Պերճ Նահապետյանը ծնվել է 1980 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Երևանում, հայ մեծանուն թմբուկահար։

Ավարտել է Երևանի Խ. Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի կուլտուրայի ֆակուլտետի կինո-ֆոտո բաժինը։ 8 տարի զբաղվել է ձյուդո մարզաձևով՝ արժանանալով բազմաթիվ պատվոգրերի։ 4 տարի խաղացել է Ուրախների և հնարամիտների ակումբում (ՈւՀԱ)։ 1997 թվականին սովորել է թմբկահար Արմեն Ավետիսյանի մոտ, այնուհետև զբաղվել է ինքնակրթությամբ։ Կարիերայի սկզբում նվագել է «Western» և այլ ռոք խմբերում։ 2005 թվականից ելույթ է ունենում «Արտ Վոիսիս» ջազ խմբի կազմում։ Աշխատել է հայ երաժշտության բազմաթիվ աստղերի հետ՝ Անդրե, Արամո, Անի Քրիստի, Հայկո, Սիրուշո, Արամ MP3 և այլք։ Համագործակցել է նաև ջազ և ռոք երաժիշտների հետ, ինչպիսիք են Լևոն Մալխասյանը, «Gor & friends», «Գրուվ ին Բենդ», «Նուզ» և այլ խմբեր։ Պերճը նվագել է բազմաթիվ հեռուստանախագծերում, ներառյալ «Հայսուպերսթար», «Իքս Ֆակտոր», «Նոստալջի», «Կենդանի մատյան», «Երկու աստղ»։ Մասնակցել է միջազգային երաժշտական փառատոների, իսկ 2009 թվականին «Արտ Վոիսիս» խմբի հետ Բուխարեստում ջազ փառատոնում արժանացել է «Գրան Պրի» մրցանակի։ Աշխատել է արտասահմանյան երաժիշտների և երգիչների հետ։ Լոս Անջելեսում մասնակցել է Քրիս Քոլեմանի մասնավոր դասընթացներին՝ նվագելով գոսպել երաժշտություն։ 2019 թվականից անդամակցում է «Տամա» հարվածային գործիքների միջազգային ընկերությանը։ Պերճ Նահապետյանի բազմակողմանի տաղանդը նրան դարձրել է հայ երաժշտական ասպարեզի նշանակալի դեմքերից մեկը։

### Русский
Барабанщик «Арт Войсис

Перч Наапетян родился 26 сентября 1980 года в Ереване. Окончил факультет культуры Ереванского государственного педагогического университета имени Х. Абовяна по специальности кино-фотоискусство. В течение 8 лет занимался дзюдо, получив множество наград. 4 года участвовал в Клубе весёлых и находчивых (КВН). В 1997 году учился у барабанщика Армена Аветисяна, затем занимался самообразованием. На начальном этапе карьеры играл в рок-группах, таких как «Western» и других. С 2005 года выступает в составе джазовой группы «Арт Войсис». Работал с известными армянскими артистами, включая Андре, Арамо, Ани Кристи, Айко, Сирушо, Арама MP3 и других. Сотрудничал с джазовыми и рок-музыкантами, такими как Левон Малхасян, «Gor & friends», «Groove in Band», «Nuz» и другими. Перч участвовал в телепроектах, таких как «Хайсуперстар», «Икс Фактор», «Ностальгия», «Живая летопись», «Две звезды». Выступал на международных музыкальных фестивалях, а в 2009 году с группой «Арт Войсис» получил Гран-при на джазовом фестивале в Бухаресте. Работал с зарубежными музыкантами и вокалистами, посещал частные курсы у Криса Коулмена в Лос-Анджелесе, где играл госпел-музыку. С 2019 года является членом международной компании ударных инструментов «Тама». Многогранный талант Перча Наапетяна сделал его одной из ключевых фигур армянской музыкальной сцены.

### English
Drummer of “Art Voices”

Perch Nahapetyan was born on September 26, 1980, in Yerevan. He graduated from the Faculty of Culture at the Yerevan State Pedagogical University named after Kh. Abovyan, specializing in cinema and photography. For 8 years, he practiced judo, earning numerous awards. He spent 4 years participating in the Club of the Funny and Inventive (KVN). In 1997, he studied under drummer Armen Avetisyan and later pursued self-education. Early in his career, he played in rock bands such as “Western” and others. Since 2005, he has performed with the jazz band “Art Voices.” He has worked with many Armenian music stars, including Andre, Aramo, Ani Christy, Hayko, Sirusho, Aram MP3, and others, as well as jazz and rock musicians like Levon Malkhasyan, “Gor & friends,” “Groove in Band,” “Nuz,” and other groups. Perch has performed in numerous TV projects, including *HaySuperstar*, *X Factor*, *Nostalgia*, *Living Chronicle*, and *Two Stars*. He has participated in international music festivals, and in 2009, with “Art Voices,” he won the Grand Prix at a jazz festival in Bucharest. He has collaborated with foreign musicians and singers and attended private lessons with Chris Coleman in Los Angeles, where he played gospel music. Since 2019, he has been a member of the international percussion company “Tama.” Perch Nahapetyan’s versatile talent has made him a significant figure in the Armenian music scene.

Գուրգեն Արտուշի Մարգարյանը ծնվել է 1978 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Երևանում, Հայկական ԽՍՀ։ Հայ զինվոր էր, Հայաստանի Հանրապետության Պաշտպանության նախարարության լեյտենանտ։

Գուրգենը ավարտել է Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարանը՝ ստանալով բակալավրի աստիճան, որից հետո զորակոչվել է Հայաստանի Զինված ուժեր։ Զինվորական ծառայությունն ավարտելուց հետո նա ընտրել է շարունակել կարիերան որպես սպա։ 2004 թվականի հունվարի 11-ից մասնակցել է ՆԱՏՕ-ի «Գործընկերություն հանուն խաղաղության» անգլիալեզու ուսումնական դասընթացներին Բուդապեշտում, Հունգարիա։ Ցավոք, նրա կյանքը կտրվել է 2004 թվականի փետրվարի 19-ին, երբ ադրբեջանցի սպա Ռամիլ Սաֆարովը դաժանորեն սպանել է նրան՝ քնած ժամանակ կացնով 16 հարված հասցնելով գլխին։ Սաֆարովը փորձել է սպանել նաև մեկ այլ հայ սպայի՝ Հայկ Մակուչյանի, սակայն նրան փրկել է փակված դուռը։ Հունգարիայում անցկացված դատավարությունում Սաֆարովը դատապարտվել է ցմահ բանտարկության՝ առանց առաջին 30 տարում համաներման իրավունքի, սակայն 2012 թվականին նա հանձնվել է Ադրբեջանին, որտեղ անմիջապես ներում է ստացել, ստացել է բնակարան, կոչման բարձրացում և 8 տարվա աշխատավարձ։ Այս որոշումը հանգեցրել է Հայաստանի և Հունգարիայի միջև դիվանագիտական հարաբերությունների խզման։ Գուրգենի հիշատակը հավերժացվել է Երևանի Եռաբլուր զինվորական պանթեոնում, որտեղ նա թաղված է։ Նրա անունով Երևանում կա դպրոց, հասարակական կազմակերպություն, պուրակ՝ հուշարձանով, և Աջափնյակում՝ կիսանդրի Լենինգրադյան փողոց 52 հասցեում։ Շիրակի մարզի Ջաջուռ գյուղի մոտ՝ Հերհերի ձորում, տեղադրված է խաչքար-հուշարձան։ Նրա սպանությունը դատապարտվել է միջազգային հանրության կողմից, ներառյալ Ղազախստանի, որն ընդգծել է հանցագործության դաժանությունը։ Գուրգեն Մարգարյանի կյանքն ու մահը դարձել են հայ-ադրբեջանական հակամարտության խորհրդանիշ։

### Русский

Жертва азербайджанского подонка  в Будапеште

Гурген Артушович Маргарян родился 26 сентября 1978 года в Ереване, Армянская ССР. Армянский военнослужащий, лейтенант Министерства обороны Республики Армения. Гурген окончил Национальный политехнический университет Армении, получив степень бакалавра, после чего был призван в Вооружённые силы Армении. Завершив срочную службу, он решил продолжить карьеру офицера. С 11 января 2004 года участвовал в англоязычных курсах НАТО «Партнёрство ради мира» в Будапеште, Венгрия. К сожалению, его жизнь оборвалась 19 февраля 2004 года, когда азербайджанский офицер Рамиль Сафаров жестоко убил его, нанеся 16 ударов топором по голове во сне. Сафаров также пытался убить другого армянского офицера, Хайка Макучяна, но тому спасла запертая дверь. На суде в Венгрии Сафаров был приговорён к пожизненному заключению без права на помилование в течение первых 30 лет, но в 2012 году его экстрадировали в Азербайджан, где он сразу получил помилование, квартиру, повышение до майора и зарплату за 8 лет. Это вызвало разрыв дипломатических отношений между Арменией и Венгрией. Память Гургена увековечена в военном пантеоне Ераблур в Ереване, где он похоронен. В его честь названы школа, общественная организация, парк с памятником в Ереване, а также бюст в Аджапняке на улице Ленинградян, 52. Вблизи села Джаджур в Ширакской области, в ущелье Херхери, установлен хачкар-памятник. Его убийство осудили международные круги, включая Казахстан, подчеркнувший жестокость преступления. Жизнь и смерть Гургена Маргаряна стали символом армяно-азербайджанского конфликта.

### English

Victim of Azerbaijani scum in Budapest

Gurgen Artushovich Margaryan was born on September 26, 1978, in Yerevan, Armenian SSR. An Armenian soldier and lieutenant in the Ministry of Defense of the Republic of Armenia, he graduated from the National Polytechnic University of Armenia with a bachelor’s degree before being drafted into the Armenian Armed Forces. After completing mandatory service, he chose to continue his career as an officer. From January 11, 2004, he participated in NATO’s “Partnership for Peace” English-language courses in Budapest, Hungary. Tragically, his life ended on February 19, 2004, when Azerbaijani officer Ramil Safarov brutally murdered him, inflicting 16 axe blows to his head while he slept. Safarov also attempted to kill another Armenian officer, Hayk Makuchyan, but was stopped by a locked door. In Hungary, Safarov was sentenced to life imprisonment without parole for the first 30 years, but in 2012, he was extradited to Azerbaijan, where he was immediately pardoned, given an apartment, promoted to major, and paid eight years’ salary. This led to the severance of diplomatic relations between Armenia and Hungary. Gurgen’s memory is honored at the Yerablur military pantheon in Yerevan, where he is buried. A school, public organization, park with a monument, and a bust in Ajapnyak on Leningradyan Street 52 bear his name. A khachkar-monument stands near Jajur village in Shirak’s Herheri Valley. His murder was condemned internationally, including by Kazakhstan, which highlighted the crime’s brutality. Gurgen Margaryan’s life and death have become a symbol of the Armenian-Azerbaijani conflict.

Azərbaycanca

Budapeştdə Azərbaycan alçağının qurbanı

Qurgen Artuşoviç Marqaryan 1978-ci il sentyabrın 26-da Ermənistan SSR, Yerevanda anadan olub. Erməni əsgər, Ermənistan Respublikası Müdafiə Nazirliyinin leytenantı idi. Qurgen Ermənistan Milli Politeknik Universitetini bakalavr dərəcəsi ilə bitirib, bundan sonra Ermənistan Silahlı Qüvvələrinə çağırılıb. Məcburi xidməti başa vurduqdan sonra o, zabit kimi karyerasını davam etdirməyi seçib. 2004-cü il yanvarın 11-dən o, Macarıstanın Budapeşt şəhərində NATO-nun “Sülh naminə tərəfdaşlıq” ingilis dilli təlim kurslarında iştirak edib. Təəssüf ki, onun həyatı 2004-cü il fevralın 19-da Azərbaycan zabiti Ramil Səfərov tərəfindən amansızcasına qətlə yetirilərək başa çatıb. Səfərov yatarkən Qurgenin başına balta ilə 16 zərbə endirib, başını bədəndən demək olar ki, ayırıb. Səfərov başqa bir erməni zabiti, Hayk Makıçyanı da öldürməyə cəhd edib, lakin qapalı qapı onun həyatını xilas edib. Macarıstanda keçirilən məhkəmədə Səfərov ilk 30 il ərzində əfv hüququ olmadan ömürlük həbs cəzasına məhkum edilib, lakin 2012-ci ildə o, Azərbaycana ekstradisiya olunub və burada dərhal İham Əliyev tərəfindən əfv edilib, mənzil, mayor rütbəsi və 8 illik maaş ödənişi alıb. Bu, Ermənistan və Macarıstan arasında diplomatik münasibətlərin kəsilməsinə səbəb olub. Qurgenin xatirəsi Yerevanda, Yerablur hərbi panteonunda, harada dəfn olunduğu yerdə əbədiləşdirilib. Onun adı ilə Yerevanda məktəb, ictimai təşkilat, abidə ilə park və Acapnyakda Leningradyan küçəsi 52-də büst qoyulub. Şirak vilayətinin Caccur kəndi yaxınlığında, Herheri vadisində xačkar-abidə ucaldılıb. Onun qətli beynəlxalq ictimaiyyət, o cümlədən Qazaxıstan tərəfindən pislənilib, hansı ki, cinayətin vəhşiliyini vurğulayıb. Qurgen Marqaryanın həyatı və ölümü Erməni-Azərbaycan münaqişəsinin simvoluna çevrilib.

