1828 թվականի սեպտեմբերի 9-ին ծնվել է համաշխարհային և ռուս գրականության դասական Լև Նիկոլայի Տոլստոյը 

Երբ գրողը հեռացավ կյանքից, ռուս  հոգեւորականները, ռուսական եկեղեցու կանոններին համապատասխան, հրաժարվեցին կատարել գրողի հոգեհանգստի արարողությունը։
Գոյություն ունի արխիվային փաստաթուղթ, ըստ որի՝ Տոլստոյի հուղարկավորության օրը Սանկտ Պետերբուրգի Հայ Առաքելական եկեղեցում մեծ գրողի պատվին սգո աղոթք է կատարվել։
Սանկտ Պետերբուրգի անվտանգության վարչության պետ, գնդապետ ֆոն Կոտենի զեկուցումը Ռուսական կայսրության ներքին գործերի նախարար Պյոտր Ստոլիպինին. «…ժամը 12-ին հայ Եկեղեցում, կայացավ հոգեհանգստի արարողությունը   որին մասնակցում էին մոտ 200 հոգի ՝ հիմնականում հայեր, և ուսանողության  մի փոքր մասը։  Արարողության ավարտին հավատացյալները ցրվեցին, սակայն մի քանի րոպե անց ուսանողներն ու ուսանողուհիները սկսեցին ժամանել եկեղեցի։  Հայ հոգեւորականները երկրորդ անգամ կատարեցին հոգեհանգստյան արարողություն, որի ավարտից հետո եկեղեցին այլեւս չէր կարող ընդունել բոլոր հավատացյալներին, որոնց մի զգալի մասը կանգնած էր հայկական եկեղեցու գավթում և բակում։   Արարողության ավարտին գավիթում և եկեղեցու բակի մէջ բոլորը երգեցին «Հավերժ հիշատակ»ը…»։

9 сентября 1828 года- родился Лев николаевич  Толстой- классик мировой и русской литературы- заупокойный молебен проведенный армянской церковью по отлученному от Русской Православной Церкви и преданному анафеме Толстому  мог стать поводом к осложнению  отношений между Русской и Армянской церквями. Однако, история не получила публичной огласки В феврале 1901 года Толстой был предан анафеме. Через девять лет, когда писатель отошел в мир иной, священнослужители, согласно правилам русской церкви, отказались отпевать писателя.
Существует  архивный документ, согласно которому в день похорон Толстого в Армянской Апостольской церкви Санкт-Петербурга была проведена заупокойная молитва в честь великого писателя.
Доклад начальника Петербургского охранного отделения полковника фон Коттена министру внутренних дел Российской империи Петру Столыпину: «….в 12 часов дня была отслужена в Армянской церкви панихида по покойному Л. Н. Толстому, на которой присутствовало около 200 человек молящихся, преимущественно армян, и незначительная часть учащейся молодёжи. По окончании панихиды молящиеся разошлись, но чрез несколько минут в церковь начали прибывать студенты и курсистки. Армянское духовенство вторично совершило панихиду, к концу которой церковь уже не могла вместить всех молящихся, значительная часть которых стояла на паперти и во дворе при Армянской церкви. По окончании панихиды все находившиеся на паперти и на церковном дворе пропели «Вечная память»…»

1701 թվականի սեպտեմբերի 8 – Մխիթար Սեբաստացին Վենետիկում հիմնում է Մխիթարյան միաբանությունը։ 

Իր գործունեության ընթացքում համայնքը հրատարակել է բազմաթիվ հայ-բանասիրական, կրոնական և այլ գիտական աշխատություններ։  

8 сентября 1701 года- Мхитар Себастаси основывает Конгрегацию Мхитаристов в Венеции. За время своей деятельности община опубликовала множество армяно-филологических, религиозных и других научных трудов.  Лозунг Мхитара и его первых учеников – «не приносить в жертву нацию ради религии и религию ради национальности».

September 8, 1701 – Mkhitar Sebastasi founded the Mekhitarist Congregation in Venice. During its activity, the community published many Armenian-philological, religious and other scientific works. The slogan of Mkhitar and his first disciples was “not to sacrifice the nation for the sake of religion and religion for the sake of nationality.”

439 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Բարգևանդ գավառի Բլուր գյուղում վախճանվել է Ամենայն Հայոց 10-րդ կաթողիկոսը, Սահակ Պարթևը

Սասանյան տիրակալները փորձում էին ճնշել հպատակ ժողովրդի ազգային և կրոնական ինքնությունը։  400 թվականին Կոստանդնուպոլսի պատրիարք Հովհաննես Ոսկեբերանն Հայաստան ուղարկեց Երկրորդ Տիեզերական ժողովի հրամանագիրը՝ ըստ հռոմեական սովորույթի, Քրիստոսի Ծնունդն ու Աստվածահայտնությունը առանձին նշելու մասին։  Բայց Իսահակը  չպատասխանեց այս պատգամին, և հայերը պահպանեցին հին ավանդույթը:  Բայց իրենց հավատքն ամրապնդելու համար հայերին անհրաժեշտ էր ունենալ Սուրբ Գիրք իրենց լեզվով, որն այն ժամանակ դեռ գրավոր լեզու չուներ։  Իսահակ կաթողիկոսի տարիներին և նրա անմիջական մասնակցությամբ տեղի ունեցած ամենամեծ ձեռքբերումը 405 թվականին Մեսրոպ Մաշտոցի վարդապետի կողմից հայոց գրերի ստեղծումն էր։  Սուրբ Իսահակն էր, որ դարձավ Սուրբ Մաշտոցի ոգեշնչողն ու գործակիցը հայ գրչության և գրականության ստեղծման գործում։  405-ից հետո Իսահակն ու Մեսրոպը նվիրվեցին թարգմանությանը։ Սուրբ Գիրքն իրենց լեզվով, որն այն ժամանակ դեռ գրություն չուներ։  Իսահակ կաթողիկոսի տարիներին և նրա անմիջական մասնակցությամբ տեղի ունեցած ամենամեծ ձեռքբերումը 405 թվականին Մեսրոպ Մաշտոցի վարդապետի կողմից հայոց գրերի ստեղծումն էր։  Սուրբ Իսահակն էր, որ դարձավ Սուրբ Մաշտոցի ոգեշնչողն ու գործակիցը հայ գրչության և գրականության ստեղծման գործում։  405 թվականից հետո Իսահակն ու Մեսրոպը նվիրվեցին Սուրբ Գրությունները, աստվածաբանական և պատարագի տեքստերը հայերեն թարգմանելու գործին։  Այն հիմնված էր կաթողիկոսի հատուկ բանագնացների կողմից Հայաստան առաքված սիրիական և հունարեն ձեռագրերի վրա։  Նա ինքն է ղեկավարել մի խումբ թարգմանիչներ, որոնք շուտով ավարտել են Հին Կտակարանի աշխատանքները, իսկ Մեսրոպ Մաշտոցը թարգմանել է Նոր Կտակարանը։  Համեմատաբար կարճ ժամանակահատվածում Սուրբ Իսահակը և Սուրբ Մաշտոցը պատրաստեցին թարգմանիչների մի ամբողջ սերունդ, որոնք թարգմանեցին այլ անհրաժեշտ տեքստեր։
Երիտասարդ ու անփորձ Արտաշես արքան վարում էր թագավորին անհարիր վայրի կյանք՝ չհնազանդվելով ո՛չ մեծ Իսահակի հայրական հրահանգներին, ո՛չ էլ իշխանների նկատողություններին։  Շուտով նա դարձավ ատելի իր հպատակների կողմից, և իշխանները որոշեցին գահընկեց անել Արտաշեսին թագավորական գահից։  Իրավիճակը բարդանում էր նրանով, որ Արտաշեսը Արշակյանների տոհմի վերջին ներկայացուցիչն էր, և նրա տապալումը կնշանակեր թագավորության վերացում և Հայաստանի ամբողջական ենթակայություն Պարսկաստանին։  Այս խելահեղ մտքով իշխանները դիմեցին կաթողիկոսին՝ խնդրելով միանալ իրենց։
Չենթարկվելով իշխանների ոչ հորդորներին, ոչ սպառնալիքներին, հովվական սիրով լեցուն նույնիսկ այլասերված Արտաշեսի հանդեպ, վարդապետը համարձակորեն հայտարարեց, որ չի կարող իր թագավորին փոխանակել պարսից տիրակալի հետ.
«Աստված չանի, որ ես գայլերին մատնեմ իմ կորցրած ոչխարներին, կամ նրա բժշկության մասին հոգալու փոխարեն գցեմ անդունդը, բայց նա մկրտված է, բայց նա քրիստոնյա է մարմնով, բայց հոգու մեջ նա հավատում է Քրիստոսին, այո, նա թուլություն ունի կանանց հանդեպ, բայց նա չի պաշտում կրակը, ուստի ես չեմ փոխի իմ հիվանդ ոչխարը առողջ գայլի հետ:
Չհասնելով իրենց ուզածին, նախարարները թագավորի հետ որոշեցին գահընկեց անել կաթողիկոսին։  428-ի սկզբին նրանք գնացին պարսից թագավոր Բահրամ V-ի (420-438) արքունիք, որտեղ իրենց թագավորին և առաջին հիերարխին մեղադրեցին հույներին դավաճանելու մեջ։  Բահրամը Արտաշեսին և սուրբ Իսահակին կանչեց իր արքունիքը, որտեղ նրանց սպասում էին իշխանները՝ իր օգնական Սուրմակ եպիսկոպոսի հետ միասին։  Նրանց խնդրանքով պարսից արքունիքը Արտաշիրին զրկեց թագավորությունից, իսկ Իսահակը հեռացվեց կաթողիկոսի աթոռից։  Նրանց ձերբակալել են ու բանտարկել, իսկ ունեցվածքը բռնագրավել։  Մեծ Հայքի թագավորությունը վերացվեց, երկիրը վերածվեց մի պարզ գավառի, որը գլխավորում էր պարսիկ տիրակալը։
Մինչդեռ երկիրը դժբախտության հասցրած իշխանները դառնորեն զղջացին իրենց արածի համար և աղաչեցին սրբին, որ վերադառնա իր աթոռը պարսիկների կողմից նշանակված կաթողիկոսի փոխարեն, որը մահացավ 437 թ.  Կաթողիկոսը ներեց ապաշխարողներին, սակայն հրաժարվեց կրկին գահ բարձրանալ։

