Հայ ռազմական բժիշկի կյանքն ու ողբերգական մահը

Վահե Գառնիկի Ավետյանը ծնվել է 1979 թվականի օգոստոսի 2-ին: Նա հայ ռազմական բժիշկ էր, Հայաստանի զինված ուժերի բուժծառայության մայոր: Կրթություն է ստացել Երևանի պետական բժշկական համալսարանում՝ մասնագիտանալով որպես քիթ-կոկորդ-ականջաբան:

2004 թվականից ծառայել է Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության նախարարության կենտրոնական զինվորական հոսպիտալում՝ նվիրվածությամբ կատարելով իր մասնագիտական պարտականությունները:

2012 թվականի հունիսի 17-ի երեկոյան Վահե Ավետյանը, մի խումբ բժիշկների հետ, քաղաքացիական հագուստով այցելել է գործարար Ռուբեն Հայրապետյանին պատկանող «Հարսնաքար» ռեստորան: Ժամը 23:00-ի սահմաններում նրա և մատուցողի միջև վեճ է սկսվել, որի պատճառը եղել է Ավետյանի կրած սպորտային համազգեստը: Չնայած Վահեն և նրա ընկերները կատարել են մատուցողի՝ հագուստը փոխելու պահանջը, վիճաբանությունը շարունակվել է: Վեճի ընթացքում մատուցողը բռունցքով հարվածել է, որին միացել են ռեստորանի գործավարներն ու անվտանգության աշխատակիցները: Վահե Ավետյանը, Էդգար Միկոյանը, Արկադի Աղաջանյանը, Գարիկ Սողոմոնյանը և Արտակ Բայադյանը ենթարկվել են դաժան ծեծի: Վահե Ավետյանն ու Արտակ Բայադյանը անգիտակից վիճակում տեղափոխվել են հիվանդանոց:

Հունիսի 18-ին՝ ժամը 3:00-ի սահմաններում, Վահե Ավետյանը ենթարկվել է գանգուղեղային վիրահատության: Երկրորդ վիրահատությունից հետո՝ հունիսի 29-ին, ժամը 18:15-ի սահմաններում, կոմայից դուրս չգալով, նա մահացել է:

Դեպքի քննությունն սկզբում անցկացրել է Հայաստանի պաշտպանության նախարարության քննչական ծառայությունը, այնուհետև գործը փոխանցվել է Ոստիկանության քննչական ծառայությանը: Քրեական գործ է հարուցվել Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով՝ «դիտավորությամբ մեկ ուրիշին մարմնական վնասվածք պատճառելը կամ առողջությանն այլ ծանր վնաս պատճառելը, որը վտանգավոր է կյանքի համար կամ առաջացրել է տեսողության, խոսքի, լսողության կամ որևէ օրգանի կամ օրգանի ֆունկցիայի կորուստ… պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից յոթ տարի ժամկետով»:

Ձերբակալվել է յոթ անձ, մեղադրանք է առաջադրվել վեց հոգու: Հետագայում մեղադրանքը վերաորակավորվել է՝ 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ և 14-րդ կետերով՝ «դիտավորությամբ առողջությանը ծանր վնաս պատճառելը… մի խումբ անձանց կամ կազմակերպված խմբի կողմից… անզգուշությամբ առաջացնելով տուժողի մահ», ինչպես նաև 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և 118-րդ հոդվածով:

Հանրային և քաղաքական մարմինները մեղադրական հայտարարություններ են արել՝ կապված Վահե Ավետյանի մահվան հետ: Հունիսի 19-ին դեպքը դատապարտել է «Հարսնաքար» ռեստորանի սեփականատեր, Ազգային ժողովի պատգամավոր Ռուբեն Հայրապետյանը: Ավետյանի մահից հետո երեք քաղաքական կուսակցություն հայտարարություններ են տարածել:

Հունիսի 30-ին ռեստորանի մոտ մի քանի հարյուր մարդ մոմավառություն է կազմակերպել՝ ի հիշատակ Վահե Ավետյանի: Նույն օրը Լոս Անջելեսում՝ Հայաստանի Հանրապետության հյուպատոսարանի մոտ, տեղի է ունեցել բողոքի ակցիա: Հուլիսի 1-ին առավոտյան պաշտպանության նախարարության պաշտոնատար փոխգնդապետը պայթուցիկ զինամթերքով մեկնել է «Հարսնաքար»՝ սպառնալով պայթեցնել ռեստորանը: Այդ արարքը հետագայում որակվել է որպես վրիժառություն և ինքնադատաստանի փորձ: Նույն օրը բողոքի ցույցեր են տեղի ունեցել Հայաստանի Հանրապետության նախագահի նստավայրի և գլխավոր դատախազության շենքերի առջև:

Հուլիսի 2-ին կայացել է Վահե Ավետյանի հուղարկավորությունը, որի կազմակերպման համար ստեղծվել էր հանրային հանձնաժողով: Նույն օրը Զորի Բալայանը հրապարակել է Ավետյանի հոսպիտալում կատարված այցերի մասին իր հուշագրությունը: Հուլիսի 3-ին Ռուբեն Հայրապետյանը հայտարարել է պատգամավորի պաշտոնից հրաժարվելու մասին՝ իրեն վերագրելով Ավետյանի մահվան բարոյական պատասխանատվությունը:

Հուլիսի 4-ին չորս ոչ կոալիցիոն կուսակցություններ դիմել են Ազգային ժողովի նախագահին՝ խնդրելով կազմակերպել պաշտոնական հանդիպում գործը քննողների հետ: Հուլիսի 9-ին ԱԺ նախագահը մերժել է այդ դիմումը: Բողոքի ակցիա է տեղի ունեցել նաև Վահե Ավետյանի մահվան 40-րդ օրը: Օգոստոսի 8-ին «Հարսնաքար» ռեստորանի մոտ կազմակերպվել է մոմավառություն, և երթ է անցկացվել Երևանի Ավան թաղամասում:

Վահե Ավետյանի սպանությունը ցնցել է հայ հասարակությանը՝ դառնալով արդարության և պատասխանատվության պահանջի խորհրդանիշ: Նրա կյանքն ու նվիրվածությունը հայրենիքին և բժշկական մասնագիտությանը մնում են ոգեշնչման աղբյուր, իսկ նրա մահը ընդգծում է Հայաստանում արդարադատության համակարգի բարեփոխումների անհրաժեշտությունը: