1934 թվականի հոընվարի 2-ին Մոսկվայում ժնվել է խորհրդային և ռուս մուլտիպլիկատոր, ուսուցիչ Մարինա Կոնստանտինի Ոսկանյանցը։ 

1959-1991 թվականներին՝ «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիայի առաջատար անիմատորներից։  Սոյուզմուլտֆիլմում աշխատելու 32 տարիների ընթացքում նրան հրավիրել են աշխատելու իրենց ֆիլմերի վրա խորհրդային անիմացիայի «Ոսկե դարի» գրեթե բոլոր դասականների կողմից՝ Լև Ատամանով, Վլադիմիր Պոլկովնիկով, Ռոման Կաչանով, Ֆյոդոր Խիտրուկ, Էդուարդ Նազարով և շատ ուրիշներ։ Նա մասնակցել է այնպիսի հայտնի մուլտֆիլմերի ստեղծմանը, ինչպիսիք են «Մատնաչափիկը», «Երեքը Պրոստոկվաշինոյից», «Երրորդ մոլորակի գաղտնիքը», «Մի անգամ կար մի շուն», «Կախարդական մատանին», «Երեք գերերը»: », «Լոլո պինգվինի արկածները» և այլն։

2 января 1934 года в Москве родилась  Марина Константиновна Восканья́нц — советский и российский художник-мультипликатор, педагог. С 1959 по 1991 год — один из ведущих художников-мультипликаторов на киностудии «Союзмультфильм». За 32 года работы на «Союзмультфильме» её приглашали работать на своих фильмах практически все классики времён «Золотого века» советской мультипликации — Лев Атаманов, Владимир Полковников, Роман Качанов, Фёдор Хитрук, Эдуард Назаров и многие другие.Участвовала в создании таких знаменитых мультфильмов как «Дюймовочка», «Трое из Простоквашино», «Тайна третьей планеты», «Жил-был пёс», «Волшебное кольцо», «Три толстяка», «Приключения пингвиненка Лоло» и других.

On 01-02-1934  Marina Konstantin Voskanyants, a Soviet and Russian animator and teacher, was born in Moscow. From 1959 to 1991, she was one of the leading animators at the Soyuzmultfilm studio. During her 32 years at Soyuzmultfilm, she was invited to work on their films by almost all the classics of the Golden Age of Soviet animation: Lev Atamanov, Vladimir Polkovnikov, Roman Kachanov, Fyodor Khitruk, Eduard Nazarov, and many others. She participated in the creation of such famous cartoons as Thumbelina, Three from Prostokvashino, The Mystery of the Third Planet, Once Upon a Time There Lived a Dog, The Magic Ring, Three Fat Men, The Adventures of Lolo the Penguin, and others.

Գեորգի Բոգդանի Յակուլովը (Յակուլյան Գևորգ, Ժորժ Վելիկոլեպնի) մահացել է 1928 թվականի դեկտեմբերի 28-ին Երևանում՝ կյանքի 44-րդ տարում, թողնելով հետևում 20-րդ դարի սկզբի ամենաթարմ և նորարար բեմանկարչության ժառանգությունը՝ որպես նկարիչ, արվեստի տեսաբան, կոնստրուկտիվիզմի և սինթետիկ թատրոնի նախորդներից մեկը,

«Փոխանակություն», «Արքայադուստր Բրամբիլլա», «Ժիրոֆլե-Ժիրոֆլյա», «Վենետիկի վաճառականը», «Մորգանի խնամին», «Պողպատե ցատկ» բեմադրությունների ձևավորողը։ Ծնվել է 1884 թվականի հունվարի 2 (14)-ին Թիֆլիսում։ 

Սովորել է Մոսկվայի Լազարյան ճեմարանում (1893–1901) և գեղանկարչության, քանդակագործության ու ճարտարապետության ուսումնարանում (1901–1903)։ 1903 թվականին կամավոր մտել է կովկասյան գունդ, մասնակցել 1904–1905 թվականների ռուս-ճապոնական պատերազմին։ 1910-ականներին Իտալիայում, Ֆրանսիայում և Գերմանիայում շփվել է ժամանակի մեծ արվեստագետների հետ, ուսումնասիրել արվեստի պատմություն, իր տեսական հետևություններն ամփոփել «Երկնագույն արեգակը» հոդվածում (1914)։ 

Յակուլովը համադրել է Արևելքի և Արևմուտքի մշակութային ավանդույթները, մշակել գույների տեղաշարժման, գծի և լույսի փոխհարաբերության տեսություն, որը լայնորեն կիրառել է թատրոնում՝ ստեղծելով կոնստրուկտիվ ոճ։ Հակադրվելով «Միր իսկուստվա» խմբավորմանը՝ ընդգծել է ճարտարապետական դեկորների և գեղանկարչության համադրման անհրաժեշտությունը։ 1918 թվականին մասնակցել է Մոսկվայի հայ դրամատիկական ստուդիայի հիմնադրմանը (դեկորացիոն բաժնի վարիչ), 1919 թվականին Սերգեյ Եսենինի, Ա. Մարիենհոֆի, Վ. Շերշենևիչի հետ ստորագրել է իմաժինիստների առաջին դեկլարացիան։ 

Գեորգի Յակուլովը մնաց Թիֆլիսից Երևան տանող բեմանկարչության կամուրջը՝ իր նորարար տեսություններով, ձևավորումներով և անսահման նվիրումով ոգեշնչելով սերունդներին հայկական արվեստի խորքերով և կոնստրուկտիվ ոճի գեղեցկությամբ։



### Русский
Конструктивистская легенда армянской сценографии

Георгий Богданович Якулов (Якулян Геворг, Жорж Великолепный) скончался 28 декабря 1928 года в Ереване на 44-м году жизни, оставив после себя наследие одной из самых свежих и новаторских фигур сценографии начала XX века — как художник, теоретик искусства, один из предтеч конструктивизма и синтетического театра, оформитель спектаклей «Обмен» (1918), «Принцесса Брамбилла» (1920), «Жирофле-Жирофля» (1922), «Венецианский купец» (1926), «Ханжум» (1927), «Стальной скок» (1927, Париж). Родился 2 (14) января 1884 года в Тифлисе.

Учился в Лазаревском училище Москвы (1893–1901) и в Училище живописи, ваяния и зодчества (1901–1903). В 1903 добровольцем вступил в кавказский полк, участвовал в русско-японской войне 1904–1905 годов. В 1910-е годы в Италии, Франции и Германии общался с великими художниками эпохи, изучал историю искусства, обобщил свои теоретические выводы в статье «Лазурное солнце» (1914).