7 сентября 439 года в с Блур провинции Баргеванд- скончался Саак Партев Великий, 10-й Католикос Всех Армян.”Парфянин по происхождению,- второй просветитель Армении”, после Григора Лусаворича.Он стал католикосом в период, когда значительная часть Армении перешла под власть Персидской империи, и правители Сасаниды, исповедовавшие маздеизм, пытались подавить национальное и религиозное своеобразие подчиненного народа. В 400 году патриарх Константинопольский Иоанн Златоуст послал в Армению постановление II Вселенского Собора о праздновании Рождества Христова и Богоявления раздельно, по римскому обычаю. Но Исаак так и не ответил на это послание, и армяне сохранили старую традицию. Но для укрепления веры армянам необходимо было иметь Священное Писание на собственном языке, который в то время еще не имел письменности. Величайшим свершением, которое имело место в годы католикоса Исаака и при его непосредственном участии, стало создание в 405 году армянского алфавита преподобным Месропом Маштоцем. Именно святитель Исаак стал вдохновителем и сотрудником святого Маштоца в деле создания армянской письменности и книжности. После 405 года Исаак и Месроп посвятили себя переводу Священного Писания, богословских и богослужебных текстов на армянский язык. В основу были положены сирийские и греческие рукописи, доставлявшиеся в Армению специальными посланцами католикоса. Сам он возглавил группу переводчиков, которая вскоре завершила работу над Ветхим Заветом, а Месроп Маштоц перевел Новый Завет. За сравнительно короткий срок святитель Исаак и преподобный Маштоц подготовили целое поколение переводчиков, которые перевели и другие необходимые тексты.
Молодой и неопытный царь Арташес вел неподобающую царю разгульную жизнь, не слушаясь ни отеческих наставлений великого Исаака, ни прещений князей. Вскоре он стал ненавистен подданным, и князья решили свергнуть Арташеса с царского трона. Положение осложнялось тем, что Арташес был последним представителем династии Аршакидов, и его свержение означало бы упразднение царства и всецелое подчинение Армении Персии. С этой безумной затеей князья обратились к католикосу, прося его примкнуть к ним.
Не поддавшись ни уговорам, ни угрозам князей, полный пастырской любви даже к развратному Арташесу, архипастырь смело заявил, что не может променять своего царя на правителя-перса:
“Не дай Бог, чтобы я предал своё заблудшее овча волкам или вместо того, чтобы заботиться об его исцелении, ниспроверг его в бездну. Хотя царь и блудит, но он крещён; хотя и блудит, но он – христианин. Грешит плотью, но в своей душе он верит во Христа. Да, он питает немощь к женщинам, но не поклоняется огню. Итак, я не променяю свою больную овцу на здорового волка!”
Не достигнув желаемого, нахарары решили вместе с царём свергнуть и католикоса. В начале 428 года они отправились ко двору персидского царя Бахрама V (420-438), где обвинили своего царя и первоиерарха в том, что они предались грекам. Бахрам вызвал Арташеса и святителя Исаака к своему двору, где их ожидали князья вместе со своим споспешником епископом Сурмаком. По их требованию персидский двор лишил Арташира царства, а Исаак был смещён с кафедры католикоса. Они были арестованы и отправлены в заточение, а их имущество конфисковано. Царство Великой Армении было упразднено, а страна была превращена в простую провинцию во главе с правителем-персом.
Тем временем князья, приведшие страну к трагедии, горько сожалели о содеянном и умоляли святителя вернуться на свою кафедру вместо поставленного  персами Католикоса , умершего в 437 году. Католикос простил кающихся, однако отказался снова взойти на престол.

