Արևշատ Արամի Ավագյանը մահացել է 2009 թվականի սեպտեմբերի 21-ին Երևանում։ Հայ քանդակագործ և նկարիչ էր, ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամ։ Ստեղծագործել է հաստոցային և մոնումենտալ քանդակագործության բնագավառում։

Հեղինակ է բազմաթիվ հուշարձանների, դեկորատիվ աշխատանքների և դիմաքանդակների։ Նրա աշխատանքները պահվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, Մոսկվայի Տրետյակովյան պատկերասրահում, ինչպես նաև արտասահմանյան մի շարք երկրների թանգարաններում և պատկերասրահներում։ 1987 թվականին ստեղծել է Նորայր Սիսակյանի հուշարձանը Աշտարակ քաղաքում։ Ավագյանի ստեղծագործությունները արտացոլում են հայ մշակույթի խորքային ընկալումը և նրա ներդրումը հայկական արվեստում զգալի է։

### Русский

Значимая фигура армянской скульптуры 

Аревшат Арамович Авагян умер 21 сентября 2009 года в Ереване. Армянский скульптор и художник, член Союза художников СССР. Работал в области станковой и монументальной скульптуры. Автор множества памятников, декоративных работ и портретных бюстов. Его произведения хранятся в Национальной галерее Армении, Третьяковской галерее в Москве, а также в музеях и галереях ряда зарубежных стран. В 1987 году создал памятник Норайру Сисакяну в городе Аштарак. Творчество Авагяна отражает глубокое понимание армянской культуры, а его вклад в армянское искусство значителен.

### English

A Significant Figure in Armenian Sculpture

Arevshat Aramovich Avagyan died on September 21, 2009, in Yerevan. An Armenian sculptor and artist, he was a member of the USSR Artists’ Union. He worked in the fields of easel and monumental sculpture, creating numerous monuments, decorative works, and portrait busts. His works are held in the National Gallery of Armenia, the Tretyakov Gallery in Moscow, and various museums and galleries abroad. In 1987, he created the monument to Norayr Sisakyan in Ashtarak. Avagyan’s creations reflect a deep understanding of Armenian culture, and his contribution to Armenian art is significant.

Ստեփան Մաիլի Մարյանյանը ծնվել է 1991 թվականի սեպտեմբերի 21-ին Դինսկայայում, Կրասնոդարի երկրամաս, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ։ Հայ հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտիկ է, ով միջազգային մրցաշարերում ներկայացնում է Ռուսաստանը։

2013 թվականին դարձել է հունահռոմեական ըմբշամարտի աշխարհի առաջնության հաղթող։ 2015 թվականին զբաղեցրել է երկրորդ տեղը Ռուսաստանի ազգային հունահռոմեական ըմբշամարտի մրցաշարում։ Նույն թվականին Բաքվում անցկացված Եվրոպական խաղերում նվաճել է ոսկե մեդալ 59 կգ քաշային կարգում՝ դառնալով Ռուսաստանի համար առաջին ոսկե մեդալակիրը Եվրոպական խաղերում։ 2018 թվականին ճանաչվել է աշխարհի չեմպիոն 63 կգ քաշային կարգում։ Մարյանյանի ձեռքբերումները նշանակալի ներդրում են հայկական սպորտի ժառանգության մեջ՝ չնայած նա ներկայացնում է Ռուսաստանը։

### Русский

Армянский борец, представляющий Россию, получил золотую медаль от Алиева в Баку

Степан Маилович Марьянян родился 21 сентября 1991 года в станице Динская, Краснодарский край, РСФСР, СССР. Армянский борец греко-римского стиля, выступающий за Россию на международных турнирах. В 2013 году стал чемпионом мира по греко-римской борьбе. В 2015 году занял второе место на национальном чемпионате России по греко-римской борьбе. В том же году на Европейских играх в Баку завоевал золотую медаль в весовой категории 59 кг, став первым обладателем золотой медали для России на этих играх. В 2018 году стал чемпионом мира в весовой категории 63 кг. Достижения Марьяна являются значительным вкладом в наследие армянского спорта, несмотря на то, что он представляет Россию.

