954 թվականին, լիովին արդարացվելուց հետո, վերադարձել է հայրենիք: Ցավոք, բանտերում և աքսորներում կրած տառապանքները խոր հետք են թողել: 1956-1966 թվականներին նա անկողնային հաշմանդամ է եղել մինչև մահը: Հաշմանդամության տարիներին նա կարողացել է ուժ գտնել և թելադրել իր կյանքի ծանր ճանապարհի պատմությունը՝ փոխանցելով այն սերունդներին:
1990 թվականին լույս է տեսել նրա «Տառապանքի արահետներով» գիրքը, որտեղ նա ներկայացրել է ստալինյան բռնաճնշումների դաժան մթնոլորտը: Գիրքը հարուստ է 1930-1940-ականների բանտային ռեժիմի մասին վավերագրական նյութերով:
Վահրամ Ալազանը մահացել է 1966 թվականի մայիսի 17-ին և հուղարկավորվել է քաղաքային պանթեոնում: Նրա «Բանաստեղծի սիրտը» և «Հյուսիսային աստղ» գրքերը թարգմանվել են ռուսերեն:

19 мая 1903 года, Ван — родился Ваграм Алазан (Ваграм Мартиросович Габузян), поэт-прозаик, литературно-общественный деятель. Первый секретарь Союза писателей Армении (1933–1936), редактор «Литературной газеты» (1932–1936). Политически репрессированный.
Ваграму Алазану посчастливилось участвовать в первом международном конгрессе по защите культуры в Париже в 1935 году. В 1936 году по ложным обвинениям в троцкизме, национализме, контрреволюционной деятельности и причастности к покушению на Берию он был приговорен к 10 годам лишения свободы. В 1946 году, отбыв наказание в тюрьмах Советского Союза, вернулся на родину. Однако, как бывшему политзаключенному, ему запретили жить в Ереване и сослали в Аштарак. Там, несмотря на тяжелые условия, он основал дом-музей Перча Прошяна. В 1949 году по тем же беспочвенным обвинениям его вновь сослали в Сибирь, на этот раз пожизненно. В 1954 году, после полного оправдания, он вернулся в Армению. Страдания, перенесенные в тюрьмах и ссылках, подорвали его здоровье: с 1956 по 1966 год он был прикован к постели. В годы болезни он нашел в себе силы продиктовать историю своей мучительной жизни, сохранив ее для потомков.
В 1990 году вышла его книга «По тропам страданий», где автор описал суровую атмосферу сталинских репрессий. Книга богата документальными свидетельствами о тюремном режиме 1930-1940-х годов.
Ваграм Алазан умер 17 мая 1966 года и похоронен в городском пантеоне. Его книги «Сердце поэта» и «Северная звезда» были переведены на русский язык.

May 19, 1903, Van — Vahram Alazan (Vahram Martirosovich Gabuzyan) was born, a poet, prose writer, and literary-public figure. He served as the first secretary of the Writers’ Union of Armenia (1933–1936) and editor of the “Literary Gazette” (1932–1936). A victim of political repression.
Vahram Alazan had the honor of participating in the first International Congress for the Defense of Culture in Paris in 1935. In 1936, he was falsely accused of Trotskyism, nationalism, counter-revolutionary activities, and involvement in an assassination attempt on Beria, and sentenced to 10 years in prison. In 1946, after serving his sentence in numerous Soviet prisons, he returned to his homeland. However, as a former political prisoner, he was banned from living in Yerevan and exiled to Ashtarak. There, despite his status and harsh conditions, he founded the Perch Proshyan House-Museum. In 1949, based on the same baseless charges, he was exiled to Siberia again, this time for life. In 1954, fully exonerated, he returned to Armenia. The suffering endured in prisons and exile took a heavy toll: from 1956 to 1966, he was bedridden until his death. During these years of illness, he found the strength to dictate the story of his tormented life, preserving it for history.
In 1990, his book On the Paths of Suffering was published, vividly depicting the brutal atmosphere of Stalinist repressions. The book is rich with documentary material about the prison regime of the 1930s and 1940s.
Vahram Alazan passed away on May 17, 1966, and was buried in the city pantheon. His books The Heart of a Poet and The Northern Star were translated into Russian.