On September 7, 439, in the village of Blur in the province of Bargevand, Sahak Partev the Great, the 10th Catholicos of All Armenians, died. “A Parthian by origin, the second enlightener of Armenia”, after Grigor Il-Savorich. He became Catholicos during the period when a significant part of Armenia came under the rule of the Persian Empire, and the Sassanid rulers, who professed Mazdaism, tried to suppress the national and religious identity of the subjugated people. In 400, the Patriarch of Constantinople John Chrysostom sent to Armenia a decree of the Second Ecumenical Council on the celebration of the Nativity of Christ and the Epiphany separately, according to Roman custom. But Isaac never responded to this message, and the Armenians preserved the old tradition. But to strengthen the faith, the Armenians needed to have the Holy Scripture in their own language, which at that time did not yet have a written language.  The greatest achievement that took place during the years of Catholicos Isaac and with his direct participation was the creation of the Armenian alphabet in 405 by Saint Mesrop Mashtots. It was Saint Isaac who became the inspiration and collaborator of Saint Mashtots in the creation of Armenian writing and book culture. After 405, Isaac and Mesrop devoted themselves to the translation. The Holy Scripture in its own language, which at that time did not yet have a written language. The greatest achievement that took place during the years of Catholicos Isaac and with his direct participation was the creation of the Armenian alphabet in 405 by St. Mesrop Mashtots. It was St. Isaac who became the inspiration and collaborator of St. Mashtots in the creation of Armenian writing and book-learning. After 405, Isaac and Mesrop devoted themselves to translating the Holy Scripture, theological and liturgical texts into Armenian. They were based on Syriac and Greek manuscripts delivered to Armenia by special envoys of the Catholicos. He himself headed a group of translators, which soon completed work on the Old Testament, and Mesrop Mashtots translated the New Testament. In a relatively short time, St. Isaac and St. Mashtots trained an entire generation of translators who translated other necessary texts.  The young and inexperienced king Artashes led a dissolute life unbecoming a king, not listening to either the paternal instructions of the great Isaac or the rebukes of the princes. Soon he became hated by his subjects, and the princes decided to overthrow Artashes from the royal throne. The situation was complicated by the fact that Artashes was the last representative of the Arshakids dynasty, and his overthrow would mean the abolition of the kingdom and the complete subordination of Armenia to Persia. With this crazy idea, the princes turned to the Catholicos, asking him to join them.  Not yielding to either the princes’ persuasions or threats, full of pastoral love even for the depraved Artashes, the archpastor boldly declared that he could not exchange his king for a Persian ruler: “God forbid that I should give my lost sheep to the wolves or, instead of caring for his healing, cast him into the abyss. Although the king fornicates, he is baptized; although he fornicates, he is a Christian. He sins in the flesh, but in his soul he believes in Christ. Yes, he has a weakness for women, but he does not worship fire. So, I will not exchange my sick sheep for a healthy wolf!” Having failed to achieve what they wanted, the nakharars decided to overthrow the Catholicos along with the king.  At the beginning of 428, they went to the court of the Persian king Bahram V (420-438), where they accused their king and first hierarch of having surrendered to the Greeks. Bahram summoned Artashes and Saint Isaac to his court, where the princes were waiting for them along with their accomplice Bishop Surmak. At their request, the Persian court deprived Artashes of the kingdom, and Isaac was removed from the see of Catholicos. They were arrested and sent into prison, and their property was confiscated. The kingdom of Greater Armenia was abolished, and the country was turned into a simple province headed by a Persian ruler. Meanwhile, the princes who had led the country to tragedy bitterly regretted what they had done and begged the saint to return to his see instead of the Catholicos appointed by the Persians, who died in 437.  The Catholicos forgave the repentants, but refused to ascend the throne again.

1865 թվականի օգոստոսի 22-ին Վաղարշապատեում վախճանվել է Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Մաթևոս Ա Կոնստանդնուպոլսեցի (Չուխաճյան) 1858-1865 թթ.

