Անգելա Մերկելի այցը Հայաստան և նրա դերը Հայոց ցեղասպանության ճանաչման գործում

1954 թվականի հուլիսի 17-ին ծնվել է Անգելա Մերկելը, Գերմանիայի կանցլեր, ով 2018 թվականի օգոստոսին ջերմ ընդունելության է արժանացել Երևանում:

Նրա այցը Հայաստան տեղի է ունեցել Հարավային Կովկասի երկրներով շրջագայության շրջանակներում՝ Թբիլիսիից Երևան, այնուհետև Բաքու: Այս այցը խորհրդանշական էր, քանի որ տեղի է ունեցել Գերմանիայի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչումից կարճ ժամանակ անց և ընկալվել է որպես Հայաստանում 2018 թվականի թավշյա հեղափոխության աջակցության խորհրդանիշ:

2018 թվականի օգոստոսի 24-ին Երևանի «Զվարթնոց» օդանավակայանում Անգելա Մերկելին դիմավորել է Հայաստանի Հանրապետության վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը: Այցի ընթացքում Մերկելը հանդիպել է Փաշինյանի և Հայաստանի նախագահ Արմեն Սարգսյանի հետ՝ քննարկելով հայ-գերմանական հարաբերությունների զարգացման, տնտեսական համագործակցության, կրթության և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտներում համատեղ ծրագրերի հեռանկարները: Նա նշել է, որ Գերմանիան պատրաստ է ընդլայնել համագործակցությունը Հայաստանի հետ, հատկապես տնտեսական և կրթական ոլորտներում: Երևանում Մերկելը նաև այցելել է Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր, որտեղ ծաղկեպսակ է դրել Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին և տնկել եղևնի՝ խորհրդանշելով խաղաղություն և հաշտեցում:

Հայաստանում նրա այցը մեծ արձագանք է գտել, քանի որ ընկալվել է ոչ միայն որպես դիվանագիտական քայլ, այլև որպես աջակցություն Հայաստանի ժողովրդավարական բարեփոխումներին: Թավշյա հեղափոխությունից հետո Հայաստանում տեղի ունեցած ժողովրդավարական փոփոխությունները դրականորեն են ընդունվել Գերմանիայում, և Մերկելի այցը Երևանի փողոցներում, որտեղ նա շփվել է տեղի բնակիչների և մայրաքաղաքի հյուրերի հետ՝ լուսանկարվելով նրանց հետ, ընդգծել է նրա մարդամոտ կեցվածքը: Գերմանական մամուլը և իշխանությունները բարձր են գնահատել Հայաստանի ժողովրդավարական առաջընթացը, ինչը ամրապնդել է երկու երկրների միջև հարաբերությունները:

Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հարցում Մերկելի դերն առանցքային է եղել: 2016 թվականի հունիսի 2-ին Գերմանիայի Բունդեսթագը գրեթե միաձայն ընդունել է Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչող բանաձև, որն անվանել է 1915-1916 թվականների հայերի սպանությունները «ցեղասպանություն»: Այս բանաձևը խորհրդանշական բնույթ ուներ և ընդգծում էր Գերմանիայի պատասխանատվությունը՝ որպես Օսմանյան կայսրության դաշնակից Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, երբ գերմանական իշխանությունները տեղյակ էին հայերի դեմ իրականացվող հանցագործությունների մասին, բայց որևէ կերպ չեն միջամտել: Թեև Մերկելն անձամբ չի մասնակցել Բունդեսթագի քվեարկությանը, նա և նրա կառավարությունը հավանություն են տվել բանաձևին: Ինչպես նշել է Գերմանիայի կառավարության խոսնակ Շտեֆեն Զայբերտը, Մերկելը համաձայն է եղել, որ 1915 թվականի իրադարձությունները պետք է որակվեն որպես ցեղասպանություն: Այս որոշումը առաջացրել է Թուրքիայի կտրուկ բացասական արձագանքը, սակայն Գերմանիան պնդել է իր դիրքորոշումը՝ ընդգծելով պատմական ճշմարտության և մարդու իրավունքների կարևորությունը:

Մերկելի այցը Հայաստան նաև ընդգծել է Գերմանիայի մտադրությունը՝ նպաստելու Հայաստանի և Թուրքիայի միջև երկխոսության հաստատմանը, ներառյալ ցեղասպանության հարցի շուրջ պատմական վերաիմաստավորումը: Նա նշել է, որ Գերմանիան ցանկանում է աջակցել երկու երկրների միջև հաշտեցման գործընթացին: Բացի այդ, Մերկելի այցը խթանել է հայ-գերմանական տնտեսական կապերի զարգացումը, քանի որ նրա հետ Երևան է ժամանել գերմանական խոշոր ընկերությունների ներկայացուցիչների պատվիրակություն: Անգելա Մերկելը Հայաստան է այցելել նաև խորհրդային տարիներին՝ որպես ֆիզիկոս գիտնական, ինչը վկայում է նրա վաղեմի կապը Հայաստանի հետ: 2018 թվականի այցը, սակայն, առանձնահատուկ նշանակություն է ունեցել՝ խորհրդանշելով Գերմանիայի աջակցությունը Հայաստանի ժողովրդավարական ճանապարհին և պատմական արդարության ճանաչմանը: Նրա ներդրումը հայ-գերմանական հարաբերությունների ամրապնդման և Հայոց ցեղասպանության ճանաչման գործում մնում է անգնահատելի՝ ամրապնդելով Հայաստանի դիրքերը միջազգային ասպարեզում:

—

Путь Ангелы Меркель: визит в Армению и роль в признании Геноцида армян

17 июля 1954 года родилась Ангела Меркель, канцлер Германии, которую тепло встретили в Ереване в августе 2018 года. Визит Ангелы Меркель в Армению 24 августа 2018 года стал частью её турне по странам Южного Кавказа: из Тбилиси она прибыла в Ереван, а затем отправилась в Баку. Этот визит был воспринят как символический жест, связанный с недавним признанием Германией Геноцида армян и поддержкой «бархатной революции» 2018 года в Армении.

В аэропорту «Звартноц» Меркель встретил премьер-министр Армении Никол Пашинян. В ходе визита она провела переговоры с Пашиняном и президентом Армении Арменом Саркисяном, обсуждая перспективы развития армяно-германских отношений, экономического сотрудничества, а также проекты в сфере информационных технологий и образования. Меркель подчеркнула готовность Германии расширять сотрудничество с Арменией, особенно в экономике и образовании. Важным моментом визита стало посещение мемориального комплекса Цицернакаберд, где она возложила венок в память о жертвах Геноцида армян и посадила ель, символизирующую мир и примирение.

Её прогулка по улицам Еревана, где она фотографировалась с десятками жителей и гостей столицы, подчеркнула её открытость и близость к людям. Визит получил широкий отклик, так как воспринимался как поддержка демократических преобразований в Армении после «бархатной революции». Немецкая пресса и власти положительно оценили демократические изменения в Армении, что способствовало укреплению двусторонних отношений.

Ключевую роль Меркель сыграла в признании Германией Геноцида армян. 2 июня 2016 года Бундестаг почти единогласно принял резолюцию, признавшую массовые убийства армян в Османской империи в 1915–1916 годах геноцидом. Этот документ подчёркивал ответственность Германии как союзника Османской империи во время Первой мировой войны, когда немецкие власти были осведомлены о преступлениях против армян, но не предприняли никаких действий. Хотя Меркель не присутствовала на голосовании в Бундестаге, она и её правительство одобрили резолюцию. Как отметил представитель правительства Штеффен Зайберт, Меркель считала события 1915 года геноцидом. Это решение вызвало резкую реакцию Турции, включая отзыв посла из Берлина, но Германия осталась при своём мнении, подчёркивая важность исторической правды и прав человека.

Меркель также выразила намерение Германии способствовать диалогу между Арменией и Турцией, включая переосмысление событий Геноцида армян. Во время визита она сопровождалась делегацией представителей крупных немецких компаний, что подчёркивало стремление укрепить экономические связи с Арменией. Ещё до визита 2018 года Меркель посещала Советскую Армению в качестве учёного-физика, что указывает на её давнюю связь с этой страной. Однако визит 2018 года стал историческим, укрепив поддержку Германии демократическому пути Армении и признанию исторической справедливости. Вклад Меркель в развитие армяно-германских отношений и признание Геноцида армян остаётся значимым, усиливая позиции Армении на международной арене.

—

Angela Merkels Besuch in Armenien und ihre Rolle bei der Anerkennung des Völkermords an den Armeniern

Angela Merkel, geboren am 17. Juli 1954, wurde am 24. August 2018 in Eriwan herzlich empfangen. Ihr Besuch in Armenien war Teil einer Reise durch die Länder des Südkaukasus: Sie kam aus Tiflis nach Eriwan und reiste anschließend nach Baku. Der Besuch galt als symbolische Geste, die mit der kürzlich erfolgten Anerkennung des Völkermords an den Armeniern durch Deutschland und der Unterstützung der „samtenen Revolution“ Armeniens 2018 in Verbindung gebracht wurde.

In Eriwan wurde Merkel im Flughafen „Zvartnots“ von Premierminister Nikol Paschinjan empfangen. Während ihres Besuchs traf sie sich mit Paschinjan und dem armenischen Präsidenten Armen Sarkissjan, um die Entwicklung der deutsch-armenischen Beziehungen, wirtschaftliche Zusammenarbeit sowie Projekte in den Bereichen Informationstechnologie und Bildung zu besprechen. Merkel betonte die Bereitschaft Deutschlands, die Zusammenarbeit mit Armenien, insbesondere in Wirtschaft und Bildung, auszubauen. Ein bedeutender Moment ihres Besuchs war der Besuch des Gedenkkomplexes Zizernakaberd, wo sie einen Kranz zum Gedenken an die Opfer des Völkermords an den Armeniern niederlegte und eine Tanne pflanzte, die Frieden und Versöhnung symbolisiert.

Ihr Spaziergang durch die Straßen von Eriwan, bei dem sie sich mit Dutzenden von Einwohnern und Gästen der Hauptstadt fotografieren ließ, unterstrich ihre Volksnähe. Der Besuch fand großen Anklang, da er als Unterstützung für die demokratischen Reformen in Armenien nach der „samtenen Revolution“ wahrgenommen wurde. Die deutsche Presse und Regierung bewerteten die demokratischen Veränderungen in Armenien positiv, was die bilateralen Beziehungen stärkte.

Merkels Rolle bei der Anerkennung des Völkermords an den Armeniern war entscheidend. Am 2. Juni 2016 verabschiedete der Bundestag nahezu einstimmig eine Resolution, die die Massaker an Armeniern in den Jahren 1915–1916 im Osmanischen Reich als Völkermord anerkannte. Diese Resolution betonte die Verantwortung Deutschlands als damaliger Verbündeter des Osmanischen Reiches, dessen Behörden über die Verbrechen gegen die Armenier informiert waren, jedoch nicht eingriffen. Obwohl Merkel nicht an der Abstimmung teilnahm, unterstützten sie und ihre Regierung die Resolution. Wie Regierungssprecher Steffen Seibert erklärte, betrachtete Merkel die Ereignisse von 1915 als Völkermord. Diese Entscheidung löste eine scharfe Reaktion der Türkei aus, einschließlich des Rückrufs ihres Botschafters aus Berlin, doch Deutschland blieb bei seiner Position und betonte die Bedeutung historischer Wahrheit und Menschenrechte.