1724 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Օսմանյան կայսրության բանակը, Ահմեդ փաշայի հրամանատարությամբ, գրավեց Երևանը՝ Պարսկաստանի մայրաքաղաքը այդ ժամանակաշրջանում:

Այս իրադարձությունը տեղի ունեցավ Օսմանյան-Պարսկական պատերազմի (1723-1727) շրջանակներում, երբ Օսմանյան կայսրությունը օգտվեց Պարսկաստանի թուլացումից՝ Աֆղանական ապստամբության հետևանքով: Երևանի գրավումը դարձավ Օսմանյան կայսրության տարածքային ընդլայնման խորհրդանիշը Արևելքում և հանգեցրեց տարածաշրջանի վերաբաժանմանը, որը երկար ժամանակ ազդեց հայկական ժողովրդի ճակատագրի վրա: Պատերազմի այս փուլը նշանակում էր Պարսկաստանի Սեֆյան դինաստիայի անկումը և Օսմանյան կայսրության ժամանակավոր գերակայությունը Կովկասում:

**Նախապատմություն** 
18-րդ դարի սկզբին Պարսկաստանը գտնվում էր խոր ճգնաժամի մեջ՝ Սեֆյան շահերի թուլացման պատճառով: 1722 թվականին ապստամբ ազգերը, հատկապես աբղանները Մահմուդ խանի գլխավորությամբ, գրավեցին Իսֆահանը և տապալեցին Պարսկաստանի իշխանությունը: Այս թուլացումից օգտվելով՝ Օսմանյան կայսրությունը, որը երկար ժամանակ հակամարտություններ ուներ Պարսկաստանի հետ, սկսեց ռազմական արշավանք դեպի Արևելք: Միաժամանակ Ռուսական կայսրությունը, Պետրոս Մեծի գլխավորությամբ, նույնպես ներխուժեց Պարսկաստան՝ 1722-1723 թվականների պատերազմում, գրավելով Կասպից ծովի ափերը: Օսմանյան կայսրությունը, վախենալով ռուսական ընդլայնումից, 1723 թվականին պայմանագիր կնքեց Ռուսաստանի հետ՝ բաժանելով Պարսկաստանի տարածքները: Օսմանյան կայսրությունը ստացավ Արևմտյան Վրաստանը, Ադրբեջանը և Հայաստանը, ներառյալ Երևանը:

**Պատերազմի ընթացքը և Երևանի պաշարումը** 
1724 թվականի գարնան վերջին Օսմանյան բանակը, Ահմեդ փաշայի գլխավորությամբ, շարժվեց դեպի Երևան: Քաղաքը պաշտպանում էին պարսկական և հայկական ուժերը՝ Սաֆի-Ղուլի խանի հրամանատարությամբ: Պաշարումը սկսվեց հունիսին և տևեց ավելի քան երեք ամիս: Օսմանյան զորքերը, որոնք թվով գերազանցում էին պաշտպաններին, կիրառեցին հրետանային հարձակումներ և բազմաթիվ գրոհներ: Պաշտպանները դիմադրեցին դաժանորեն, սակայն սովը, հիվանդությունները և զորքերի պակասը թուլացրին նրանց: Սեպտեմբերի 26-ին օսմանյան զորքերը գրոհեցին քաղաքի պարիսպները և գրավեցին Երևանը: Գրավումը ուղեկցվեց կոտորածներով և թալանով, հազարավոր հայեր և պարսիկներ զոհվեցին կամ գերի ընկան:

**Հետևանքները** 
Երևանի գրավումը հանգեցրեց Օսմանյան կայսրության գերակայությանը տարածաշրջանում: Օսմանյան իշխանությունը տևեց մինչև 1735 թվականը, երբ Պարսկաստանը, Նադիր շահի գլխավորությամբ, վերադարձրեց քաղաքը: Այս ժամանակաշրջանը հայկական ժողովրդի համար դարձավ դժվարին, սակայն նաև խթանեց ազգային ինքնորոշման գաղափարները: Երևանը դարձավ Օսմանյան կայսրության վարչական կենտրոն, բայց հայկական մշակույթը և եկեղեցիները պահպանվեցին, չնայած ճնշումներին:

### Русская версия

Падение Еревана: Османская Победа 1724 года”

26 сентября 1724 года армия Османской империи под командованием Ахмеда-паши захватила Ереван, столицу Персии в тот период. Это событие произошло в рамках Османо-персидской войны (1723–1727 годов), когда Османская империя воспользовалась ослаблением Персии в результате афганского восстания. Захват Еревана стал символом территориального расширения Османской империи на Востоке и привел к переделу региона, который надолго повлиял на судьбу армянского народа. Эта фаза войны ознаменовала падение Сефевидской династии в Персии и временное доминирование Османской империи в Кавказе.

**Предыстория** 
В начале XVIII века Персия находилась в глубоком кризисе из-за ослабления шахов Сефевидов. В 1722 году восставшие афганцы под руководством Махмуда-хана захватили Исфахан и свергли персидскую власть. Османская империя, имевшая давние конфликты с Персией, воспользовалась этим ослаблением и начала военную кампанию на Восток. В то же время Российская империя под руководством Петра Великого также вторглась в Персию во время войны 1722–1723 годов, захватив прикаспийские земли. Османская империя, опасаясь русского расширения, в 1723 году заключила договор с Россией о разделе персидских территорий. Османская империя получила Западную Грузию, Азербайджан и Армению, включая Ереван.

**Ход войны и осада Еревана** 
В конце весны 1724 года османская армия под командованием Ахмеда-паши двинулась на Ереван. Город защищали персидские и армянские силы под командованием Сафи-Кули-хана. Осада началась в июне и длилась более трех месяцев. Османские войска, превосходившие числом защитников, применяли артиллерийские обстрелы и многочисленные штурмы. Защитники сопротивлялись упорно, но голод, болезни и нехватка войск ослабили их. 26 сентября османские войска штурмовали стены города и захватили Ереван. Захват сопровождался резней и грабежами, тысячи армян и персов погибли или попали в плен.

**Последствия** 
Захват Еревана привел к доминированию Османской империи в регионе. Османское правление длилось до 1735 года, когда Персия под руководством Надир-шаха вернула город. Этот период стал тяжелым для армянского народа, но также стимулировал идеи национального самоопределения. Ереван стал административным центром Османской империи, но армянская культура и церкви сохранились, несмотря на давление.

### English Version
The Fall of Yerevan: Ottoman Victory of 1724

On September 26, 1724, the army of the Ottoman Empire, under the command of Ahmed Pasha, captured Yerevan, the capital of Persia at that time. This event occurred during the Ottoman-Persian War (1723–1727), when the Ottoman Empire took advantage of Persia’s weakening due to the Afghan uprising. The capture of Yerevan became a symbol of the Ottoman Empire’s territorial expansion in the East and led to the region’s repartition, which long influenced the fate of the Armenian people. This phase of the war marked the fall of the Safavid dynasty in Persia and the temporary dominance of the Ottoman Empire in the Caucasus.

**Background** 
At the beginning of the 18th century, Persia was in a deep crisis due to the weakening of the Safavid shahs. In 1722, rebel Afghans led by Mahmud Khan captured Isfahan and overthrew Persian rule. The Ottoman Empire, with longstanding conflicts with Persia, exploited this weakening and began a military campaign to the East. Meanwhile, the Russian Empire under Peter the Great also invaded Persia during the 1722–1723 war, seizing the Caspian coastlands. The Ottoman Empire, fearing Russian expansion, concluded a treaty with Russia in 1723 to divide Persian territories. The Ottoman Empire received Western Georgia, Azerbaijan, and Armenia, including Yerevan.

**Course of the War and the Siege of Yerevan** 
In late spring 1724, the Ottoman army under Ahmed Pasha moved toward Yerevan. The city was defended by Persian and Armenian forces commanded by Safi-Quli Khan. The siege began in June and lasted over three months. Ottoman troops, outnumbering the defenders, used artillery bombardments and numerous assaults. The defenders resisted fiercely, but famine, diseases, and troop shortages weakened them. On September 26, Ottoman forces stormed the city walls and captured Yerevan. The capture was accompanied by massacres and looting, with thousands of Armenians and Persians killed or taken captive.