Якулов сочетал в своих работах традиции Востока и Запада, разработал теорию перемещения цвета, взаимодействия линии и света, происхождения стилей, широко применил её в театре, создав конструктивный стиль. Противопоставляя себя группе «Мир искусства», подчёркивал необходимость синтеза архитектурных декораций и живописи в сценографии. В 1918 участвовал в создании Московской армянской драматической студии (заведующий декорационным отделом), в 1919 вместе с Сергеем Есениным, А. Мариенгофом, В. Шершеневичем подписал первую декларацию имажинистов.

Георгий Якулов остался мостом сценографии от Тифлиса до Еревана — своими новаторскими теориями, оформлениями и безграничной преданностью, вдохновляя поколения глубинами армянского искусства и красотой конструктивного стиля.



### English
Constructivist Legend of Armenian Scenography

Georgy Bogdanovich Yakulov (Yakulyan Gevorg, Georges the Magnificent) died on December 28, 1928, in Yerevan at the age of 44, leaving behind the legacy of one of the freshest and most innovative figures of early 20th-century scenography — as a painter, art theorist, one of the forerunners of constructivism and synthetic theater, designer of the productions *Exchange* (1918), *Princess Brambilla* (1920), *Giroflé-Girofla* (1922), *The Merchant of Venice* (1926), *Khanjum* (1927), *Le Pas d’acier* (1927, Paris). Born on January 2 (14), 1884, in Tiflis.

Studied at the Lazarev Institute in Moscow (1893–1901) and the School of Painting, Sculpture and Architecture (1901–1903). In 1903 voluntarily joined a Caucasian regiment, participated in the Russo-Japanese War of 1904–1905. In the 1910s in Italy, France, and Germany communicated with the great artists of the time, studied art history, summarized his theoretical conclusions in the article *Azure Sun* (1914).

Yakulov combined Eastern and Western cultural traditions in his works, developed a theory of color movement, interaction of line and light, origin of styles, and widely applied it in theater, creating a constructivist style. Opposing the *Mir Iskusstva* group, he emphasized the need for synthesis of architectural decor and painting in scenography. In 1918 participated in the founding of the Moscow Armenian Dramatic Studio (head of the decoration department), in 1919 co-signed the first declaration of imagists with Sergei Yesenin, A. Mariengof, V. Shershenevich.

Georgy Yakulov remained the scenography bridge from Tiflis to Yerevan — with his innovative theories, designs, and boundless dedication, inspiring generations with the depths of Armenian art and the beauty of the constructivist style.

Պյոտր Ստեպանովիչ Գալաջևը ծնվել է 1900 թվականի դեկտեմբերի 28-ին Հին Ղրիմ քաղաքում, Թավրիդայի նահանգ, Ռուսական կայսրություն՝ հայկական ծագմամբ խորհրդային կինոգործիչ՝ դերասան, նկարիչ-դեկորատոր, ռեժիսոր, ՌՍՖՍՀ վաստակավոր նկարիչ (1965), ԽՍՀՄ պետական մրցանակի դափնեկիր (1971՝ «Լճի մոտ» ֆիլմի համար): Մահացել է 1971 թվականի հոկտեմբերի 5-ին Մոսկվայում։

Ծնվել է հայկական ընտանիքում՝ 9 երեխաներից չորրորդը։ Հայրը՝ Ստեպան Մարիանովիչը՝ պաշտոնյա, մայրը՝ Ուլյանա Եֆրեմովնան՝ տնային տնտեսուհի։ Շուտով ընտանիքը տեղափոխվել է Մոսկվա։ Գեղարվեստական շնորհը դրսևորվել է վաղ տարիքից. 9 տարեկանում ընդունվել է Ստրոգանովի գեղարվեստարդյունաբերական ուսումնարան, իսկ 1915-ին՝ դեռ սովորելիս, աշխատանքի է անցել Ս. Ի. Զիմինի օպերայի արհեստանոցում՝ որպես դեկորատորի օգնական։ Այդ ժամանակ սկսվել է նրա կիրքը թատրոնի հանդեպ։

1918-ին շարունակել է ուսումը ՎԽՈՒՏԵՄԱՍ-ի գրաֆիկական ֆակուլտետում (ավարտել՝ 1920), զուգահեռ ընդունվել է Ֆ. Ֆ. Կոմիսարժևսկու ստուդիա։ 1919-ից երեք տարի խաղացել է Մոսկվայի Փորձարար-հերոսական թատրոնում՝ Կուլիբին («Ամպրոպ»), ստրուկ («Էդիպ թագավոր»), Պոդկոլեսին («Ամուսնություն»), Դոդոն թագավոր («Ոսկե աքաղաղ») և այլ դերերով։ Թատրոնը փակվել է ներքին հակասությունների պատճառով։

Արդեն դերասան լինելով՝ չի լքել գեղանկարչությունը. 1920-ին աշխատել է «Զրելիշչա» ամսագրում, մինչև 1936-ը՝ կարիկատուրիստ «Սովետական էկրան», «Կինո-շաբաթ» և «Կինոարվեստ» ամսագրերում։ 1921-ին հանդիպել է Լև Կուլեշովին, որի արհեստանոցում ավարտել է կինոտեխնիկումը (1925) և սկսել աշխատել կինոյում։

Գալաջևը կինոյում եղել է բազմակողմանի՝ դերասան (36 ֆիլմ), նկարիչ-դեկորատոր (ավելի քան 50 ֆիլմ), ռեժիսոր (3 ֆիլմ)։ 1940-ից մինչև կյանքի վերջը աշխատել է «Սոյուզդետֆիլմ» (հետագայում՝ Մ. Գորկու անվան) կինոստուդիայում։ Վերջին աշխատանքը՝ Սերգեյ Գերասիմովի «Սիրել մարդուն» ֆիլմը (թողարկվել է 1973-ին՝ նրա մահից հետո)։ 1970-ին ստեղծել է էսքիզներ և մակետներ, սակայն 1971-ի հուլիսին կոնֆլիկտի պատճառով հեռացել է նկարահանումներից։ Այդ վիրավորանքը ծանր է անդրադարձել առողջության վրա։ Հուղարկավորվել է Վվեդենսկոյե գերեզմանատանը։

Երկու անգամ ամուսնացած է եղել։ Առաջին ամուսնությունից՝ որդի Ալեքսանդր (1939–2018), երկրորդից՝ դուստր Նատալյա՝ կինագետ։

Գալաջևը մնաց Հին Ղրիմից մինչև Մոսկվա տանող կամուրջ՝ դերասանական, նկարչական և ռեժիսորական տաղանդով ոգեշնչելով սերունդներին կինոարվեստի, թատրոնի և գեղանկարչության սինթեզով։



**Русский** 

Актёр, художник, режиссёр и легенда кинематографа

Пётр Степанович Галаджев родился 28 декабря 1900 года в Старом Крыму Таврической губернии Российской империи — выдающийся советский кинематографист армянского происхождения: актёр, художник-постановщик, режиссёр, заслуженный художник РСФСР (1965), лауреат Государственной премии СССР (1971 за фильм «У озера»). Умер 5 октября 1971 года в Москве.

