Բաղիշ Արշակի Հովսեփյանը ծնվել է 1922 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Ներքին Ալուչալու (այժմ՝ Արծվանիստ) գյուղում, Նոր Բայազետի գավառ, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ։ Հայ արձակագիր, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1957 թվականից), ԽՄԿԿ անդամ (1942 թվականից)։ Մահացել է 2004 թվականի փետրվարի 10-ին Երևանում, Հայաստան։

Դպրոցն ավարտելուց հետո 1938-1940 թվականներին ուսուցչություն է արել հայրենի գյուղում, 1940-1943 թվականներին ծառայել խորհրդային բանակում, մասնակցել Հայրենական մեծ պատերազմին։ Վերադառնալուց հետո աշխատել է Մարտունու շրջանային թերթում։ 1950 թվականին ավարտել է ԵՊՀ բանասիրական ֆակուլտետը։ 1950 թվականից պատասխանատու աշխատանքներ է կատարել Հայաստանի Գրողների միությունում, «Գրական թերթի» և «Սովետական գրականություն» ամսագրի խմբագրություններում, վարել է ՀԳՄ Սևանի ավազանի բաժանմունքի պատասխանատու քարտուղարի պաշտոնը։ Հովսեփյանի հոգեբանական-ռեալիստական գործերում արտացոլվել են ծննդավայրը, պատերազմն ու հետպատերազմյան տարիները՝ «Սևան» (1958, պատմվածքներ), «Սերմնացանները չվերադարձան» (1962, վեպ), «Դու հասկացա՞ր ինձ» (1971, վեպ)։ Հեղինակ է «Ընտիր երկեր» (1975, 1987-1988, 2 հատորով), «Զանգակ ձիուկը» (1968) և այլոց։ Բաղիշ Հովսեփյանը խորհրդային հայ գրականության կարևոր դեմք է, նրա ստեղծագործությունները խորությամբ արտահայտում են Սևանի ավազանի մարդկանց կյանքը, պատերազմի ցավը և հույսը՝ ոգեշնչելով սերունդներին հայրենասիրությամբ ու մարդկային ջերմությամբ։

—

### Русский
Проза Севанского бассейна

Багиш Аршакович Овсепян родился 18 октября 1922 года в селе Нерин-Алучалу (ныне Арцванист), Нор-Баязетский уезд, Армянская ССР, АГФСР. Армянский прозаик, член Союза писателей СССР (с 1957 года), член КПСС (с 1942 года). Умер 10 февраля 2004 года в Ереване, Армения. После окончания школы в 1938–1940 годах преподавал в родной деревне, в 1940–1943 годах служил в Советской армии, участвовал в Великой Отечественной войне. По возвращении работал в районной газете Мартуни. В 1950 году окончил филологический факультет ЕГУ. С 1950 года занимал ответственные посты в Союзе писателей Армении, редакциях «Литературной газеты» и журнала «Советская литература», был ответственным секретарём отделения Севанского бассейна СП Армении. В психологически-реалистических произведениях Овсепяна отразились родные места, война и послевоенные годы: «Севан» (1958, рассказы), «Сеятели не вернулись» (1962, роман), «Ты меня понял?» (1971, роман). Автор «Избранных сочинений» (1975, 1987–1988, 2 тома), «Звонкий воздушный змей» (1968) и др. Багиш Овсепян — значимая фигура советской армянской литературы, его творчество глубоко передаёт жизнь людей Севанского бассейна, боль войны и надежду, вдохновляя поколения патриотизмом и человеческим теплом.

—

### English
Prose of Sevan Basin

Bagish Arshakovich Hovsepyan was born on October 18, 1922, in Nerkin Aluchalu (now Artsvanist) village, Nor Bayazet district, Armenian SSR, AGFSR. An Armenian prose writer, member of the USSR Union of Writers (since 1957), CPSU member (since 1942). Passed away on February 10, 2004, in Yerevan, Armenia. After school, he taught in his native village (1938–1940), served in the Soviet Army (1940–1943), and participated in the Great Patriotic War. Upon return, worked at the Martuni district newspaper. Graduated from Yerevan State University’s Philology Faculty in 1950. From 1950, held responsible positions at the Union of Writers of Armenia, in the editorial offices of “Literary Newspaper” and “Soviet Literature” magazine, and served as responsible secretary of the Sevan Basin branch of the Union. His psychological-realistic works reflect his birthplace, the war, and postwar years: “Sevan” (1958, short stories), “The Sowers Did Not Return” (1962, novel), “Did You Understand Me?” (1971, novel). Author of “Selected Works” (1975, 1987–1988, 2 volumes), “Bell Kite” (1968), and more. Bagish Hovsepyan is a key figure in Soviet Armenian literature; his works deeply convey the lives of Sevan Basin people, the pain of war, and hope, inspiring generations with patriotism and human warmth.

—

Վիկտոր Քրիստափորի Աբիյանցը ծնվել է 1911 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Չեռնոբիլ քաղաքում, Ռադոմիսլի շրջան, Կիևի նահանգ, Ռուսական կայսրություն։ Հայ ճարտարագետ, մեխանիկոս, տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1958), պրոֆեսոր (1960)։ Մահացել է 1984 թվականի դեկտեմբերի 6-ին Մոսկվայում, ԽՍՀՄ։

1936 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Բաումանի անվան բարձրագույն տեխնիկական ուսումնարանը։ Ավիացիոն ակադեմիայում և Օրջոնիկիձեի անվան ավիացիոն ինստիտուտում վարել է գազատուրբինների, թիակավոր մեքենաների, ավիացիոն շարժիչների տեսության դասընթացները։ 1978-1982 թվականներին եղել է Թռչող ապարատների ուժային տեղակայանքների ամբիոնի վարիչ։ Աշխատությունները վերաբերում են ավիացիոն գազատուրբինների, թիակավոր մեքենաների, ավիացիոն շարժիչների տեսության հարցերին։ Հեղինակ է «Теория авиационных газовых турбин» (1953), «Теория газовых турбин реактивных двигателей» (1965), «Теория авиационных газовых турбин» (1979, 3-րդ հրատ.) գրքերի։ Վիկտոր Աբիյանցը խորհրդային ավիացիոն գիտության հայկական գագաթնակետն է, նրա գիտական ժառանգությունը հիմք է հարցել խորհրդային ավիացիայի զարգացմանը՝ ոգեշնչելով սերունդներին տեխնիկական նորարարությամբ ու հայկական գիտության փառքով։

—

### Русский
Армянский инженер , стоял на вершине авиастроения

Виктор Христофорович Абиянц родился 18 октября 1911 года в городе Чернобыль, Радомысльский уезд, Киевская губерния, Российская империя. Армянский инженер, механик, доктор технических наук (1958), профессор (1960). Умер 6 декабря 1984 года в Москве, СССР. В 1936 году окончил Московское высшее техническое училище им. Баумана. В Авиационной академии и Орджоникидзевском авиационном институте читал курсы по газовым турбинам, зубчатым машинам, теории авиационных двигателей. В 1978–1982 годах — заведующий кафедрой силовых установок летательных аппаратов. Работы посвящены теории авиационных газовых турбин, зубчатым машинам, теории авиационных двигателей. Автор книг «Теория авиационных газовых турбин» (1953), «Теория газовых турбин реактивных двигателей» (1965), «Теория авиационных газовых турбин» (1979, 3-е изд.). Виктор Абиянц — вершина армянской науки советской авиации, его научное наследие стало основой развития советской авиации, вдохновляя поколения техническими инновациями и славой армянской науки.

—

### English
Armenian Engineer Power Plants of Flying Apparatus 

Viktor Khristoforovich Abiyants was born on October 18, 1911, in Chernobyl, Radomysl District, Kyiv Province, Russian Empire. An Armenian engineer and mechanic, Doctor of Technical Sciences (1958), Professor (1960). Passed away on December 6, 1984, in Moscow, USSR. Graduated from Moscow Bauman Higher Technical School in 1936. Taught courses on gas turbines, gear machines, and aircraft engine theory at the Aviation Academy and Ordzhonikidze Aviation Institute. From 1978–1982, Head of the Department of Power Plants of Flying Apparatus. His works focused on aircraft gas turbine theory, gear machines, and aircraft engine theory. Author of “Theory of Aircraft Gas Turbines” (1953), “Theory of Gas Turbines of Jet Engines” (1965), “Theory of Aircraft Gas Turbines” (1979, 3rd ed.). Viktor Abiyants was the pinnacle of Armenian science in Soviet aviation; his scholarly legacy formed the foundation of Soviet aviation development, inspiring generations with technical innovation and the glory of Armenian science.

—

1991 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Մոսկվայի Կրեմլում, Գեորգիևյան սրահում, տեղի ունեցավ ԽՍՀՄ Գերագույն Խորհրդի Պրեզիդիումի վերջին նիստը, որի ընթացքում ստորագրվեց Էկոնոմիկական Համայնքի Պայմանագիրը: Այս պատմական փաստաթուղթը ստորագրեցին Հայաստանի, Ռուսաստանի, Բելառուսի, Ղազախստանի, Ղրղզստանի, Տաջիկստանի, Թուրքմենստանի և Ուզբեկստանի ղեկավարները, ինչպես նաև ԽՍՀՄ նախագահ Միխայիլ Գորբաչովը:

Պայմանագիրը ճանաչեց Հայաստանի և այլ հանրապետությունների անկախությունը, թույլ տվեց ներդնել ազգային արժույթներ՝ այդ թվում Հայաստանի դրամը, և պահպանել միասնական տնտեսական տարածք: Այս փաստաթուղթը, որը հիմնված էր սեպտեմբերի 6-ի Պետական Խորհրդի որոշման վրա, ներառում էր 12 գլուխ և 59 հոդված, և դարձավ Հայաստանի համար անկախության ճանապարհին կարևոր քայլ, չնայած ԽՍՀՄ-ի փլուզման նախօրեին:

**Նախապատմություն** 
1991 թվականը ԽՍՀՄ-ի ճգնաժամի գագաթնակետն էր: Օգոստոսի 19-21-ի պուտչի ձախողումից հետո Հայաստանը, Լևոն Տեր-Պետրոսյանի ղեկավարությամբ, արագացրեց անկախության գործընթացը՝ հայտարարելով այն սեպտեմբերի 21-ին: Սեպտեմբերի 6-ին Պետական Խորհուրդը (Գ. Յավլինսկու նախաձեռնությամբ) որոշեց մշակել պայմանագիր՝ պահպանելու տնտեսական կապերը: Պայմանագիրը նախագծվեց սեպտեմբերի 16-ին, և հոկտեմբերի 18-ին Հայաստանը, որպես լիիրավ անդամ, միացավ ստորագրմանը: Գորբաչովը, որպես ԽՍՀՄ-ի վերջին նախագահ, ստորագրեց, սակայն Հայաստանը պահանջեց ամբողջական ինքնիշխանություն:

**Պայմանագրի բովանդակությունը** 
Պայմանագիրը ներառում էր 12 գլուխ և 59 հոդված, որոնք կարգավորում էին տնտեսական համագործակցությունը, առևտուրը, միգրացիան և միասնական տարածքը: Նախաբանում ընդգծվում էր անկախության ճանաչումը, շուկայական տնտեսություն և Հայաստանի համար կարևոր էր ազգային արժույթի ներդրումը: Կենտրոնական մարմինը՝ Միջհանրապետական տնտեսական կոմիտեն, պետք է դառնար Միջպետական: Սակայն պայմանագիրը չեղյալ համարվեց Բելովեժյան համաձայնություններով (դեկտեմբեր 8), երբ ստեղծվեց ԱՊՀ-ը:

**Հետևանքները Հայաստանի համար** 
Պայմանագիրը Հայաստանի համար նշանակեց անկախության պաշտոնական ճանաչում, սակայն բերեց տնտեսական դժվարություններ (1991-1994 թթ.): Հայաստանը դարձավ ԱՊՀ-ի անդամ 1991 թվականի դեկտեմբերի 21-ին, սակայն պահպանեց իր ճանապարհը՝ ներդնելով դրամը 1993 թվականին: Այս իրադարձությունն ընդգծեց Հայաստանի դիմադրությունն ու նոր սկիզբը:

—

#### Русская версия
Путь Армении к Независимости: Договор об Экономическом Сообществе

18 октября 1991 года в Георгиевском зале Кремля в Москве прошло последнее заседание Президиума Верховного Совета СССР, на котором был подписан Договор об Экономическом сообществе. Этот исторический документ подписали лидеры Армении, России, Белоруссии, Казахстана, Киргизии, Таджикистана, Туркмении, Узбекистана и президент СССР Михаил Горбачев. Договор признал независимость Армении и других республик, позволил введение национальных валют, включая будущий армянский драм, и сохранил единое экономическое пространство. Подготовленный на основе решения Государственного совета СССР от 6 сентября, документ включал 12 глав и 59 статей, став для Армении важным шагом на пути к суверенитету накануне распада СССР.