Ներսես Աշտարակեցի կաթողիկոսի մահից հետո Էջմիածնում գումարված ազգային եկեղեցական ժողովը որոշեց կաթողիկոս ընտրել արևմտահայ եպիսկոպոսներից մեկին՝ Պոլսո պատրիարքարանի հետ կապերն էլ ավելի ամրապնդելու նպատակով, և մայիսի 17-ին Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս ընտրվեց Մաթևոս արք. 1858 թ.
Մաթևոս Ա-ն փորձում է ընդլայնել կաթողիկոսի լիազորությունները Հայաստանում։   Այդ նպատակով նա կազմում է Հայ Եկեղեցու նոր կանոնադրությունը և ուղարկում Ռուսաց արքունիկ  հաստատման։   Սակայն նա այդպես էլ պատասխան չստացավ։

22 августа 1865 года Вагаршапате- скончался Матевос I Констанднуполсеци (Чухачян)- Католикос всех армян 1858-1865.
После смерти Католикоса  Нерсеса Аштаракеци созванное в Эчмиадзине национальное церковное собрание решило избрать католикосом одного из западноармянских епископов, чтобы еще больше укрепить связи с Константинопольским Патриархатом и Архиепископ Матевос был избран Католикосом Всех Армян 17 мая 1858 года,
Матевос  I пытается расширить полномочия Католикоса в Армении.  С этой целью он составляет новый устав Армянской церкви и отправляет его на утверждение правительству РИ.  Однако ответа он так и не получил.

On August 22, 1865, Vagharshapat – Matevos I Konstantinupolsetsi (Chukhachyan) – Catholicos of All Armenians 1858-1865 died.
After the death of Catholicos Nerses Ashtaraketsi, the national church assembly convened in Echmiadzin decided to elect one of the Western Armenian bishops as Catholicos in order to further strengthen ties with the Patriarchate of Constantinople and Archbishop Matevos was elected Catholicos of All Armenians on May 17, 1858,
Matevos I tries to expand the powers of the Catholicos in Armenia. For this purpose, he draws up a new charter for the Armenian Church and sends it to the government of the Republic of Ingushetia for approval. However, he never received an answer.

1951 թվականի օգոստոսի 21-ին Էջմիածնի շրջանի Ոսկեհատ գյուղում ծնվել է Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին Բ  Ոսկեացին (Գրիգոր Ներսիսյան)։ 

1972 թվականի հոկտեմբերի 15-ին ձեռնադրվել է վարդապետ և ի պատիվ Ավարայրի ճակատամարտում նահատակված իշխան Գարեգին Սրվանձտյանի՝ ստացել Գարեգին անունը։
Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Վազգեն Ա-ի մահից հետո համարվում էր Հայոց պատրիարքի ամենահավանական թեկնածուն ընտրությունների երկրորդ փուլում, Գարեգին արքեպիսկոպոսը հանեց իր թեկնածությունը հօգուտ Կիլիկյո Մեծն Տանն Կաթողիկոսի Գարեգին Բ-ի, վերջինիս մահից հետո 1999 թվականի հոկտեմբերի 27-ին կայացած Ազգային Եկեղեցական ժողովը, որում  ընտրվել է Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս։
Գարեգին Բ կաթողիկոսի օրոք կառուցվել է ավելի քան 100 եկեղեցի, 40-ից ավելին վերանորոգվել։   Մայր Աթոռ Էջմիածնում ավարտվել են մեծածավալ շինարարական աշխատանքները.

21 августа 1951 года в селе Воскеат, Эчмиадзинского района- родился -Верховный Патриарх и Католикос Всех Армян Гарегин II Воскеатци (Григор Нерсисян). 132-й Католикос Армянской Апостольской церкви с 4 ноября 1999 г.
15 октября 1972 г был рукоположен иеромонахом и в честь Гарегина князя Срвандзтяна, павшего мученической смертью в Аварайрской битве, он принял имя Гарегин.
После смерти Католикоса Всех Армян Вазген I считался наиболее вероятным кандидатом на Армянский Патриархат во время выборов Католикоса 1995 года,  во втором туре выборов архиепископ Гарегин снял свою кандидатуру в пользу Католикоса  Великого Дома Киликийского. Гарегин II, после смерти последнего он был избран Католикосом всех армян на Национально-церковном собрании, состоявшемся 27 октября 1999 г.
За время правления Католикоса Карегина II было построено более 100 церквей и более 40 отремонтировано.  Выполнены масштабные строительные работы в Первопрестольном Эчмиадзине.

