Հայ Լեզվի Անմար Պահապան

Գաբրիել Գևորգի Մենևիշյանը (Բյուզանդ) մահացել է 1936 թվականի նոյեմբերի 14-ին Նովի Սադում՝ կյանքի 72-րդ տարում, թողնելով հետևում Մխիթարյան միաբանության անգերազանցելի ժառանգություն՝ որպես լեզվաբան, հայագետ, «Հանդես ամսօրյա»-ի խմբագիր (1895–1898), Կ. Պոլսի Մխիթարյան դպրոցի տնօրեն և ուսուցիչ։

Ծնվել է 1864 թվականի ապրիլի 3 (15)-ին Ստամբուլում։ 1878 թվականին մեկնել է Վիեննա, 1882 թվականին դարձել Մխիթարյան միաբանության անդամ, 1887 թվականին՝ քահանա։ 1886–1889 թթ. դասախոսել է միաբանության դպրոցում, 1889–1892 թթ.՝ Զմյուռնիայում, 1892–1913 թթ.՝ Կ. Պոլսում։ 1913 թվականին ուղարկվել է Նովի Սադ՝ միաբանության տնտեսական գործերը տնօրինելու։ 

Քննել է հայերեն բառերի ծագումնաբանությունը, ոսկեդարյան հայերենի և աշխարհաբարի քերականությունն ու ուղղագրությունը։ Հեղինակել է «Արդի լեզուագիտութիւնը» (հ. 1, 1903), «Գիրք գրելու արուեստը» (1898), եռահատոր «Պատկերազարդ բնական պատմութիւն» (1897) դասագիրքը, «Ազգաբանութիւն ազնուական զարմին Տիւզեանց» (1890), «Հայերէն լեզուի ուղղագրութեան խնդիրը» (1910), «Գրիգոր Մագիստրոսի «Գամագտականի» ամբողջական լուծումը» (1912)։ Կատարել է թարգմանություններ, անդրադարձել ազգագրությանը։ 

Գաբրիել Մենևիշյանը մնաց Ստամբուլից Նովի Սադ տանող լեզվական կամուրջը՝ իր գրքերով, դասագրքերով, խմբագրական աշխատանքով և անսահման նվիրումով ոգեշնչելով սերունդներին հայերենի խորքերով և Մխիթարյան գիտական ոգով։

—

### Русский
Неугасающий хранитель армянского языка

Габриэл Георгиевич Меневишян (Бюзанд) скончался 14 ноября 1936 года в Нови-Саде на 73-м году жизни, оставив неизгладимое наследие Мхитарянской конгрегации как лингвист, арменист, редактор журнала «Хандес амсоря» (1895–1898), директор и учитель Константинопольской мхитарянской школы. Родился 3 (15) апреля 1864 года в Стамбуле. В 1878 году уехал в Вену, в 1882 стал членом конгрегации, в 1887 — священником. В 1886–1889 преподавал в школе конгрегации, в 1889–1892 — в Измире, в 1892–1913 — в Константинополе. В 1913 отправлен в Нови-Сад для управления экономическими делами конгрегации.

Исследовал этимологию армянских слов, грамматику и орфографию классического армянского и ашхарабара. Автор «Современной лингвистики» (т. 1, 1903), «Искусства письма» (1898), трёхтомного иллюстрированного учебника «Естественная история» (1897), «Этнографии знатного рода Тюзян» (1890), «Проблема орфографии армянского языка» (1910), «Полное решение “Гамагтакана” Григора Магистроса» (1912). Занимался переводами, этнографией.

Габриэл Меневишян остался языковым мостом от Стамбула до Нови-Сада — своими книгами, учебниками, редакторской работой и безграничной преданностью, вдохновляя поколения глубинами армянского языка и мхитарянским научным духом.

—

### English
Undying Guardian of the Armenian Language

Gabriel Gevorgovich Menevishyan (Byuzand) passed away on November 14, 1936, in Novi Sad at the age of 72, leaving an indelible legacy for the Mekhitarist Congregation as a linguist, Armenologist, editor of *Handes Amsorya* (1895–1898), director and teacher of the Constantinople Mekhitarist school. Born on April 3 (15), 1864, in Istanbul. In 1878 went to Vienna, joined the congregation in 1882, ordained priest in 1887. Taught at the congregation’s school (1886–1889), in Smyrna (1889–1892), Constantinople (1892–1913). In 1913 sent to Novi Sad to manage the congregation’s economic affairs.

Studied the etymology of Armenian words, grammar and orthography of Classical Armenian and vernacular. Authored *Modern Linguistics* (vol. 1, 1903), *The Art of Writing* (1898), three-volume illustrated *Natural History* textbook (1897), *Ethnography of the Noble Tyuzian Family* (1890), *The Issue of Armenian Orthography* (1910), *Complete Solution to Grigor Magistros’s “Gamagtakan”* (1912). Engaged in translations and ethnography.

Gabriel Menevishyan remained the linguistic bridge from Istanbul to Novi Sad — with his books, textbooks, editorial work, and boundless dedication, inspiring generations with the depths of the Armenian language and Mekhitarist scholarly spirit.

—