Ուզբեկստանի օպերայի և բալետի պետական թատրոնի հիմնադիր և պարուսույց

1906 թվականի մարտի 29-ին Ֆերգանա քաղաքում ծնվել է Թամարա Խանում Ուզբեկերեն։ Tamaraxonim; (Թամարա Արտեմի Պետրոսյան) – պարուհի, երգչուհի, դերասանուհի, պարուսույց։ ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1956)։

Ուզբեկստանի կանանց պարի կատարողական ոճի բարեփոխիչ՝ նա ուսումնասիրել է աշխարհի ժողովուրդների երգ ու պարի ֆոլկլորը և ստեղծել երգի ու պարի մանրանկարչության ժանրը։ Նրա «ԽՍՀՄ ժողովուրդների երգերն ու պարերը» և «Աշխարհի ժողովուրդների երգերն ու պարերը» հաղորդումները ներառում են ավելի քան 500 երգ 86 լեզուներով, խորեոգրաֆիկ ստեղծագործություններ և աշխարհի շատ ժողովուրդների պարեր։
Կատարողական արվեստն առանձնանում էր հատկապես արտահայտիչ դեմքի արտահայտություններով և ժեստերով («երգող ձեռքեր»)։ Պարերից են ուզբեկական (կատաուգոն, կարի նավո, քեշաույուն, փիլյա), Խորեզմ սյուիտ (դիլ խրուկ, սադր և այլն)։ Նա պարեր է կատարել սեփական ձևավորմամբ։
Շրջագայել է արտասահմանում՝ Ֆրանսիա (1925), Անգլիա (1935), Լեհաստան (1948), Չինաստան (1953), Նորվեգիա (1953), Ինդոնեզիա (1957), Չեխոսլովակիա (1959), Գերմանիա, Իրան, Իտալիա, Թուրքիա, Հնդկաստան, Մոնղոլիա, Պակիստան և այլն։ Ժողովրդական պարերի համաշխարհային 1-ին փառատոնի (Լոնդոն, 1935) մասնակից։
Մասնակցել է բալետի ազգային թատրոնի ձևավորմանը։ 1929-1934 թվականներին եղել է Սամարղանդի ուզբեկական երաժշտական և դրամատիկական թատրոնի մենակատարը և կազմակերպիչներից մեկը (1931 թվականից՝ Տաշքենդում), որը ստեղծվել է երաժշտական և փորձարարական անսամբլի հիման վրա (1939 թվականից՝ Ուզբեկստանի օպերայի և բալետի պետական թատրոն, այժմ՝ Ալիշեր Նավտերա Բոլշ): Նա ղեկավարում էր պարախումբը թատրոնում։
1933 թվականին մասնակցել է Ուզբեկստանի երաժշտական և դրամատիկական թատրոնի բալետի ստուդիայի կազմակերպմանը (հետագայում՝ Ուզբեկստանի հանրապետական բալետի դպրոց, 1947 թվականից՝ Ուզբեկական խորեոգրաֆիկ դպրոց, այժմ՝ Տաշքենդի ազգային պարի և խորեոգրաֆիայի պետական բարձրագույն դպրոց):
1934-1935 թվականներին եղել է Ուրգենչի Խորեզմի մարզային երաժշտական և դրամատիկական թատրոնի (այժմ՝ Աղահիի անվ.) կազմակերպիչներից, պարուսույց, պարուհի և ուսուցիչ-կրկնողուհի։
1934 թվականին նա խաղացել է Ինդրայի դերը Բորիս Յանովսկու «Ֆերենջի» բալետում։
1936 – 1941 թվականներին եղել է Ուզբեկստանի ֆիլհարմոնիայի և Ուզբեկստանի օպերայի և բալետի պետական թատրոնի մենակատար և պարուսույց։

29 марта 1906 года в Фергане-  родилась Тамара Ханум узб. Tamaraxonim; (Тамара Артёмовна Петросян)— танцовщица, певица, актриса, хореограф. Народная артистка СССР (1956).
Реформатор исполнительского стиля узбекского женского танца, изучала песенный и танцевальный фольклор народов мира, создала жанр песенно-танцевальной миниатюры. В её программах «Песни и танцы народов СССР» и «Песни и танцы народов мира» более 500 песен на 86 языках, хореографические композиции, танцы многих народов мира.
Исполнительское искусство отличалось особой выразительностью мимики и жеста («поющие руки»). Среди танцев — узбекские (катаугон, кари наво, кешауюн, пиля), хорезмская сюита (дил хроук, садр и др.). Участвовала в создании либретто первого узбекского балета «Гуландом» Е. Г. Брусиловского. Исполняла танцы в собственной постановке.
Гастролировала за рубежом: Франция (1925), Англия (1935), Польша (1948), КНР (1953), Норвегия (1953), Индонезия (1957), Чехословакия (1959), Германия, Иран, Италия, Турция, Индия, Монголия, Пакистан и др.
В числе первых демонстрировала узбекское искусство за рубежом на Всемирной выставке декоративного искусства (Париж, 1925). Участница 1-го Всемирного фестиваля народного танца (Лондон, 1935).
Участвовала в становлении национального балетного театра. В 1929—1934 годах — солистка и одна из организаторов Узбекского музыкально-драматического театра в Самарканде (с 1931 — в Ташкенте), созданного на базе музыкально-экспериментального ансамбля (с 1939 — Государственный узбекский театр оперы и балета, ныне — Большой театр имени Алишера Навои). Возглавляла танцевальную труппу в театре.
В 1933 году участвовала в организации балетной студии при Узбекском музыкально-драматическом театре (позже — Узбекская республиканская балетная школа, с 1947 — Узбекское хореографическое училище, ныне — Ташкентская государственная высшая школа национального танца и хореографии).
В 1934—1935 годах — одна из организаторов, балетмейстер, танцовщица и педагог-репетитор Хорезмского областного музыкально-драматического театра (ныне — имени Агахи) в Ургенче.
В 1934 году играла роль Индры в балете «Ференджи» Бориса Яновского.
С 1936 по 1941 год — солистка и хореограф Узбекской филармонии и Государственного узбекского театра оперы и балета.