On August 21, 1951, in the village of Voskehat, Echmiadzin region, the Supreme Patriarch and Catholicos of All Armenians Garegin II Voskehattsi (Grigor Nersisyan) was born. The 132nd Catholicos of the Armenian Apostolic Church since November 4, 1999.
On October 15, 1972, he was ordained a hieromonk and in honor of Garegin Prince Srvandztyan, who died a martyr’s death in the Battle of Avarayr, he took the name Garegin.
After the death of the Catholicos of All Armenians, Vazgen I was considered the most likely candidate for the Armenian Patriarchate during the 1995 Catholicos elections; in the second round of elections, Archbishop Garegin withdrew his candidacy in favor of the Catholicos of the Great House of Cilicia.  Garegin II, after the death of the latter he was elected Catholicos of All Armenians at the National Church Assembly held on October 27, 1999. During the reign of Catholicos Karekin II, more than 100 churches were built and more than 40 were renovated. Large-scale construction work was carried out in the Mother See of Echmiadzin.

1994 թվականի օգոստոսի 18-ին Էջմիածնում վախճանվել է Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Վազգեն Ա-ն (Լևոն-Կարապետ Պալճյան)

1955 թվականի սեպտեմբերի 30-ին: գաղտնի քվեարկությամբ ընտրվեց Կաթողիկոս ;  Նույն թվականի հոկտեմբերի 2-ին տեղի ունեցավ նրա գահակալությունը։
1950-1960-ական թվականներին եղել է աշխարհի բոլոր հայկական գաղթօջախներում։  Նրա ջանքերով կազմավորվել է Հայ առաքելական եկեղեցու օտար թեմերի հիմնական մասը (1966 թ.)։
Նա հայ ժողովրդի հիշողության մեջ թողեց միայն վառ հիշողություններ՝ լցված անսահման հարգանքով։  Որպես հայության հոգևոր դաստիարակ և առաջնորդ՝ նա շուրջ քառասուն տարի մարդկանց կյանք մտցրեց մարդասիրություն, բարություն և հասկացողություն՝ միշտ պատրաստ լինելով օգնելու իր մերձավորին։

18 августа 1994 года в Эчмиадзине- скончался 130-й Католикос Армянской Апостольской церкви Вазген I (Левон-Карапет Палчян) уроженец Бухареста-  30 сентября 1955 года тайным голосованием был избран Верховным Патриархом и Католикосом всех армян; 2 октября того же года состоялась его интронизация.
В 1950—1960-х посетил все армянские колонии мира. Благодаря его усилиям была сформирована основная часть зарубежных епархий Армянской Апостольской Церкви (1966).
Оставил в памяти армянского народа только светлые воспоминания, преисполненные бесконечного уважения. Как духовный наставник и лидером армян, он порядка сорока лет привносил в жизни людей гуманизм, доброту и понимание, всегда будучи готовым помочь ближнему.

On August 18, 1994, the 130th Catholicos of the Armenian Apostolic Church, Vazgen I (Levon-Karapet Palchyan), a native of Bucharest, passed away in Echmiadzin. On September 30, 1955, he was elected Supreme Patriarch and Catholicos of All Armenians by secret ballot; his enthronement took place on October 2 of the same year.
In the 1950s and 1960s, he visited all the Armenian colonies in the world. Thanks to his efforts, the majority of the foreign dioceses of the Armenian Apostolic Church were formed (1966).
He left only bright memories in the memory of the Armenian people, filled with endless respect. As a spiritual mentor and leader of the Armenians, for about forty years he brought humanism, kindness and understanding into the lives of people, always being ready to help his neighbor.

1173 թվականի օգոստոսի 13-ին Ռոմկլայում (Կիլիկիայի Հայոց թագավորություն) վախճանվել է սուրբ Ներսես Շնորհալին (Ներսես Կլադեցի, Ներսես Երգիչ)

Հայ եկեղեցական առաջնորդ, աստվածաբան, բանաստեղծ, երաժշտագետ, երգահան, պատմաբան, Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս 1166 թվականից։  

13 августа 1173 года в Ромкла (Армянское Киликийское царство)- скончался Святой Нерсес Шноорали (Нерсес Кладеци, Нерсес Певец)- армянский церковный деятель, богослов, поэт, музыковед, песенник, историк, с 1166 католикос всех армян.  За разностороннюю одаренность современники его называли Шнорали.

On August 13, 1173, Saint Nerses Shnoorali (Nerses Kladetsi, Nerses the Singer), an Armenian church figure, theologian, poet, musicologist, songwriter, historian, and Catholicos of All Armenians from 1166, passed away in Romkla (Armenian Kingdom of Cilicia). For his versatile talent, his contemporaries called him Shnorhali.