**Предыстория** 
1991 год стал пиком кризиса СССР. После провала путча ГКЧП (19–21 августа) Армения, под руководством Лева Тер-Петросяна, ускорила процесс независимости, провозгласив ее 21 сентября. 6 сентября Государственный совет (по инициативе Г. Явлинского) решил разработать договор для сохранения экономических связей. Проект был готов 16 сентября, и 18 октября Армения, как полноправный участник, присоединилась к подписанию. Горбачев, как последний президент СССР, поставил подпись, но Армения настояла на полной независимости.

**Содержание договора** 
Договор включал 12 глав и 59 статей, регулирующих экономическое сотрудничество, торговлю, миграцию и единое пространство. Преамбула подчеркивала признание независимости и переход к рынку, а для Армении ключевым стал пункт о национальной валюте. Центральным органом стал Межгосударственный экономический комитет, но договор был обнулен Беловежскими соглашениями (8 декабря), когда было создано СНГ.

**Последствия для Армении** 
Для Армении договор ознаменовал официальное признание независимости, но привел к экономическим трудностям (1991–1994). 21 декабря 1991 года Армения вступила в СНГ, а в 1993 году ввела драм. Это событие подчеркнуло стойкость Армении и начало нового этапа.

—

#### English Version

Armenia’s Path to Independence: The Economic Community

On October 18, 1991, in the Georgievsky Hall of the Kremlin in Moscow, the last session of the Presidium of the Supreme Soviet of the USSR took place, where the Treaty on the Economic Community was signed. This historic document was endorsed by the leaders of Armenia, Russia, Belarus, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikistan, Turkmenistan, Uzbekistan, and USSR President Mikhail Gorbachev. The treaty recognized Armenia’s independence alongside other republics, permitted the introduction of national currencies, including the future Armenian dram, and maintained a unified economic space. Based on the State Council’s decision of September 6, 1991, it comprised 12 chapters and 59 articles, marking a crucial step for Armenia toward sovereignty on the eve of the USSR’s collapse.

**Background** 
1991 marked the peak of the USSR’s crisis. After the failed GКЧП coup (August 19–21), Armenia, led by Levon Ter-Petrosyan, accelerated its independence process, declaring it on September 21. On September 6, the State Council (on G. Yavlinsky’s initiative) decided to draft a treaty to preserve economic ties. The draft was finalized on September 16, and on October 18, Armenia joined as a full participant. Gorbachev, as the last USSR president, signed, but Armenia insisted on complete sovereignty.

**Content of the Treaty** 
The treaty included 12 chapters and 59 articles regulating economic cooperation, trade, migration, and the common space. The preamble highlighted independence recognition and market transition, with the national currency clause being vital for Armenia. The central body, the Interstate Economic Committee, was proposed, but the treaty was nullified by the Belavezha Accords (December 8), leading to the CIS.

**Consequences for Armenia** 
For Armenia, the treaty signified official independence recognition but brought economic challenges (1991–1994). On December 21, 1991, Armenia joined the CIS, introducing the dram in 1993. This event underscored Armenia’s resilience and the start of a new era.

—

Շմավոն Առաքելի Թորոսյանը մահացել է 1984 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Լենինականում (այժմ՝ Գյումրի), Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ։ Հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1957 թվականից), ԽՄԿԿ անդամ (1952 թվականից)։

Ծնվել է 1926 թվականի ապրիլի 7-ին Ոսկեհասկ գյուղում, Ախուրյանի շրջան, ՀԽՍՀ։ 1948 թվականին ավարտել է Լենինականի մանկավարժական ինստիտուտի լեզվագրական ֆակուլտետը։ 1948-1951 թվականներին աշխատել է Ախուրյանի շրջանի ժողկրթբաժնում՝ որպես տեսուչ, 1951-1967 թվականներին՝ որպես ռադիոթղթակից, ապա Լենինականի ռադիոյի պատասխանատու խմբագիր։ 1966-1981 թվականներին եղել է Հայաստանի գրողների միության Լենինականի բաժանմունքի պատասխանատու քարտուղար։ Առաջին բանաստեղծությունը լույս է տեսել 1945 թվականին «Կոլտնտեսական» թերթում։ Հեղինակ է ժողովածուների «Առաջին ղողանջ» (1951), «Սիրո թևերով» (1956), «Շիրակի առավոտը» (1959), «Մարդ, քեզ հետ եմ» (1967), «Հանդիպում գագաթին» (1972), «Ճերմակ նժույգներ» (1975), ռուսերեն՝ «Կյանք, սիրում եմ քեզ» (1962), «Մարդ, քեզ հետ եմ» (1974)։ Թարգմանել է Լերմոնտովի, Չեխ-Սլովակ բանաստեղծների, Ջալիլ Մուսայի, Վրաց, Տաջիկական գրականություն, այդ թվում՝ Մխարգրձելիի «Կենաց եղբայրության» և Կոչևսկու բանաստեղծությունները։ Շմավոն Թորոսյանը խորհրդային հայ պոեզիայի լուսավոր ներկայացուցիչ է, նրա ստեղծագործություններն ու թարգմանությունները, լի սիրով, հայրենասիրությամբ և մարդկային ջերմությամբ, կամրջել են հայկական ու համաշխարհային գրականությունը՝ ոգեշնչելով Շիրակի սերունդներին։

—

### Русский
Армянский переводчик, поэт певец Ширака

Шмавон Аракелович Торосян скончался 18 октября 1984 года в Ленинакане (ныне Гюмри), Армянская ССР, СССР. Армянский поэт, переводчик, член Союза писателей СССР (1957), член КПСС (1952). Родился 7 апреля 1926 года в селе Оскеаск, Ахурянский район, Армянская ССР. В 1948 году окончил филологический факультет Ленинаканского пединститута. В 1948–1951 годах — инспектор отдела народного образования Ахурянского района, в 1951–1967 годах — радиокорреспондент, затем ответственный редактор Ленинаканского радио. В 1966–1981 годах — ответственный секретарь Ленинаканского отделения Союза писателей Армении. Первое стихотворение опубликовано в 1945 году в районной газете «Колхозник». Автор сборников «Первый гром» (1951), «На крыльях любви» (1956), «Утро Ширака» (1959), «Человек, я с тобой» (1967), «Встреча на вершине» (1972), «Нежные пары» (1975), на русском: «Жизнь, люблю тебя» (1962), «Человек, я с тобой» (1974). Переводил Лермонтова, чехословацких поэтов, Джалила Мусы, грузинскую, таджикскую литературу, включая «Братство винограда» Мхаргрдзели и стихи Кочевского. Шмавон Торосян — яркий представитель советской армянской поэзии, его творчество и переводы, полные любви, патриотизма и человеческого тепла, связали армянскую и мировую литературу, вдохновляя поколения Ширака.

—

### English
Armenian Translator, Poet

Shmavon Arakelovich Torosyan passed away on October 18, 1984, in Leninakan (now Gyumri), Armenian SSR, USSR. An Armenian poet and translator, member of the USSR Union of Writers (1957), CPSU member (1952). Born on April 7, 1926, in Oskeask village, Akhuryan District, Armenian SSR. Graduated from the Philology Faculty of Leninakan Pedagogical Institute in 1948. From 1948–1951, inspector at Akhuryan District Education Department; 1951–1967, radio correspondent, then responsible editor at Leninakan Radio. From 1966–1981, responsible secretary of the Leninakan Branch of the Union of Writers of Armenia. First poem published in 1945 in “Koltntesakan” newspaper. Author of collections “First Thunder” (1951), “On Wings of Love” (1956), “Shirak’s Dawn” (1959), “Man, I Am With You” (1967), “Meeting at the Summit” (1972), “Tender Pairs” (1975); in Russian: “Life, I Love You” (1962), “Man, I Am With You” (1974). Translated Lermontov, Czech-Slovak poets, Jalil Mussa, Georgian and Tajik literature, including Mkhargdzeli’s “Brotherhood of Wine” and Kochevsky’s poems. Shmavon Torosyan was a bright representative of Soviet Armenian poetry; his works and translations, full of love, patriotism, and human warmth, bridged Armenian and world literature, inspiring generations of Shirak.

—

Վազգեն Միքայելի Ամիրբեկյանը մահացել է 1984 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Երևանում, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ։ Հայ արձակագիր, լրագրող, բանասիրական գիտությունների թեկնածու, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1958 թվականից)։

Ծնվել է 1915 թվականի մարտի 24-ին Ղարաքիլիսա (այժմ՝ Վանաձոր) քաղաքում, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն։ Աշխատանքային գործունեությունը սկսել է 1931 թվականից՝ որպես յոթնամյա դպրոցի ուսուցիչ, ապա Ալեքսանդր Մյասնիկյանի անվան քիմիական կոմբինատի «Քիմիայի ճակատում» թերթի պատասխանատու քարտուղար։ 1934-1940 թվականներին եղել է «Ավանգարդ» թերթի բաժնի վարիչ, 1940-1944 թվականներին՝ ՀԼԿԵՄ Կիրովականի շրջկոմի քարտուղար, 1944-1949 թվականներին՝ «Սովետական Հայաստան» օրաթերթի արդյունաբերության և տրանսպորտի բաժնի վարիչ, 1949-1950 թվականներին՝ Լենինականի «Բանվոր» թերթի խմբագիր։ 1953 թվականին ավարտել է ՍՄԿԿ Կենտկոմին առընթեր կուսակցական բարձրագույն դպրոցը, 1954-1960 թվականներին եղել է ՀԿԿ կենտկոմի մամուլի սեկտորի վարիչ։ 1960-1974 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ պատմության ինստիտուտում՝ որպես հայ պարբերական մամուլի պատմության բաժնի ավագ գիտաշխատող, 1965 թվականին պաշտպանել է «Սովետական տեղական մամուլը» դիսերտացիան։ 1974-1976 թվականներին շարունակել է աշխատանքը ինստիտուտում։ Հեղինակ է վիպակների «Վաչե Չինարյան» (1958, 1963), «Կոմերիտականները» (1959), վեպի «Մենավոր ծառը» (1974), գիտական աշխատությունների «Սովետահայ տեղական մամուլը (1921-1925)» (1964), «Հայաստանի մամուլը Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին» (1971), պատմվածքների «Անքուն գիշերներ» (1949) և այլոց։ Վազգեն Ամիրբեկյանը խորհրդային հայ գրականության ու լրագրության կարևոր դեմք է, նրա ստեղծագործություններն ու գիտական ժառանգությունը արտացոլում են հայկական մամուլի պատմությունը, արդյունաբերական զարգացումը և մարդկային կյանքի խորքերը՝ ոգեշնչելով սերունդներին հայրենասիրությամբ ու մասնագիտական նվիրվածությամբ։

—

### Русский
Армянский прозаик, редактор, историк армянской  прессы

Вазген Михайлович Амирбекян скончался 18 октября 1984 года в Ереване, Армянская ССР, СССР. Армянский прозаик, журналист, кандидат филологических наук, член Союза писателей СССР (с 1958 года). Родился 24 марта 1915 года в городе Карахлис (ныне Ванадзор), Эриванская губерния, Кавказское наместничество, Российская империя. Трудовую деятельность начал в 1931 году — учителем семилетней школы, затем ответственным секретарём многотиражки «На фронте химии» на химическом комбинате им. Александра Мясникова. В 1934–1940 годах — заведующий отделом газеты «Авангард», в 1940–1944 годах — секретарь Кироваканского райкома ВЛКСМ, в 1944–1949 годах — заведующий отделом промышленности и транспорта газеты «Советская Армения», в 1949–1950 годах — редактор городской газеты «Банвор» Ленинакана. В 1953 году окончил партийную высшую школу при ЦК КПСС, в 1954–1960 годах — заведующий сектором печати ЦК КП Армении. В 1960–1974 годах работал в Институте истории АН Армянской ССР старшим научным сотрудником отдела истории армянской периодической печати, в 1965 году защитил диссертацию «Советская местная пресса». В 1974–1976 годах продолжал работу в институте. Автор повестей «Ваче Чинарян» (1958, 1963), «Комеритцы» (1959), романа «Одинокое дерево» (1974), научных трудов «Армянская местная пресса (1921–1925)» (1964), «Пресса Армении в годы Великой Отечественной войны» (1971), сборника рассказов «Бессонные ночи» (1949) и др. Вазген Амирбекян — значимая фигура советской армянской литературы и журналистики, его творчество и научное наследие отражают историю армянской прессы, промышленное развитие и глубины человеческой жизни, вдохновляя поколения патриотизмом и профессиональной преданностью.