### English

Armenian wrestler representing Russia receives gold medal from Aliyev in Baku

Stepan Mailovich Maryanyan was born on September 21, 1991, in Dinskaya, Krasnodar Krai, RSFSR, USSR. An Armenian Greco-Roman wrestler, he represents Russia in international tournaments. In 2013, he won the World Championship in Greco-Roman wrestling. In 2015, he took second place at the Russian National Greco-Roman Wrestling Championship. In the same year, he won a gold medal in the 59 kg weight category at the European Games in Baku, becoming Russia’s first gold medalist at the European Games. In 2018, he became the world champion in the 63 kg weight category. Maryanyan’s achievements are a significant contribution to the legacy of Armenian sports, despite representing Russia.

Էդուարդ Զավենի Շախիկյանը ծնվել է 1950 թվականի սեպտեմբերի 21-ին Երևանում։ Հայ քանդակագործ և երգիչ է, Հայաստանի վաստակավոր նկարիչ (2014), Հայաստանի նկարիչների միության անդամ (1988)։ 2000 թվականից երգում է Հովհաննես Չեքիջյանի ղեկավարած Ազգային պետական ակադեմիական երգչախմբում որպես բարիտոն։

1959-1969 թվականներին սովորել է Ջոն Կիրակոսյանի անվան թիվ 20 դպրոցում։ 1978 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի քանդակագործության ֆակուլտետը։ Քանդակագործությամբ զբաղվում է 1970 թվականից։ Նրա արվեստին բնորոշ են ոճի նուրբ զգացողությունը և դեկորատիվ պլաստիկան։ Նրա ստեղծագործությունները ներառում են պատմական թեմաներ և ժամանակակիցների հոգեբանական դիմանկարներ։ Առավել գնահատում է ՀՀ կենտրոնական բանկի մոտ տեղադրված հայկական դրամի հուշարձանը և Դրամատիկական թատրոնի առջև գտնվող «Նարդի խաղացող» քանդակը։

Շախիկյանի աշխատանքները պահվում են Հայաստանի, ԱՊՀ երկրների, Մոսկվայի Տրետյակովյան պատկերասրահի, ինչպես նաև ԱՄՆ-ի, Իտալիայի, Շվեյցարիայի, Ֆրանսիայի, Հունաստանի, Ռուսաստանի, Ճապոնիայի, Կանադայի, Հունգարիայի, Էստոնիայի մասնավոր հավաքածուներում։ Նրա «Ազնավուր» քանդակը գտնվում է Շառլ Ազնավուրի հավաքածուում։ 2001 թվականին Եվրախորհրդի շենքում (Ստրասբուրգ) տեղադրվել է նրա «Թամադա» քանդակը, իսկ ՀՀ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը Հռոմի պապ Հովհաննես Պողոս II-ին նվիրել է «Խորհրդավոր ընթրիք» աշխատանքը։ 2013 թվականին ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարարության բակում տեղադրվել է «Պատվո հուշարձան փրկության նվիրյալներին»։

Նա մասնակցել է բազմաթիվ ցուցահանդեսների Հայաստանում, ԱՊՀ երկրներում և արտերկրում, այդ թվում՝ Համաշխարհային դանթեական բիենալեին Իտալիայում։ Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել 2002 և 2015 թվականներին Երևանում։ Պարգևատրվել է Մովսես Խորենացու մեդալով (2010), ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալով և Ֆլորենցիայում խմբակային ոսկե մեդալով (1988)։

### Русский

История и современные портреты

Эдуард Завенович Шахикян родился 21 сентября 1950 года в Ереване. Армянский скульптор и певец, заслуженный художник Армении (2014), член Союза художников Армении (1988). С 2000 года поёт (баритон) в Национальном государственном академическом хоре под руководством Ованеса Чекиджяна.

В 1959–1969 годах учился в ереванской школе № 20 имени Джона Киракосяна. В 1978 году окончил факультет скульптуры Ереванского художественно-театрального института. Занимается скульптурой с 1970 года. Его искусству присущи тонкое чувство стиля и декоративная пластика. Работы Шахикяна охватывают исторические сюжеты и психологические портреты современников. Среди наиболее ценимых им самим работ — памятник армянскому драму у здания Центрального банка Армении и скульптура «Игрок в нарды» перед Драматическим театром.