Merkel äußerte zudem Deutschlands Absicht, den Dialog zwischen Armenien und der Türkei zu fördern, einschließlich einer Neubewertung der Ereignisse des Völkermords. Begleitet wurde sie von einer Delegation führender deutscher Unternehmen, was das Ziel unterstrich, die wirtschaftlichen Beziehungen zu Armenien zu stärken. Bereits in sowjetischer Zeit hatte Merkel Armenien als Physikerin besucht, was auf eine langjährige Verbindung mit dem Land hinweist. Ihr Besuch 2018 war jedoch von besonderer Bedeutung, da er Deutschlands Unterstützung für Armeniens demokratischen Weg und die Anerkennung historischer Gerechtigkeit festigte. Merkels Beitrag zur Stärkung der deutsch-armenischen Beziehungen und zur Anerkennung des Völkermords an den Armeniern bleibt von unschätzbarem Wert und stärkt Armeniens Position auf der internationalen Bühne.

—
Angela Merkel’s Visit to Armenia and Her Role in Germany’s Recognition of the Armenian Genocide

Angela Merkel, born on July 17, 1954, was warmly welcomed in Yerevan on August 24, 2018. Her visit to Armenia was part of a tour of South Caucasus countries, traveling from Tbilisi to Yerevan and then to Baku. The visit was seen as a symbolic gesture, linked to Germany’s recent recognition of the Armenian Genocide and support for Armenia’s 2018 Velvet Revolution.

At Yerevan’s Zvartnots Airport, Merkel was greeted by Armenian Prime Minister Nikol Pashinyan. During her visit, she held meetings with Pashinyan and President Armen Sarkissian, discussing the development of Armenian-German relations, economic cooperation, and projects in information technology and education. Merkel emphasized Germany’s readiness to expand collaboration with Armenia, particularly in economic and educational spheres. A significant moment of the visit was her trip to the Tsitsernakaberd Memorial Complex, where she laid a wreath in memory of the Armenian Genocide victims and planted a fir tree, symbolizing peace and reconciliation.

Her walk through the streets of Yerevan, where she took photos with dozens of residents and visitors, highlighted her approachable demeanor. The visit resonated widely, as it was perceived as support for Armenia’s democratic reforms following the Velvet Revolution. German media and authorities positively acknowledged Armenia’s democratic progress, strengthening bilateral ties.

Merkel played a pivotal role in Germany’s recognition of the Armenian Genocide. On June 2, 2016, the Bundestag almost unanimously passed a resolution recognizing the 1915–1916 massacres of Armenians in the Ottoman Empire as genocide. The resolution highlighted Germany’s responsibility as an ally of the Ottoman Empire during World War I, when German authorities were aware of the crimes against Armenians but did not intervene. Although Merkel did not attend the Bundestag vote, she and her government endorsed the resolution. As government spokesperson Steffen Seibert noted, Merkel viewed the 1915 events as genocide. This decision provoked a strong negative reaction from Turkey, including the recall of its ambassador from Berlin, but Germany stood firm, emphasizing the importance of historical truth and human rights.

Merkel also expressed Germany’s intent to facilitate dialogue between Armenia and Turkey, including a reassessment of the Genocide’s events. Accompanied by a delegation of major German companies, her visit underscored efforts to strengthen economic ties with Armenia. Notably, Merkel had previously visited Soviet Armenia as a physicist, indicating a longstanding connection with the country. However, her 2018 visit held particular significance, reinforcing Germany’s support for Armenia’s democratic path and the recognition of historical justice. Merkel’s contribution to Armenian-German relations and the acknowledgment of the Armenian Genocide remains invaluable, bolstering Armenia’s position on the international stage.

Angela Merkel’in Ermenistan Ziyareti ve Ermeni Soykırımının Almanya Tarafından Tanınmasındaki Rolü

Angela Merkel, 17 Temmuz 1954’te doğdu ve 24 Ağustos 2018’de Erivan’da sıcak bir şekilde karşılandı. Ermenistan ziyareti, Güney Kafkasya ülkelerine yaptığı turun bir parçasıydı; Tiflis’ten Erivan’a geldi ve ardından Bakü’ye geçti. Bu ziyaret, Almanya’nın kısa süre önce Ermeni Soykırımını tanıması ve 2018’de Ermenistan’daki Kadife Devrim’e destek vermesiyle bağlantılı olarak sembolik bir jest olarak görüldü.