**Consequences** 
The capture of Yerevan led to Ottoman dominance in the region. Ottoman rule lasted until 1735, when Persia under Nadir Shah regained the city. This period was difficult for the Armenian people but also stimulated ideas of national self-determination. Yerevan became an administrative center of the Ottoman Empire, but Armenian culture and churches were preserved despite oppression.

### Türkçe Versiyon

Erivan’ın Düşüşü: 1724 Osmanlının Zaferi

26 Eylül 1724’te Osmanlı İmparatorluğu ordusu, Ahmed Paşa’nın komutasında, o dönem Pers’in başkenti Erivan’ı fethetti. Bu olay, Osmanlı-Pers Savaşı (1723–1727) kapsamında gerçekleşti ve Osmanlı İmparatorluğu, Afgan isyanı nedeniyle zayıflayan Pers’ten yararlanarak Doğu’da toprak genişlemesi yaptı. Erivan’ın fethi, Osmanlı İmparatorluğu’nun Doğu’daki toprak genişlemesinin sembolü oldu ve bölgenin yeniden dağılımına yol açtı; bu, Ermeni halkının kaderini uzun süre etkiledi. Savaşın bu aşaması, Pers’teki Safevi hanedanının düşüşünü ve Osmanlı İmparatorluğu’nun Kafkasya’daki geçici egemenliğini işaret etti.

**Arka Plan** 
18. yüzyılın başında Pers, Safevi şahlarının zayıflaması nedeniyle derin bir krizdeydi. 1722’de isyancı Afganlar, Mahmud Han’ın önderliğinde İsfahan’ı ele geçirdi ve Pers yönetimini devirdi. Osmanlı İmparatorluğu, Pers’le uzun süredir çatışmalar yaşayarak bu zayıflıktan yararlandı ve Doğu’ya askeri sefer başlattı. Aynı dönemde Rusya İmparatorluğu, Büyük Petro’nun önderliğinde 1722–1723 savaşında Pers’e saldırdı ve Hazar kıyılarını ele geçirdi. Osmanlı İmparatorluğu, Rus genişlemesinden korkarak 1723’te Rusya ile Pers topraklarını bölüşmek üzere anlaşma yaptı. Osmanlı İmparatorluğu, Batı Gürcistan, Azerbaycan ve Ermenistan’ı, Erivan dahil, aldı.

**Savaşın Seyri ve Erivan Kuşatması** 
1724 baharının sonunda Osmanlı ordusu, Ahmed Paşa’nın komutasında Erivan’a ilerledi. Şehir, Safi-Kuli Han komutasındaki Pers ve Ermeni güçleri tarafından savunuldu. Kuşatma Haziran’da başladı ve üç aydan fazla sürdü. Osmanlı birlikleri, sayısal üstünlükle top bombardımanları ve sayısız hücumlar kullandı. Savunucular sert direniş gösterdi, ancak kıtlık, hastalıklar ve asker eksikliği onları zayıflattı. 26 Eylül’de Osmanlı kuvvetleri şehir duvarlarını aşarak Erivan’ı fethetti. Fetih, katliamlar ve yağmalarla eşlik edildi; binlerce Ermeni ve Pers öldü veya esir alındı.

**Sonuçlar** 
Erivan’ın fethi, bölgede Osmanlı egemenliğine yol açtı. Osmanlı yönetimi 1735’e kadar sürdü, o yıl Pers, Nadir Şah önderliğinde şehri geri aldı. Bu dönem Ermeni halkı için zorlu geçti, ancak ulusal öz belirleme fikirlerini de teşvik etti. Erivan, Osmanlı İmparatorluğu’nun idari merkezi oldu, ancak baskılara rağmen Ermeni kültürü ve kiliseleri korundu.

### فارسی نسخه (Фарси)

**فتح ایروان توسط ارتش عثمانی: ۲۶ سپتامبر ۱۷۲۴**

در تاریخ ۲۶ سپتامبر ۱۷۲۴، ارتش امپراتوری عثمانی به فرماندهی احمد پاشا، ایروان، که در آن زمان پایتخت ایران بود، را فتح کرد. این رویداد در چارچوب جنگ عثمانی-فارسی (۱۷۲۳-۱۷۲۷) رخ داد، زمانی که امپراتوری عثمانی از ضعف ایران به دلیل قیام افغان‌ها بهره‌برداری کرد. فتح ایروان نمادی از گسترش قلمرو عثمانی در شرق شد و به بازتوزیع منطقه منجر گردید که برای مدت طولانی بر سرنوشت مردم ارمنی تأثیر گذاشت. این مرحله از جنگ، سقوط سلسله صفویه در ایران و سلطه موقت عثمانی در قفقاز را نشان داد.

**پیشینه تاریخی** 
در آغاز قرن هجدهم، ایران به دلیل ضعف شاهان صفوی در بحران عمیقی قرار داشت. در سال ۱۷۲۲، قوم‌های شورشی، به‌ویژه افغان‌ها به رهبری محمود خان، اصفهان را تصرف کردند و حکومت ایران را سرنگون ساختند. امپراتوری عثمانی که از دیرباز با ایران درگیری داشت، از این ضعف استفاده کرد و به سوی شرق کمپین نظامی آغاز نمود. در همین زمان، امپراتوری روسیه به فرماندهی پتر کبیر نیز در جنگ ۱۷۲۲-۱۷۲۳ به ایران حمله کرد و سواحل دریای خزر را تصرف نمود. امپراتوری عثمانی که از گسترش روسیه هراس داشت، در سال ۱۷۲۳ با روسیه پیمانی برای تقسیم قلمروهای ایران امضا کرد. عثمانی‌ها غرب گرجستان، آذربایجان و ارمنستان، از جمله ایروان، را به دست آوردند.

**سیر جنگ و محاصره ایروان** 
در اواخر بهار ۱۷۲۴، ارتش عثمانی به فرماندهی احمد پاشا به سوی ایروان حرکت کرد. شهر توسط نیروهای پارسی و ارمنی به فرماندهی صفی‌قلی خان دفاع می‌شد. محاصره در ماه ژوئن آغاز شد و بیش از سه ماه طول کشید. نیروهای عثمانی که از نظر تعداد بر مدافعان برتری داشتند، از بمباران توپخانه‌ای و حملات متعدد استفاده کردند. مدافعان با شجاعت مقاومت کردند، اما قحطی، بیماری‌ها و کمبود نیروها آن‌ها را تضعیف کرد. در ۲۶ سپتامبر، نیروهای عثمانی دیوارهای شهر را تسخیر کردند و ایروان را فتح نمودند. این فتح با کشتار و غارت همراه بود؛ هزاران ارمنی و پارسی کشته شدند یا به اسارت درآمدند.

**پیامدها** 
فتح ایروان به سلطه عثمانی در منطقه منجر شد. حکومت عثمانی تا سال ۱۷۳۵ ادامه داشت، زمانی که ایران به رهبری نادر شاه شهر را بازپس گرفت. این دوره برای مردم ارمنی سخت بود، اما همچنین ایده‌های خودمختاری ملی را تقویت کرد. ایروان به مرکز اداری امپراتوری عثمانی تبدیل شد، اما با وجود فشارها، فرهنگ و کلیساهای ارمنی حفظ شدند.