Многие его произведения хранятся в галереях Армении, стран СНГ, Третьяковской галерее в Москве, а также в частных коллекциях США, Италии, Швейцарии, Франции, Греции, России, Японии, Канады, Венгрии и Эстонии. Скульптура «Азнавур» находится в коллекции Шарля Азнавура. В 2001 году скульптура «Тамада» была установлена в здании Совета Европы в Страсбурге, а президент Армении Роберт Кочарян подарил папе римскому Иоанну Павлу II работу «Тайная вечеря». В 2013 году во дворе Министерства по чрезвычайным ситуациям Армении установлен «Памятник чести спасателям».

Шахикян участвовал в многочисленных республиканских, всесоюзных и зарубежных выставках, включая Всемирную дантовскую биеннале в Италии. Персональные выставки прошли в Ереване в 2002 и 2015 годах. Награждён медалью Мовсеса Хоренаци (2010), золотой медалью Министерства культуры Армении и групповой золотой медалью во Флоренции (1988).

### English

History and Contemporary Portraits 

Eduard Zavenovich Shakhikyan was born on September 21, 1950, in Yerevan. An Armenian sculptor and singer, he is a Merited Artist of Armenia (2014) and a member of the Artists’ Union of Armenia (1988). Since 2000, he has been a baritone in the National Academic Choir led by Hovhannes Chekijyan.

From 1959 to 1969, he studied at Yerevan’s School No. 20 named after John Kirakosyan. In 1978, he graduated from the sculpture department of the Yerevan Art and Theater Institute. He has been engaged in sculpture since 1970. His art is characterized by a refined sense of style and decorative plasticity, blending historical themes with psychological portraits of contemporaries. Among his most valued works are the monument to the Armenian dram near the Central Bank of Armenia and the “Backgammon Player” sculpture in front of the Dramatic Theater.

Many of his works are held in galleries in Armenia, CIS countries, Moscow’s Tretyakov Gallery, and private collections in the USA, Italy, Switzerland, France, Greece, Russia, Japan, Canada, Hungary, and Estonia. His sculpture “Aznavour” is part of Charles Aznavour’s collection. In 2001, his “Tamada” sculpture was installed at the Council of Europe in Strasbourg, and President Robert Kocharyan gifted Pope John Paul II his work “The Last Supper.” In 2013, the “Monument of Honor to Rescuers” was erected in the courtyard of Armenia’s Ministry of Emergency Situations.

Shakhikyan has participated in numerous republican, all-Union, and international exhibitions, including the Dante Biennale in Italy. He held solo exhibitions in Yerevan in 2002 and 2015. He was awarded the Movses Khorenatsi Medal (2010), the Gold Medal of Armenia’s Ministry of Culture, and a group gold medal in Florence (1988).

Քրիստափոր Կնյազի Թափալցյանը ծնվել է 1910 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Արևմտյան Հայաստանի Բուլանըխի գավառի Կոփ գյուղում։ Հայ արձակագիր է, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1939 թվականից։

1930 թվականին ավարտել է Լենինականի մանկավարժական տեխնիկումը, 1939-ին՝ Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը, 1950-ին՝ Մոսկվայի Մ. Գորկու անվան գրական ինստիտուտի բարձրագույն դասընթացները։ 1930-ին եղել է Ապարանի Բազարջուղ գյուղի յոթնամյա դպրոցի տնօրեն, 1931-1932 թվականներին՝ Ապարանի ժողկրթության տեսուչ։ 1940-1941 թվականներին աշխատել է «Սովետական Հայաստան» օրաթերթում որպես արվեստի և գրականության բաժնի վարիչ։ Հայրենական մեծ պատերազմի (1941-1945) մասնակից է, եղել է 89-րդ հայկական հրաձգային դիվիզիայի «Կարմիր զինվոր» թերթի պատասխանատու քարտուղար։ 1946-1948 թվականներին եղել է «Գրական թերթ»-ի գրական-գեղարվեստական բաժնի վարիչ, 1950-1955 թվականներին՝ Հայպետհրատի խմբագիր։