Родился в армянской семье. Отец — Степан Марианович Галаджев — служащий, мать — Ульяна Ефремовна — домохозяйка. В семье было девять детей, Пётр — четвёртый. Вскоре семья переехала в Москву. Художественный талант проявился очень рано: в девять лет принят в Московское Императорское Строгановское училище. В 1915 году, ещё учась, устроился помощником декоратора в мастерскую Оперы С. И. Зимина — так началось увлечение театром.

В 1918 году продолжил обучение на графическом факультете ВХУТЕМАСа (окончил в 1920). Параллельно поступил в студию Комиссаржевского. В 1919–1922 годах играл в Опытно-героическом театре Сафонова — Кулибин («Гроза»), раб («Царь Эдип»), Подколесин («Женитьба»), царь Додон («Золотой петушок») и др. Театр распался из-за конфликтов руководства.

Уже в актёрский период работал художником в журналах «Зрелища» (1920), затем до 1936 года — карикатуристом в «Советский экран», «Кинонеделя», «Искусство кино». В 1921 году встреча с Львом Кулешовым определила путь в кино. Окончил мастерскую Кулешова в Гос. техникуме кинематографии (1925). Снимался у Кулешова в небольших ролях.

Работал в кино как актёр (36 фильмов), художник-постановщик (свыше 50 фильмов), режиссёр (3 фильма). С 1940 года и до конца жизни — художник на студии «Союздетфильм» (позже им. Горького).

Последняя работа — участие в фильме Сергея Герасимова «Любить человека» (вышел в 1973 году после смерти художника). В 1970 году создал эскизы, но в июле 1971 года из-за конфликта с директором ушёл со съёмок. Заменил его Пётр Пашкевич. Эта обида тяжело сказалась на здоровье. Похоронен на Введенском кладбище (участок 29).

Дважды женат. От первого брака — сын Александр (1939–2018), от второго — дочь Наталья, киновед.

Пётр Степанович Галаджев остался мостом от Старого Крыма до Москвы — талантом актёра, художника и режиссёра, вдохновляя поколения синтезом живописи, театра и кино.



**English** 

Actor, Artist, Director and Cinema Legend

Pyotr Stepanovich Galadzhev was born on December 28, 1900, in Stary Krym, Taurida Governorate, Russian Empire — outstanding Soviet cinematographer of Armenian descent: actor, production designer, director, Honored Artist of the RSFSR (1965), laureate of the USSR State Prize (1971 for the film *To Love a Person*). Died on October 5, 1971, in Moscow.

Born into an Armenian family. Father — Stepan Marianovich Galadzhev — clerk, mother — Ulyana Efremovna — housewife. Nine children in the family, Pyotr the fourth. Family soon moved to Moscow. Artistic talent showed early: at nine accepted into the Imperial Stroganov School of Art and Industry. In 1915, while studying, worked as assistant decorator in S. I. Zimin’s Opera workshop — this began his passion for theater.

In 1918 continued at VKhUTEMAS graphic faculty (graduated 1920). In parallel joined Komissarzhevsky’s studio. In 1919–1922 acted in Safonov’s Experimental-Heroic Theater — Kulibin (*The Storm*), slave (*King Oedipus*), Podkolesin (*Marriage*), Tsar Dodon (*Golden Cockerel*) and others. Theater disbanded due to leadership conflicts.

During acting period worked in magazines *Zrelishcha* (1920), then until 1936 as caricaturist in *Soviet Screen*, *Kino-Nedelya*, *Art of Cinema*. In 1921 fateful meeting with Lev Kuleshov led to cinema. Graduated from Kuleshov’s workshop at State Technicum of Cinematography (1925). Already acted in small roles in Kuleshov’s films.

Worked in cinema as actor (36 films), production designer (over 50 films), director (3 films). From 1940 until death — production designer at Soyuzdetfilm (later Gorky Film Studio).

Last work — participation in Sergei Gerasimov’s *To Love a Person* (released 1973 after artist’s death). In 1970 created sketches, but in July 1971 left due to conflict with producer. Replaced by Pyotr Pashkevich. The offense deeply affected his health. Buried at Vvedenskoye Cemetery (plot 29).

Married twice. First marriage — son Alexander (1939–2018), second — daughter Natalia, film scholar.

Pyotr Stepanovich Galadzhev remained the bridge from Stary Krym to Moscow — with talent as actor, artist and director, inspiring generations with the synthesis of painting, theater and cinema.

Էդուարդ Գևորգի Սարգսյանը ծնվել է 1908 թվականի դեկտեմբերի 25 -ին , թողնելով հետևում հայ գեղանկարչության անմար գույները՝ որպես ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ (1961), Մոսկվայի Գեղարվեստա-տեխնիկական ինստիտուտի շրջանավարտ (1938)

«Հին Երևան», «Իմ նախնիները», «Սևանա լիճ» և «Հին Աշտարակ» կտավների հեղինակ։ Մահացել է 1990 թվականի նոյեմբերի 26-ին Երևանում՝ կյանքի 82-րդ տարում,։ 1938 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Գեղարվեստա-տեխնիկական ինստիտուտը։ Ստեղծագործել է բնանկարի, նատյուրմորտի, դիմանկարի և թեմատիկ-կոմպոզիցիոն գործերի բնագավառներում՝ «Հին Երևան» (1939), «Ինքնադիմանկար» (1942), «Մեր բակը գարնանը» (1943), «Նատյուրմորտ. Մրգեր» (1945), «Հին Աշտարակը» (1960), «Աշտարակի այգում» (1960), «Իմ նախնիները» (1968), նկարաշար Մովսես Խորենացու «Հայոց պատմության» մոտիվներով (1967–1968), «Աշունը Նորքի այգիներում», «Բնանկար Նորքից»։ 1970 թվականին Երևանում բացվել է անհատական ցուցահանդեսը։ 

Էդուարդ Սարգսյանը մնաց Գյումուշխանեից Երևան տանող գեղանկարչական կամուրջը՝ իր կտավներով, գույներով և անսահման նվիրումով ոգեշնչելով սերունդներին հայկական բնության և պատմության խորքերով։