—

Իննա Խոջամիրյանը ծնվել է 1994 թվականի սեպտեմբերի 25-ին Գյումրիում։ Հայ դերասանուհի է, ով հայտնի է հեռուստասերիալներով, մասնավորապես «Շանթ» հեռուստաընկերության նախագծերով, ինչպիսին է  «Էլենի օրագիրը»։

Նրա կարիերան սկսվել է երիտասարդ տարիքում, և նա արագորեն ճանաչվել է բնական խաղի և խարիզմայով։ Սովորել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի դերասանական բաժնում, որտեղ ձևավորվել է որպես պրոֆեսիոնալ դերասանուհի։ Իննան նաև պրոդյուսեր է, և նրա ստեղծագործական գործունեությունը ընդգրկում է բազմաթիվ հեռուստանախագծեր և թատերական աշխատանքներ։ Նրա դերերը հաճախ արտացոլում են հումոր, ջերմություն և իրական կյանքի դրվագներ, ինչը նրան սիրելի է դարձրել հանդիսատեսի համար։ Ամուսնացել է դերասան Գոշ Հակոբյանի հետ 2019 թվականին, ունի երեխա։ Իննան հաճախ է կիսվում անձնական կյանքի հուշերով, ընտանիքով և Գյումրիից Երևան տեղափոխվելու փորձառությամբ, որոնք նրա կյանքի կարևոր մասերն են։ Նրա սոցիալական ցանցերում (օրինակ՝ Instagram-ում) ակտիվ է, որտեղ կիսվում է ծննդյան օրերի տոնակատարություններով, հաջողություններով և ընտանեկան պահերով, ինչպես 2023 թվականի ծննդյան տոնը Գյումրիում ընկերների շրջապատում։ Իննա Խոջամիրյանի տաղանդը շարունակում է հարստացնել հայկական կինո և թատրոն, նրա կերպարները մնում են հիշարժան և սիրելի։

### Русский

Сыграл поюбившиеся персонажи  современного армянского кино

Инна Ходжамирян родилась 25 сентября 1994 года в Гюмри. Армянская актриса, известная по сериалам телеканала «Шант», особенно по роли  в  сериале «Дневник Елены». Её карьера началась в молодом возрасте, и она быстро завоевала признание благодаря естественной игре и харизме. Училась на актёрском факультете Ереванского государственного института театра и кино, где сформировалась как профессиональная актриса. Инна также продюсер, и её творческая деятельность включает множество телепроектов и театральных работ. Её роли часто отражают юмор, теплоту и повседневные ситуации, что сделало её любимой у зрителей. В 2019 году вышла замуж за актёра Гоша Хакобяна, имеет ребёнка. Инна часто делится воспоминаниями о личной жизни, семье и переезде из Гюмри в Ереван, которые являются важной частью её жизни. В социальных сетях (например, Instagram) она активна, публикуя празднования дней рождения, успехи и семейные моменты, как в 2023 году в Гюмри с друзьями. Талант Инны Ходжамирян продолжает обогащать армянское кино и театр, её персонажи остаются запоминающимися и любимыми.

### English

Played Favorite Characters of Modern Armenian Cinema

Inna Khojamiryan was born on September 25, 1994, in Gyumri. An Armenian actress, she is known for her roles in Shant TV series, particularly  in *Elen’s Diary*. Her career started young, and she quickly gained recognition for her natural acting and charisma. She studied at the acting department of the Yerevan State Institute of Theater and Cinema, where she developed as a professional actress. Inna is also a producer, and her creative work includes numerous TV projects and theatrical performances. Her roles often portray humor, warmth, and real-life situations, making her beloved by audiences. She married actor Gosh Hakobyan in 2019 and has a child. Inna frequently shares memories of her personal life, family, and move from Gyumri to Yerevan, which are key parts of her life. She is active on social media (e.g., Instagram), posting about birthday celebrations, achievements, and family moments, like her 2023 birthday in Gyumri with friends. Inna Khojamiryan’s talent continues to enrich Armenian cinema and theater, with her characters remaining memorable and cherished.

2025  թվականի սեպտեմբերի 23 -ին  Նեմուրում Ֆրանսիա , մահացել է Կլաուդիա Կարդինալեն, համաշխարհային կինոյի աստղ։

1985 թվականին: Իր ընկերոջ՝ ֆրանսիացի գրող Անրի Տրոյաի առաջարկով, Վերնոյը գրել է «Մայրիկ» պատմվածքների ժողովածուն՝ հիմնված իր ընտանիքի պատմության՝ Հայոց ցեղասպանության, գաղթականների ճակատագրի և կյանքի վրա նրանց համար նոր երկրում: Որոշ ժամանակ անց այս հավաքածուն հիմք կհանդիսանա Վերնոյի երկու ֆիլմերի սցենարների համար՝ «Մայրիգ» (1991) և «Փարադի փողոց, 588» (1992), որտեղ գլխավոր դերերը կատարել են եգիպտացի դերասան Օմար Շարիֆը և Կլաուդիա Կարդինալեն։ Այնտեղ իր աշխատանքի համար Օմար Շարիֆին արգելել են մուտք գործել Թուրքիա։
Կլաուդիա Կարդինալեն և Օմար Շարիֆը խաղում են ամուսնական զույգի դերեր, ովքեր իրենց ընտանիքի հետ փրկվել են Ցեղասպանությունից և փախել Ֆրանսիա։

23 сентября 2025 года в Немуре (Франция) скончалась звезда мирового кино Клаудия Кардинале.  так же известна зрителю по  роли Майрик в легендарном фильме Анри Вернёя
История создания этого фильма берет свое начало в 1985 году. Тогда по предложению своего друга, французского писателя Анри Труайя, Вернёй написал сборник рассказов «Майрик», в основу которого легла история его семьи — Геноцид армян, судьба и жизнь эмигрантов в новой для них стране. Спустя время этот сборник ляжет уже в основу сценариев двух фильмов Вернёя — «Майрик» (1991) и «Улица Паради, дом 588» (1992).- главные роли в котором исполнили египетский актер Омар Шариф и Клаудия Кардинале. За работу в нем Омару Шарифу был запрещен въезд в Турцию.
Клаудия Кардинале и Омар Шариф исполнили роли супругов, со своей семьей спасшихся от Геноцида и бежавших во Францию.

On September 23, 2025, Claudia Cardinale, a world cinema star, died in Nemours, France. also known to the audience for her role as Mayrig in the legendary film by Henri Verneuil
The history of the creation of this film dates back to 1985. Then, at the suggestion of his friend, the French writer Henri Troyat, Verneuil wrote a collection of stories “Mayrig”, which was based on the history of his family – the Armenian Genocide, the fate and life of emigrants in a new country for them. After some time, this collection will form the basis for the scripts of two films by Verneuil – “Mayrig” (1991) and “Rue Paradis, house 588” (1992). – the main roles in which were played by the Egyptian actor Omar Sharif and Claudia Cardinale. For his work in it, Omar Sharif was banned from entering Turkey.
Claudia Cardinale and Omar Sharif played the roles of a married couple who, with their family, escaped the Genocide and fled to France.