March 29, 1906 in Fergana – Tamara Khanum Uzbek was born. Tamaraxonim; (Tamara Artem Petrosyan) – dancer, singer, actress, choreographer. People’s Artist of the USSR (1956).
Reformer of the performing style of Uzbek women’s dance, studied the song and dance folklore of the peoples of the world, created the genre of song and dance miniatures. In her programs “Songs and Dances of the Peoples of the USSR” and “Songs and Dances of the Peoples of the World” more than 500 songs in 86 languages, choreographic compositions, dances of many peoples of the world.
Performing art was distinguished by special expressiveness of facial expressions and gestures (“singing hands”). Among the dances – Uzbek (kataugon, kari navo, keshauyun, pilya), Khorezm suite (dil khrouk, sadr, etc.).  She participated in the creation of the libretto for the first Uzbek ballet “Gulandom” by E. G. Brusilovsky. She performed dances in her own production.
She toured abroad: France (1925), England (1935), Poland (1948), China (1953), Norway (1953), Indonesia (1957), Czechoslovakia (1959), Germany, Iran, Italy, Turkey, India, Mongolia, Pakistan, etc.
She was among the first to demonstrate Uzbek art abroad at the World Exhibition of Decorative Arts (Paris, 1925). Participant of the 1st World Festival of Folk Dance (London, 1935).
She participated in the formation of the national ballet theater.  In 1929-1934, she was a soloist and one of the organizers of the Uzbek Music and Drama Theater in Samarkand (since 1931 in Tashkent), created on the basis of the musical and experimental ensemble (since 1939 – the State Uzbek Opera and Ballet Theater, now the Alisher Navoi Bolshoi Theater). She headed the dance troupe at the theater.
In 1933, she participated in the organization of a ballet studio at the Uzbek Music and Drama Theater (later – the Uzbek Republican Ballet School, since 1947 – the Uzbek Choreographic School, now the Tashkent State Higher School of National Dance and Choreography).  In 1934-1935 – one of the organizers, choreographer, dancer and teacher-repetiteur of the Khorezm Regional Musical and Drama Theater (now named after Agahi) in Urgench.
In 1934, she played the role of Indra in the ballet “Ferenji” by Boris Yanovsky.
From 1936 to 1941 – soloist and choreographer of the Uzbek Philharmonic and the State Uzbek Opera and Ballet Theater.

1906-yil 29-martda Tamaraxonim O‘zbek Farg‘onada tug‘ilgan. Tamaraxonim; (Tamara Artemovna Petrosyan) – raqqosa, qo’shiqchi, aktrisa, xoreograf. SSSR xalq artisti (1956).
Oʻzbek ayollari raqs sanʼatining ijro uslubining islohotchisi jahon xalqlarining qoʻshiq va raqs folklorini oʻrganib, qoʻshiq va raqs miniatyura janrini yaratdi. Uning “SSSR xalqlarining qo’shiqlari va raqslari” va “Dunyo xalqlarining qo’shiqlari va raqslari” dasturlari 86 tilda 500 dan ortiq qo’shiqlar, xoreografik kompozitsiyalar va dunyoning ko’plab xalqlarining raqslarini o’z ichiga oladi.
Ijro san’ati ayniqsa ifodali yuz ifodalari va imo-ishoralari bilan ajralib turardi (“qo’shiqchi qo’llar”). Raqslardan oʻzbek (kataugon, kari navo, keshauyun, pilya), Xorazm syuitasi (dil khrouk, sadr va b.) bor. E. G. Brusilovskiyning birinchi oʻzbek baleti “Gulandom” librettosini yaratishda ishtirok etgan. U o’z ishlab chiqarishida raqslarni ijro etdi.
U xorijda gastrollarda bo‘ldi: Fransiya (1925), Angliya (1935), Polsha (1948), Xitoy (1953), Norvegiya (1953), Indoneziya (1957), Chexoslovakiya (1959), Germaniya, Eron, Italiya, Turkiya, Hindiston, Mo‘g‘uliston, Pokiston va boshqalar. 1-Jahon xalq raqslari festivali ishtirokchisi (London, 1935).
U milliy balet teatrining shakllanishida ishtirok etgan. 1929-1934-yillarda Samarqanddagi musiqali-eksperimental ansambl (1939-yildan Davlat Oʻzbek opera va balet teatri, hozirgi Alisher Navoiy nomli katta teatri) negizida tashkil etilgan oʻzbek musiqali drama teatrining (1931-yildan Toshkentda) solisti va tashkilotchilaridan biri. U teatrda raqs guruhini boshqargan.
1933 yilda oʻzbek musiqali drama teatri (keyinchalik Oʻzbek Respublika balet bilim yurti, 1947 yildan Oʻzbek xoreografiya bilim yurti, hozirgi Toshkent davlat oliy milliy raqs va xoreografiya bilim yurti) qoshida balet studiyasini tashkil etishda qatnashgan.
1934-1935 yillarda Urganch shahridagi Xorazm viloyat musiqali drama teatri (hozirgi Ogahiy nomi) tashkilotchilaridan biri, baletmeyster, raqqosa va ustoz-repetitor.
1934 yilda u Boris Yanovskiyning “Ferenji” baletida Indra rolini o’ynadi.
1936—1941-yillarda Oʻzbekiston filarmoniyasi va Davlat oʻzbek opera va balet teatrining solisti va xoreografi boʻlgan.