—

### Русский
Голос Старого Еревана в  армянской живописи

Эдуард Геворгиевич Саргсян Родился 25 декабря 1908 года в Гюмюшане, Трабзонский вилайет.ской живописи как заслуженный художник АрмССР (1961), выпускник Московского художественно-технического института (1938), автор полотен «Старый Ереван» (1939), «Мои предки» (1968), «Озеро Севан», «Старый Аштарак». скончался 26 ноября 1990 года в Ереване на 83-м году жизни. В 1938 окончил Московский художественно-технический институт. Работал в пейзаже, натюрморте, портрете и тематически-композиционных картинах — «Старый Ереван» (1939), «Автопортрет» (1942), «Наш двор весной» (1943), «Натюрморт. Фрукты» (1945), «Старый Аштарак» (1960), «В саду Аштарака» (1960), «Мои предки» (1968), серия по мотивам «Истории Армении» Мовсеса Хоренаци (1967–1968), «Осень в садах Норка», «Пейзаж из Норка». В 1970 году в Ереване открыта персональная выставка.

Эдуард Саргсян остался живописным мостом от Гюмушхане до Еревана — своими полотнами, цветами и безграничной преданностью, вдохновляя поколения глубинами армянской природы и истории.

—

### English
Voice of Old Yerevan in Armenian Painting

Eduard Gevorgovich Sargsyan Born on December 25, 1908, in Gümüşhane, Trabzon Vilayet , leaving undying colors of Armenian painting as Honored Artist of the Armenian SSR (1961), graduate of Moscow Art and Technical Institute (1938), author of canvases *Old Yerevan* (1939), *My Ancestors* (1968), *Lake Sevan*, *Old Ashtarak*. passed away on November 26, 1990, in Yerevan at the age of 82. Graduated from Moscow Art and Technical Institute in 1938. Worked in landscape, still life, portrait, and thematic-compositional genres — *Old Yerevan* (1939), *Self-Portrait* (1942), *Our Courtyard in Spring* (1943), *Still Life. Fruits* (1945), *Old Ashtarak* (1960), *In Ashtarak Garden* (1960), *My Ancestors* (1968), series on motifs of Movses Khorenatsi’s *History of Armenia* (1967–1968), *Autumn in Nork Gardens*, *Landscape from Nork*. Solo exhibition in Yerevan in 1970.

Eduard Sargsyan remained the painterly bridge from Gyumushkhane to Yerevan — with his canvases, colors, and boundless dedication, inspiring generations with the depths of Armenian nature and history.

—

1968 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Երևանում ծնվեց Պետրոս Հակոբի Պետրոսյանը՝ հայ գեղանկարիչ, որի կտավները դարձան ժամանակակից հայկական արվեստի վառ խորհրդանիշները մինչև իր վաղաժամ մահը 2012 թվականի դեկտեմբերի 15-ին:

Այս տաղանդավոր արվեստագետը, ծնված դերասաններ Հակոբ և Վերա Պետրոսյանների ընտանիքում, իր մանկությունից սկսած շնչեց արվեստի աշխարհը՝ 1984-ին ավարտելով Հակոբ Կոջոյանի անվան գեղարվեստի դպրոցը և ընդունվելով Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարան, որն ավարտեց 1988-ին: Այնուհետև 1988-1994 թվականներին սովորեց Երևանի գեղարվեստի ակադեմիայի գեղանկարչության բաժնում՝ պրոֆեսոր Մկրտիչ Սեդրակյանի արվեստանոցում, որտեղ ձևավորվեց նրա յուրահատուկ ոճը՝ լցված խորունկ զգացմունքներով և վառ գույներով: 1998 թվականից եղել է Հայաստանի նկարիչների միության և ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կերպարվեստի միջազգային ասոցիացիայի անդամ՝ մասնակցելով բազմաթիվ ցուցահանդեսների, այդ թվում՝ 1997-ի անհատականը Երվանդ Քոչարի թանգարանում, 1999-ի անհատականը ԱՄՆ-ում, 2000-ի անհատականները Ժամանակակից արվեստի թանգարանում և ՄԱԿ-ի գրասենյակում, ինչպես նաև խմբակայինները Հայաստանում և Կիպրոսում 2002-ին: Նրա ստեղծագործությունները՝ «Ծառահատում» (1994), «Կեսօր» (1995), «Ճանապարհ» (1996), «Թախիծ» և «Եղերերգություն» (1997), «Դիմակներ» և «Ցուրտ հիշողություն» (1998), «Անթառամներ» և «Թիթեռներ» (1998), «Մեր օրերի երգը» (1998), «Մոլորակի միայնակ մարդը» (1999), «Տիրամայր» և «Խաչելություն» (2001), «Ադամ և Եվա» (2001)՝ լցված են խորունկ փիլիսոփայությամբ, մարդկային զգացմունքներով և հայկական բնության գեղեցկությամբ: Պետրոս Պետրոսյանը մնաց որպես երիտասարդ տաղանդ, որի կտավները շարունակում են ոգեշնչել սերունդներին՝ հավերժացնելով հայկական գեղանկարչության նոր ալիքը:

#### Русская версия

Молодой мастер красок и эмоций

24 декабря 1968 года в Ереване родился Петрос Акопович Петросян — армянский художник, чьи полотна стали яркими символами современного армянского искусства до его преждевременной смерти 15 декабря 2012 года. Этот талантливый художник, родившийся в семье актёров Акопа и Веры Петросян, с детства дышал миром искусства — в 1984 году окончил Художественную школу имени Акопа Коджояна и поступил в Художественное училище имени Паноса Терлемезяна, которое окончил в 1988-м. Затем с 1988 по 1994 год учился на факультете живописи Ереванской Академии художеств в мастерской профессора Мкртича Седракяна, где сформировался его уникальный стиль, полный глубоких эмоций и ярких красок. С 1998 года был членом Союза художников Армении и Международной ассоциации изобразительных искусств ЮНЕСКО, участвовал в многочисленных выставках, включая персональные в 1997-м в Музее Ерванда Кочара, в 1999-м в США, в 2000-м в Музее современного искусства и в представительстве ООН, а также групповые в Армении и на Кипре в 2002-м. Его произведения — «Вырубка деревьев» (1994), «Полдень» (1995), «Дорога» (1996), «Грусть» и «Элегия» (1997), «Маски» и «Холодная память» (1998), «Увядающие» и «Бабочки» (1998), «Песня наших дней» (1998), «Одинокий человек планеты» (1999), «Богоматерь» и «Распятие» (2001), «Адам и Ева» (2001) — наполнены глубокой философией, человеческими эмоциями и красотой армянской природы. Петрос Петросян остался как молодой талант, чьи полотна продолжают вдохновлять поколения, увековечив новую волну армянской живописи.