Dünya sinemasının yıldızlarından Claudia Cardinale, 23 Eylül 2025’te Fransa’nın Nemours kentinde hayatını kaybetti. efsanevi filminde Mayrick rolüyle izleyiciler tarafından tanınan bir dünya sineması yıldızı
Bu filmin yaratılış hikayesi 1985 yılında başlıyor. Daha sonra arkadaşı Fransız yazar Henri Troyat’ın önerisiyle Verneuil, ailesinin hikayesini temel alarak “Mayrig” adlı bir hikaye koleksiyonu yazdı: Ermeni Soykırımı, göçmenlerin kendileri için yeni bir ülkedeki kaderi ve hayatı. Bir süre sonra bu derleme Verneuil’in iki filminin senaryosunun temelini oluşturacaktı: “Mayrig” (1991) ve “Rue Paradis, 588” (1992) Bu filmlerde başrolleri Mısırlı aktör Ömer Şerif ve Claudia Cardinale canlandırdı. Ömer Şerif’in buradaki çalışmalarından dolayı Türkiye’ye girişi yasaklandı.
Claudia Cardinale ve Omar Sharif, aileleriyle birlikte Soykırım’dan kaçıp Fransa’ya sığınan evli bir çifti canlandırıyor.

Արֆո (Արփենիկ) Ավետիսի Պետրոսյանը մահացել է 1985 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Մոսկվայում։ Շուշիում ծնված  Հայ գրականագետ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ էր 1952 թվականից։

1936 թվականին ավարտել է Մոսկվայի ժուռնալիստիկայի կոմունիստական ինստիտուտը։ 1938-1945 թվականներին աշխատել է ԽՄԿԿ Կենտկոմի ապարատում։ 1946-1951 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ Նախարարների խորհրդին առընթեր արվեստի գործերի վարչության նախագահի տեղակալ։ 1951-1970 թվականներին աշխատել է Մաքսիմ Գորկու անվան համաշխարհային գրականության ինստիտուտում, որտեղ 1955 թվականից եղել է տնօրենի առաջին տեղակալ։ Ղեկավարել է ԽՍՀՄ ազգային գրականությունների մատենաշարի և «Բազմազգ խորհրդային գրականության պատմություն» վեցհատորյակի ստեղծման աշխատանքները։ 1970 թվականից եղել է «ԽՍՀՄ ժողովուրդների էպոսները» ակադեմիական մատենաշարի գլխավոր խմբագիրը։ Նրա ռուսերեն հրատարակված աշխատություններից են՝ «Գրականության կուսակցականությունը» (1952) և «Ժողովրդական պատմությունը և նրա էպոսը» (1982, նվիրված «Սասնա ծռեր» էպոսին)։ Պարգևատրվել է Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանով։ Պետրոսյանի աշխատանքները նշանակալի ներդրում են ունեցել հայ և խորհրդային գրականագիտության մեջ, մասնավորապես՝ հայկական էպոսի ուսումնասիրության և խորհրդային բազմազգ գրականության պատմության պահպանման գործում։

### Русский

«Сасна црер» и советская литература 

Арфо (Арпеник) Аветисовна Петросян умерла 23 сентября 1985 года в Москве. Армянский литературовед, доктор филологических наук, член Союза писателей СССР с 1952 года. Окончила Коммунистический институт журналистики в Москве в 1936 году. В 1938–1945 годах работала в аппарате ЦК КПСС. В 1946–1951 годах была заместителем председателя Управления по делам искусств при Совете Министров СССР. С 1951 по 1970 год работала в Институте мировой литературы имени Максима Горького, с 1955 года — первым заместителем директора, руководила созданием серии национальных литератур СССР и шеститомной «Истории многонациональной советской литературы». С 1970 года была главным редактором академической серии «Эпосы народов СССР». Среди её работ, изданных на русском языке, — «Партийность литературы» (1952) и «Народная история и её эпос» (1982, посвящена армянскому эпосу «Сасна црер»). Награждена орденом Октябрьской Революции. Работы Петросян внесли значительный вклад в армянскую и советскую литературоведческую науку, особенно в изучение армянского эпоса и сохранение истории многонациональной советской литературы.

### English

*Sasna Tsrer* and Soviet Literature 

Arfo (Arpenik) Avetisovna Petrosyan died on September 23, 1985, in Moscow. An Armenian literary scholar, doctor of philological sciences, and member of the USSR Writers’ Union since 1952. She graduated from the Communist Institute of Journalism in Moscow in 1936. From 1938 to 1945, she worked in the apparatus of the CPSU Central Committee. From 1946 to 1951, she served as deputy head of the Arts Department under the USSR Council of Ministers. From 1951 to 1970, she worked at the Maxim Gorky Institute of World Literature, becoming the first deputy director in 1955, where she led the creation of the USSR national literatures series and the six-volume *History of Multinational Soviet Literature*. From 1970, she was the chief editor of the academic series *Epics of the Peoples of the USSR*. Her published works in Russian include *The Partisanship of Literature* (1952) and *Folk History and Its Epic* (1982, dedicated to the Armenian epic *Sasna Tsrer*). She was awarded the Order of the October Revolution. Petrosyan’s work made a significant contribution to Armenian and Soviet literary studies, particularly in the study of the Armenian epic and the preservation of the history of multinational Soviet literature.

Գոռ Մարտիրոսյանը ծնվել է 1988 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Վեդիում։ Հայ դերասան է, առավել հայտնի «Շանթ» հեռուստաընկերության «Բանակում» սերիալում Թոռնիկ Ջամշոյան կերպարով։

Նա սովորել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի դերասանական բաժնում։ Կարիերան սկսել է դժվարությամբ՝ փորձելով աշխատել Երևանի Հակոբ Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի պետական թատրոնում, սակայն այնտեղ նրա առաջ դռները փակ էին։ Գոռը նաև երգում է և ընդգրկված է Արսեն Գրիգորյանի «Հայ երգասաններ» խմբում։ Թեև բանակում չի ծառայել, նա հաջողությամբ մարմնավորել է ժամկետային զինծառայող Թոռնիկ Ջամշոյանի կերպարը, որը նրան մեծ ճանաչում է բերել։ Սոցիալական ցանցերում, մասնավորապես «Օդնոկլասնիկի»-ում, նրա և իր կերպարի անուններով բացված են բազմաթիվ պրոֆիլներ, որոնք լի են երկրպագուների՝ հիմնականում աղջիկների, գովեստի խոսքերով։ Կերպարի ժողովրդականությունը արտացոլում է նաև հանրության ընկալումը հայոց բանակի մասին, թեև սերիալը ներկայացնում է ծառայությունը ռոմանտիկ լույսի ներքո։ Գոռը ծնվել է Վեդիում, բայց հաճախ է Երևանում՝ հարազատների մոտ։ Նա ամուսնացած չէ։ Խոսակցություններ կան, որ նա կարող է հեռանալ «Բանակում» սերիալից՝ այլ գրավիչ առաջարկներ ընդունելու համար։

### Русский

Звезда армянского сериала 

Гор Мартиросян родился 23 сентября 1988 года в Веди. Армянский актёр, наиболее известен ролью Торника Джамшояна в сериале «В армии» на телеканале «Шант». Он учился на актёрском отделении Ереванского государственного института театра и кино. Карьера складывалась непросто: он пытался работать в Ереванском государственном театре музыкальной комедии имени Акопа Пароняна, но двери театра для него остались закрыты. Гор также поёт и является участником группы «Армянские песнопевцы» под руководством Арсена Григоряна. Хотя он не служил в армии, ему удалось убедительно воплотить образ срочного военнослужащего Торника Джамшояна, что принесло ему широкую известность. В социальных сетях, особенно в «Одноклассниках», открыты сотни профилей на его имя и имя его персонажа, полные восхищённых комментариев, в основном от девушек. Популярность персонажа отражает восприятие обществом армянской армии, хотя сериал представляет службу в романтизированном свете. Гор родом из Веди, но часто бывает в Ереване у родственников. Он не женат. Ходят слухи, что он может покинуть проект «В армии» ради других, более привлекательных предложений.