Թափալցյանի գրական ժառանգությունը ներառում է բազմաթիվ վեպեր, այդ թվում՝ «Վիկտորիա» (1937), «Կյանքի արշալույսը» (1939), «Հայրենիք» (1942), «Պատերազմ» քառահատոր վեպ (1946-1965), «Ոսկե հովիտ» (1955), «Ազնիվ հովիվներ» (1958), «Պատանի կոմբայնավարը» (1958), «Հայրենաշեն» (1963-1973)։ Նրա ստեղծագործություններից մի քանիսը թարգմանվել են ռուսերեն՝ «Պատերազմ» վեպի առաջին և երկրորդ հատորները (1956), «Ոսկե հովիտ» (1959), «Հայրենաշեն»-ի առաջին գիրքը (1966)։ Պարգևատրվել է Կարմիր դրոշի շքանշանով։ Եղել է ԽՄԿԿ անդամ 1942 թվականից։ Թափալցյանի ստեղծագործությունները արտացոլում են հայ ժողովրդի կյանքը, պատերազմի դժվարություններն ու հայրենասիրությունը։ Երևանում տեղադրված է նրա հուշատախտակը։

### Русский

Романы о войне и жизни

Кристафор Князович Тапалцян родился 20 сентября 1910 года в селе Коп, Буланыхский уезд, Западная Армения. Армянский прозаик, член Союза писателей СССР с 1939 года. В 1930 году окончил педагогический техникум в Ленинакане, в 1939 году — филологический факультет Ереванского государственного университета, в 1950 году — высшие литературные курсы при Литературном институте имени М. Горького в Москве. В 1930 году был директором семилетней школы в селе Базарджуг Апаранского района, в 1931–1932 годах — инспектором народного образования Апаранского района. В 1940–1941 годах работал заведующим отделом искусства и литературы газеты «Советская Армения». Участник Великой Отечественной войны (1941–1945), был ответственным секретарём газеты «Красный воин» 89-й армянской стрелковой дивизии. В 1946–1948 годах заведовал литературно-художественным отделом «Литературной газеты», в 1950–1955 годах работал редактором в Госиздате Армении.

Литературное наследие Тапалцяна включает множество романов, среди которых «Виктория» (1937), «Рассвет жизни» (1939), «Родина» (1942), четырёхтомный роман «Война» (1946–1965), «Золотая долина» (1955), «Честные пастухи» (1958), «Юный комбайнёр» (1958), «Строитель Родины» (1963–1973). Некоторые его произведения переведены на русский язык: первые два тома романа «Война» (1956), «Золотая долина» (1959), первая книга «Строитель Родины» (1966). Награждён орденом Красного Знамени. Член КПСС с 1942 года. Произведения Тапалцяна отражают жизнь армянского народа, трудности войны и патриотизм. В Ереване установлена мемориальная доска в его честь.

### English

Novels of War and Life

Khristapor Knyazovich Tapaltsyan was born on September 20, 1910, in the village of Kop, Bulanık District, Western Armenia. An Armenian prose writer, he was a member of the USSR Writers’ Union since 1939. He graduated from the Pedagogical College in Leninakan in 1930, the Philology Faculty of Yerevan State University in 1939, and the Higher Literary Courses at the Gorky Literary Institute in Moscow in 1950. In 1930, he served as the director of a seven-year school in Bazarjugh, Aparan District, and in 1931–1932, as an inspector of public education in Aparan. From 1940 to 1941, he was the head of the arts and literature section of the *Soviet Armenia* newspaper. A participant in the Great Patriotic War (1941–1945), he served as the responsible secretary of the *Red Soldier* newspaper for the 89th Armenian Rifle Division. From 1946 to 1948, he headed the literary-artistic section of *Literary Newspaper*, and from 1950 to 1955, he worked as an editor at Armenia’s State Publishing House.

Tapaltsyan’s literary legacy includes numerous novels, such as *Victoria* (1937), *The Dawn of Life* (1939), *Homeland* (1942), the four-volume novel *War* (1946–1965), *Golden Valley* (1955), *Honest Shepherds* (1958), *The Young Combine Operator* (1958), and *Builder of the Homeland* (1963–1973). Several of his works were translated into Russian: the first two volumes of *War* (1956), *Golden Valley* (1959), and the first book of *Builder of the Homeland* (1966). He was awarded the Order of the Red Banner. A member of the Communist Party since 1942, his works reflect the life of the Armenian people, the hardships of war, and patriotism. A memorial plaque in his honor is installed in Yerevan.

