Թեյշեբաինիի (Կարմիր բլուր)

Թեյշեբաինիի (Կարմիր բլուր) ամբողջական «վերականգնումը» պահանջում է հնագիտական, արխիվային և ճարտարապետա־վիզուալ լայնածավալ աշխատանք, որը մեկ պատասխանի շրջանակում հնարավոր չէ կատարել, սակայն կարելի է սահմենել բավական հստակ մոտավոր պատկերի վերականգնման շրջանակ և մեթոդիկա։

Հիմնական պատմական կերպարը

– Թեյշեբաինին ուրարտական քաղաք-ամրոց է, հիմնված Ռուսա Բ թագավորի օրոք մ.թ.ա. VII դարի առաջին կեսին, որպես նոր վարչա-ռազմական կենտրոն Էրեբունիի և Արգիշտիխինիլիից հյուսիս-արևելք և մասամբ դրանցից բարձր կարգավիճակով։[1][5]

– Քաղաքը նվիրված էր ռազմի և ամպրոպի աստված Թեյշեբային, ուներ ռազմավարական լավ դիրք Հրազդանի ձորի նկատմամբ և վերահսկում էր մերձակա ճանապարհներն ու ոռոգման համակարգերը։

## Պլանավորում և շենքային համակարգ

– Հնավայրում տարբերակվում են միջնաբերդ և նրան կից քաղաքային տարածք (մոտ 30–35 հա), որոնցում կային պալատային-վարչական շենքեր, պահեստներ, արհեստանոցներ, գինու և գարեջրի մառաններ, հացահատիկի մեծ շտեմարաններ ու անասնանոցներ։

– Երկհարկ շենքերն ունեն առաջին հարկում տնտեսական և պահեստային, իսկ երկրորդ հարկում սյունասրահներով ներկայացուցչական և բնակելի սենյակներ, ինչը թույլ է տալիս վերակառուցել ծավալային սխեման՝ ուղղանկյուն բլոկների, սրահների շրջակա սենյակաշարերի և բակային տարածությունների տեսքով