1670 թ-ի օգոստոսի 12- ինԿամենեց-Պոդոլսկում, Ռեչ Պոսպոլիտա – ծնվել է Ռոշքա Ստեփանոսի Ստեփանյան (Ռոշքյան Կամենացի)– բառարանագիր, եկեղեցական, մշակութային գործիչ։ 1713 թվականից եղել է եպիսկոպոս։

Անձամբ ծանոթ է եղել Խաչատուր Երզնկացու, Ներսես Երևանցու, Իսրայել Օրու հետ։ Որպես ավագերեց և կրոն, առաջնորդ պաշտոնավարել է լեհահայ եկեղեցիներում, զբաղվել հայ համայնքի լուսավորությամբ, նորոգել է Տրանսիլվանիայի և հայկական այլ բնակավայրերի եկեղեցիները։ 1715 թվականից եղել է լեհահայոց թեմի առաջնորդի տեղակալ։ Լեմբերգում, Կամենիցում, Ստանիսլավում ստեղծել է հայկական միություններ, հաստատել կանոններ։Պաշտոնավարմանը զուգընթաց զբաղվել է գիտության ու մշակույթի հարցերով։ Գրել է փիլիսոփայանկան, աստվածաբանական, բառարանագիտական, քերականական, ժամանակագրական, կենսագրական և այլ բնույթի աշխատություններ։ Ռոշքայի մատենագիտական ժառանգության մեջ առավել կարևոր է «Գանձ հայոց լեզու»-ի կամ «Բառարան Ստեփանյան»-ը, որի վրա հեղինակն աշխատել է ավելի քան 30 տարի։ Այդ աշխատությունը հայերենի բառապաշարի առաջին ծավալուն, մատենագիտության վրա հիմնված, հավաքածուն է։ Ունի երկու մաս՝ հայերեն-լատիներեն և լատիներեն-հայերեն։ Առաջին մասը, որ ավելի ստվար է, համատեղում է բացատրական և թարգմանական բառարանների հատկանիշները։ Հայերեն բառերի դիմաց նշվում են դրանց մատենագիտական աղբյուրները, լատիներեն հոմանիշները, բերվում են բառիմաստները ցուցադրող օրինակներ։ Երկրորդ մասի բառահոդվածներում տրվում է լատիներեն բառերի թարգմանությունները։ Բառարանը ցայժմ ձեռագիր վիճակում է։

12 августа 1670 года в Каменце-Подольске Речи Посполитой родился Рошка Степанос Степанян (Рошкян Каменаци) – лексикограф, церковный деятель, деятель культуры.  Он был епископом с 1713 года.  Он был лично знаком с Хачатуром Ерзнкаци, Нерсесом Ереванци, Исраэлем Ори.  Будучи старейшиной и религиозным деятелем, он служил в польско-армянских церквях, занимался просвещением армянской общины, ремонтировал церкви в Трансильвании и других армянских поселениях.  С 1715 года он был заместителем председателя Польско-Армянской епархии.  В Лемберге, Каменице, Станиславе он создавал армянские объединения, устанавливал правила. Одновременно со своей должностью занимался вопросами науки и культуры.  Он писал философские, богословские, лексикологические, грамматические, хронологические, биографические и другие труды.  Среди библиографического наследия Рошки наиболее важным является «Гандзовский армянский язык» или «Словарь Степаняна», над которым автор работал более 30 лет.  Эта работа представляет собой первое обширное библиографическое собрание армянской лексики.  Он состоит из двух частей: армяно-латинской и латино-армянской.  Первая часть, более сильная, сочетает в себе черты толкового и переводного словарей.  Перед армянскими словами упоминаются их библиографические источники, латинские синонимы и приводятся примеры, показывающие значения.  Переводы латинских слов даны в словоартичах второй части.  В настоящее время словарь находится в рукописной форме.

On August 12, 1670, in Kamenets-Podolsk, Rech Pospolita, Roshka Stepanos Stepanyan (Roshkyan Kamenatsi) was born – lexicographer, churchman, cultural figure.  He was a bishop from 1713.  He was personally acquainted with Khachatur Yerznkatsi, Nerses Yerevantsi, Israel Oru.  As an elder and religious leader, he served in Polish-Armenian churches, engaged in the enlightenment of the Armenian community, renovated churches in Transylvania and other Armenian settlements.  From 1715, he was the deputy leader of the Polish-Armenian Diocese.  In Lemberg, Kamenice, Stanislav, he created Armenian associations, established rules. Along with his tenure, he dealt with issues of science and culture.  He wrote philosophical, theological, lexicological, grammatical, chronological, biographical and other works.  Among Roshka’s bibliographic heritage, the most important is “Gandz Armenian language” or “Dictionary Stepanyan”, on which the author worked for more than 30 years.  This work is the first extensive, bibliographically based collection of Armenian vocabulary.  It has two parts: Armenian-Latin and Latin-Armenian.  The first part, which is stronger, combines the features of explanatory and translation dictionaries.  In front of Armenian words, their bibliographic sources, Latin synonyms are mentioned, and examples are given showing the meanings.  The translations of Latin words are given in the word articles of the second part.  The dictionary is currently in manuscript form.