Զավեն Մարտիրոսի Բեկյանը (Աղաբեկյան) ծնվել է 1954 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Լոռու մարզի Արդվի գյուղում։ Հայ բանաստեղծ է, Հայաստանի գրողների միության անդամ 1991 թվականից։

1976 թվականին ավարտել է Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտը (այժմ՝ Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարան)։ 1976-1989 թվականներին աշխատել է Երևանի քաղխորհրդի գործադիր կոմիտեում, 1989-2019 թվականներին՝ «Վեոլիա Ջուր» ՓԲԸ-ում։

Նրա գրական գործունեությունը սկսվել է 1968 թվականին, երբ 14 տարեկանում տպագրվել է Ալավերդու «Ձուլող» թերթում։ Բանաստեղծություններ, պատմվածքներ, էսսեներ, հրապարակախոսական և գրականագիտական հոդվածներ է հրապարակել «Գարուն», «Նորք», «Նարցիս», «Անդին», «Նոր Դար» ամսագրերում, «Գրական թերթ»-ում և այլուր։ Նրա բանաստեղծությունները թարգմանվել են ռուսերեն, անգլերեն, գերմաներեն, ֆրանսերեն, պարսկերեն, սերբերեն, վրացերեն և ընդգրկվել տարբեր անթոլոգիաներում։ Տպագրել է մանկական բանաստեղծություններ, «Ժամը չորսը» (2015) պատմվածքների ժողովածու, ինչպես նաև «Բանաստեղծության «ներսը» և «դուրսը»» (2024) խոհագրությունների, հոդվածների և գրախոսությունների ժողովածու։

Բանաստեղծական ժողովածուներ՝ «Պսակբացեք» (1990), «Տեսիլք և կյանք» (1993), «Անժամության վայր» (1996), «Ցայգածաղիկ» (2002), «Ճամփաբաժան» (2006), «Կավե աշտանակ» (2012), «Ձայնաշար կամար» (2015), «Մենավոր աստղի տակ» (2017), «Ծիրանավորը» (2019), «Գիսաստղ կյանք» (2020), «Տեսադաշտեր» (2024), «Բութը» (2025)։ Զավեն Բեկյանի ստեղծագործությունները ներկայացնում են հայ ժողովրդի հոգևոր և մշակութային ժառանգությունը, խորիմաստ խոհերով և գեղարվեստական պատկերներով։

### Русский

Глубокий голос армянской поэзии

Завен Мартиросович Бекян (Агабекян) родился 20 сентября 1954 года в селе Ардви Лорийской области. Армянский поэт, член Союза писателей Армении с 1991 года. В 1976 году окончил Ереванский институт народного хозяйства (ныне — Армянский государственный экономический университет). В 1976–1989 годах работал в исполнительном комитете Ереванского горсовета, в 1989–2019 годах — в компании «Веолия Джур».

Литературная деятельность началась в 1968 году, когда в 14 лет его стихи были опубликованы в газете «Дзюлог» Алавердийского медно-химического комбината. Публиковался в журналах «Гарун», «Норк», «Нарцис», «Андин», «Новый век», в «Литературной газете» и других изданиях, где печатались его стихи, рассказы, эссе, публицистика и литературоведческие статьи. Его стихи переведены на русский, английский, немецкий, французский, персидский, сербский и грузинский языки и включены в различные антологии. Публиковал детские стихи, сборник рассказов «Четыре часа» (2015) и сборник размышлений, статей и рецензий «Внутри и снаружи поэзии» (2024).

Поэтические сборники: «Венчание» (1990), «Видение и жизнь» (1993), «Место вне времени» (1996), «Утренний цветок» (2002), «Перекрёсток» (2006), «Глиняный светильник» (2012), «Арка звуков» (2015), «Под одинокой звездой» (2017), «Абрикосовый сад» (2019), «Жизнь кометы» (2020), «Поля зрения» (2024), «Бутон» (2025). Творчество Завена Бекяна отражает духовное и культурное наследие армянского народа, наполнено глубокими размышлениями и художественными образами.

### English

The Profound Voice of Armenian Poetry

Zaven Martirosovich Bekyan (Aghabekyan) was born on September 20, 1954, in the village of Ardvi, Lori Province. An Armenian poet, he has been a member of the Writers’ Union of Armenia since 1991. In 1976, he graduated from the Yerevan Institute of National Economy (now the Armenian State University of Economics). From 1976 to 1989, he worked in the executive committee of the Yerevan City Council, and from 1989 to 2019, at Veolia Djur CJSC.

His literary career began in 1968, when, at the age of 14, his poems were published in the *Dzulogh* newspaper of the Alaverdi Copper-Chemical Plant. He has published poems, short stories, essays, and literary and critical articles in various periodicals, including *Garun*, *Nork*, *Narcissus*, *Andin*, *New Century*, and *Literary Newspaper*. His poetry has been translated into Russian, English, German, French, Persian, Serbian, and Georgian, appearing in various anthologies. He has also published children’s poems, a collection of short stories titled *Four O’Clock* (2015), and a collection of essays, articles, and reviews, *Inside and Outside Poetry* (2024).

Poetry collections: *Coronation* (1990), *Vision and Life* (1993), *A Place Beyond Time* (1996), *Morning Flower* (2002), *Crossroads* (2006), *Clay Lamp* (2012), *Arch of Sounds* (2015), *Under a Lonely Star* (2017), *The Apricot Grove* (2019), *Comet Life* (2020), *Fields of Vision* (2024), *The Bud* (2025). Zaven Bekyan’s works reflect the spiritual and cultural heritage of the Armenian people, enriched with profound reflections and artistic imagery.

Նարեկ Մինասի Ավետիսյանը ծնվել է 1969 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Երևանում, նկարիչներ Մինաս Ավետիսյանի և Գայանե Մամաջանյանի ընտանիքում։ Հայ ժամանակակից նկարիչ և արվեստի տեսաբան է, Ինտերֆրակտալ Արվեստի ուղղության հիմնադիր։

1988 թվականին ավարտել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանը, 1988-1992 թվականներին սովորել է Երևանի գեղարվեստի ակադեմիայի նկարչության բաժնում։

Նարեկ Ավետիսյանի ստեղծագործական գործունեությունը ներառում է բազմաթիվ անհատական և խմբակային ցուցահանդեսներ Հայաստանում և արտերկրում։ Նրա առաջին անհատական ցուցահանդեսը՝ «Աքրոմ ներկայացում», տեղի է ունեցել 1992 թվականին Լեհաստանի Լյուբլին քաղաքում։ 1993 թվականին մասնակցել է Ֆրանսիայում անցկացված «Դասական երաժշտության միջազգային փառատոն V» ցուցահանդեսին։ 2000 թվականին մասնակցել է Երևանում և Գյումրիում կայացած խմբակային ցուցահանդեսներին, այդ թվում՝ «Հայ նկարիչները վերտուալ հարաբերությունների մասին» և «Ձայնի փոխարեն»։ 2001 թվականին ներկայացել է «Ուտոպիանա» հայ-շվեյցարական և «Տարածություն և ձայն» ցուցահանդեսներում։ 2002 թվականին մասնակցել է Թեհրանի ժամանակակից արվեստի կենտրոնի «Հայկական ժամանակակից արվեստ» ցուցահանդեսին։ 2003 թվականին Բեռլինում ցուցադրել է իր աշխատանքները «Մոտեցում» խմբակային ցուցահանդեսում։ 2004-ին Երևանում մասնակցել է «Աուդիովիժն» ցուցահանդեսին՝ համագործակցելով տեխնո-երաժիշտների հետ։ 2006-ին կայացել է նրա «Լույսի և հետքի տարածքներ» անհատական ցուցահանդեսը, իսկ 2009-ին՝ «Վերադարձ» ցուցահանդեսը Երևանի քաղաքապետարանի սրահում։ 2011-ին ՆՓԱԿ-ում ներկայացրել է «Յան Վերմեերի 33 ձևափոխություն»՝ Վահան Արծրունու երաժշտությամբ։ 2013-ին Բեռլինում կայացել է «Սիմուլակրում» ցուցահանդեսը, 2014-ին՝ «Մինաս և Նարեկ Ավետիսյան. մոդեռնը և ավանգարդը Հայաստանում» Գերմանիայի Հալե քաղաքում։ 2022-ին մասնակցել է «SUBSTRATUM» հողարվեստի և «Բազմաշխարհ» անհատական ցուցահանդեսներին Երևանում։ 2023-ին Աշոտ Աշոտի հետ համատեղ ներկայացրել է «ԵԹԵՐ» ցուցահանդեսը, իսկ 2024-ին՝ «Հինգ նախագիծ» ԱրտԿվարտալում։

Նարեկ Ավետիսյանի արվեստը բնութագրվում է ժամանակակից մոտեցումներով, ինտերֆրակտալ արվեստի ուղղությամբ, որը համատեղում է ավանդույթն ու նորարարությունը։ Նրա աշխատանքները արտացոլում են խորը գեղագիտական և փիլիսոփայական խոհեր։

### Русский

Традиции и инновации 

Нарек Минасович Аветисян родился 20 сентября 1969 года в Ереване, в семье художников Минаса Аветисяна и Гаяне Мамаджанян. Армянский современный художник и теоретик искусства, основатель направления Интерфракального искусства. В 1988 году окончил Ереванское художественное училище имени Паноса Терлемезяна, в 1988–1992 годах учился на отделении живописи Ереванской художественной академии.

