Ցեղասպանության Ուսումնասիրության ռահվիրա

Մայիսի 26, 1926, Ստամբուլ, Թուրքիա ծնվել է  Վահագն Տատրյանը ամերիկահայ անվանի գիտնական, պատմաբան, սոցիոլոգ և միջազգային իրավունքի մասնագետ:

Նա հայտնի է որպես Հայոց Ցեղասպանության պատմության խորիմաստ ուսումնասիրությունների և համեմատական ցեղասպանագիտության հիմնադիրներից մեկը: 
Տատրյանը կրթություն է ստացել աշխարհի լավագույն համալսարաններում՝ ավարտելով Բեռլինի համալսարանի մաթեմատիկայի, Վիեննայի համալսարանի պատմության և Ցյուրիխի համալսարանի միջազգային իրավունքի ֆակուլտետները: 1970-1991 թվականներին նա դասավանդել է սոցիոլոգիա Նյու Յորքի համալսարանում, միաժամանակ աշխատելով Հարվարդի համալսարանի և Մասաչուսեթսի Տեխնոլոգիայի ինստիտուտի հետազոտական կենտրոններում: 1991 թվականից նա ղեկավարել է Զորյան ինստիտուտի ցեղասպանության ուսումնասիրությունների ծրագիրը՝ դառնալով համեմատական ցեղասպանագիտության առաջամարտիկ: 
Նրա աշխատությունները, ինչպիսիք են «Հայկական Ցեղասպանությունը խորհրդային և պատմագիտական քննարկումներով» (1995) և «Հայոց Ցեղասպանության մեջ գերմանական պատասխանատվությունը» (1996), համաշխարհային ճանաչում են ձեռք բերել՝ վերլուծելով ցեղասպանության պատմական, իրավական և հոգեբանական ասպեկտները: Տատրյանը դասախոսություններով հանդես է եկել աշխարհի բազմաթիվ համալսարաններում և միջազգային դատական ատյաններում՝ խթանելով Հայոց Ցեղասպանության միջազգային ճանաչումը: 
1991 թվականին Տատրյանը բախվել է հակասությունների՝ Գենեսիոյի պետական համալսարանական քոլեջից հեռացվելով սեռական ոտնձգության մեղադրանքով, սակայն դա չի խամրեցրել նրա գիտական նվաճումների փայլը: Նա արժանացել է բազմաթիվ պարգևների, այդ թվում՝ ՀՀ Մովսես Խորենացու մեդալի (1998), Հարվարդի Վերիտաս ոսկե մեդալի (2001) և ՀՀ նախագահի ոսկե մեդալի (2009): 
Վահագն Տատրյանը մահացել է 2019 թվականի օգոստոսի 2-ին ԱՄՆ-ում: Ըստ նրա կտակի՝ նրա աճյունը տեղափոխվել է Հայաստան և հուղարկավորվել Երևանի կենտրոնական գերեզմանոցում: Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել ցեղասպանության ուսումնասիրությունների նոր սերունդներին:

26 мая 1926, Стамбул, Турция родился
Ваагн Татрян  стал выдающимся американским ученым армянского происхождения, историком, социологом и специалистом по международному праву. Он прославился как один из пионеров сравнительной геноцидологии и ведущий исследователь истории Геноцида армян. 
Татрян получил образование в лучших университетах мира: он окончил факультет математики Берлинского университета, исторический факультет Венского университета и факультет международного права Цюрихского университета. С 1970 по 1991 годы он преподавал социологию в Нью-Йоркском университете, одновременно занимая должности старшего научного сотрудника в центрах исследований Ближнего Востока Гарвардского университета и Массачусетского технологического института. С 1991 года он возглавлял программу исследований геноцида в Институте Зоряна, став первопроходцем в области сравнительной геноцидологии. 
Его труды, такие как «Армянский геноцид в советских и историографических дискуссиях» (1995) и «Немецкая ответственность в Геноциде армян» (1996), получили мировое признание, анализируя исторические, правовые и психологические аспекты геноцида. Татрян читал лекции в университетах и международных судебных инстанциях по всему миру, способствуя признанию Геноцида армян на глобальном уровне. 
В 1991 году Татрян столкнулся с противоречиями, будучи уволенным из Государственного колледжа Генисио по обвинению в сексуальных домогательствах, но это не затмило его научных достижений. Он был удостоен множества наград, включая медаль Мовсеса Хоренаци (1998), золотую медаль Веритас Гарвардского университета (2001) и золотую медаль Президента Армении (2009). 
Ваагн Татрян скончался 2 августа 2019 года в США. Согласно его завещанию, его прах был перевезен в Армению и захоронен на центральном кладбище Еревана. Его наследие продолжает вдохновлять новые поколения исследователей геноцида.

May 26, 1926, Istanbul, Turkey was born
Vahakn Dadrian and rose to prominence as a distinguished Armenian-American scholar, historian, sociologist, and expert in international law. Renowned as a pioneer in comparative genocide studies, he dedicated his life to researching the history of the Armenian Genocide. 
Dadrian earned degrees from the University of Berlin in mathematics, the University of Vienna in history, and the University of Zurich in international law. From 1970 to 1991, he taught sociology at New York University while serving as a senior researcher at Harvard University’s Middle East Studies Center and the Massachusetts Institute of Technology’s Center for International Studies. From 1991, he directed the genocide research program at the Zoryan Institute, becoming a trailblazer in comparative genocide studies. 
His seminal works, including The Armenian Genocide in Soviet and Historiographical Discussions (1995) and German Responsibility in the Armenian Genocide (1996), gained global acclaim for their analysis of the historical, legal, and psychological dimensions of genocide. Dadrian lectured at universities and international tribunals worldwide, advancing the global recognition of the Armenian Genocide. 
In 1991, Dadrian faced controversy when he was dismissed from the State University of New York at Geneseo over allegations of sexual misconduct, though this did not overshadow his scholarly legacy. He received numerous accolades, including the Movses Khorenatsi Medal (1998), Harvard’s Veritas Gold Medal (2001), and the President of Armenia’s Gold Medal (2009). 
Vahakn Dadrian passed away on August 2, 2019, in the United States. Per his wishes, his remains were transferred to Armenia and interred at Yerevan’s central cemetery. His legacy continues to inspire new generations of genocide scholars.