Երևանի ճարտարապետական դեմքի ձևավորողը

Հունիսի 9, 1984, Երևանում— մահացել է Էդուարդ Ավետի Սարապյանը , հայ ճարտարապետ, Հայկական ԽՍՀ վաստակավոր շինարար (1959) և վաստակավոր ճարտարապետ (1968), որի ստեղծագործությունները ձևավորել են Երևանի ժամանակակից տեսքը և դարձել հայ ճարտարապետության խորհրդանիշ։ 

Էդուարդ Սարապյանի կյանքը սկսվում է Դոնի Ռոստովում, որտեղ նա ծնվում է 1918 թվականին։ 1942 թվականին նա ավարտում է Թբիլիսիի Վրացական ինդուստրիալ ինստիտուտը՝ ստանալով ճարտարապետի կրթություն։ Նրա մասնագիտական ուղին սերտորեն կապված է Երևանի հետ. 1951–1959 թվականներին նա աշխատում է որպես Երևանի գլխավոր ճարտարապետի տեղակալ, իսկ 1959–1964 թվականներին՝ գլխավոր ճարտարապետ։ 1966–1979 թվականներին նա ղեկավարում է Առևտրային և հասարակական սննդի կազմակերպությունների նախագծային համամիութենական ինստիտուտի հայկական մասնաճյուղը, իսկ 1979 թվականից դառնում է Հայարդնախագիծ ինստիտուտի նախագծի գլխավոր ճարտարապետ։ 
Սարապյանի ստեղծագործական ժառանգությունը տպավորիչ է։ Նրա նախագծերով Երևանում կառուցվել են այնպիսի նշանակալի շինություններ, ինչպիսիք են «Արմենիա» հյուրանոցը (1956), Արհեստակցական միությունների տան և կապի նախարարության համալիրը (1957), Թանգարանների շենքը (1950–1981, ՀԽՍՀ Պետական մրցանակ՝ 1970), Կոմպոզիտորների տունը (1957), Առևտրի տունը (1958), «Սայաթ-Նովա» աղբյուր-հուշարձանը (1963), Պետական հանրախանութը (այժմ՝ «Տաշիր», 1977, ԽՍՀՄ ԺՏՆՑ արծաթե մեդալ՝ 1978), Կենտրոնական փոստատունը (1978), «Հրազդան» հյուրանոցը (1978) և Հանրապետության հրապարակի շատրվանները (1955)։ Նրա աշխատանքները տարածվել են նաև Հայաստանի սահմաններից դուրս՝ Էջմիածնում (Առևտրի կենտրոն, 1976), Տաշքենդում (Արդարադատության պալատ, 1978) և Վիեննայում (Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցի, 1965–1968, և հայ համայնքի մշակութային կենտրոն, 1968)։ 
Էդուարդ Սարապյանի անձնական կյանքը նույնպես նշանակալի է։ Նրա կինը՝ Էմմա Սարապյանը, գիտնական էր, իսկ որդին՝ Դավիթ Սարապյանը, դարձավ Արցախյան պատերազմի ազատամարտիկ և գրող։ Երևանում հայր և որդի Սարապյանների հուշատախտակը վկայում է նրանց ներդրումների մասին։ Էդուարդ Սարապյանի ճարտարապետական գործերը շարունակում են զարդարել Երևանը՝ մնալով հայ ժողովրդի մշակութային ժառանգության անբաժան մաս։ 

Создатель архитектурного облика Еревана
9 июня 1984,  в Ереване— скончался  Эдуард Аветович Сарапян ( армянский архитектор, заслуженный строитель Армянской ССР (1959) и заслуженный архитектор (1968), чьи работы сформировали современный облик Еревана и стали символами армянской архитектуры. 
Жизнь Эдуарда Сарапяна начинается в Ростове-на-Дону, где он родился в 1918 году. В 1942 году он окончил Грузинский индустриальный институт в Тбилиси, получив архитектурное образование. Его профессиональный путь тесно связан с Ереваном: в 1951–1959 годах он был заместителем главного архитектора города, а в 1959–1964 годах — главным архитектором. С 1966 по 1979 год он руководил армянским филиалом Всесоюзного проектного института организаций торговли и общественного питания, а с 1979 года стал главным архитектором проектов института «Айарднахагиц». 
Творческое наследие Сарапяна впечатляет. По его проектам (в соавторстве) в Ереване построены такие знаковые здания, как гостиница «Армения» (1956), комплекс Дома профсоюзов и Министерства связи (1957), здание музеев (1950–1981, Государственная премия Армянской ССР, 1970), Дом композиторов с жилым кварталом на улице Демирчяна (1957), Дом торговли (1958), фонтан-памятник «Саят-Нова» (1963), Государственный универсальный магазин (ныне «Ташир», 1977, серебряная медаль ВДНХ СССР, 1978), Центральный почтамт (1978), гостиница «Раздан» (1978) и фонтаны на площади Республики (1955). Его работы вышли за пределы Армении: торговый центр в Эчмиадзине (1976), Дворец правосудия в Ташкенте (1978), церковь Святой Рипсиме в Вене (1965–1968) и культурный центр армянской общины в Вене (1968). 
Личная жизнь Эдуарда Сарапяна также примечательна. Его жена, Эмма Сарапян, была ученым, а сын, Давид Сарапян, стал бойцом Арцахской войны и писателем. Мемориальная доска в Ереване, посвященная отцу и сыну Сарапянам, свидетельствует об их вкладе. Архитектурные работы Эдуарда Сарапяна продолжают украшать Ереван, оставаясь неотъемлемой частью культурного наследия армянского народа. 

The Architect of Yerevan’s Modern Face
June 9, 1984, Yerevan, Armenian SSR — died  Eduard Avetovich Sarapyan , Armenian architect, Honored Builder of the Armenian SSR (1959) and Honored Architect (1968), whose works shaped the modern appearance of Yerevan and became symbols of Armenian architecture. 
Eduard Sarapyan’s life began in Rostov-on-Don, where he was born in 1918. In 1942, he graduated from the Georgian Industrial Institute in Tbilisi, earning his architectural degree. His professional journey was closely tied to Yerevan: from 1951 to 1959, he served as deputy chief architect of the city, and from 1959 to 1964, as chief architect. From 1966 to 1979, he directed the Armenian branch of the All-Union Institute for the Design of Trade and Catering Organizations, and from 1979, he was the chief architect of projects at the Hayardnakhagits Institute. 
Sarapyan’s creative legacy is remarkable. His designs (in collaboration) gave Yerevan iconic structures such as the Armenia Hotel (1956), the House of Trade Unions and Ministry of Communications complex (1957), the Museum Building (1950–1981, Armenian SSR State Prize, 1970), the House of Composers with its residential block on Demirchyan Street (1957), the Trade House (1958), the Sayat-Nova fountain-monument (1963), the State Department Store (now Tashir, 1977, USSR VDNKh silver medal, 1978), the Central Post Office (1978), the Hrazdan Hotel (1978), and the Republic Square fountains (1955). His work extended beyond Armenia, including a shopping center in Etchmiadzin (1976), the Palace of Justice in Tashkent (1978), St. Hripsime Church in Vienna (1965–1968), and the Armenian community’s cultural center in Vienna (1968). 
Eduard Sarapyan’s personal life was equally significant. His wife, Emma Sarapyan, was a scientist, and his son, David Sarapyan, was a fighter in the Artsakh War and a writer. A memorial plaque in Yerevan honoring father and son Sarapyan stands as a testament to their contributions. Eduard Sarapyan’s architectural works continue to adorn Yerevan, remaining an integral part of the Armenian people’s cultural heritage.