Erivan’daki Zvartnots Havalimanı’nda Merkel, Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan tarafından karşılandı. Ziyaret sırasında Paşinyan ve Ermenistan Cumhurbaşkanı Armen Sarkisyan ile görüşmeler yaptı; Ermeni-Alman ilişkilerinin geliştirilmesi, ekonomik iş birliği, bilgi teknolojileri ve eğitim alanındaki projelerin перспективaları tartışıldı. Merkel, Almanya’nın Ermenistan ile iş birliğini, özellikle ekonomi ve eğitim alanlarında genişletmeye hazır olduğunu vurguladı. Ziyaretin önemli bir anı, Merkel’in Tsitsernakaberd Anıt Kompleksi’ni ziyareti oldu; burada Ermeni Soykırımının kurbanlarının anısına çelenk bıraktı ve barış ile uzlaşmayı simgeleyen bir köknar ağacı dikti.

Erivan sokaklarındaki yürüyüşü sırasında onlarca yerel halk ve başkent misafirleriyle fotoğraf çektirmesi, onun halka yakın tavrını vurguladı. Ziyaret, Kadife Devrim sonrası Ermenistan’daki demokratik reformlara destek olarak algılandığı için büyük yankı uyandırdı. Alman basını ve yetkilileri, Ermenistan’daki demokratik ilerlemeyi olumlu bir şekilde değerlendirdi ve bu, iki ülke arasındaki ilişkileri güçlendirdi.

Merkel, Almanya’nın Ermeni Soykırımını tanımasında kilit bir rol oynadı. 2 Haziran 2016’da Bundestag, 1915-1916 yıllarında Osmanlı İmparatorluğu’nda Ermenilere yönelik toplu katliamları soykırım olarak tanıyan bir karar tasarısını neredeyse oybirliğiyle kabul etti. Bu karar, Almanya’nın Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı İmparatorluğu’nun müttefiki olarak sorumluluğunu vurguluyordu; Alman yetkililer Ermenilere karşı işlenen suçlardan haberdardı ancak herhangi bir müdahalede bulunmamıştı. Merkel, Bundestag’daki oylamaya katılmasa da, o ve hükümeti bu karar tasarısını destekledi. Hükümet sözcüsü Steffen Seibert’in belirttiği üzere, Merkel 1915 olaylarını soykırım olarak görüyordu. Bu karar, Türkiye’nin sert tepkisine yol açtı ve Berlin’deki büyükelçinin geri çağrılmasıyla sonuçlandı, ancak Almanya, tarihi gerçeklerin ve insan haklarının önemini vurgulayarak tutumunu korudu.

Merkel ayrıca Almanya’nın Ermenistan ile Türkiye arasında diyalog kurmayı, soykırım olaylarının yeniden değerlendirilmesini de içeren bir süreçte desteklemeyi amaçladığını ifade etti. Ziyareti sırasında önde gelen Alman şirketlerinin temsilcilerinden oluşan bir heyetle birlikte geldi; bu, Ermenistan ile ekonomik bağları güçlendirme çabasını vurguluyordu. Daha önce, Sovyet döneminde fizikçi olarak Ermenistan’ı ziyaret etmiş olan Merkel’in bu ülkeyle uzun süredir devam eden bir bağı vardı. Ancak 2018 ziyareti özel bir öneme sahipti; Almanya’nın Ermenistan’ın demokratik yoluna ve tarihi adaletin tanınmasına verdiği desteği pekiştirdi. Merkel’in Ermeni-Alman ilişkilerinin güçlendirilmesine ve Ermeni Soykırımının tanınmasına katkısı paha biçilmezdir ve Ermenistan’ın uluslararası sahnedeki konumunu güçlendirmiştir.