#### English Version

The Young Maestro of Colors and Emotions

On December 24, 1968, in Yerevan, Petros Hakobi Petrosyan was born — an Armenian artist whose canvases became vibrant symbols of contemporary Armenian art until his untimely death on December 15, 2012. This talented artist, born into the family of actors Hakob and Vera Petrosyan, breathed the world of art from childhood — graduating from the Hakob Kojoyan Art School in 1984 and entering the Panos Terlemezian Art College, which he completed in 1988. Then from 1988 to 1994, he studied at the Painting Department of the Yerevan Academy of Fine Arts in Professor Mkrtich Sedrakyan’s studio, where his unique style formed, full of deep emotions and bright colors. From 1998, he was a member of the Artists’ Union of Armenia and UNESCO’s International Association of Art, participating in numerous exhibitions, including solo ones in 1997 at the Ervand Kochar Museum, in 1999 in the USA, in 2000 at the Museum of Modern Art and the UN office, as well as group ones in Armenia and Cyprus in 2002. His works — “Tree Felling” (1994), “Noon” (1995), “Road” (1996), “Sadness” and “Elegy” (1997), “Masks” and “Cold Memory” (1998), “Withering” and “Butterflies” (1998), “Song of Our Days” (1998), “Lonely Man of the Planet” (1999), “Virgin Mary” and “Crucifixion” (2001), “Adam and Eve” (2001) — are filled with profound philosophy, human emotions, and the beauty of Armenian nature. Petros Petrosyan remained as a young talent whose canvases continue to inspire generations, eternalizing a new wave of Armenian painting.

1932 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Կահիրեում բժշկի ընտանիքում ծնվեց Աիդա Միհրանի Բոյաջյանը՝ հայ նկարչուհի, որի տաղանդը կամրջեց Սփյուռքն ու Հայաստանը՝ գույներով լցնելով կտավներն ու գրքերի էջերը մինչև իր մահը 2019 թվականին:

Չորս տարեկանից նա հաճախել է ֆրանսիական կաթոլիկ դպրոց, իսկ 1946-ին Կահիրեում սովորել է հայտնի նկարիչ Աշոտ Զորյանի մոտ՝ ստեղծելով ծաղրանկարներ «Ալի-բաբա» մանկական շաբաթաթերթի համար: 1947 թվականին ընտանիքով հայրենադարձվելով Հայաստան՝ Աիդան ընդունվեց Երևանի դպրոց և պիոներպալատի գեղանկարչական բաժին: Նրա առաջին անհատական ցուցահանդեսը պիոներպալատում տեսավ Հակոբ Կոջոյանը, ում խորհրդով նա միանգամից 2-րդ կուրս ընդունվեց Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարան (գերազանց ավարտելով 1952-ին), այնուհետև սովորեց Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում Արա Բեքարյանի դասարանում՝ ստանալով Գրիբոյեդովի կրթաթոշակ և ամեն տարի ուղևորվելով Մոսկվա ու Լենինգրադ գլուխգործոցներ ուսումնասիրելու: 1957-ին մասնակցեց Երիտասարդության և ուսանողության համաշխարհային 6-րդ փառատոնին, իսկ 1959-ից դարձավ ԽՍՀՄ և Հայաստանի նկարիչների միության անդամ: Դեռ ուսման տարիներից մասնակցելով հանրապետական, միութենական և միջազգային ցուցահանդեսների՝ Աիդան զբաղվեց գեղանկարչությամբ, գրաֆիկայով և գրքերի նկարազարդմամբ՝ ստեղծելով մոտ հարյուր գիրք Հայաստանի և Սփյուռքի համար, ինչպես նաև էքսլիբրիսներ, որոնք ցուցադրվեցին Լեհաստանում, Չեխոսլովակիայում և այլուր: 1979-ին արժանացավ մրցանակի Աթաբեկ Խնկոյանի «Լուսին, լուսին, լուսերես» գրքի ձևավորման համար: Նրա գործերը պահվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, ինչպես նաև Ֆրանսիայում, Լիբանանում, Եգիպտոսում, Սիրիայում, Կանադայում, ԱՄՆ-ում (Նյու Յորք, Բոստոն, Լոս Անջելես, Ֆիլադելֆիա, Փասադենա): Աիդա Բոյաջյանը մնաց որպես կին, որի վրձինը հեքիաթ դարձրեց գրքերը և կյանք տվեց գույներին՝ հավերժացնելով հայկական արվեստի նուրբ գեղեցկությունը:

#### Русская версия

Волшебница цветов, пришедшая из Каира

16 декабря 1932 года в Каире в семье врача родилась Аида Миграновна Бояджян — армянская художница, чей талант соединил Диаспору и Армению, наполнив цветами холсты и страницы книг до своего ухода в 2019 году. С четырёх лет она училась во французской католической школе, а в 1946-м в Каире брала уроки у известного армянского художника Ашота Зоряна, создавая карикатуры для детского еженедельника «Али-баба». В 1947 году с семьёй репатриировавшись в Армению, Аида поступила в ереванскую школу и кружок изобразительного искусства Дворца пионеров. Её первая персональная выставка во Дворце пионеров привлекла внимание Акопа Коджояна, по совету которого она сразу на второй курс поступила в художественное училище имени Паноса Терлемезяна (окончила с отличием в 1952-м), затем училась в Ереванском художественно-театральном институте в классе Ара Бекаряна, получая стипендию имени Грибоедова и ежегодно ездя в Москву и Ленинград изучать шедевры. В 1957-м участвовала в 6-м Всемирном фестивале молодёжи и студентов, а с 1959-го стала членом Союзов художников СССР и Армении. Ещё в студенческие годы участвуя в республиканских, союзных и международных выставках, Аида занималась живописью, графикой и иллюстрацией книг — создала около ста книг для Армении и Диаспоры, а также экслибрисы, выставлявшиеся в Польше, Чехословакии и других странах. В 1979-м получила приз за оформление детской книги Атабека Хнкояна «Лусин, лусин, лусерес». Её работы хранятся в Национальной галерее Армении, а также во Франции, Ливане, Египте, Сирии, Канаде, США (Нью-Йорк, Бостон, Лос-Анджелес, Филадельфия, Пасадена). Аида Бояджян осталась как женщина, чья кисть превращала книги в сказки и оживляла цвета, увековечив нежную красоту армянского искусства.

