Ճակատամարտը դարձավ հայ ժողովրդի ազատության ձգտման խորհրդանիշ՝

775 թվականի ապրիլի 24-25-ին՝ Բագրևանդ գավառի Արձնի գյուղի մոտ տեղի ունեցավ Արձնիի ճակատամարտը։

հայ ժողովրդի պատմության ամենավառ էջերից մեկն է, որն ընդգծում է նրա աննկուն ոգին և ազատության համար պայքարի անսասան կամքը: 774-775 թվականներին Արաբական խալիֆայության դեմ հայերի ապստամբության վերջին և ամենախոշոր մարտը տեղի ունեցավ 775 թվականի ապրիլի 24-25-ին՝ Բագրևանդ գավառի Արձնի գյուղի մոտ, Արածանի գետի ափին։
Ապրիլի 24-ին 30 հազարանոց արաբական բանակը, Ամր իբն Իսմայիլի գլխավորությամբ, ներխուժեց Բագրևանդ՝ ճանապարհին ջախջախելով հայկական ուժերը Արճեշի ճակատամարտում: Հայկական 5 հազարանոց զորքը, Մուշեղ Մամիկոնյանի հրամանատարությամբ, թողնելով Կարինի պաշարումը, շտապեց Բագրևանդ՝ Արածանի գետն անցնելով և թշնամու հետ առաջին ընդհարումն ունենալով: Ապրիլի 25-ի լուսաբացին սկսվեց վճռական ճակատամարտը: Հայերը սկզբում կարողացան հետ մղել արաբներին, սակայն վերջիններիս ստացած օգնությունը հակահարձակման հնարավորություն տվեց, և հայկական զորքը, որը հիմնականում բաղկացած էր ռամիկներից, պարտություն կրեց։
Այս ճակատամարտում հայկական կողմը կրեց ծանր կորուստներ՝ զոհվեց 3000 մարտիկ, այդ թվում՝ հայկական ազնվական տների ներկայացուցիչներ: Բագրատունյաց տոհմից ընկան Սմբատ սպարապետն ու Սահակը, Մամիկոնյանց տոհմից՝ Մուշեղ զորավարն ու տոհմապետ Սամվելը, Գնունյաց տոհմից՝ Դաշույն Վահանը և այլ նախարարներ: Չնայած պարտությանը, Արձնիի ճակատամարտը դարձավ հայ ժողովրդի ազատության ձգտման խորհրդանիշ՝ ոգեշնչելով սերունդներին: Այն վկայում է հայերի աննկուն պայքարի և հայրենիքի համար զոհաբերության մասին

:
Непреклонный дух армян: Битва при Ардзни. Произошла 24–25 апреля 775 года вблизи села Ардзни, в гаваре Багреванд, на берегу реки Арацани.
Битва при Ардзни — одна из ярчайших страниц армянской истории, воплощающая несгибаемый дух народа и его непревзойденную волю к свободе. Последнее и наиболее масштабное сражение восстания армян против Арабского халифата в 774–775 годах
24 апреля 30-тысячная арабская армия под командованием Амра ибн Исмаила вторглась в Багреванд, одержав победу в битве при Арчеше. Армянское войско численностью 5 тысяч человек под руководством Мушега Мамиконяна, оставив осаду Карина, поспешило в Багреванд через Басен, переправилось через Арацани и вступило в первый бой с врагом. На рассвете 25 апреля началась решающая битва. Вначале армяне смогли оттеснить арабов, но подкрепление, прибывшее к противнику, позволило арабам перейти в контрнаступление, и армянское войско, состоявшее преимущественно из ополченцев, потерпело поражение.
В битве при Ардзни армяне понесли тяжелые потери: погибло 3000 воинов, включая представителей знатных родов. Из рода Багратуни пали спарапет Смбат и его родственник Сахак, из рода Мамиконянов — военачальник Мушег и глава рода Самвел, из рода Гнуни — Дашуй Вахан и другие нахарары. Несмотря на поражение, битва при Ардзни стала символом стремления армян к свободе, вдохновляя будущие поколения. Она свидетельствует о героической борьбе и готовности армянского народа жертвовать собой ради родины.

The Unyielding Spirit of the Armenians: The Battle of Ardzni took place on April 24–25, 775, near the village of Ardzni in the Bagrevand region, on the banks of the Aratsani River
The Battle of Ardzni stands as one of the most vivid chapters in Armenian history, embodying the indomitable spirit and unwavering resolve of the Armenian people in their quest for freedom. The final and largest battle of the Armenian rebellion against the Arab Caliphate in 774–775 .
On April 24, a 30,000-strong Arab army, led by Amr ibn Ismail, invaded Bagrevand after their victory in the Battle of Archesh. The 5,000-strong Armenian force, commanded by Mushegh Mamikonian, abandoned the siege of Karin and marched through Basen to Bagrevand. Crossing the Aratsani River, they engaged the enemy in an initial skirmish. At dawn on April 25, the decisive battle began. Initially, the Armenians managed to push back the Arabs, but the arrival of Arab reinforcements allowed the enemy to launch a counterattack, defeating the Armenian army, which consisted mainly of militia.
The Battle of Ardzni brought heavy losses to the Armenian side, with 3,000 warriors perishing, including prominent figures from noble families. From the Bagratuni clan, Sparapet Smbat and his kinsman Sahak fell; from the Mamikonian clan, commander Mushegh and clan leader Samuel; from the Gnuni clan, Dashuy Vahan, along with other noblemen. Despite the defeat, the Battle of Ardzni became a symbol of the Armenian people’s aspiration for freedom, inspiring generations to come. It stands as a testament to their heroic struggle and willingness to sacrifice for their homeland.