«Սասնա Ծռեր» և Խորհրդային գրականություն

Արֆո (Արփենիկ) Ավետիսի Պետրոսյանը մահացել է 1985 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Մոսկվայում։ Շուշիում ծնված  Հայ գրականագետ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ էր 1952 թվականից։

1936 թվականին ավարտել է Մոսկվայի ժուռնալիստիկայի կոմունիստական ինստիտուտը։ 1938-1945 թվականներին աշխատել է ԽՄԿԿ Կենտկոմի ապարատում։ 1946-1951 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ Նախարարների խորհրդին առընթեր արվեստի գործերի վարչության նախագահի տեղակալ։ 1951-1970 թվականներին աշխատել է Մաքսիմ Գորկու անվան համաշխարհային գրականության ինստիտուտում, որտեղ 1955 թվականից եղել է տնօրենի առաջին տեղակալ։ Ղեկավարել է ԽՍՀՄ ազգային գրականությունների մատենաշարի և «Բազմազգ խորհրդային գրականության պատմություն» վեցհատորյակի ստեղծման աշխատանքները։ 1970 թվականից եղել է «ԽՍՀՄ ժողովուրդների էպոսները» ակադեմիական մատենաշարի գլխավոր խմբագիրը։ Նրա ռուսերեն հրատարակված աշխատություններից են՝ «Գրականության կուսակցականությունը» (1952) և «Ժողովրդական պատմությունը և նրա էպոսը» (1982, նվիրված «Սասնա ծռեր» էպոսին)։ Պարգևատրվել է Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանով։ Պետրոսյանի աշխատանքները նշանակալի ներդրում են ունեցել հայ և խորհրդային գրականագիտության մեջ, մասնավորապես՝ հայկական էպոսի ուսումնասիրության և խորհրդային բազմազգ գրականության պատմության պահպանման գործում։

### Русский

«Сасна црер» и советская литература 

Арфо (Арпеник) Аветисовна Петросян умерла 23 сентября 1985 года в Москве. Армянский литературовед, доктор филологических наук, член Союза писателей СССР с 1952 года. Окончила Коммунистический институт журналистики в Москве в 1936 году. В 1938–1945 годах работала в аппарате ЦК КПСС. В 1946–1951 годах была заместителем председателя Управления по делам искусств при Совете Министров СССР. С 1951 по 1970 год работала в Институте мировой литературы имени Максима Горького, с 1955 года — первым заместителем директора, руководила созданием серии национальных литератур СССР и шеститомной «Истории многонациональной советской литературы». С 1970 года была главным редактором академической серии «Эпосы народов СССР». Среди её работ, изданных на русском языке, — «Партийность литературы» (1952) и «Народная история и её эпос» (1982, посвящена армянскому эпосу «Сасна црер»). Награждена орденом Октябрьской Революции. Работы Петросян внесли значительный вклад в армянскую и советскую литературоведческую науку, особенно в изучение армянского эпоса и сохранение истории многонациональной советской литературы.

### English

*Sasna Tsrer* and Soviet Literature 

Arfo (Arpenik) Avetisovna Petrosyan died on September 23, 1985, in Moscow. An Armenian literary scholar, doctor of philological sciences, and member of the USSR Writers’ Union since 1952. She graduated from the Communist Institute of Journalism in Moscow in 1936. From 1938 to 1945, she worked in the apparatus of the CPSU Central Committee. From 1946 to 1951, she served as deputy head of the Arts Department under the USSR Council of Ministers. From 1951 to 1970, she worked at the Maxim Gorky Institute of World Literature, becoming the first deputy director in 1955, where she led the creation of the USSR national literatures series and the six-volume *History of Multinational Soviet Literature*. From 1970, she was the chief editor of the academic series *Epics of the Peoples of the USSR*. Her published works in Russian include *The Partisanship of Literature* (1952) and *Folk History and Its Epic* (1982, dedicated to the Armenian epic *Sasna Tsrer*). She was awarded the Order of the October Revolution. Petrosyan’s work made a significant contribution to Armenian and Soviet literary studies, particularly in the study of the Armenian epic and the preservation of the history of multinational Soviet literature.