1691 թվականի օգոստոսի 8-ին  Վաղարշապատում- մահացել է Եղիազար Ա Այնթափցին– Ամենայն հայոց կաթողիկոս 1681 թվականից առ 1691 թվականը։

  Իր հայրապետության ընթացքում Եղիազար Ա կաթողիկոսը վերացնում է Մայր Աթոռի՝ նախորդների ժամանակներից մնացած պարտքերը, ինչպես նաև կատարում է մի շարք շինարարական, նորոգչական աշխատանքներ։ Կառուցում ու նորոգում է շատ եկեղեցիներ ու վանքեր, պարսպապատում է Սբ. Հռիփսիմե, Սբ. Գայանե վանքերը, հիմնում վերջինիս գավիթը, կառուցում միաբանական խցեր։ Մայր Աթոռի ներսում, Սուրբ Իջման տեղում կանգնեցնում է չորս սյուներով կաթողիկե։ Կառուցում է Մայր տաճարի պատարագ մատուցելու սեղանը, իսկ տաճարի տանիքին կառուցում է ևս երեք զանգակատուն՝ արևելյան, հյուսիսային և հարավային կողմերում, որոնցով տաճարի տանիքը դարձավ հինգ գմբեթ։ Ճարտար ու գործերում հաջողակ կաթողիկոսը ուրիշ բազում գործեր էլ արեց և վախճանվեց 1690 թ. թաղվելով Սբ. Գայանեի գավթի աջ կողմում։
Կաթողիկոսական գահին Եղիազար Ա Այնթափեցուն հաջորդում է Նահապետ Ա Եդեսացին։

8 августа 1691 года в Вагаршапате скончался Егиазар Первый Айнтапци, Католикос всех армян с 1681 по 1691 год.-  Во время своего патриархата Католикос Егиазар I ликвидировал долги Первопрестольного со времен своих предшественников, а также выполнил ряд строительных и ремонтных работ.  Он строит и ремонтирует множество церквей и монастырей, ограждает церковь Св.  Рипсиме, Св.  В монастырях Гаяне устраивают притвор последнего, строят монашеские кельи.  Внутри Первопрестольного, на месте Святого Сошествия, возведен четырехколонный собор.  Он строит престол собора, а на крыше собора возводит еще три колокольни, с восточной, северной и южной сторон, с помощью которых крыша собора стала пятиглавой.  Умный и успешный католикос совершил много других дел и умер в 1690 году.  быть похороненным в Св.  Справа от вестибюля Гаяне.
На католикосском престоле Егиазара I Айнтапецу сменил Патриарх I Едесаци.

On August 8, 1691, Yeghiazar A Aintaptsi, Catholicos of All Armenians from 1681 to 1691, died in Vagharshapat.   During his patriarchate, Catholicos Yeghiazar I eliminated the debts of the Mother See from the time of his predecessors, and also performed a number of construction and repair works.  He builds and repairs many churches and monasteries, fences St.  Hripsime, St.  Gayane monasteries establish the latter’s vestibule, build monastic cells.  Inside the Mother See, at the place of the Holy Descent, a cathedral with four columns is erected.  He builds the altar table of the Cathedral, and on the roof of the cathedral he builds three more bell towers, on the eastern, northern and southern sides, with which the roof of the cathedral became five domes.  The clever and successful Catholicos did many other things and died in 1690.  being buried in St.  To the right of Gayane’s vestibule.

Eghiazar I Aintapetsu was succeeded by Patriarch I Edesatsi on the Catholicosic throne.

1738 թվականի օգոստոսի 5-ին Նոր Ջուղոայում ծնվել է գրող, թարգմանիչ,  Աստվածատուր Բաբիկյանը։

5 августа 1738 в Нор Джуге- родился Астватзатур Бабикян- писатель, переводчик, один из основателей и первый настоятель Мхитарянской конгрегации,

On August 5, 1738, Astvatsatur Babikyan, a writer, translator, one of the founders and first rector of the Mkhitaryan Congregation, was born in Nor Jug.