—

### English
Armenian Prose Writer, Editor Historian of Armenian Press

Vazgen Mikhailovich Amirbekyan passed away on October 18, 1984, in Yerevan, Armenian SSR, USSR. An Armenian prose writer, journalist, candidate of philological sciences, member of the USSR Union of Writers (since 1958). Born on March 24, 1915, in Karaklis (now Vanadzor), Erivan province, Caucasus Viceroyalty, Russian Empire. Began his career in 1931 as a seven-year school teacher, then as responsible secretary of the “Na Fronte Khimii” factory newspaper at the Alexander Myasnikyan Chemical Combine. From 1934–1940, head of department at “Avangard” newspaper; 1940–1944, secretary of Kirovakan District Committee of VLKSM; 1944–1949, head of industry and transport department at “Sovetskaya Armeniya” newspaper; 1949–1950, editor of “Banvor” city newspaper in Leninakan. Graduated from the Party Higher School under the CPSU Central Committee in 1953; 1954–1960, head of press sector at the Central Committee of the Communist Party of Armenia. From 1960–1974, senior researcher at the Department of Armenian Periodical Press History, Institute of History, Academy of Sciences of the Armenian SSR; defended dissertation “Soviet Local Press” in 1965. Continued work at the institute until 1976. Author of novellas “Vache Chinaryan” (1958, 1963), “Komeritsy” (1959), novel “The Lone Tree” (1974), scholarly works “Armenian Local Press (1921–1925)” (1964), “Armenian Press During the Great Patriotic War” (1971), short story collection “Sleepless Nights” (1949), and more. Vazgen Amirbekyan was a key figure in Soviet Armenian literature and journalism; his works and scholarly legacy reflect the history of Armenian press, industrial development, and human depths, inspiring generations with patriotism and professional dedication.

—

#

Կառլոս Շավարշի Աբովյանը (Կալո) ծնվել է 1937 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Կիրովականում (այժմ՝ Վանաձոր)։ Հայ նկարիչ։ Մահացել է 1992 թվականին։ Մասնագիտացել է ինքնակրթությամբ, ստեղծագործել հիմնականում դիմանկարի ժանրում։

Աբովյանի կտավները յուրահատուկ են խորհրդապաշտությամբ, գունային ոչ կաղապարային լուծումներով և դինամիկայով, որոնք արտահայտում են հայկական մարդու հոգու խորքերը, լույսի խաղը և բնության կապը մարդկանց հետ։ Նրա հայտնի ստեղծագործություններից են «Լոռի, մայրամուտի գույներ» (1991), «Քրոջս դիմանկարը» (1984), «Ինքնանկար բերետով» (1986), «Էլենի դիմանկարը» (1982)։ Այս աշխատանքները ցույց են տալիս նրա տաղանդը՝ խառնելով իրականությունը երազանքի հետ, գույների հրաշալի համադրություններով։ Անհատական հետմահու ցուցահանդեսներ են կազմակերպվել Երևանում և Վանաձորում 1995 թվականին, որտեղ հանդիսատեսը ծանոթացել է նրա ժառանգությանը։ Կառլոս Աբովյանը խորհրդային հայկական գեղանկարչության ինքնակրթ վարպետ է, որի ստեղծագործությունները շարունակում են ոգեշնչել Լոռու շրջանի և ամբողջ հայ արվեստի սիրահարներին՝ պահպանելով հայկական հոգու յուրահատուկ գույները։

—

### Русский
Мистический живописец

Карлос Шаваршович Абовян (Кало) родился 17 октября 1937 года в Кировакане (ныне Ванадзор), Кироваканский район, Армянская ССР, СССР. Армянский художник. Умер 5 декабря 1992 года в Кировакане, Армения. Освоил профессию самостоятельно, творил преимущественно в жанре портрета. Холсты Абовяна уникальны мистицизмом, нешаблонными цветовыми решениями и динамикой, передающими глубину армянской души, игру света и связь человека с природой. Среди известных работ: «Лори, цвета заката» (1991), «Портрет сестры» (1984), «Автопортрет с беретом» (1986), «Портрет Элены» (1982). Эти полотна показывают его талант — смешение реальности с мечтой, чудесные сочетания цветов. Посмертные персональные выставки прошли в Ереване и Ванадзоре в 1995 году, где зрители познакомились с его наследием. Карлос Абовян — самоучка советской армянской живописи, чьи работы продолжают вдохновлять ценителей искусства Лори и всего армянского народа, сохраняя уникальные краски армянской души.

—

### English
Mystical Painter

Carlos Shavarshovich Abovyan (Kalo) was born on October 17, 1937, in Kirovakan (now Vanadzor), Kirovakan District, Armenian SSR, USSR. An Armenian painter, he passed away on December 5, 1992, in Kirovakan, Armenia. Self-taught, he primarily worked in the portrait genre. Abovyan’s canvases are unique for their mysticism, non-stereotypical color solutions, and dynamism, expressing the depths of the Armenian soul, light play, and human-nature connection. Notable works include “Lori, Sunset Colors” (1991), “Portrait of My Sister” (1984), “Self-Portrait with Beret” (1986), “Portrait of Eleni” (1982). These pieces showcase his talent—blending reality with dream through marvelous color harmonies. Posthumous solo exhibitions were held in Yerevan and Vanadzor in 1995, introducing audiences to his legacy. Carlos Abovyan, a self-taught master of Soviet Armenian painting, continues to inspire art lovers in Lori and across the Armenian world, preserving the unique hues of the Armenian soul.

—

Վարսենիկ Գրիգորի Աղասյանը մահացել է 1974 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Երևանում, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ։ Հայ բանաստեղծուհի, դրամատուրգ, մանկագիր, թարգմանիչ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1934 թվականից)։

Ծնվել է 1898 թվականի հուլիսի 15-ին Ճահուկ գյուղում, Նախիջևանի գավառ, Երևանի նահանգ, Ռուսական կայսրություն։ 1905 թվականին ընտանիքով տեղափոխվել է Թիֆլիս, ավարտել Թիֆլիսի Հայուհյաց բարեգործական ընկերության միջնակարգ դպրոցը։ Առաջին բանաստեղծությունը տպագրվել է 1912 թվականին «Պատանի» հանդեսում։ 1928-1929 թվականներին աշխատել է Բաքվի հայալեզու «Կոմունիստ» թերթի խմբագրությունում՝ որպես գեղարվեստական գրականության բաժնի վարիչ, ապա Բաքվի ռադիոկոմիտեում՝ որպես ասմունքող-հաղորդավարուհի։ Մեծ հայրենական պատերազմի տարիներին «Փոթորկված անտառը» դրաման բեմադրվել է Բաքվի, Ստեփանակերտի և Գանձակի թատրոններում։ Հեղինակ է 16 բանաստեղծական ժողովածուների, այդ թվում՝ «Բանաստեղծություններ» (1926), «Օրերի երգը» (1933), «Մայրական հույժեր» (1937), «Երջանիկ մանկություն» (1938), «Ծիտիկի խինդը» (1940), «Գարուն» (1952), «Ժպիտներ» (1957), «Բանաստեղություններ» (1959), «Լիրիկա» (1964), «Մայրամուտի շողերով» (1971)։ Թարգմանել է ռուսերենից՝ Նեկրասովի բանաստեղծություններ, Միխալկովի «Կոլյա Կուզնեցով», Տոլստոյի «Առյուծը, ձուկն ու մարդը», Նիզամի Գյանջևի «Իսկյանդարն ու հովիվը» և այլոց։ Վարսենիկ Աղասյանը խորհրդային հայ գրականության առաջատար կին-գրող է, նրա ստեղծագործությունները, լի մայրական ջերմությամբ, մանկության ուրախությամբ և հայրենասիրությամբ, ոգեշնչել են սերունդներին, հատկապես երեխաներին, դառնալով հայկական մանկագրության անկատարելի ժառանգություն։