#### English Version

The Enchantress of Colors Who Came from Cairo

On December 16, 1932, in Cairo in a doctor’s family, Aida Mihran Boyajyan was born — an Armenian artist whose talent bridged the Diaspora and Armenia, filling canvases and book pages with colors until her passing in 2019. From the age of four, she attended a French Catholic school, and in 1946 in Cairo she took lessons from the famous Armenian artist Ashot Zoryan, creating caricatures for the children’s weekly “Ali-Baba.” In 1947, repatriating with her family to Armenia, Aida entered a Yerevan school and the fine arts section of the Pioneers’ Palace. Her first solo exhibition at the Pioneers’ Palace was seen by Hakob Kojoyan, on whose advice she was admitted directly to the second year of the Panos Terlemezian Art College (graduating with honors in 1952), then studied at the Yerevan Art-Theater Institute in Ara Bekaryan’s class, receiving the Griboyedov scholarship and traveling annually to Moscow and Leningrad to study masterpieces. In 1957, she participated in the 6th World Festival of Youth and Students, and from 1959 became a member of the USSR and Armenian Artists’ Unions. Even in her student years, participating in republican, union, and international exhibitions, Aida engaged in painting, graphics, and book illustration — creating about a hundred books for Armenia and the Diaspora, as well as ex-libris displayed in Poland, Czechoslovakia, and elsewhere. In 1979, she won a prize for designing Atabek Khnkoyan’s children’s book “Lusin, Lusin, Lusere.” Her works are kept in the National Gallery of Armenia, as well as in France, Lebanon, Egypt, Syria, Canada, the USA (New York, Boston, Los Angeles, Philadelphia, Pasadena). Aida Boyajyan remained as a woman whose brush turned books into fairy tales and brought colors to life, eternalizing the delicate beauty of Armenian art.

Կառլոս Շավարշի Աբովյանը (Կալո) մահացել է 1992 թվականի դեկտեմբերի 5-ին Կիրովականում (այժմ՝ Վանաձոր)։ Հայ նկարիչ։ Ժնվել է 1937 թվականին։ Մասնագիտացել է ինքնակրթությամբ, ստեղծագործել հիմնականում դիմանկարի ժանրում։

Աբովյանի կտավները յուրահատուկ են խորհրդապաշտությամբ, գունային ոչ կաղապարային լուծումներով և դինամիկայով, որոնք արտահայտում են հայկական մարդու հոգու խորքերը, լույսի խաղը և բնության կապը մարդկանց հետ։ Նրա հայտնի ստեղծագործություններից են «Լոռի, մայրամուտի գույներ» (1991), «Քրոջս դիմանկարը» (1984), «Ինքնանկար բերետով» (1986), «Էլենի դիմանկարը» (1982)։ Այս աշխատանքները ցույց են տալիս նրա տաղանդը՝ խառնելով իրականությունը երազանքի հետ, գույների հրաշալի համադրություններով։ Անհատական հետմահու ցուցահանդեսներ են կազմակերպվել Երևանում և Վանաձորում 1995 թվականին, որտեղ հանդիսատեսը ծանոթացել է նրա ժառանգությանը։ Կառլոս Աբովյանը խորհրդային հայկական գեղանկարչության ինքնակրթ վարպետ է, որի ստեղծագործությունները շարունակում են ոգեշնչել Լոռու շրջանի և ամբողջ հայ արվեստի սիրահարներին՝ պահպանելով հայկական հոգու յուրահատուկ գույները։

—

### Русский
Мистический живописец

Карлос Шаварши Абовян (Кало) скончался 5 декабря 1992 года в Кировакане (ныне Ванадзор). Армянский художник. Родился в 1937 году. Занимался самообразованием, работая преимущественно в жанре портрета. Холсты Абовяна уникальны мистицизмом, нешаблонными цветовыми решениями и динамикой, передающими глубину армянской души, игру света и связь человека с природой. Среди известных работ: «Лори, цвета заката» (1991), «Портрет сестры» (1984), «Автопортрет с беретом» (1986), «Портрет Элены» (1982). Эти полотна показывают его талант — смешение реальности с мечтой, чудесные сочетания цветов. Посмертные персональные выставки прошли в Ереване и Ванадзоре в 1995 году, где зрители познакомились с его наследием. Карлос Абовян — самоучка советской армянской живописи, чьи работы продолжают вдохновлять ценителей искусства Лори и всего армянского народа, сохраняя уникальные краски армянской души.

—

### English
Mystical Painter

Carlos Shavarshi Abovyan (Kalo) died on December 5, 1992 in Kirovakan (now Vanadzor). Armenian painter. Born in 1937. He specialized in self-education, creating mainly in the genre of portraiture. Self-taught, he primarily worked in the portrait genre. Abovyan’s canvases are unique for their mysticism, non-stereotypical color solutions, and dynamism, expressing the depths of the Armenian soul, light play, and human-nature connection. Notable works include “Lori, Sunset Colors” (1991), “Portrait of My Sister” (1984), “Self-Portrait with Beret” (1986), “Portrait of Eleni” (1982). These pieces showcase his talent—blending reality with dream through marvelous color harmonies. Posthumous solo exhibitions were held in Yerevan and Vanadzor in 1995, introducing audiences to his legacy. Carlos Abovyan, a self-taught master of Soviet Armenian painting, continues to inspire art lovers in Lori and across the Armenian world, preserving the unique hues of the Armenian soul.

—

Հրաչյա Լիպարիտի Ռուխկյանը մահացել է 1992 թվականի նոյեմբերի 28-ին Երևանում՝ կյանքի 77-րդ տարում, թողնելով հետևում հայ նկարչության անմար կտավները՝ որպես Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից, «Հայրենական մեծ պատերազմի II աստիճանի» շքանշանի ասպետ, Սայաթ-Նովայի և հայ հանճարների դիմանկարների ստեղծող։

Ծնվել է 1915 թվականի ապրիլի 20-ին Ալեքսանդրապոլում (այժմ՝ Գյումրի)։ 1935 թվականին ավարտել Երևանի գեղարվեստա-թատերական տեխնիկումը, 1941 թվականին՝ Թբիլիսիի գեղարվեստի ակադեմիան։ Մասնակցել է պատերազմին՝ վիրավորվել, գերի ընկել, փախել և շարունակել կռվել Կիզելում, Պրոխլադնիում, Կազբեկում, Մինվոդիում։ 

Ստեղծագործել է գրաֆիկայի, դիմանկարի և թեմատիկ պատկերների բնագավառներում՝ «Սայաթ-Նովա» (առաջին մրցանակ), «Խաչատուր Աբովյան («Հավերժի ուղևորը», 1948), Հովհաննես Թումանյան (1969, խճանկար Ալավերդիում), Ստեփան Շահումյան (1986, խճանկար Սոսում), «Բույլ հանճարաց» շարք՝ Մեսրոպ Մաշտոց, Մովսես Խորենացի, Գրիգոր Նարեկացի, Մխիթար Հերացի, Անանիա Շիրակացի, Թորոս Ռոսլին, Մխիթար Սեբաստացի, Դավիթ Անհաղթ, Վռամշապուհ արքա, «Հայրենի ծուխ 1915 թ.» (1965), «Անփարատ վիշտ» (Անիի ավերակներ), «2000 տարեկան սոսին Արցախում» (1983), «Ինքնանկար» (1984)։ 1983 թվականին Ստեփանակերտում հիմնադրել գեղարվեստի դպրոց՝ նվիրելով 60 գործ։ 

Հրաչյա Ռուխկյանը մնաց Ալեքսանդրապոլից Երևան տանող գեղանկարչական կամուրջը՝ իր դիմանկարներով, խճանկարներով և անսահման նվիրումով ոգեշնչելով սերունդներին հայ հանճարների հոգու խորքերով և պատմության ճշմարտությամբ։

—

### Русский
Мастер портретов армянских гениев

Грачья Липаритович Рухкян скончался 28 ноября 1992 года в Ереване на 78-м году жизни, оставив неугасающие полотна армянской живописи как участник Великой Отечественной войны, кавалер ордена Отечественной войны II степени, создатель портретов Саята-Новы и армянских гениев. Родился 20 апреля 1915 года в Александрополе (ныне Гюмри). В 1935 окончил Ереванский художественно-театральный техникум, в 1941 — Тбилисскую академию художеств. Участвовал в войне — ранен, попал в плен, бежал, продолжил воевать в Кизляре, Прохладном, Казбеке, Минводах.

Работал в графике, портрете и тематических картинах — «Саят-Нова» (первая премия), Хачатур Абовян («Путник вечности», 1948), Ованес Туманян (1969, мозаика в Алаверди), Степан Шаумян (1986, фреска в Сосе), серия «Буйл гениев» — Месроп Маштоц, Мовсес Хоренаци, Григор Нарекаци, Мхитар Гераци, Анания Ширакаци, Торос Рослин, Мхитар Себастаци, Давид Непобедимый, царь Врамшапух, «Родной дым 1915 г.» (1965), «Безутешная скорбь» (руины Ани), «2000-летняя сосна в Арцахе» (1983), «Автопортрет» (1984). В 1983 основал художественную школу в Степанакерте, подарив 60 работ.

Грачья Рухкян остался живописным мостом от Александрополя до Еревана — своими портретами, мозаиками и безграничной преданностью, вдохновляя поколения глубинами армянской души и правдой истории.

—

### English
Master of Portraits of Armenian Geniuses

Hrachya Liparitovich Rukhkyan passed away on November 28, 1992, in Yerevan at the age of 77, leaving undying canvases of Armenian painting as a participant in the Great Patriotic War, holder of the Order of the Patriotic War II degree, creator of portraits of Sayat-Nova and Armenian geniuses. Born on April 20, 1915, in Alexandropol (now Gyumri). Graduated from Yerevan Art-Theater Technical School in 1935, Tbilisi Academy of Arts in 1941. Participated in the war — wounded, captured, escaped, continued fighting in Kizlyar, Prokhladny, Kazbek, Mineralnye Vody.

Worked in graphics, portrait, and thematic paintings — *Sayat-Nova* (first prize), Khachatur Abovyan (*Eternal Traveler*, 1948), Hovhannes Tumanyan (1969, mosaic in Alaverdi), Stepan Shaumyan (1986, fresco in Sos), series *Buyl of Geniuses* — Mesrop Mashtots, Movses Khorenatsi, Grigor Narekatsi, Mkhitar Heratsi, Anania Shirakatsi, Toros Roslin, Mkhitar Sebastatsi, David the Invincible, King Vramshapuh, *Native Smoke 1915* (1965), *Inconsolable Grief* (Ani ruins), *2000-Year-Old Pine in Artsakh* (1983), *Self-Portrait* (1984). Founded an art school in Stepanakert in 1983, donating 60 works.

Hrachya Rukhkyan remained the painterly bridge from Alexandropol to Yerevan — with his portraits, mosaics, and boundless dedication, inspiring generations with the depths of the Armenian soul and historical truth.

—

Կարապետ Թադևոսի Տիրատուրյանը ծնվել է 1911 թվականի նոյեմբերի 28-ին Ալեքսանդրապոլում (այժմ՝ Գյումրի)՝ հայ նկարիչ, տառաստեղծ, ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ (1967), ով իր կյանքը նվիրել է հայ գրքարվեստի վերածննդին՝ դառնալով հայկական տառի, գրքի ձևավորման և նկարազարդման անգերազանցելի վարպետ։

Մահացել է 1975 թվականի հունվարի 26-ին Երևանում՝ կյանքի 63-րդ տարում։ 1931 թվականին ավարտել է Լենինականի նկարչական դպրոցը, աշակերտել Հակոբ Կոջոյանին։ 

Նկարազարդել և ձևավորել է ավելի քան 1000 գիրք՝ Մովսես Խորենացու, Խաչատուր Աբովյանի, Դանիել Վարուժանի, Գեղամ Սարյանի, Օմար Խայամի և այլոց։ Ստեղծել է դիմանկարների շարք (1965–1975)՝ Կոմիտաս, Խաչատուր Աբովյան, Հակոբ Կոջոյան, Պարույր Սևակ, Պարսամ Սիմոնյան, «Տղամարդու դիմանկար» և այլն։ Գրել և ձևավորել է «Հայոց գիրը» (1963) գիրք-ալբոմը՝ շուրջ 400 տառատեսակով, տառանմուշներով, գրքի ձևավորումներով և նկարազարդումներով։ Ստեղծագործել է նաև հաստոցային գրաֆիկայի, թատերական ձևավորումների և պլակատների բնագավառներում։ 

Կարապետ Տիրատուրյանը մնաց Ալեքսանդրապոլից Երևան տանող գրքարվեստի կամուրջը՝ իր տառերով, նկարազարդումներով և անսահման նվիրումով ոգեշնչելով սերունդներին հայ գրքի գեղեցկությամբ և հայկական տառի անմահությամբ։

—

### Русский
Отец армянского книжного искусства

Карапет Тадевосович Тиратурян родился 28 ноября 1911 года в Александрополе (ныне Гюмри) — армянский художник, типограф, народный художник АрмССР (1967), посвятивший жизнь возрождению армянского книжного искусства, став непревзойдённым мастером армянской буквы, книжного оформления и иллюстрации. Умер 26 января 1975 года в Ереване на 64-м году жизни. В 1931 окончил Ленинаканскую художественную школу, учился у Акопа Коджояна.

