Ժամանակակից Հայ Գրականության Պոետ, Թարգմանիչ և Քննադատ

1974 թվականի օգոստոսի 5-ին Երևանում ծնվել է Նաիրա Վալերիկի Համբարձումյանը, ժամանակակից հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ, գրաքննադատ։

Նաիրա Համբարձումյանը ծնվել է Երևանում։ 1991 թվականին ավարտել է Երևանի թիվ 174 միջնակարգ դպրոցը։ Նույն թվականին ընդունվել է Երևանի պետական մանկավարժական համալսարանի հայոց լեզվի և գրականության ֆակուլտետը, որն ավարտել է 1996 թվականին։ 2003 թվականին պաշտպանել է ատենախոսական թեզ՝ ստանալով բանասիրական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան։ 2008 թվականին ստացել է դոցենտի կոչում։

2003-2011 թվականներին դասախոսել է «Հրաչյա Աճառյան» համալսարանում։ 2009 թվականից Հայաստանի գրողների միության անդամ է։ 2009-2010 թվականներին որպես կամավոր համագործակցել է «Նոյան Տապան» լրատվական գործակալության հետ՝ պատրաստելով ՀՀ Սփյուռքի նախարարության «Հայերն այսօր» էլեկտրոնային թերթի գրական և մանկական էջերը։ 2010 թվականից աշխատում է ՀՀ ԳԱԱ Մանուկ Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտի Սփյուռքահայ գրականության բաժնում որպես ավագ գիտաշխատող։

Առաջին բանաստեղծությունները տպագրել է 1999 թվականին «Գարուն» ամսագրում։ Նրա գիտական հետաքրքրությունները ներառում են հայ գրականության տեսություն, քննադատություն, պատմություն, ինչպես նաև փիլիսոփայության, հոգեվերլուծության և լեզվահոգեբանության հարցեր։ 2002-2019 թվականներին գիտական մամուլում հրապարակել է շուրջ 40 գիտական հոդված։ Հեղինակ է մեկ մենագրության, երեք բանաստեղծական, երկու մանկական, երեք թարգմանական և մեկ գիտական հոդվածների ու ուսումնասիրությունների ժողովածուի։ Նրա բանաստեղծությունները, հեքիաթները, թարգմանությունները և հոդվածները տպագրվել են «Գրական թերթ», «Նորք», «Նոյյան Տապան», «Նարցիս», «Առաքյալ», «Բագին», «Գեղարվեստ», «Աղբյուր», «Կանչ», «Բում-Բումիկ» և այլ պարբերականներում։

Հայտնի թարգմանություններից են Խուլիո Կորտասարի, Ալֆոնսինա Սթորնիի և Խորխե Կարերա Անդրադեի բանաստեղծությունները։ Նրա ստեղծագործությունները և գիտական աշխատանքները նպաստում են հայ գրականության և սփյուռքի գրական ժառանգության զարգացմանը։

—

### Русский
Современный Поэт, Переводчик и Критик Армянской Литературы

5 августа 1974 года в Ереване родилась Наира Валериковна Амбарцумян, современный армянский поэт, переводчик и литературный критик.

Наира Амбарцумян родилась в Ереване. В 1991 году окончила ереванскую среднюю школу №174. В том же году поступила на факультет армянского языка и литературы Ереванского государственного педагогического университета, который окончила в 1996 году. В 2003 году защитила диссертацию и получила степень кандидата филологических наук. В 2008 году ей присвоено звание доцента.

С 2003 по 2011 год преподавала в университете имени Храчия Ачаряна. С 2009 года является членом Союза писателей Армении. В 2009–2010 годах сотрудничала как волонтёр с информационным агентством «Ноян Тапан», готовя литературные и детские страницы электронной газеты «Армяне сегодня» Министерства диаспоры Армении. С 2010 года работает старшим научным сотрудником отдела литературы армянской диаспоры Института литературы имени Манука Абегяна НАН Армении.

Первые стихотворения опубликовала в 1999 году в журнале «Гарун». Её научные интересы охватывают теорию, критику и историю армянской литературы, а также вопросы философии, психоанализа и лингвопсихологии. В 2002–2019 годах опубликовала около 40 научных статей. Она автор одной монографии, трёх поэтических сборников, двух детских книг, трёх переводческих сборников и одного сборника научных статей и исследований. Её стихи, сказки, переводы и статьи публиковались в изданиях «Литературная газета», «Норк», «Ноян Тапан», «Нарцис», «Аракял», «Багин», «Гехарвест», «Ахбюр», «Канч», «Бум-Бумик» и других.

Среди известных переводов — произведения Хулио Кортасара, Альфонсины Сторни и Хорхе Карреры Андраде. Её творчество и научная деятельность способствуют развитию армянской литературы и изучению литературного наследия диаспоры.

—

### English
Contemporary Poet, Translator, and Critic of Armenian Literature

On August 5, 1974, in Yerevan, Nairi Valerikovna Hambardzumyan was born, a contemporary Armenian poet, translator, and literary critic.

Nairi Hambardzumyan was born in Yerevan. In 1991, she graduated from Yerevan Secondary School No. 174. That same year, she enrolled in the Faculty of Armenian Language and Literature at Yerevan State Pedagogical University, graduating in 1996. In 2003, she defended her dissertation and earned a Candidate of Philological Sciences degree. In 2008, she was awarded the title of Associate Professor.

From 2003 to 2011, she taught at Hrachya Acharyan University. Since 2009, she has been a member of the Writers’ Union of Armenia. In 2009–2010, she volunteered with the “Noyan Tapan” news agency, preparing the literary and children’s sections of the electronic newspaper *Armenians Today* for the Ministry of Diaspora of Armenia. Since 2010, she has worked as a senior researcher in the Department of Armenian Diaspora Literature at the Manuk Abeghyan Institute of Literature of the National Academy of Sciences of Armenia.

Her first poems were published in 1999 in the journal *Garun*. Her research interests include the theory, criticism, and history of Armenian literature, as well as issues in philosophy, psychoanalysis, and linguistic psychology. Between 2002 and 2019, she published around 40 scholarly articles. She is the author of one monograph, three poetry collections, two children’s books, three translated works, and one collection of scholarly articles and studies. Her poems, fairy tales, translations, and articles have appeared in publications such as *Literary Newspaper*, *Nork*, *Noyan Tapan*, *Narcissus*, *Arakyal*, *Bagin*, *Geharvest*, *Akhbyur*, *Kanch*, *Boom-Boomik*, and others.

Notable translations include works by Julio Cortázar, Alfonsina Storni, and Jorge Carrera Andrade. Her creative and scholarly work contributes to the development of Armenian literature and the study of diaspora literary heritage.

—