—

### Русский
Поэтесса материнских чувств

Варсеник Григорьевна Агасян скончалась 17 октября 1974 года в Ереване, Армянская ССР, СССР. Армянская поэтесса, драматург, детский писатель, переводчик, член Союза писателей СССР (с 1934 года). Родилась 15 июля 1898 года в селе Джахук, Нахичеванский уезд, Эриванская губерния, Российская империя. В 1905 году семья переехала в Тифлис, окончила среднюю школу Общества распространения грамотности среди армянок. Первое стихотворение опубликовано в 1912 году в журнале «Патани». В 1928–1929 годах работала в редакции армянской газеты «Коммунист» в Баку — заведующей художественно-литературным отделом, затем в Бакинском радиокомитете — чтицей-ведущей. Во время Великой Отечественной войны драма «Бурный лес» была поставлена в театрах Баку, Степанакерта и Гянджи (Кировабада). Автор 16 поэтических сборников, включая «Стихи» (1926), «Песнь дней» (1933), «Материнские чувства» (1937), «Счастливое детство» (1938), «Каприз птенчика» (1940), «Весна» (1952), «Улыбки» (1957), «Стихотворения» (1959), «Лирика» (1964), «Лучами заката» (1971). Переводила с русского: стихи Некрасова, «Колечка Кузнецов» Михалкова, «Лев, рыба и человек» Толстого, «Искендер и пастух» Низами Гянджеви и др. Варсеник Агасян — ведущая женщина-писательница советской армянской литературы, её творчество, полное материнского тепла, детской радости и патриотизма, вдохновляло поколения, особенно детей, став неоценимым наследием армянской детской литературы.

—

### English
Poetess of Maternal Feelings

Varsenik Grigorievna Aghasyan passed away on October 17, 1974, in Yerevan, Armenian SSR, USSR. An Armenian poetess, playwright, children’s author, translator, and member of the USSR Union of Writers (since 1934). Born on July 15, 1898, in Jahuk village, Nakhichevan district, Erivan province, Russian Empire. In 1905, her family moved to Tiflis, where she graduated from the Armenian Women’s Charitable Society’s secondary school. Her first poem was published in 1912 in the “Patani” magazine. From 1928–1929, she worked at the Armenian “Kommunist” newspaper in Baku as head of the literary department, then as a reciter-host at the Baku Radio Committee. During the Great Patriotic War, her play “Stormy Forest” was staged in theaters in Baku, Stepanakert, and Gandja (Kirovabad). Author of 16 poetry collections, including “Poems” (1926), “Song of Days” (1933), “Maternal Feelings” (1937), “Happy Childhood” (1938), “Chick’s Whim” (1940), “Spring” (1952), “Smiles” (1957), “Poems” (1959), “Lyric” (1964), “Sunset Rays” (1971). Translated from Russian: Nekrasov’s poems, Mikhalkov’s “Kolya Kuznetsov,” Tolstoy’s “The Lion, the Fish, and the Man,” Nizami Ganjavi’s “Iskander and the Shepherd,” and more. Varsenik Aghasyan was a leading female writer in Soviet Armenian literature; her works, filled with maternal warmth, childhood joy, and patriotism, inspired generations, especially children, becoming an invaluable legacy of Armenian children’s literature.

—

Միխայիլ Զախարի Դրույանը ծնվել է 1911 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Խարկովում, Ռուսական կայսրություն։ Ռուս-խորհրդային օպերատոր, մուլտիպլիկացիոն ֆիլմերի բեմադրիչ, հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։

Մահացել է 2000 թվականի հուլիսի 7-ին Մոսկվայում, Ռուսաստան։ Դեռահաս էր, երբ միայնակ, առանց միջոցների տեղափոխվեց Մոսկվա, դարձավ անապաստան։ 1932 թվականից աշխատել է «Վոենտեխֆիլմ» ստուդիայի մուլտիպլիկացիայի բաժնում՝ որպես օպերատորի օգնական։ Առաջին նշանակալի աշխատանքը եղել է Գրիգորի Ալեքսանդրովի «Ուրախ երեխաներ» երաժշտական կոմեդիայի մուլտիպլիկացիոն լուսագրերը։ 1936 թվականին ընտրվել է «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի օպերատոր, 1941 թվականին կամավոր մեկնել ռազմաճակատ՝ Հատուկ նշանակության մոտոհրաձգային առանձին ջոկատում։ 1945 թվականի դեկտեմբերին զորացրվելով վերադարձել է ստուդիա։ 1975 թվականին պարգևատրվել է ՌՍՖՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ կոչումով, 1996 թվականին կաթվածից հետո դադարեցրել է աշխատանքը։ Թաղված է Մոսկվայի Դանսկոյ գերեզմանատան առաջին մասում։ Նկարահանել է ավելի քան 300 ֆիլմ, որոնցից շատերը դարձել են խորհրդային մուլտիպլիկացիայի դասականներ, այդ թվում՝ «Հեքիաթ ձկնորսի և ձկան մասին» (1950), «Շագանակ» (1952), «Ոսկե այծքաղ» (1954), «Բուրատինոյի արկածները» (1959), «Մատնաչափիկը» (1964), «Փղիկը» (1967), «Կառլսոնը վերադարձել է» (1970), «Բրեմենյան երաժիշտների հետքերով» (1973), «Մրջյունի ճանապարհորդությունը» (1983)։ Միխայիլ Դրույանի օպերատորական տաղանդը ստեղծել է խորհրդային մանկության անմոռանալի կերպարներ, նրա աշխատանքները ոգեշնչել են սերունդներին՝ դառնալով խաղաղության, հերոսության և երազանքի խորհրդանիշ։