### English

Star of an Armenian Series 

Gor Martirosyan was born on September 23, 1988, in Vedi. An Armenian actor, he is best known for his role as Tornik Jamshoyan in the TV series *In the Army* on the Shant TV channel. He studied at the acting department of the Yerevan State Institute of Theater and Cinema. His career faced challenges: he attempted to work at the Yerevan Hakob Paronyan State Musical Comedy Theater, but the doors remained closed to him. Gor is also a singer and a member of Arsen Grigoryan’s *Armenian Bards* group. Although he never served in the military, he successfully portrayed the character of conscript Tornik Jamshoyan, earning widespread recognition. In social networks, particularly on *Odnoklassniki*, there are hundreds of profiles under his name and his character’s name, filled with admiring comments, mostly from female fans. The character’s popularity reflects public perceptions of the Armenian army, though the series portrays military service in a romanticized way. Originally from Vedi, Gor frequently visits relatives in Yerevan. He is not married. There are rumors that he may leave *In the Army* to pursue other, more appealing opportunities.

Նիկոլայ Ռաֆայելի Արությունովը մահացել է 2021 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Մոսկվայում։ Հայազգի ռուս երգիչ, երգահան, բլյուզ և ռոք երաժիշտ էր, «Լիգա բլյուզա», «Funky Soul», «Արությունով & Quorum» և այլ խմբերի վոկալիստ։

Նա ծնվել էր Մոսկվայում հայկական ծագմամբ ընտանիքում (Տեր-Հարությունյան), և նրա պապը՝ Նժդեհը, հաստատվել էր Մոսկվայում Հայոց ցեղասպանությունից հետո։

11 տարեկանից երգել է դպրոցական ռոք խմբում։ 1979 թվականին հիմնել է «Լիգա բլյուզա» խումբը, որտեղ եղել է վոկալիստ, երգահան և տեքստերի մի մասի հեղինակ։ Խումբը հայտնի էր երկլեզու ձևաչափով՝ անգլերեն բլյուզային ստանդարտներ և ռուսերեն բլյուզ-ռոք երգեր։ Ամենահայտնի երգերն են՝ «Արձակիր ձեռքերս», «Հուլիսյան բլյուզ», «Ձեր դուստրը»։ Խումբը գոյատևել է մինչև 1999 թվականը՝ թողարկելով երկու LP, երեք CD և մեկ DVD։ 1990 թվականին խումբը ելույթ է ունեցել Երևանի Մարզահամերգային համալիրում։

1997 թվականին Դմիտրի Չետվերգովի հետ ստեղծել է «Չետվերգ Արությունովա» անսամբլը, որը մինչև 2001 թվականը կատարել է 70-ականների ամերիկյան և անգլիական հարդ ռոք։ 2001 թվականին սկսել է ֆանկի նախագիծ, որն ավարտվել է «Nikolay Arutyunov & Funky Soul» խմբի ստեղծմամբ (2005)։ 2014-2018 թվականներին եղել է «Arutyunov & Quorum» խմբի վոկալիստ՝ կատարելով բրիտանական դասական և 70-ականների պրոգրեսիվ ռոք։ Այս խումբը թողարկել է երկու DVD և մեկ ձայնասկավառակ։

2004-2012 թվականներին ելույթներ է ունեցել Մինսկում «Nikolay Arutyunov & The Blues Barbarians» նախագծով՝ բելառուսական «Կրամա» խմբի երաժիշտների հետ։ Երգել է երեք լեզվով՝ անգլերեն (B.B. King, Ronnie Hawkins, J.J. Cale, Lynyrd Skynyrd, Doors, Rolling Stones), ռուսերեն («Լիգա բլյուզա»-ի երգեր) և բելառուսերեն («Կրամա»-ի երգեր)։ 2013 թվականին թողարկվել է «Live in Minsk» ձայնասկավառակը։ 2006 թվականին եղել է անգլիական The Booze Band-ի վոկալիստ՝ Մոսկվայում մի քանի համերգներով։

Արությունովը համագործակցել է բազմաթիվ արվեստագետների հետ, այդ թվում՝ 1992 թվականին մասնակցել է «E.S.T.» խմբի «We’ll Be Back» երգի տեսահոլովակի ձայնագրությանը՝ Նիկոլայ Նոսկովի, Վալերի Կիպելովի և այլոց հետ։ Նրա մահը կորոնավիրուսային վարակի հետևանք էր։ Արությունովի երաժշտական ժառանգությունը նշանակալի ներդրում է հայ և ռուս բլյուզ-ռոք երաժշտության մեջ։

### Русский

Мастер армяно-русского блюз-рока 

Николай Рафаэлович Арутюнов умер 22 сентября 2021 года в Москве. Армяно-русский певец, композитор, блюз- и рок-музыкант, вокалист групп «Лига блюза», «Funky Soul», «Арутюнов & Quorum» и других. Родился в Москве в армянской семье (Тер-Арутюнян), его дед Нждех обосновался в Москве после Геноцида армян.

С 11 лет пел в школьной рок-группе. В 1979 году основал группу «Лига блюза», где был вокалистом, композитором и автором части текстов. Группа отличалась двуязычным форматом: половина репертуара состояла из англоязычных блюзовых стандартов, а половина — из русскоязычных блюз-рок песен. Среди известных песен — «Отпусти мои руки», «Июльский блюз», «Ваша дочь». Группа существовала до 1999 года, выпустив два LP, три CD и один DVD. В 1990 году «Лига блюза» выступила в Ереванском спортивно-концертном комплексе.

В 1997 году вместе с гитаристом Дмитрием Четверговым создал ансамбль «Четверг Арутюнова», исполнявший хард-рок 70-х годов до 2001 года. В 2001 году начал фанк-проект, который в 2005 году привёл к созданию группы «Nikolay Arutyunov & Funky Soul». В 2014–2018 годах пел в группе «Arutyunov & Quorum», специализировавшейся на британской классике и прогрессивном роке 70-х, выпустив два DVD и один альбом.

В 2004–2012 годах выступал в Минске с проектом «Nikolay Arutyunov & The Blues Barbarians» совместно с музыкантами белорусской группы «Крама». Пел на трёх языках: английском (B.B. King, Ronnie Hawkins, J.J. Cale, Lynyrd Skynyrd, Doors, Rolling Stones), русском (песни «Лиги блюза») и белорусском (песни «Крамы»). В 2013 году вышел альбом «Live in Minsk». В 2006 году был вокалистом английской группы The Booze Band, выступавшей в Москве.