Иллюстрировал и оформил более 1000 книг — Мовсеса Хоренаци, Хачатура Абовяна, Даниэла Варужана, Гегама Сарьяна, Омара Хайяма и др. Создал серию портретов (1965–1975) — Комитас, Хачатур Абовян, Акоп Коджоян, Паруйр Севак, Парсам Симонян, «Портрет мужчины» и др. Автор и оформитель книги-альбома «Армянская письменность» (1963) с около 400 шрифтами, образцами букв, книжными оформлениями и иллюстрациями. Работал также в станковой графике, театральном оформлении и плакате.

Карапет Тиратурян остался книжным мостом от Александрополя до Еревана — своими буквами, иллюстрациями и безграничной преданностью, вдохновляя поколения красотой армянской книги и бессмертием армянской буквы.

—

### English
Father of Armenian Book Art

Karapet Tadevosovich Tiraturyan was born on November 28, 1911, in Alexandropol (now Gyumri) — Armenian painter, typographer, People’s Artist of the Armenian SSR (1967), who devoted his life to the rebirth of Armenian book art, becoming an unparalleled master of Armenian letter, book design, and illustration. Died on January 26, 1975, in Yerevan at the age of 63. Graduated from Leninakan Art School in 1931, studied under Hakob Kojoyan.

Illustrated and designed over 1000 books — Movses Khorenatsi, Khachatur Abovyan, Daniel Varuzhan, Gegham Saryan, Omar Khayyam, and others. Created a portrait series (1965–1975) — Komitas, Khachatur Abovyan, Hakob Kojoyan, Paruyr Sevak, Parsam Simonyan, *Man’s Portrait*, etc. Author and designer of the book-album *Armenian Script* (1963) with about 400 typefaces, letter samples, book designs, and illustrations. Worked in easel graphics, theater design, and posters.

Karapet Tiraturyan remained the book art bridge from Alexandropol to Yerevan — with his letters, illustrations, and boundless dedication, inspiring generations with the beauty of the Armenian book and the immortality of the Armenian letter.

—

Հարություն Ստեփանի Աճեմյանը (Արիել) մահացել է 1963 թվականի նոյեմբերի 28-ին Նյու Յորքում՝ կյանքի 59-րդ տարում, թողնելով հետևում հայ նկարչության վերածննդային շունչը՝ որպես Բուրսայից Նյու Յորք տանող գեղարվեստական կամուրջ, ակադեմիական ռեալիզմի վարպետ, որմնանկարների և գրքանկարազարդումների հեղինակ։

Ծնվել է 1904 թվականի դեկտեմբերի 18-ին Բուրսայում։ 1919-1923 թվականներին սովորել է Վենետիկի Մուրադ-Ռափայելյան վարժարանում, 1923-1926 թվականներին՝ Վենետիկի Գեղարվեստի ակադեմիայում՝ ավարտել ոսկե մեդալով։ 1926-1931 թվականներին ստեղծագործել և դասավանդել է Իտալիայում (Վենետիկ, Միլան), 1931-1938 թվականներին՝ Փարիզում (ցուցադրվել Անկախների սալոնում), 1938 թվականից՝ ԱՄՆ-ում։ 

Ստեղծագործել է ազգային թեմաներով՝ «Շարական», «Ջարդը», «Հայկական պանթեոն», «Ազգային դաստիարակություն», «Հայաստանի փառքը», դիմանկարներ՝ «Կանացի դիմանկարը» և «Հայ մամիկը» (երկուսն էլ 1938, Հայաստանի ազգային պատկերասրահ), որմնանկարներ Ֆրանսիայի, ԱՄՆ-ի հայկական և օտար եկեղեցիների համար, նկարազարդել գրքեր։ 

Հարություն Աճեմյանը մնաց Բուրսայից Նյու Յորք տանող վերածննդային կամուրջը՝ իր կտավներով, ոգեշնչելով սերունդներին հայկական հոգու և իտալական Վերածննդի գեղեցկությամբ։

—

### Русский
Армянский художник Ренессанса

Арутюн Степанoвич Аджемян (Ариэль) скончался 28 ноября 1963 года в Нью-Йорке на 60-м году жизни, оставив мост армянского Ренессанса от Бурсы до Нью-Йорка как мастер академического реализма, автор настенных росписей и книжных иллюстраций. Родился 18 декабря 1904 года в Бурсе. В 1919–1923 учился в Мурад-Рафаэлянской школе в Венеции, в 1923–1926 — в Венецианской академии художеств, окончил с золотой медалью. В 1926–1931 творил и преподавал в Италии (Венеция, Милан), в 1931–1938 — в Париже (выставлялся в Салоне независимых), с 1938 — в США.

Работал в национальных темах — «Шаракан», «Резня», «Армянский пантеон», «Национальное воспитание», «Слава Армении», портреты «Женский портрет» и «Армянская бабушка» (оба 1938, Национальная галерея Армении), настенные росписи для армянских и иностранных церквей Франции и США, иллюстрировал книги.

Арутюн Аджемян остался ренессансным мостом от Бурсы до Нью-Йорка — своими полотнами вдохновляя поколения красотой армянской души и итальянского Возрождения.

—

### English

Armenian Renaissance Painter

Harutyun Stepanovich Adjemyan (Ariel) passed away on November 28, 1963, in New York at the age of 59, leaving a Renaissance bridge from Bursa to New York as a master of academic realism, author of murals and book illustrations. Born on December 18, 1904, in Bursa. Studied at Murad-Raphael School in Venice (1919–1923), graduated from Venice Academy of Fine Arts with a gold medal (1923–1926). Created and taught in Italy (Venice, Milan) in 1926–1931, in Paris (1931–1938, exhibited at Salon des Indépendants), from 1938 — in the USA.

Worked in national themes — *Sharakan*, *Massacre*, *Armenian Pantheon*, *National Education*, *Glory of Armenia*, portraits *Female Portrait* and *Armenian Grandmother* (both 1938, National Gallery of Armenia), murals for Armenian and foreign churches in France and USA, illustrated books.

Harutyun Adjemyan remained the Renaissance bridge from Bursa to New York — with his canvases inspiring generations with the beauty of the Armenian soul and Italian Renaissance.

—