—

### Русский
Классик мультипликации

Михаил Захарович Друян родился 17 октября 1911 года в Харькове, Российская империя. Русско-советский оператор, режиссёр мультфильмов, участник Великой Отечественной войны. Умер 7 июля 2000 года в Москве, Россия. Подростком, без средств к существованию, переехал в Москву, стал беспризорником. С 1932 года работал помощником оператора в отделе мультипликации студии «Воентехфильм». Первая заметная работа — мультипликационные съёмки в музыкальной комедии Григория Александрова «Весёлые ребята». В 1936 году выбран оператором студии «Союзмультфильм». В 1941 году добровольцем ушёл на фронт в составе отдельного мотострелкового батальона особого назначения. В декабре 1945 года демобилизован и вернулся на студию. В 1975 году удостоен звания Заслуженного деятеля культуры РСФСР, в 1996 году после инсульта вынужден был оставить работу. Похоронен на первом участке Донского кладбища в Москве. Снял более 300 фильмов, многие из которых стали классикой советской мультипликации: «Сказка о рыбаке и рыбке» (1950), «Цапля» (1952), «Золотая антилопа» (1954), «Приключения Буратино» (1959), «Короткометражка» (1964), «Слонёнок» (1967), «Карлсон вернулся» (1970), «По следам бременских музыкантов» (1973), «Путешествие муравья» (1983). Операторский талант Михаила Друяна создал незабываемых героев советского детства, его работы вдохновляли поколения, став символами мира, героизма и мечты.

—

### English
Classic of Animation

Mikhail Zakharovich Druyan was born on October 17, 1911, in Kharkov, Russian Empire. A Russian-Soviet cinematographer and animation director, participant in the Great Patriotic War. Passed away on July 7, 2000, in Moscow, Russia. As a teenager without means, he moved to Moscow and became a homeless orphan. From 1932, he worked as an assistant cameraman in the animation department of “Voentechfilm” studio. His first notable work was the animated shots in Grigory Alexandrov’s musical comedy “Merry Fellows.” In 1936, he was selected as a cinematographer for “Soyuzmultfilm” studio. In 1941, he volunteered for the front in the Separate Motorized Rifle Battalion of Special Purpose. Demobilized in December 1945, he returned to the studio. In 1975, awarded the title of Merited Worker of Culture of the RSFSR; in 1996, after a stroke, he had to stop working. Buried in the first section of Moscow’s Donskoy Cemetery. He filmed over 300 works, many becoming classics of Soviet animation: “The Tale of the Fisherman and the Fish” (1950), “The Heron” (1952), “The Golden Antelope” (1954), “The Adventures of Buratino” (1959), “The Short Meter” (1964), “The Little Elephant” (1967), “Carlson Has Returned” (1970), “In the Tracks of the Bremen Town Musicians” (1973), “The Ant’s Journey” (1983). Mikhail Druyan’s cinematography talent created unforgettable characters of Soviet childhood; his works inspired generations, becoming symbols of peace, heroism, and dreams.

—

Առաքել Սեդրակի Առաքելյանը մահացել է 1991 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Երևանում, Հայաստան։ Հայ գեղանկարիչ, ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ։

Ծնվել է 1927 թվականի նոյեմբերի 17-ին Երևանում, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ։ ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ Սեդրակ Առաքելյանի որդին է։ 1949 թվականին ավարտել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանը, 1955 թվականին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ 1958 թվականից եղել է Հայաստանի նկարիչների միության անդամ։ 1952 թվականից մասնակցել է բազմաթիվ ցուցահանդեսների, իսկ 2012 թվականին հետմահու անհատական ցուցահանդես է կազմակերպվել Երևանում՝ նվիրված նրա 85-ամյակին։ Առաքելյանի ստեղծագործությունները, որոնք արտացոլում են հայկական բնության գեղեցկությունը, լուսավորությունը և եղանակային տրամադրությունները, գտնվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։ Նրա հայտնի աշխատանքներից են «Աշուն» (1960), «Գուրզուֆ. նավակներ ծովափին» (1961), «Արայի սարը» (1969), «Արագիլներ», «Ձմեռ», «Քաջարան», «Ուշ աշուն» (1979), «Սևան» (1973, 1978)։ Առաքել Առաքելյանի նկարները խորհրդանշում են հայկական լեռնային լանդշաֆտների խորությունը և եղանակային փոփոխությունների բանաստեղծությունը, նպաստելով խորհրդային հայկական գեղանկարչության զարգացմանը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել ժամանակակից սերունդներին՝ պահպանելով հայ արվեստի ազգային ինքնությունը։

—

### Русский
Армянский художник природы, Севана и горы Арай

Аракел Седракович Аракелян скончался 16 октября 1991 года в Ереване, Армения. Армянский живописец, заслуженный художник Армянской ССР. Родился 17 ноября 1927 года в Ереване, АГФСР, СССР. Сын заслуженного деятеля искусств Армянской ССР Седрака Аракеляна. В 1949 году окончил Ереванское художественное училище им. Паноса Терьлемезяна, в 1955 году — Ереванский художественно-театральный институт. С 1958 года — член Союза художников Армении. С 1952 года участвовал в многочисленных выставках, в 2012 году посмертная персональная выставка в Ереване к 85-летию художника. Работы Аракеляна, отражающие красоту армянской природы, свет и сезонные настроения, хранятся в Национальной галерее Армении. Среди известных произведений: «Осень» (1960), «Гурзуф. Лодки у берега» (1961), «Гора Арай» (1969), «Облака», «Зима», «Каджаран», «Поздняя осень» (1979), «Севан» (1973, 1978). Картины Араке ла Аракеляна символизируют глубину армянских горных пейзажей и поэзию смены времён года, способствуя развитию советской армянской живописи. Его наследие продолжает вдохновлять современные поколения, сохраняя национальную идентичность армянского искусства.

—

### English
Armenian art of nature, Sevan and Mount Aray

Arakel Sedrakovich Arakelyan passed away on October 16, 1991, in Yerevan, Armenia. An Armenian painter and Merited Artist of the Armenian SSR, he was born on November 17, 1927, in Yerevan, AGFSR, USSR. Son of Sedrak Arakelyan, Merited Artist of the Armenian SSR. In 1949, he graduated from the Yerevan Panos Terlememezian Art School, and in 1955 from the Yerevan Art and Theater Institute. From 1958, he was a member of the Union of Artists of Armenia. Starting in 1952, he participated in numerous exhibitions, with a posthumous solo exhibition held in Yerevan in 2012 for his 85th anniversary. Arakelyan’s works, capturing the beauty of Armenian nature, light, and seasonal moods, are held in the National Gallery of Armenia. Notable pieces include “Autumn” (1960), “Gurzuf. Boats by the Shore” (1961), “Mount Aray” (1969), “Clouds,” “Winter,” “Kajar an,” “Late Autumn” (1979), “Sevan” (1973, 1978). Arakelyan’s paintings symbolize the depth of Armenian mountain landscapes and the poetry of seasonal changes, contributing to the development of Soviet Armenian painting. His legacy continues to inspire generations, preserving the national identity of Armenian art.

