Հայ Էպոսի և Հայրենասիրության Բանաստեղծ

Արտաշես Գերասիմի Յավրյանը (նաև՝ Յավրիյան) ծնվել է 1932 թվականի օգոստոսի 28-ին Փիփ գյուղում (այժմ՝ Ադրբեջանի Դաշքեսանի շրջանի Զագլիկ գյուղ)։ Հայ բանաստեղծ և թարգմանիչ, Հայաստանի գրողների միության անդամ (1988), նա հայտնի է իր խոր հայրենասիրությամբ և ժողովրդական էպոսի ոգով ներծծված բանաստեղծություններով։

Միջնակարգ կրթությունն ստացել է Գանձակում, 1949-1954 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետում։ Զբաղվել է լրագրությամբ և գրական աշխատանքով։ Ռուսերենից թարգմանել է բազմաթիվ նշանավոր գրողների ստեղծագործություններ, այդ թվում՝ Մաքսիմ Գորկու, Անտոն Չեխովի, Ալիմժանով Անուարի և ուրիշների գործեր։ Նրա առաջին գիրքը՝ «Օջախի ծուխը» (1971), բացել է նրա ստեղծագործական ճանապարհը, որին հաջորդել են «Ակունքներ» (1980), «Առյուծաձև Մհեր» (1985), «Դյուցազունք Սասնա» (1990) և այլ ժողովածուներ։ Նրա գլխավոր նվաճումներից է հայ ժողովրդական «Սասնա Ծռեր» էպոսի չորս ճյուղերի ամբողջական մշակումը։ Յավրյանի բանաստեղծությունների հիման վրա գրվել են նաև երգեր, որոնք սիրվել են ընթերցողների կողմից։ Նրա ստեղծագործությունները, որոնք հաճախ արծարծում են հայրենիքի, պատմության և ժողովրդի ճակատագրի թեմաներ, դարձել են հայ գրականության կարևոր մաս։ 

—

**Русский** 

Поэт армянского эпоса и патриотизма

Арташес Герасимович Яврян (также Явриян) родился 28 августа 1932 года в селе Пип (ныне село Заглик Дашкесанского района Азербайджана). Армянский поэт и переводчик, член Союза писателей Армении (1988), он известен своими глубоко патриотическими стихами, пронизанными духом народного эпоса. Получил среднее образование в Гяндже, в 1949–1954 годах учился на филологическом факультете Ереванского государственного университета. Занимался журналистикой и литературной деятельностью. Переводил с русского языка произведения многих известных авторов, включая Максима Горького, Антона Чехова, Ануара Алимжанова и других. Его первая книга, «Дым очага» (1971), открыла его творческий путь, за которой последовали сборники «Истоки» (1980), «Львиноподобный Мгер» (1985), «Сасна дюцазунк» (1990) и другие. Одним из главных достижений Явряна является полная обработка всех четырех ветвей армянского народного эпоса «Сасна Црер». На основе его стихов были написаны песни, полюбившиеся читателям. Его произведения, часто затрагивающие темы родины, истории и судьбы народа, стали важной частью армянской литературы. 

—

—

**English** 

Poet of Armenian Epic and Patriotism

Artashes Gerasimi Yavryan (also Yavriyan) was born on August 28, 1932, in the village of Pip (now Zaglik, Dashkesan District, Azerbaijan). An Armenian poet and translator, a member of the Writers’ Union of Armenia (1988), he is known for his deeply patriotic poetry imbued with the spirit of folk epics. He received his secondary education in Ganja and studied at the Faculty of Philology at Yerevan State University from 1949 to 1954. He engaged in journalism and literary work. Yavryan translated works by numerous prominent authors from Russian, including Maxim Gorky, Anton Chekhov, Anuar Alimzhanov, and others. His first book, *The Smoke of the Hearth* (1971), marked the beginning of his creative journey, followed by collections such as *Origins* (1980), *Lion-like Mher* (1985), *Sasna Dyutsazunk* (1990), and others. One of his major achievements is the complete adaptation of all four branches of the Armenian folk epic *Sasna Tsrer*. Songs based on his poems have also gained popularity among readers. His works, often exploring themes of homeland, history, and the fate of the people, have become an important part of Armenian literature. 

—