Арутюнов активно сотрудничал с другими артистами, включая участие в записи и съёмках клипа «We’ll Be Back» группы «E.S.T.» в 1992 году с Николаем Носковым, Валерием Кипеловым и другими. Умер от последствий коронавирусной инфекции. Музыкальное наследие Арутюнова — значимый вклад в армянскую и русскую блюз-рок культуру.

### English

Master of Armenian-Russian Blues-Rock 

Nikolay Rafaelovich Arutyunov died on September 22, 2021, in Moscow. An Armenian-Russian singer, composer, and blues and rock musician, he was the vocalist for bands such as “Liga Blyuza,” “Funky Soul,” “Arutyunov & Quorum,” and others. Born in Moscow to an Armenian family (Ter-Harutyunyan), his grandfather Nzhdeh settled in Moscow after the Armenian Genocide.

He began singing in a school rock band at age 11. In 1979, he founded “Liga Blyuza,” where he served as vocalist, composer, and co-author of lyrics. The band was known for its bilingual format, with half its repertoire consisting of English blues standards and the other half Russian blues-rock songs. Notable tracks include “Let Go of My Hands,” “July Blues,” and “Your Daughter.” The band existed until 1999, releasing two LPs, three CDs, and one DVD. In 1990, they performed at the Yerevan Sports and Concert Complex.

In 1997, with guitarist Dmitry Chetvergov, he formed the ensemble “Chetvergov Arutyunova,” which performed American and British hard rock from the 1970s until 2001. In 2001, he started a funk project that led to the creation of “Nikolay Arutyunov & Funky Soul” in 2005. From 2014 to 2018, he sang with “Arutyunov & Quorum,” focusing on British classics and 1970s progressive rock, releasing two DVDs and one album.

From 2004 to 2012, he performed in Minsk with the project “Nikolay Arutyunov & The Blues Barbarians” alongside musicians from the Belarusian band “Krama.” He sang in three languages: English (B.B. King, Ronnie Hawkins, J.J. Cale, Lynyrd Skynyrd, Doors, Rolling Stones), Russian (“Liga Blyuza” songs), and Belarusian (“Krama” songs). In 2013, the album “Live in Minsk” was released. In 2006, he was the vocalist for the English band The Booze Band, performing several concerts in Moscow.

Arutyunov collaborated with many artists, including participating in the recording and video shoot for “We’ll Be Back” by the band “E.S.T.” in 1992 alongside Nikolay Noskov, Valery Kipelov, and others. He died from complications of a coronavirus infection. Arutyunov’s musical legacy is a significant contribution to Armenian and Russian blues-rock culture.

Արևշատ Արամի Ավագյանը մահացել է 2009 թվականի սեպտեմբերի 21-ին Երևանում։ Հայ քանդակագործ և նկարիչ էր, ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամ։ Ստեղծագործել է հաստոցային և մոնումենտալ քանդակագործության բնագավառում։

Հեղինակ է բազմաթիվ հուշարձանների, դեկորատիվ աշխատանքների և դիմաքանդակների։ Նրա աշխատանքները պահվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, Մոսկվայի Տրետյակովյան պատկերասրահում, ինչպես նաև արտասահմանյան մի շարք երկրների թանգարաններում և պատկերասրահներում։ 1987 թվականին ստեղծել է Նորայր Սիսակյանի հուշարձանը Աշտարակ քաղաքում։ Ավագյանի ստեղծագործությունները արտացոլում են հայ մշակույթի խորքային ընկալումը և նրա ներդրումը հայկական արվեստում զգալի է։

### Русский

Значимая фигура армянской скульптуры 

Аревшат Арамович Авагян умер 21 сентября 2009 года в Ереване. Армянский скульптор и художник, член Союза художников СССР. Работал в области станковой и монументальной скульптуры. Автор множества памятников, декоративных работ и портретных бюстов. Его произведения хранятся в Национальной галерее Армении, Третьяковской галерее в Москве, а также в музеях и галереях ряда зарубежных стран. В 1987 году создал памятник Норайру Сисакяну в городе Аштарак. Творчество Авагяна отражает глубокое понимание армянской культуры, а его вклад в армянское искусство значителен.

### English

A Significant Figure in Armenian Sculpture

Arevshat Aramovich Avagyan died on September 21, 2009, in Yerevan. An Armenian sculptor and artist, he was a member of the USSR Artists’ Union. He worked in the fields of easel and monumental sculpture, creating numerous monuments, decorative works, and portrait busts. His works are held in the National Gallery of Armenia, the Tretyakov Gallery in Moscow, and various museums and galleries abroad. In 1987, he created the monument to Norayr Sisakyan in Ashtarak. Avagyan’s creations reflect a deep understanding of Armenian culture, and his contribution to Armenian art is significant.

Ստեփան Մաիլի Մարյանյանը ծնվել է 1991 թվականի սեպտեմբերի 21-ին Դինսկայայում, Կրասնոդարի երկրամաս, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ։ Հայ հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտիկ է, ով միջազգային մրցաշարերում ներկայացնում է Ռուսաստանը։

2013 թվականին դարձել է հունահռոմեական ըմբշամարտի աշխարհի առաջնության հաղթող։ 2015 թվականին զբաղեցրել է երկրորդ տեղը Ռուսաստանի ազգային հունահռոմեական ըմբշամարտի մրցաշարում։ Նույն թվականին Բաքվում անցկացված Եվրոպական խաղերում նվաճել է ոսկե մեդալ 59 կգ քաշային կարգում՝ դառնալով Ռուսաստանի համար առաջին ոսկե մեդալակիրը Եվրոպական խաղերում։ 2018 թվականին ճանաչվել է աշխարհի չեմպիոն 63 կգ քաշային կարգում։ Մարյանյանի ձեռքբերումները նշանակալի ներդրում են հայկական սպորտի ժառանգության մեջ՝ չնայած նա ներկայացնում է Ռուսաստանը։

### Русский

Армянский борец, представляющий Россию, получил золотую медаль от Алиева в Баку

Степан Маилович Марьянян родился 21 сентября 1991 года в станице Динская, Краснодарский край, РСФСР, СССР. Армянский борец греко-римского стиля, выступающий за Россию на международных турнирах. В 2013 году стал чемпионом мира по греко-римской борьбе. В 2015 году занял второе место на национальном чемпионате России по греко-римской борьбе. В том же году на Европейских играх в Баку завоевал золотую медаль в весовой категории 59 кг, став первым обладателем золотой медали для России на этих играх. В 2018 году стал чемпионом мира в весовой категории 63 кг. Достижения Марьяна являются значительным вкладом в наследие армянского спорта, несмотря на то, что он представляет Россию.

### English

Armenian wrestler representing Russia receives gold medal from Aliyev in Baku

Stepan Mailovich Maryanyan was born on September 21, 1991, in Dinskaya, Krasnodar Krai, RSFSR, USSR. An Armenian Greco-Roman wrestler, he represents Russia in international tournaments. In 2013, he won the World Championship in Greco-Roman wrestling. In 2015, he took second place at the Russian National Greco-Roman Wrestling Championship. In the same year, he won a gold medal in the 59 kg weight category at the European Games in Baku, becoming Russia’s first gold medalist at the European Games. In 2018, he became the world champion in the 63 kg weight category. Maryanyan’s achievements are a significant contribution to the legacy of Armenian sports, despite representing Russia.