Խոսքի և Հայրենիքի Ջերմություն

22 օգոստոսի 1938 թվականին Երևանում ծնվեց Ռաֆայել Հովհաննեսի Ղազանչյանը՝ հայ արձակագիր, լրագրող, Հայաստանի Գրողների միության անդամ (1973)։

Նրա կյանքը նման էր նրա գրքերի էջերին՝ լի մարդկային ճակատագրերի, հայրենի հողի ջերմության և խորը խորհրդածությունների։ Երևանի փողոցներում ծնված Ռաֆայելը մեծացել է մշակույթի և խոսքի աշխարհում։ 1962 թվականին նա ավարտել է Երևանի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը՝ կլանելով հայ և համաշխարհային գրականության ոգին։ Նույն թվականին նա սկսել է աշխատել «Երեկոյան Երևան» թերթում որպես գրական աշխատող, մինչև 1967 թվականը գրավելով ընթերցողներին իր սուր և խորիմաստ հոդվածներով։ Զուգահեռաբար, 1962–1969 թվականներին, նա խմբագրել է ռադիոյի գեղարվեստական հաղորդումները՝ ձայնի միջոցով պատմելով հայ ժողովրդի պատմությունները։ 1971–1973 թվականներին նա ղեկավարել է «Ավանգարդ» թերթի բաժինը, իսկ 1973 թվականից դարձել է «Հայրենիքի ձայն» շաբաթաթերթի խմբագրի տեղակալ՝ ձևավորելով հայ լրագրության դեմքը։ Նրա գրական ճանապարհը սկսվել է «Դեպուտատը կատարում է իր պարտքը» (1965) գրքով, որին հաջորդել է «Օտար մտերիմներ» (1968) պատմվածքների ժողովածուն։ «Ճամփորդը» (1972) վիպակը և «Ազդանշան» (1976) ժողովածուն ցույց տվեցին նրա կարողությունը՝ պատկերելու կյանքի բարդությունները պարզ, բայց խոր խոսքով։ «Երկար Աբելը» (1980), «Տաք անձրև» (1980) և «Հայրենական տուն» (1983) գրքերում նա խոսել է հայրենիքի, մարդու ճակատագրի և հույսի մասին։ Որպես թարգմանիչ, Ղազանչյանը հայերեն է բերել Չանդր Կրիշանի «Շրջված ծառը» (1967) և Դանիլո Կիշի «Շունն ու տղան» (1999)՝ կամուրջ ստեղծելով համաշխարհային և հայ գրականության միջև։ Նրա գրիչը, լինի դա լրագրություն, թե արձակ, միշտ եղել է հայ մշակույթի ծառայության մեջ՝ լի կյանքի ջերմությամբ և խորիմաստությամբ։ 

—

**Русский

Тепло слова и родины

22 августа 1938 года в Ереване родился Рафаел Оганесович Казанчян — армянский прозаик, журналист, член Союза писателей Армении (1973). Его жизнь была подобна страницам его книг — полна человеческих судеб, тепла родной земли и глубоких размышлений. Родившись на улицах Еревана, Рафаел вырос в мире культуры и слова. В 1962 году он окончил филологический факультет Ереванского университета, впитав дух армянской и мировой литературы. В том же году он начал работать литературным сотрудником в газете «Ерекоян Ереван», до 1967 года покоряя читателей острыми и глубокими статьями. Параллельно, в 1962–1969 годах, он редактировал художественные радиопередачи, рассказывая истории армянского народа через эфир. В 1971–1973 годах он возглавлял отдел газеты «Авангард», а с 1973 года стал заместителем редактора еженедельника «Айреники дзайн», формируя облик армянской журналистики. Его литературный путь начался с книги «Депутат выполняет свой долг» (1965), за которой последовал сборник рассказов «Чужие близкие» (1968). Повесть «Путник» (1972) и сборник «Сигнал» (1976) показали его умение изображать сложность жизни простыми, но глубокими словами. Книги «Длинный Абел» (1980), «Теплый дождь» (1980) и «Отчий дом» (1983) говорили о родине, судьбе человека и надежде. Как переводчик, Казанчян принес в армянскую литературу «Перевернутое дерево» Чандра Кришана (1967) и «Собаку и мальчика» Данило Киша (1999), создав мост между мировой и армянской литературой. Его перо, будь то журналистика или проза, всегда служило армянской культуре, наполненное теплом и смыслом жизни. 

—

**English

The Warmth of Words and Homeland

On August 22, 1938, in Yerevan, Rafael Oganesovich Kazanchyan was born — an Armenian prose writer, journalist, and member of the Writers’ Union of Armenia (1973). His life was like the pages of his books — filled with human destinies, the warmth of his homeland, and profound reflections. Born on the streets of Yerevan, Rafael grew up in a world of culture and words. In 1962, he graduated from the philological faculty of Yerevan University, absorbing the spirit of Armenian and world literature. That same year, he began working as a literary contributor for the newspaper *Yerekoyan Yerevan*, captivating readers with sharp and insightful articles until 1967. Simultaneously, from 1962 to 1969, he edited artistic radio programs, sharing stories of the Armenian people through the airwaves. From 1971 to 1973, he headed a department at the *Avangard* newspaper, and from 1973, he served as deputy editor of the weekly *Hayreniki Dzayn*, shaping the face of Armenian journalism. His literary journey began with the book *The Deputy Fulfills His Duty* (1965), followed by the short story collection *Strangers Who Are Close* (1968). The novella *The Traveler* (1972) and the collection *Signal* (1976) showcased his ability to depict life’s complexities with simple yet profound words. His works *Long Abel* (1980), *Warm Rain* (1980), and *Father’s House* (1983) spoke of homeland, human fate, and hope. As a translator, Kazanchyan brought Chandr Krishan’s *The Uprooted Tree* (1967) and Danilo Kiš’s *The Dog and the Boy* (1999) into Armenian, bridging world and Armenian literature. His pen, whether in journalism or prose, always served Armenian culture, imbued with the warmth and meaning of life. 

—