Творческая деятельность Нарека Аветисяна включает многочисленные персональные и групповые выставки в Армении и за рубежом. Его первая персональная выставка «Ахромное представление» состоялась в 1992 году в Люблине, Польша. В 1993 году он участвовал в выставке на V Международном фестивале классической музыки во Франции. В 2000 году участвовал в групповых выставках в Ереване и Гюмри, включая «Армянские художники о виртуальных отношениях» и «Вместо звука». В 2001 году представил работы на армяно-швейцарской выставке «Утопиана» и выставке «Пространство и звук» в Ереване. В 2002 году участвовал в выставке «Современное армянское искусство» в Центре современного искусства в Тегеране. В 2003 году его работы были показаны на групповой выставке «Подход» в Берлине. В 2004 году участвовал в выставке «Аудиовижн» в Ереване, сотрудничая с техно-музыкантами. В 2006 году состоялась персональная выставка «Пространства света и следа», а в 2009 году — «Возвращение» в мэрии Еревана. В 2011 году в НПАК представил «33 трансформации Яна Вермеера» с музыкой Вагана Арцруни. В 2013 году в Берлине прошла выставка «Симулякрум», в 2014 году — «Минас и Нарек Аветисян: модернизм и авангард в Армении» в Халле, Германия. В 2022 году участвовал в выставке лэндарта «SUBSTRATUM» и персональной выставке «Многомир» в Ереване. В 2023 году совместно с Ашотом Ашотом представил выставку «ЭФИР», а в 2024 году — «Пять проектов» в АртКвартале.

Искусство Нарека Аветисяна характеризуется современными подходами и интерфракальным направлением, сочетающим традиции и инновации. Его работы отражают глубокие эстетические и философские размышления.

### English

Tradition and Innovation 

Narek Minasi Avetisyan was born on September 20, 1969, in Yerevan, in the family of artists Minas Avetisyan and Gayane Mamajanyan. A contemporary Armenian artist and art theorist, he is the founder of the Interfractal Art movement. In 1988, he graduated from the Panos Terlemezyan Art College in Yerevan and studied at the painting department of the Yerevan Art Academy from 1988 to 1992.

Narek Avetisyan’s creative career includes numerous solo and group exhibitions in Armenia and abroad. His first solo exhibition, “Achrome Performance,” took place in 1992 in Lublin, Poland. In 1993, he participated in the V International Festival of Classical Music in France. In 2000, he joined group exhibitions in Yerevan and Gyumri, including “Armenian Artists on Virtual Relationships” and “Instead of Sound.” In 2001, he exhibited at the Armenian-Swiss “Utopiana” and “Space and Sound” exhibitions in Yerevan. In 2002, he participated in the “Armenian Contemporary Art” exhibition at the Tehran Contemporary Art Center. In 2003, his works were shown at the “Approach” group exhibition in Berlin. In 2004, he took part in the “Audiovision” exhibition in Yerevan, collaborating with techno-musicians. In 2006, he held the solo exhibition “Spaces of Light and Trace,” and in 2009, “Return” at Yerevan City Hall. In 2011, he presented “33 Transformations of Jan Vermeer” with music by Vahan Artsruni at NPAK. In 2013, he exhibited at “Simulacrum” in Berlin, and in 2014, “Minas and Narek Avetisyan: Modernism and Avant-Garde in Armenia” in Halle, Germany. In 2022, he participated in the “SUBSTRATUM” land art exhibition and the solo exhibition “Multiverse” in Yerevan. In 2023, he co-presented the “ETHER” exhibition with Ashot Ashot, and in 2024, “Five Projects” at ArtKvartal.

Narek Avetisyan’s art is characterized by contemporary approaches and the Interfractal Art movement, blending tradition and innovation. His works reflect deep aesthetic and philosophical reflections.