—

Գագիկ Հենրիկի Սիրավյանը ծնվել է 1970 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Երևանում, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ։ Հայ նկարիչ, Հայաստանի վաստակավոր նկարիչ Հենրիկ Սիրավյանի որդին, նկարիչներ Դավիթ և Նունե Սիրավյանների եղբայրը։

1989 թվականին ավարտել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանի գեղանկարի բաժինը, 1995 թվականին՝ Երևանի գեղարվեստի ինստիտուտի գեղանկարի բաժինը։ 2013 թվականին ուսուցողական այցով ստեղծագործել է Բուդապեշտի (Հունգարիա) Ամադեուս հիմնադրամում։ 1996 թվականից Հայաստանի նկարիչների միության անդամ է։ Աշխատելով տարբեր նյութերով՝ մատիտ, ջրաներկ, գուաշ, ակրիլ, յուղաներկ, Սիրավյանն իր արվեստով բացահայտում է մարդկային զգացմունքներն ու հույզերը, հատկապես «Ծառ մարդիկ» և «Իմ ծառերը» շարքերում, որտեղ ծառերը խորհրդանշում են մարդկային կյանքի ցիկլը, սերը, կորուստները, հիշողությունն ու հույզերի շարժը։ Նրա աշխատանքները գտնվում են ԱՄՆ-ի, Ավստրիայի, Նորվեգիայի, Գերմանիայի, Շվեյցարիայի, Իսպանիայի, Իտալիայի և Հայաստանի մասնավոր հավաքածուներում։ Անհատական ցուցահանդեսներ՝ «Սեր, կորուստներ և նրանց գույները» (2004, Գրիմստադ, Նորվեգիա), «Իմ ծառերը» (2014, Դալան պատկերասրահ, Երևան), «Ծառեր, դեպի ձեզ եմ գալիս» (2015, Ռուս-Հայկական համալսարան)։ Մասնակցել է խմբակային ցուցահանդեսների Հայաստանում, Վրաստանում, ՄԱԿ-ի գրասենյակում, ներառյալ Հայոց Ցեղասպանության 100-ամյակին նվիրված «Այրվող հիշողություն» ցուցահանդեսը (2015)։ Գրքերի նկարազարդումներ՝ Դավիթ Խաչիյանի «Զրադաշտի անտիպներից» (2002), Աշոտ Բեգլարյանի «Ղարաբաղյան օրագիր» (2015)։ «Իմ ծառերը մարդիկ են. ծառի մեջ ես տեսնում եմ «իմ մարդուն»։ Նրանց մեջ այնքա՜ն ուժ, ուրախություն ու տխրություն, սեր ու հավատ կա»։ Գագիկ Սիրավյանի ստեղբացագործությունը հայկական նկարչության ժամանակակից դեմք է, որը միավորում է հույզերի խորությունը և բնության խորհրդավորությունը։

—

### Русский
Художник эмоций и памяти Автор серии «Дерево-люди»

Гагик Генрикович Сираваян родился 16 октября 1970 года в Ереване, Армянская ССР, СССР. Армянский художник, сын заслуженного художника Армении Генрика Сираваяна, брат художников Давида и Нуне Сираваян. В 1989 году окончил факультет живописи Ереванского художественного училища им. Паноса Терьлемезяна, в 1995 году — факультет живописи Ереванского художественного института. В 2013 году провёл творческую поездку в Amadeus Foundation в Будапеште (Венгрия). С 1996 года — член Союза художников Армении. Работая с различными материалами — карандаш, акварель, гуашь, акрил, масло, — Сираваян раскрывает человеческие эмоции и чувства, особенно в сериях «Дерево-люди» и «Мои деревья», где деревья символизируют цикл человеческой жизни, любовь, потери, память и движение эмоций. Его работы находятся в частных коллекциях США, Австрии, Норвегии, Германии, Швейцарии, Испании, Италии и Армении. Персональные выставки: «Любовь, потери и их цвета» (2004, Гримстад, Норвегия), «Мои деревья» (2014, галерея Далан, Ереван), «Деревья, к вам иду» (2015, Русско-Армянский университет). Участвовал в групповых выставках в Армении, Грузии, офисе ООН, включая «Горячая память» к 100-летию Геноцида армян (2015). Иллюстрации книг: «Из неопубликованного Зрадашта» Давида Хачияна (2002), «Карабахский дневник» Ашота Бегларяна (2015). «Мои деревья — это люди. В дереве я вижу «своего человека». В них столько силы, радости и грусти, столько любви и веры». Творчество Гагика Сираваяна — современное лицо армянской живописи, объединяющее глубину эмоций и таинственность природы.

—

### English
Painter of Emotions and Memory Creator of “Tree People” Series

Gagik Henrikovich Siravyan was born on October 16, 1970, in Yerevan, Armenian SSR, USSR. An Armenian painter, son of Merited Artist of Armenia Henrik Siravyan, and brother of artists David and Nune Siravyan. In 1989, he graduated from the Painting Department of Yerevan Panos Terlememezian Art School, and in 1995 from the Painting Department of Yerevan Art Institute. In 2013, he conducted a creative residency at the Amadeus Foundation in Budapest, Hungary. Since 1996, he has been a member of the Union of Artists of Armenia. Working with various media—pencil, watercolor, gouache, acrylic, oil—Siravyan reveals human emotions and feelings, especially in his “Tree People” and “My Trees” series, where trees symbolize the cycle of human life, love, loss, memory, and emotional movement. His works are held in private collections in the USA, Austria, Norway, Germany, Switzerland, Spain, Italy, and Armenia. Solo exhibitions: “Love, Loss, and Their Colors” (2004, Grimstad, Norway), “My Trees” (2014, Dalan Gallery, Yerevan), “Trees, I Come to You” (2015, Russian-Armenian University). Participated in group exhibitions in Armenia, Georgia, UN Office, including “Burning Memory” for the 100th anniversary of the Armenian Genocide (2015). Book illustrations: David Khachiyan’s “From Unpublished Zradash t” (2002), Ashot Beglaryan’s “Karabakh Diary” (2015). “My trees are people. In a tree, I see ‘my person’. They hold so much strength, joy and sadness, love and faith.” Gagik Siravyan’s art is a modern face of Armenian painting, blending emotional depth with nature’s mystery.

—